GEOPOLITICO
Η Ελένη, ο Σεφέρης και….το Καλώδιον
Συνάντηση με τον Γερμανό υπουργό Άμυνας Μπόρις Πιστόριους πραγματοποιεί σήμερα, Τετάρτη 14 Οκτωβρίου, στο Πεδίο Βολής Κρήτης ο Νίκος Δένδιας, με αντικείμενο την ευρωπαϊκή ασφάλεια και τη διμερή αμυντική συνεργασία.
«….. αν είναι αλήθεια
πως κάποιος άλλος Τεύκρος, ύστερα από χρόνια,
ή κάποιος Αίαντας ή Πρίαμος ή Εκάβη
ή κάποιος άγνωστος, ανώνυμος, που ωστόσο
είδε ένα Σκάμαντρο να ξεχειλάει κουφάρια,
δεν το ’χει μες στη μοίρα του ν’ακούσει
μαντατοφόρους που έρχουνται να πούνε
πως τόσος πόνος τόση ζωή
πήγαν στην άβυσσο
για ένα πουκάμισο αδειανό για μιαν Ελένη»
Έτσι τελειώνει το ποίημά του «Ελένη» ο Γιώργος Σεφέρης.*
Δεδομένων των εμπειριών του από την Μικρασιατική καταστροφή και τους δύο Παγκοσμίους πολέμους, σε συνδυασμό με την διπλωματική του ιδιότητα, αξίζει τον κόπο να το μελετήσει κάποιος ολόκληρο, για να παρακολουθήσει τις πιο κάτω σκέψεις.
Πολύς θόρυβος γίνεται και ποικίλες κατηγορίες εκτοξεύονται μεταξύ των πολιτευομένων για τη διαχείριση της ηλεκτρικής συνδέσεως Ελλάδος-Κύπρου-Ισραήλ (Καλωδίου).
Οι αντεγκλήσεις περιστρέφονται κυρίως γύρω από δύο θέματα. α) Το Εθνικό-Πατριωτικό σε σχέση με την Τουρκία και β) Οικονομικά συμφέροντα.
Στο πρώτο κυριαρχεί η ρητορική μονομαχία μεταξύ “Εθνικής μειοδοσίας και υπερπατριωτισμού.”Στο δεύτερο η καχυποψία για έκνομες συναλλαγές.
Ο Κύπριος υπουργός Οικονομικών Μάκης Κεραυνός, ο οποίος δεν είναι επαγγελματίας πολιτικός αλλά τεχνοκράτης που χαίρει εκτιμήσεως για την ακεραιότητά του, παρ’ ολίγον να ριχθεί στην πυρά, γιατί ετόλμησε να μιλήσει για την ανάγκη υπολογισμού της σχέσεως κόστους-οφέλους του έργου, πριν αποφασιστεί το επόμενο βήμα.
Έλαβα το θάρρος να καταθέσω αυτούς τους προβληματισμούς μετά που διάβασα το άρθρο του κυρίου Ραφαήλ Μωυσή, «Χίλιες λεύγες κάτω από την θάλασσα»**
Εκεί είδα μία ψύχραιμη και τεκμηριωμένη εκτίμηση από έναν άνθρωπο εγνωσμένης εμπειρίας και αποτελεσματικότητος στην θητεία του ως Πρόεδρος του Συμβουλίου Εθνικής Ενεργειακής Στρατηγικής.
Διερωτώμαι αν οι πολιτικοί ταγοί της Πατρίδος μας έχουν υποβληθεί στην βάσανο των προβληματισμών του, ή έστω κάποιων αντιστοίχου σοβαρότητος.
Τώρα, γιατί προτάσσω την «Ελένη» του Σεφέρη, με αφετηρία τον μεγάλο τραγικό Ευριπίδη.
Ο Ελληνισμός εμεγαλούργησε και επέζησε δια μέσου των αιώνων, μέσα από αναμετρήσεις, θυσίες και αδιάκοπους πολέμους. Είναι τοις πάσι γνωστές οι ολέθριες συνέπειες άστοχων και παρορμητικών κινήσεων και πολέμων αφενός και το ηθικό και ιστορικό όφελος από πολυαίμακτες μεν αλλά υπέρ δικαίου θυσίες αφετέρου.
Είναι δεδομένο ότι η Τουρκία αποτελεί μία διαρκή απειλή και είναι πολύ πιθανόν κάποτε να αναμετρηθούμε μαζί της για προάσπιση της ακεραιότητος των αδελφών κρατών μας.
Ας μην απαλλοτριώσουμε την προοπτική επιτυχούς διεκδικήσεως των δικαίων μας, αντί ένεκα ουσιαστικών λόγων, για ένα πουκάμισο αδειανό, για μιαν Ελένη…
Δρ. Νίκος Ερρ. Ιωάννου
Καρδιολόγος
* Ημερολόγιο καταστρώματος Γ΄«Κύπρον ου μη εθέσπισεν», 1955
** Καθημερινή, 4 Οκτωβρίου 2026
GEOPOLITICO
Η Ινδία ανοίγει αμυντική αγορά στην Κεντρική Ασία: Τατζικιστάν και Τουρκμενιστάν επιλέγουν Akash
Νέους πελάτες στην Κεντρική Ασία αποκτά η ινδική αμυντική βιομηχανία, με το Τατζικιστάν και το Τουρκμενιστάν να προστίθενται στους αγοραστές του αντιαεροπορικού συστήματος Akash. Η εξέλιξη ενισχύει την εξαγωγική παρουσία του Νέου Δελχί σε μια περιοχή όπου κυριαρχεί ακόμη ο σοβιετικός και ρωσικός εξοπλισμός.
Την εξαγωγή των συστημάτων στις δύο χώρες επιβεβαίωσε ο γραμματέας Άμυνας της Ινδίας, Ρατζές Κουμάρ Σινγκ, σε δηλώσεις του στο πρακτορείο Asian News International στις αρχές Οκτωβρίου, σύμφωνα με δημοσίευμα της Catherine Putz στο The Diplomat, στις 13 Οκτωβρίου 2026.
Ο Ινδός αξιωματούχος παρουσίασε το εγχώριας σχεδίασης και παραγωγής κινητό αντιαεροπορικό σύστημα μέσου βεληνεκούς ως παράδειγμα της προόδου της αμυντικής βιομηχανίας της χώρας.
Όπως ανέφερε, πρώτη πελάτισσα ήταν η Αρμενία, η οποία απέκτησε πολλαπλές πυροβολαρχίες. Ακολούθησαν οι εξαγωγές προς το Τατζικιστάν και το Τουρκμενιστάν. Ο ίδιος πρόσθεσε ότι η παραγωγή έχει σταθεροποιηθεί, υπάρχουν επιπλέον παραγγελίες για τις ινδικές Ένοπλες Δυνάμεις και αναμένονται νέοι πελάτες από άλλες περιοχές του κόσμου.
Επιβεβαίωση από την Ινδία, χωρίς λεπτομέρειες για τις συμφωνίες
Οι δηλώσεις Σινγκ επιβεβαιώνουν προηγούμενο δημοσίευμα του ινδικού επιχειρηματικού περιοδικού BW Businessworld, τον Ιούλιο, το οποίο επικαλούνταν επίσημα στοιχεία και περιλάμβανε τις δύο χώρες στους εξαγωγικούς προορισμούς του Akash.
Σύμφωνα με το ANI, την προσθήκη τους στον κατάλογο των αγοραστών επιβεβαίωσαν τόσο ο Οργανισμός Αμυντικής Έρευνας και Ανάπτυξης της Ινδίας, DRDO, όσο και το ινδικό υπουργείο Άμυνας.
Ωστόσο, ούτε το Τατζικιστάν ούτε το Τουρκμενιστάν έχουν τοποθετηθεί δημοσίως, σύμφωνα με το δημοσίευμα. Δεν έχουν γνωστοποιηθεί ο αριθμός των συστημάτων, η αξία των συμφωνιών και τα χρονοδιαγράμματα παραδόσεων. Συνεπώς, η ινδική επιβεβαίωση δεν αρκεί για να προσδιοριστεί σε ποιο στάδιο βρίσκεται η παραλαβή και η επιχειρησιακή ένταξή τους.
Περισσότεροι προμηθευτές στην Κεντρική Ασία
Η επιλογή ινδικών συστημάτων εντάσσεται στη σταδιακή διαφοροποίηση των προμηθευτών των κρατών της Κεντρικής Ασίας. Παρότι μεγάλο μέρος του εξοπλισμού τους παραμένει σοβιετικής ή ρωσικής προέλευσης, στις ένοπλες δυνάμεις της περιοχής προστίθενται κινεζικά, τουρκικά, ινδικά και δυτικά μέσα.
Το The Diplomat, επικαλούμενο σχετικό ρεπορτάζ του RFE/RL, αναφέρει ότι το Τουρκμενιστάν παρουσίασε στην παρέλαση της ανεξαρτησίας του, στις 27 Σεπτεμβρίου, το κινεζικό σύστημα αεράμυνας FK-2000. Παρουσιάστηκαν επίσης βραζιλιάνικα αεροσκάφη A-29 Super Tucano και ιταλικά εκπαιδευτικά Leonardo M-346.
Το Τατζικιστάν έχει εμφανίσει κινεζικά συστήματα αεράμυνας HQ-17AE και τεθωρακισμένα οχήματα κινεζικής κατασκευής, ενώ το Κιργιστάν έχει αποκτήσει τα τελευταία χρόνια διάφορους τύπους τουρκικών στρατιωτικών drones.
Η εικόνα δείχνει ότι οι κυβερνήσεις της περιοχής αναζητούν περισσότερες επιλογές για την κάλυψη των αμυντικών αναγκών τους. Αυτό δεν σημαίνει άμεση ανατροπή της θέσης της Ρωσίας, αλλά διεύρυνση των διαθέσιμων συνεργασιών.
Το προηγούμενο της Αρμενίας
Η Αρμενία αποτελεί το προηγούμενο εξαγωγικό παράδειγμα για το Akash. Σύμφωνα με το δημοσίευμα, η πρώτη πυροβολαρχία παραδόθηκε τον Νοέμβριο του 2024 και περιλάμβανε τέσσερις εκτοξευτές και ένα ραντάρ Rajendra. Δεύτερη παράδοση φέρεται να πραγματοποιήθηκε τον Ιούλιο του 2025.
Τα στοιχεία αυτά προσφέρουν μια εικόνα της εξαγωγικής πορείας του συστήματος, χωρίς να επιτρέπουν συμπεράσματα για το μέγεθος ή τη σύνθεση των παραγγελιών του Τατζικιστάν και του Τουρκμενιστάν.
Η παλαιότερη σχέση με το Τατζικιστάν
Η αμυντική παρουσία της Ινδίας στο Τατζικιστάν έχει βαθύτερες ρίζες. Το The Diplomat επικαλείται έκθεση της Oxus Society, σύμφωνα με την οποία η συνεργασία αναπτύχθηκε από τη δεκαετία του 1990 και τις αρχές του 2000, με σημαντικό σταθμό την ανακαίνιση της αεροπορικής βάσης Αϊνί.
Τα σχέδια για εγκατάσταση ινδικών στρατιωτικών μέσων στη βάση δεν προχώρησαν, καθώς η Ντουσάνμπε στράφηκε στη Μόσχα και συμφώνησε να επιτρέψει τη χρήση της από ρωσικές δυνάμεις. Η Ινδία είχε επίσης πρόσβαση στην αεροπορική βάση Φαρχόρ, κοντά στα σύνορα με το Αφγανιστάν, χωρίς μόνιμη παρουσία.
Κατά το δημοσίευμα, πριν από τις συμφωνίες για το Akash δεν είχαν καταγραφεί ινδικές πωλήσεις αμυντικού εξοπλισμού στις δύο χώρες.
Η νέα εξαγωγική εξέλιξη προσφέρει στο Νέο Δελχί ένα επιπλέον έρεισμα στην Κεντρική Ασία. Για τους αγοραστές, όμως, η διεύρυνση των προμηθευτών συνοδεύεται από την πρόκληση της διαλειτουργικότητας: διαφορετικά συστήματα πρέπει να μπορούν να συνεργάζονται αποτελεσματικά μέσα στην ίδια αμυντική δομή.
GEOPOLITICO
Ενεργειακό θρίλερ, τουρκικές πιέσεις και συναγερμός για τη Μονή Σινά
Οι κίνδυνοι καθυστερήσεων στον Κάθετο Διάδρομο, η αντιπαράθεση για το καλώδιο Ελλάδας–Κύπρου και τα ανοιχτά μέτωπα με Λιβύη και Αίγυπτο βρέθηκαν στο επίκεντρο της εκπομπής. Το μήνυμα για την Αθήνα: οι συμμαχίες χρειάζονται εθνική στρατηγική και αποφασιστικότητα στο πεδίο.
Μια ευρύτερη εικόνα των πιέσεων που αντιμετωπίζει η Ελλάδα στην ενέργεια, στη διπλωματία και στην ασφάλεια παρουσίασε ο Ανδρέας Μουντζουρούλιας στην εκπομπή Direct News, συζητώντας με τον συνεργάτη του, Τζιοβάνη. Κεντρικός άξονας ήταν το κατά πόσο οι εξελίξεις γύρω από την Κίμπερλι Γκίλφοϊλ, όπως παρουσιάστηκαν στην εκπομπή, μπορούν να επηρεάσουν κρίσιμα ενεργειακά σχέδια και να δημιουργήσουν περιθώρια κινήσεων για την Τουρκία.
Ο Μουντζουρούλιας επέμεινε ότι το ζητούμενο είναι η προστασία των ελληνικών συμφερόντων. Διευκρίνισε, παράλληλα, ότι οι ανησυχίες του αφορούν ενδεχόμενες καθυστερήσεις και αλλαγές στους σχεδιασμούς, χωρίς να θεωρεί δεδομένη την ακύρωση των έργων.
Κάθετος Διάδρομος: Το ερώτημα είναι ποιος κερδίζει από τις καθυστερήσεις
Η συζήτηση ξεκίνησε από την αναφερόμενη απομάκρυνση της Γκίλφοϊλ και τις καταγγελίες που, σύμφωνα με τους ομιλητές, δημοσιεύθηκαν σε αμερικανικά μέσα ενημέρωσης.
Επικαλούμενος αναφορές του Fox News και της Wall Street Journal, ο Μουντζουρούλιας εξέφρασε προβληματισμό για το ενδεχόμενο ερευνών που θα μπορούσαν να επηρεάσουν επιχειρηματικά σχήματα συνδεδεμένα με τον Κάθετο Διάδρομο. Η εκτίμησή του ήταν ότι μια τέτοια διαδικασία ενδέχεται να επιφέρει καθυστερήσεις ή αναδιάταξη συμμετοχών.
Δεν παρουσίασε, ωστόσο, τις καταγγελίες ως αποδεδειγμένες παρανομίες. Τόνισε ότι, εφόσον προκύψουν ευθύνες, πρέπει να επιληφθεί η Δικαιοσύνη, ενώ το ελληνικό ενδιαφέρον παραμένει η συνέχεια των ενεργειακών σχεδιασμών.
Ο Τζιοβάνη αντέτεινε ότι ο Κάθετος Διάδρομος και το GSI αποτελούν σχέδια με βάθος χρόνου, τα οποία δεν εξαρτώνται αποκλειστικά από ένα πρόσωπο. Ως στοιχείο συνέχειας ανέφερε τον έμπειρο διπλωμάτη Τζόσουα Χακ, τον οποίο οι δύο συνομιλητές περιέγραψαν ως γνώστη της περιοχής και υποστηρικτή των ενεργειακών έργων.
Ο ανταγωνισμός του LNG και η τουρκική παράμετρος
Ιδιαίτερο βάρος δόθηκε στον ανταγωνισμό μεταξύ αμερικανικών ενεργειακών εταιρειών και στις διαφορετικές διαδρομές τροφοδοσίας της ευρωπαϊκής αγοράς.
Ο Μουντζουρούλιας αναφέρθηκε στη Venture Global και στην Argent LNG, συνδέοντας την πρώτη με το σχήμα που συζητήθηκε για τον Κάθετο Διάδρομο και τη δεύτερη με ανταγωνιστικούς σχεδιασμούς. Επικαλέστηκε αναφορές για επαφές της Argent LNG και του επικεφαλής της, Τζόναθαν Μπας, με την Τουρκία και με περιφερειακούς ενεργειακούς φορείς.
Στη δική του ανάγνωση, η Ελλάδα επιδιώκει να ενισχύσει τη θέση της ως πύλη εισόδου LNG προς τη Νοτιοανατολική και Κεντρική Ευρώπη, ενώ η Άγκυρα επιχειρεί να προωθήσει διαδρομές που αναβαθμίζουν τον δικό της ρόλο.
Η σύνδεση αυτού του ανταγωνισμού με την υπόθεση Γκίλφοϊλ τέθηκε ως προβληματισμός και ερμηνεία του παρουσιαστή, χωρίς να τεκμηριώνεται μέσα από τους υπότιτλους κάποια αιτιώδης σχέση. Το βασικό ερώτημα που έθεσε ήταν ποιος θα μπορούσε να ωφεληθεί από μια επιβράδυνση των σχεδιασμών που περνούν από την Ελλάδα.
GSI: Η Αθήνα καλείται να στηρίξει τις δεσμεύσεις της
Στο μέτωπο της ηλεκτρικής διασύνδεσης Ελλάδας–Κύπρου, ο Μουντζουρούλιας αναφέρθηκε σε νέες τουρκικές τοποθετήσεις, οι οποίες, όπως είπε, επιχειρούν να εξαρτήσουν την υλοποίηση του έργου από την έγκριση της Άγκυρας.
Στη συζήτηση έγινε αναφορά στον Τζιχάτ Γιαϊτζί και στη σύνδεση του καλωδίου με το τουρκικό δόγμα της «Γαλάζιας Πατρίδας». Οι δύο συνομιλητές εκτίμησαν ότι το ζήτημα υπερβαίνει την κατασκευή μιας ενεργειακής υποδομής και αφορά την έμπρακτη άσκηση των ελληνικών κυριαρχικών δικαιωμάτων.
Ο Τζιοβάνη άσκησε κριτική στην ευρωπαϊκή και γαλλική στάση, υποστηρίζοντας ότι χρειάζεται ισχυρότερη αμερικανική εμπλοκή. Ο Μουντζουρούλιας, από την πλευρά του, έθεσε την ελληνική ευθύνη στο κέντρο: η διπλωματική στήριξη αποκτά αξία όταν συνοδεύεται από αποφάσεις και δυνατότητα εφαρμογής τους.
Λιβύη: Πρόταση για πίεση μέσω της ευρωπαϊκής χρηματοδότησης
Η εκπομπή επεκτάθηκε στις λιβυκές αντιδράσεις για τις ελληνικές θαλάσσιες ζώνες και τις έρευνες νότια της Κρήτης. Ο παρουσιαστής αναφέρθηκε σε ρηματική διακοίνωση και σε προειδοποιήσεις περί αναστολής των διμερών συνομιλιών για την οριοθέτηση.
Παράλληλα, συζητήθηκε η αναφερόμενη αλλαγή στην ηγεσία του κοινοβουλίου της ανατολικής Λιβύης, με τους ομιλητές να εκφράζουν ανησυχία για τις συνέπειες που θα μπορούσε να έχει στη στάση απέναντι στο τουρκολιβυκό μνημόνιο.
Ο Τζιοβάνη πρότεινε την αξιοποίηση της ευρωπαϊκής χρηματοδότησης ως μοχλού πίεσης. Κατά την άποψή του, η Ελλάδα πρέπει να συνδέσει τη χρηματοδοτική στήριξη με τον σεβασμό των συμφερόντων της, αντί να περιορίζεται σε επαναλαμβανόμενες διπλωματικές απαντήσεις.
Μονή Σινά: Αγωνία για την ιστορική συνέχεια του Ελληνισμού
Από τα πιο φορτισμένα σημεία της εκπομπής ήταν η συζήτηση για τη Μονή της Αγίας Αικατερίνης στο Σινά.
Ο Μουντζουρούλιας αναφέρθηκε σε πληροφορίες για εκκρεμείς δικαστικές εξελίξεις και για πρόσθετα ακίνητα που βρίσκονται στο επίκεντρο της διαφοράς. Ο Τζιοβάνη εξέφρασε ιδιαίτερα απαισιόδοξη εκτίμηση για την έκβαση της υπόθεσης, υπογραμμίζοντας τη σημασία της Μονής για την Ορθοδοξία και την ελληνική παρουσία στην περιοχή.
Η αρνητική έκβαση παρουσιάστηκε ως φόβος και πρόβλεψη των ομιλητών, καθώς οι ίδιοι ανέφεραν ότι αναμένουν τη δικαστική εξέλιξη.
Η συζήτηση συνδέθηκε με ευρύτερη κριτική στην ελληνική πολιτική απέναντι στην Αίγυπτο. Οι συνομιλητές υποστήριξαν ότι η Αθήνα οφείλει να αξιολογεί τη συνεργασία με το Κάιρο βάσει συγκεκριμένων πράξεων και δεσμεύσεων.
Ισραήλ, Ινδία και ελληνική αμυντική ισχύς
Στον αντίποδα των ανησυχιών, οι δύο ομιλητές στάθηκαν στη συνεργασία με το Ισραήλ και την Ινδία, καθώς και στις επενδύσεις για την ενίσχυση των ελληνικών Ενόπλων Δυνάμεων.
Ο Μουντζουρούλιας αναφέρθηκε σε επαφές με την Ινδία για αμυντική συνεργασία, drones, συστήματα αντιμετώπισης μη επανδρωμένων απειλών και ενδεχόμενες συμπαραγωγές. Απέδωσε επίσης την αναφερόμενη μη συμμετοχή ελληνικών αεροσκαφών σε άσκηση στην Ινδία σε επιχειρησιακές ανάγκες, απορρίπτοντας την ερμηνεία περί προβλήματος στις διμερείς σχέσεις.
Για το Πολεμικό Ναυτικό, η συζήτηση επικεντρώθηκε στις νέες πλατφόρμες και στα ελληνικά συστήματα, με ιδιαίτερη αναφορά στον «Κένταυρο» και στον «Πυρπολητή». Οι συνομιλητές υποστήριξαν ότι η τεχνολογία, η εγχώρια παραγωγή και η συνεργασία με το Ισραήλ μπορούν να ενισχύσουν ουσιαστικά την αποτροπή.
Μέση Ανατολή και Ουκρανία: Προβλέψεις για νέα ένταση
Η εκπομπή κάλυψε ακόμη την Υεμένη, τους Χούθι και το ενδεχόμενο μεγαλύτερης εμπλοκής της Τουρκίας στην υποστήριξη της Σαουδικής Αραβίας. Ο Μουντζουρούλιας εκτίμησε ότι μια τέτοια εμπλοκή θα μπορούσε να εξελιχθεί σε παγίδα για την Άγκυρα, εκθέτοντάς την σε πρόσθετους κινδύνους.
Οι δύο συνομιλητές διατύπωσαν επίσης πρόβλεψη για νέες αμερικανικές επιθέσεις στο Ιράν. Στην Ουκρανία, ο Τζιοβάνη περιέγραψε μια δυσμενή, κατά την εκτίμησή του, στρατιωτική εικόνα και στάθηκε στις πιέσεις στις υποδομές και στα αποθέματα αεράμυνας.
Το συμπέρασμα που μετέφεραν στην ελληνική περίπτωση ήταν η ανάγκη για επάρκεια αποθεμάτων, σωστή χρήση των αντιαεροπορικών μέσων και ανάπτυξη οικονομικότερων λύσεων απέναντι στα drones.
Σε όλη τη συζήτηση επανήλθε το ίδιο πολιτικό αίτημα: σταθερή εθνική γραμμή, σχεδιασμός με βάθος χρόνου και αποφασιστικότητα στην προστασία των ελληνικών συμφερόντων. Για τον Μουντζουρούλια, οι εξοπλισμοί και οι συμμαχίες πρέπει να συνοδεύονται από την πολιτική βούληση που δίνει στην αποτροπή πραγματικό περιεχόμενο.
GEOPOLITICO
Ενέργεια, πόλεμος και συμμαχίες υπό δοκιμασία
Σκληρή κριτική στις ευρωπαϊκές ηγεσίες και στην ελληνική εξωτερική πολιτική, προειδοποιήσεις για την ενεργειακή εξάρτηση και αμφισβήτηση της συμμαχίας Σαουδικής Αραβίας–Πακιστάν–Τουρκίας περιλάμβανε η συνέντευξη του Σταύρου Καλεντερίδη στον Χρήστο Μουρτζούκο.
Από την ενεργειακή αντιπαράθεση ΗΠΑ–Ρωσίας και το κόστος που επωμίζεται η Ευρώπη, μέχρι τις πολιτικές ανακατατάξεις στη Γερμανία και τη δοκιμασία της σαουδαραβικής ασφάλειας, ο διεθνολόγος Σταύρος Καλεντερίδης περιέγραψε ένα διεθνές περιβάλλον στο οποίο οι συμμαχίες κρίνονται στην πράξη και οι πολιτικές ηγεσίες απομακρύνονται από τις κοινωνίες τους.
Μιλώντας στον Χρήστο Μουρτζούκο, στην εκπομπή «Με τη ματιά του απόδημου» του Απόδημου Παλμού, υποστήριξε ότι οι ευρωπαϊκές κυβερνήσεις έχουν εγκλωβιστεί σε επιλογές που αποδυναμώνουν τις οικονομίες τους. Παράλληλα, έθεσε ερωτήματα για την ελληνική παρουσία στη Σαουδική Αραβία και χαρακτήρισε τη συμφωνία της Μέκας «κενό χαρτί».
Η Ευρώπη αποκόπηκε από τη Ρωσία και τώρα βλέπει την Ουάσιγκτον να αλλάζει πορεία
Η ενέργεια αποτέλεσε την αφετηρία της συζήτησης. Σχολιάζοντας τις αναφορές του παρουσιαστή σε αμερικανικές κινήσεις για το ρωσικό πετρέλαιο, ο Καλεντερίδης χαρακτήρισε την εξέλιξη «απίστευτη».
Κατά την ανάλυσή του, η Ουάσιγκτον πίεσε τις ευρωπαϊκές χώρες να διαρρήξουν τους εμπορικούς και ενεργειακούς δεσμούς τους με τη Μόσχα, να αγοράσουν αμερικανικά όπλα για την Ουκρανία και να στραφούν σε ακριβότερο αμερικανικό φυσικό αέριο. Τώρα, όπως υποστήριξε, οι ΗΠΑ εμφανίζονται να αναζητούν οικονομικό όφελος από τους ίδιους ρωσικούς υδρογονάνθρακες.
Προχώρησε μάλιστα στην πρόβλεψη ότι θα μπορούσε να προκύψει μεταπώληση ρωσικού πετρελαίου στην Ευρώπη από αμερικανικούς ενδιαμέσους, με πρόσθετη προμήθεια.
Το βασικό του επιχείρημα ήταν ότι η Ευρώπη πλήρωσε το κόστος της ενεργειακής αποσύνδεσης, χωρίς να εξασφαλίσει αυτονομία στη διαμόρφωση της επόμενης ημέρας. Μια αμερικανορωσική ενεργειακή συνεννόηση, κατά την εκτίμησή του, θα εξέθετε τις ευρωπαϊκές ηγεσίες και τα επιχειρήματα με τα οποία δικαιολόγησαν τις επιλογές τους.
Nord Stream: Ποιος θα ελέγχει την επιστροφή της ρωσικής ενέργειας;
Ο Χρήστος Μουρτζούκος έθεσε το ενδεχόμενο επαναλειτουργίας των Nord Stream με αμερικανικό ρόλο στη διαχείρισή τους, μετά τον τερματισμό του πολέμου στην Ουκρανία.
Ο Καλεντερίδης ενέταξε το σενάριο στην ευρύτερη κριτική του για την εξάρτηση της Ευρώπης από την Ουάσιγκτον. Υποστήριξε ότι οι ευρωπαϊκές κυβερνήσεις έχουν εργαλειοποιηθεί προς εξυπηρέτηση αμερικανικών συμφερόντων, με συνέπεια την αποδυνάμωση της ευρωπαϊκής οικονομίας.
Αναφερόμενος στη δολιοφθορά των αγωγών, επικαλέστηκε την έρευνα του Σέιμουρ Χερς και υιοθέτησε την εκδοχή περί αμερικανικής ευθύνης. Η συγκεκριμένη απόδοση ευθύνης αποτελεί θέση που διατύπωσε ο ίδιος στη συνέντευξη.
Στη δική του ανάγνωση, η καταστροφή των ενεργειακών υποδομών και η συζήτηση για πιθανή επαναλειτουργία τους υπό διαφορετικό έλεγχο αποτελούν κρίκους της ίδιας αλυσίδας: η Ευρώπη χάνει την απευθείας πρόσβαση στην ενέργεια και καλείται να πληρώσει για μια νέα σχέση εξάρτησης.
Αιχμές για την ελληνική εξωτερική πολιτική
Ιδιαίτερα επικριτικός εμφανίστηκε απέναντι στην ελληνική κυβέρνηση, υποστηρίζοντας ότι η Αθήνα ακολουθεί αντιφατικές επιλογές στα δύο μεγάλα μέτωπα.
Στο ουκρανικό, κατά τον ίδιο, συντάσσεται με τις ευρωπαϊκές δυνάμεις που επιδιώκουν τη συνέχιση της πολεμικής αντιπαράθεσης, ενώ στη Μέση Ανατολή ευθυγραμμίζεται με τις ΗΠΑ και το Ισραήλ.
Η κριτική του επεκτάθηκε στον Κάθετο Διάδρομο και στα συμφέροντα γύρω από την ενεργειακή συνεργασία. Διατύπωσε καταγγελίες που αφορούν την αμερικανική διπλωματική παρουσία και την ελληνική πολιτική ηγεσία, χωρίς στη συγκεκριμένη συζήτηση να παρουσιάζονται τεκμήρια που να τις αποδεικνύουν.
Οι κοινωνίες απομακρύνονται από τα παραδοσιακά κόμματα
Στο ευρωπαϊκό πολιτικό πεδίο, ο Καλεντερίδης περιέγραψε μια βαθιά κρίση εκπροσώπησης. Συνέδεσε την ενίσχυση δυνάμεων εκτός του παραδοσιακού κυβερνητικού κορμού με την κοινωνική αντίδραση στο ενεργειακό κόστος, στην οικονομική πίεση και στον κίνδυνο πολεμικής κλιμάκωσης.
Αναφέρθηκε στην Εναλλακτική για τη Γερμανία και στο κόμμα της Σάρα Βάγκενκνεχτ, καθώς και στις δυνάμεις της Μαρίν Λεπέν και του Ζαν-Λικ Μελανσόν στη Γαλλία. Υποστήριξε ότι, παρά τις ιδεολογικές διαφορές τους, διακρίνει κοινά σημεία στην αντίθεσή τους προς τη συνέχιση του πολέμου και τη διάρρηξη των σχέσεων με τη Ρωσία.
Αμφισβήτησε, παράλληλα, τη χρήση του χαρακτηρισμού «ακραίοι» από τις κυβερνητικές δυνάμεις για τους αντιπάλους τους. Κατά τη δική του προσέγγιση, ουσιαστικότερο κριτήριο είναι η στάση κάθε πολιτικού χώρου απέναντι στον πόλεμο και στον κίνδυνο πυρηνικής σύγκρουσης.
Ο Μουρτζούκος έφερε στη συζήτηση κινητοποιήσεις για τη στέγαση, την εκπαίδευση, τη στράτευση και τα προβλήματα του πρωτογενούς τομέα. Ο Καλεντερίδης τις συνέδεσε με το χάσμα ανάμεσα στις κοινωνίες και στις πολιτικές ελίτ.
Πρόσθεσε ότι η εκλογική αποχή αφήνει μεγάλο τμήμα των πολιτών χωρίς πολιτική έκφραση. Προχώρησε επίσης σε συνολικότερη αμφισβήτηση του κοινοβουλευτικού μοντέλου, υποστηρίζοντας την ανάγκη ουσιαστικότερης συμμετοχής των πολιτών και επικαλούμενος την ελληνική καταγωγή της δημοκρατίας.
Οι Χούθι πιέζουν το Ριάντ – Πλήγμα στην εικόνα ασφάλειας
Στο τελευταίο μέρος της συνέντευξης, το ενδιαφέρον στράφηκε στη Μέση Ανατολή. Σχολιάζοντας τις αναφορές σε επιθέσεις των Χούθι κατά σαουδαραβικών αεροδρομίων, ο διεθνολόγος υποστήριξε ότι η πίεση προς το Ριάντ ξεπερνά το στρατιωτικό επίπεδο.
Κατά την εκτίμησή του, η απειλή για τις αεροπορικές υποδομές πλήττει την εικόνα ασφάλειας της Σαουδικής Αραβίας, επηρεάζει διεθνείς διοργανώσεις και δημιουργεί προβλήματα σε επενδυτικές και επιχειρηματικές επισκέψεις.
Επικαλέστηκε επίσης αναφορές σε Σαουδάραβες αξιωματούχους, σύμφωνα με τις οποίες το Ριάντ θα μπορούσε να συζητήσει την άρση του αποκλεισμού του αεροδρομίου της Σαναά υπό συγκεκριμένους όρους.
Όπως περιέγραψε τις θέσεις των δύο πλευρών, η Σαουδική Αραβία ζητεί παύση των επιθέσεων και επιστροφή εδαφών, ενώ οι Χούθι συνδέουν την παύση των πληγμάτων με την άρση του αποκλεισμού, χωρίς να αποδέχονται εδαφικές υποχωρήσεις. Αναφέρθηκε ακόμη στην προοπτική ιρανικής διαμεσολάβησης, ως ένδειξη των πιέσεων που αντιμετωπίζει η σαουδαραβική πλευρά.
Τουρκία και Πακιστάν: Η συμμαχία δοκιμάζεται στην πράξη
Ο Καλεντερίδης εμφανίστηκε ιδιαίτερα επικριτικός για τη στάση της Τουρκίας στη συμφωνία της Μέκας. Την χαρακτήρισε οπορτουνιστική δύναμη, υποστηρίζοντας ότι επιδιώκει οικονομικά οφέλη από τη συνεργασία με τη Σαουδική Αραβία, χωρίς διάθεση ανάληψης αντίστοιχου στρατιωτικού κινδύνου.
Για το Πακιστάν επισήμανε την προϋπάρχουσα αμυντική συνεργασία και στρατιωτική παρουσία στη Σαουδική Αραβία, εκτιμώντας ότι ο ρόλος του παραμένει κυρίως αμυντικός.
Στο ίδιο πλαίσιο, έθεσε το ερώτημα ποιο ελληνικό συμφέρον υπηρετεί η παραμονή της ελληνικής πυροβολαρχίας στη Σαουδική Αραβία, αμφισβητώντας τη σκοπιμότητα της αποστολής μέσα στις συγκεκριμένες περιφερειακές συνθήκες.
«Είναι ένα κενό χαρτί»
Κλείνοντας, ο διεθνολόγος αμφισβήτησε την αποτρεπτική αξία της συμφωνίας της Μέκας.
Αναγνώρισε ότι εκκρεμεί η συγκρότηση πολιτικών και στρατιωτικών επιτροπών και η δημιουργία των αναγκαίων μηχανισμών συνεργασίας. Υποστήριξε, ωστόσο, ότι η αδυναμία αποτροπής των επιθέσεων υπονομεύει ήδη την αξιοπιστία της.
«Είναι ένα κενό χαρτί στην πραγματικότητα αυτή η συμφωνία», ανέφερε χαρακτηριστικά, εκτιμώντας ότι η εικόνα αυτή δυσχεραίνει τόσο την επιβίωσή της όσο και την προσέλκυση νέων μελών.
-
Αναλύσεις4 εβδομάδες πρινΤο τελεσίγραφο Καλίν την ώρα που η Τουρκία προετοιμάζεται για πόλεμο!
-
Άμυνα3 μήνες πρινΡωσσικό ΜΜΕ: Ελληνικό «μπλόκο» στην απαίτηση για Patriot – Πώς γνωρίζει το Κίεβο απόρρητα στοιχεία για τους πυραύλους μας;
-
ΑΝΑΡΤΗΣΕΙΣ ΜΕ ΣΗΜΑΣΙΑ3 μήνες πρινΠακιστανός με καναδική υπηκοότητα ο υπαίτιος της πυρκαγιάς στον Έβρο! Πιθανόν να μετέφερε μετανάστες
-
GEOPOLITICO1 μήνα πρινΤο διέρρευσε ο Παπαχελάς! Έφεραν τον Καλίν στο Μαξίμου – Τί συζήτησε με τον Μητσοτάκη;
-
Αναλύσεις2 μήνες πρινΚαραγκιούλ: «Αν Ελλάδα, Κύπρος και Ισραήλ επιτεθούν στην Τουρκία, ο χάρτης του Αιγαίου θα αλλάξει»
-
ΑΝΑΡΤΗΣΕΙΣ ΜΕ ΣΗΜΑΣΙΑ2 μήνες πρινΞέσπασμα της μητέρας της Μυρτούς για την υπόθεση Τζαβέντ Ασλάμ: «Δεν ξεχνώ ποτέ» – «Δήμαρχος των Πακιστανών ο Δούκας»
-
GEOPOLITICO4 εβδομάδες πρινΤί λέει Τούρκος δημοσιογράφος για Σάββα Καλεντερίδη; «Έκανε πολύ καλά τη δουλειά του για τη χώρα του – Δεν μπορούσε να τον στριμώξει η ΜİΤ»
-
Αναλύσεις3 μήνες πρινΕάν η Τουρκία απορρίψει τη συμφωνία αποχώρησης από την Κύπρο θα απομακρυνθεί δια της βίας