Αναλύσεις

Η Γερμανία αλλάζει γραμμή απέναντι στην Κίνα

Η επιφυλακτική στάση της Γερμανίας αναφορικά με τις σχέσεις με το Πεκίνο αρχίζει να αλλάζει. Επί χρόνια το Βερολίνο εμπόδιζε μια πιο σκληρή γραμμή απέναντι στις αθέμιτες, όπως τις χαρακτηρίζει η ΕΕ, εμπορικές πρακτικές της Κίνας, φοβούμενη αντίποινα που θα μπορούσαν να πλήξουν τους Γερμανούς εξαγωγείς.

Δημοσιεύτηκε στις

18 Οκτωβρίου 2026 στις 08:30

από τον

Geopolitico team

Τους τελευταίους μήνες όμως η γερμανική κυβέρνηση επιδεικνύει πολύ μεγαλύτερη προθυμία για σκληρότερη στάση. Την περασμένη εβδομάδα ο καγκελάριος Μερτς και ο Γάλλος πρόεδρος Μακρόν απέστειλαν από κοινού επιστολή στην πρόεδρο της Ευρωπαϊκής Επιτροπής Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, ζητώντας ένα νέο εργαλείο που θα επιτρέπει τον αποκλεισμό ενός εμπορικού εταίρου από την ενιαία αγορά της ΕΕ, εφ’ όσον συνεχίζει να προσφεύγει σε αθέμιτες πρακτικές.

Η επιστολή, η οποία είχε σαφώς στο στόχαστρο το Πεκίνο, προειδοποιούσε πως ένα τέτοιο μέτρο είναι αναγκαίο απέναντι σε χώρες που «επιδιώκουν σκόπιμα να υπονομεύσουν […] τους όρους δίκαιου ανταγωνισμού στην αγορά με πολιτικά ή οικονομικά μέσα».

Το κινεζικό Υπουργείο Εμπορίου ανέφερε ότι η Ευρώπη θα «υποστεί τις συνέπειες» εάν υιοθετήσει ένα τέτοιο σχέδιο, η παρουσίαση του οποίου συνέπεσε χρονικά με τις κρίσιμες εμπορικές συνομιλίες ΕΕ-Κίνας στο Πεκίνο.

Το κόστος της αδράνειας

Ο Νόα Μπάρκιν, ανώτερος σύμβουλος για θέματα Κίνας στην ερευνητική εταιρεία Rhodium Group, δήλωσε στην DW ότι οι απειλές για την εξαγωγική βιομηχανική δύναμη της Γερμανίας «έπεισαν τον Μερτς και τους στενότερους συμβούλους του πως τα οφέλη της δράσης υπερτερούν του κόστους της αδράνειας».

Πριν από την πανδημία οι δύο οικονομίες αναπτύσσονταν παράλληλα και η γερμανική βιομηχανία επωφελείτο από την άνοδο της Κίνας. Από το 2021 ωστόσο η Κίνα υποχώρησε από τη δεύτερη στην ένατη θέση μεταξύ των μεγαλύτερων εξαγωγικών αγορών της Γερμανίας, σύμφωνα με στοιχεία της Germany Trade & Invest για το πρώτο εξάμηνο του 2026.

Οι Κινέζοι ανταγωνιστές έχουν καλύψει γρήγορα το τεχνολογικό χάσμα και επωφελούνται από πολύ χαμηλότερα κόστη και κρατικές επιδοτήσεις. Η πίεση αυτή γίνεται ιδιαιτέρως αισθητή στη γερμανική αυτοκινητοβιομηχανία, στη μηχανολογία ακριβείας και στη χημική βιομηχανία.

Γιατί αλλάζει η πολιτική του Βερολίνου;

Οι πωλήσεις των γερμανικών αυτοκινητοβιομηχανιών στην Κίνα έχουν μειωθεί αισθητά, παρ’ ότι κάποτε η χώρα αποτελούσε τη δεύτερη μεγαλύτερη αγορά τους. Σύμφωνα με στοιχεία της Rhodium Group, οι γερμανικές εξαγωγές αυτοκινήτων προς την Κίνα κατέρρευσαν κατά 66% μεταξύ 2022 και 2025.

Οι μεγάλες γερμανικές μάρκες αντιμετωπίζουν πλέον έντονο ανταγωνισμό από ένα νέο κύμα κινεζικών κατασκευαστών ηλεκτρικών οχημάτων και σε άλλες μεγάλες αγορές, συμπεριλαμβανομένης της Ευρώπης, γεγονός που οδηγεί σε πολλές απολύσεις και ενδεχομένως και λουκέτα σε εργοστάσια.

Μόνο στη Γερμανία οι εισαγωγές καινούριων αυτοκινήτων κινεζικής κατασκευής αυξήθηκαν κατά 121% τους πρώτους επτά μήνες του έτους, σύμφωνα με την ομοσπονδιακή στατιστική υπηρεσία Destatis. Συνολικά τα κινεζικής κατασκευής οχήματα αντιστοιχούσαν σχεδόν στο 14% του συνόλου των εισαγόμενων οχημάτων.

«Αφού έχαναν συνεχώς μερίδιο αγοράς στην Κίνα, […] φαίνεται ότι πλέον [ο ανταγωνισμός] πλήττει τις δραστηριότητές τους και στην ευρωπαϊκή αγορά αυτοκινήτων», δήλωσε στην DW ο Αντρέας Μίσερ, συνεργάτης του Ινστιτούτου Mercator για τις Κινεζικές Σπουδές (MERICS) με έδρα το Βερολίνο.

Ο Μίσερ ανέφερε ότι η πίεση από το ισχυρό λόμπι της γερμανικής αυτοκινητοβιομηχανίας ήταν καθοριστική για τη «μεταβαλλόμενη στάση του Βερολίνου απέναντι στα εργαλεία εμπορικής άμυνας».

Αυξάνονται οι πιέσεις από τη βιομηχανία

Μεταξύ των πολλών επικεφαλής γερμανικών επιχειρήσεων που τους τελευταίους μήνες έχουν ζητήσει πιο σκληρή στάση, ο Όλιβερ Ρίχτμπεργκ Richtberg, επικεφαλής εξωτερικού εμπορίου στη VDMA, την ένωση μηχανολογικών βιομηχανιών της Γερμανίας, το έθεσε μάλλον με τον πιο ωμό τρόπο:

«Αυτή τη στιγμή αποβιομηχανοποιούμαστε εξαιτίας αθέμιτων μέτρων – και οι περισσότερες εταιρείες δεν είναι πλέον διατεθειμένες να το αποδεχθούν», δήλωσε ο Ρίχτμπεργκ στην εφημερίδα WELT am Sonntag τον Αύγουστο.

Σύμφωνα με την Eurostat, το έλλειμμα της ΕΕ στο εμπόριο αγαθών με την Κίνα ανερχόταν πέρυσι σε περίπου 360 δισεκατομμύρια ευρώ – ουσιαστικά δηλαδή ένα δισεκατομμύριο ευρώ ημερησίως — και διευρύνθηκε εκ νέου το πρώτο εξάμηνο του 2026.

Ενώ οι Βρυξέλλες προσπαθούν να αντιμετωπίσουν το ντάμπινγκ φθηνών κινεζικών προϊόντων, ένας ξεχωριστός νόμος για τη βιομηχανική προστασία και άλλα μέτρα κατά του οικονομικού εξαναγκασμού συναντούν αντιδράσεις τόσο από το Πεκίνο όσο και στο εσωτερικό της ΕΕ.

Δικλείδα ασφαλείας για τυχόν αντίποινα

Ο Νόμος Βιομηχανικής Επιτάχυνσης της ΕΕ, που προτάθηκε τον Μάρτιο, έχει στόχο να επαναφέρει μεταποιητικές επενδύσεις στην Ευρώπη, ευνοώντας εταιρείες με έδρα στην ΕΕ σε δημόσιες συμβάσεις και επιδοτήσεις. Οι ξένες επενδύσεις σε καίριους τομείς θα εγκρίνονται μόνο εάν οι Ευρωπαίοι εταίροι διατηρούν τον πλειοψηφικό έλεγχο, κάτι που το Πεκίνο έχει χαρακτηρίσει ως διάκριση.

Η Ένωση Ευρωπαίων Κατασκευαστών Αυτοκινήτων (ACEA) προειδοποίησε τον περασμένο μήνα πως το σχέδιο κάνει ελάχιστα για να αντιμετωπίσει την απειλή από φθηνότερους Κινέζους ανταγωνιστές. Σε έγγραφο θέσεων ανέφερε πως το κίνητρο για παραγωγή εντός της Ένωσης πρέπει να είναι αρκετά μεγάλο, ώστε να «αντισταθμίζει το επιπλέον κόστος της τοπικής παραγωγής».

Κύρια ανησυχία του Βερολίνου ήταν το ενδεχόμενο η Κίνα να επιβάλει νέους περιορισμούς στις εξαγωγές ορυκτών σπάνιων γαιών και των μαγνητών που κατασκευάζονται από αυτά. Το Πεκίνο διαθέτει σχεδόν ασφυκτικό έλεγχο σε αυτά τα στοιχεία, τα οποία είναι απαραίτητα για τη γερμανική αυτοκινητοβιομηχανία, τις ανανεώσιμες πηγές ενέργειας αλλά και την αμυντική βιομηχανία.

Το Bloomberg επικαλέστηκε την περασμένη εβδομάδα ανώνυμους Γερμανούς αξιωματούχους, σύμφωνα με τους οποίους ένας νέος ευρωπαϊκός «διακόπτης» θα μπορούσε να λειτουργήσει ως δικλείδα ασφαλείας, προκειμένου το Πεκίνο να μην μπλοκάρει αυτές τις εξαγωγές. Σύμφωνα με το ίδιο δημοσίευμα του Bloomberg, οι Βρυξέλλες εξετάζουν επίσης μονομερείς περιορισμούς στον αριθμό των υβριδικών αυτοκινήτων που μπορεί να εξάγει η Κίνα στην ΕΕ.

Πρόσθετα εμπορικά μέτρα στο τραπέζι της ΕΕ

Ίσως προκειμένου να αποφευχθεί μια τόσο ανοιχτή αντιπαράθεση, η ΕΕ και η Κίνα κατέληξαν την περασμένη εβδομάδα σε μια «κοινή συνεννόηση» που θα μπορούσε να μειώσει κατά περισσότερο από το ήμισυ τις κινεζικές εξαγωγές υβριδικών και plug-in υβριδικών οχημάτων προς την ΕΕ, σύμφωνα με τον επίτροπο Εμπορίου της ΕΕ Μάρος Σέφτσοβιτς, ο οποίος ηγήθηκε της ευρωπαϊκής αντιπροσωπείας στις συνομιλίες στο Πεκίνο.

Όπως προκύπτει από δημοσιεύματα, η συμφωνία θα θέτει ανώτατο όριο 350.000 οχημάτων ετησίως σε αυτές τις κινεζικές εισαγωγές, με το όριο να αυξάνεται κατά 6% κάθε χρόνο για τέσσερα χρόνια.

Σύμφωνα με υπολογισμούς του MERICS, η ΕΕ αποτελεί σημαντικότερη εξαγωγική αγορά για την Κίνα από ό,τι οι ΗΠΑ. Το πρώτο εξάμηνο του έτους οι κινεζικές εξαγωγές προς την ΕΕ ανήλθαν σε 254 δισεκατομμύρια δολάρια – έναντι 172 δισεκατομμυρίων δολαρίων προς τις ΗΠΑ.

Αυτό θα μπορούσε να προσφέρει στους διαπραγματευτές της ΕΕ ισχυρότερα μέσα πίεσης, καθώς προσπαθούν να αποφύγουν έναν εμπορικό πόλεμο, προστατεύοντας ταυτοχρόνως την Ευρώπη από το νέο κύμα υπερπροσφοράς κινεζικών εξαγωγών.

Όπως δήλωσε στην DW ο Μίσερ, «η ΕΕ διαθέτει μεγαλύτερη διαπραγματευτική ισχύ από όση μερικές φορές πιστεύει».

Πηγη: DW

Σχετικά θέματαΓερμανία Κίνα

Geopolitico team

Συνέχεια ανάγνωσης

Αναλύσεις

BrahMos στην Κύπρο; Η Ινδία, τα ελληνικά Viper και το μέτωπο του καλωδίου

Η αντιπαράθεση για το καλώδιο Ελλάδας–Κύπρου, η τουρκική πίεση προς τη Γαλλία και η αναβάθμιση των αμυντικών σχέσεων με την Ινδία βρέθηκαν στο επίκεντρο της εκπομπής «Direct News» με τον Ανδρέα Μουντζουρούλια. Ο δημοσιογράφος συνέδεσε τις εξελίξεις γύρω από τον Great Sea Interconnector (GSI) με ένα ευρύτερο διακύβευμα: την αποφασιστικότητα Αθήνας και Λευκωσίας να προχωρήσουν σε έργα στρατηγικής σημασίας απέναντι στις τουρκικές διεκδικήσεις.

Δημοσιεύτηκε

31 λεπτά πριν

στις

18 Οκτωβρίου 2026

από τον

Ανδρέας Μουντζουρούλιας

Στην ανάλυσή του υποστήριξε ότι η Άγκυρα επιχειρεί να αποκτήσει στην πράξη δικαίωμα παρέμβασης στις υποθαλάσσιες υποδομές της Ανατολικής Μεσογείου. Παράλληλα, έδωσε ιδιαίτερη βαρύτητα στη γαλλική παρουσία, στις επαφές με την Ινδία και στην ενίσχυση της συνεργασίας Ελλάδας, Κύπρου και Ισραήλ.

Οι δύο αντι-NAVTEX και η πίεση για το καλώδιο

Σύμφωνα με όσα παρουσίασε στην εκπομπή, η Τουρκία προχώρησε σε δύο αντι-NAVTEX, αμφισβητώντας ελληνικές και κυπριακές αρμοδιότητες. Ο ίδιος συνέδεσε την πρώτη με την άσκηση «Ευνομία» και την προετοιμασία επανέναρξης των ερευνών για τον GSI.

Για τη δεύτερη διευκρίνισε ότι αφορά διαφορετικό έργο: το καλώδιο οπτικών ινών East to Med Data Corridor, το οποίο συνδέεται με την ψηφιακή διασύνδεση Ασίας και Ευρώπης. Στη δική του ανάγνωση, οι αντιδράσεις και στα δύο πεδία αποτυπώνουν την προσπάθεια της Άγκυρας να επιβάλει λόγο στις θαλάσσιες δραστηριότητες σε περιοχές που διεκδικεί.

Ο Μουντζουρούλιας απέδωσε ιδιαίτερη σημασία σε δημοσιεύματα της Hürriyet και του TR Haber, τα οποία, όπως ανέφερε, προβάλλουν απαίτηση γραπτής ενημέρωσης ή συγκατάθεσης της Τουρκίας για τις εργασίες του ηλεκτρικού καλωδίου. Εκτίμησε ότι έτσι επιχειρείται να μεταφερθεί η πίεση και στο Παρίσι, λόγω της εμπλοκής της γαλλικής Nexans.

Η «Ευνομία» και το ερώτημα της γαλλικής παρουσίας

Κεντρικό σημείο της εκπομπής αποτέλεσε η πιθανή σύνδεση της πολυεθνικής άσκησης «Ευνομία», με τη συμμετοχή Ελλάδας, Κύπρου, Γαλλίας και Ιταλίας, με την ασφάλεια των εργασιών για τον GSI.

Επικαλούμενος πληροφορίες του, ο παρουσιαστής τοποθέτησε την πιθανή επανεκκίνηση των εργασιών γύρω στις 26 Οκτωβρίου, αφήνοντας ανοιχτό το ενδεχόμενο χρονικής μετατόπισης. Διατύπωσε επίσης την εκτίμηση ότι ελληνικά και γαλλικά πολεμικά πλοία ενδέχεται να παραμείνουν στην περιοχή μετά τις δραστηριότητες της άσκησης.

Η αναφορά αυτή παρουσιάστηκε ως πληροφορία και εκτίμηση του δημοσιογράφου για τον σχεδιασμό των επόμενων ημερών. Ο ίδιος τόνισε άλλωστε ότι η στάση των εμπλεκομένων θα κριθεί στην πράξη.

Στο ίδιο πλαίσιο, ανέφερε ότι η Nexans έχει κινηθεί προς Αθήνα και Λευκωσία για τις απαιτούμενες διαδικασίες, ενώ επικαλέστηκε αμερικανική διπλωματική υποστήριξη προς το έργο.

«Δεν είναι ένα απλό καλώδιο»

Το βασικό πολιτικό μήνυμα του Μουντζουρούλια ήταν ότι η υπόθεση υπερβαίνει την ενεργειακή διάσταση.

«Δεν είναι ένα απλό καλώδιο», υπογράμμισε, υποστηρίζοντας ότι ενδεχόμενη υποχώρηση υπό τουρκική πίεση θα ενίσχυε πολιτικά τις διεκδικήσεις της «Γαλάζιας Πατρίδας» και του τουρκολιβυκού μνημονίου.

Ταυτόχρονα, επέμεινε ότι η Ελλάδα οφείλει να στηρίζεται πρωτίστως στις δικές της δυνατότητες και αποφάσεις. Η συνεργασία με τη Γαλλία, το Ισραήλ και τις ΗΠΑ αποκτά, κατά την ανάλυσή του, ουσιαστική αξία όταν συνοδεύει την ελληνική αποφασιστικότητα.

Η Ινδία και το σενάριο των BrahMos για την Κύπρο

Σημαντικό μέρος της εκπομπής αφιερώθηκε στις επαφές του Ινδού αξιωματούχου Άμυνας σε Ελλάδα και Κύπρο και στη συνάντησή του με τον αρχηγό ΓΕΕΘΑ Δημήτριο Χούπη. Ο παρουσιαστής τις συνέδεσε με την ανάπτυξη συνεργασίας στις ασκήσεις, στην ανταλλαγή πληροφοριών και στην αμυντική βιομηχανία.

Κατά την εκτίμησή του, οι επισκέψεις στέλνουν μήνυμα στήριξης προς Αθήνα και Λευκωσία, σε μια περίοδο αυξανόμενης τουρκικής πίεσης.

Ιδιαίτερη αναφορά έκανε σε ανάλυση των Times of India για πιθανή απόκτηση πυραύλων BrahMos από την Κυπριακή Δημοκρατία. Ο Μουντζουρούλιας δήλωσε ότι γνωρίζει την ύπαρξη σχετικών επαφών, χωρίς να παρουσιάσει ολοκληρωμένη συμφωνία αγοράς.

Αντίστοιχα, αναφέρθηκε στο ενδεχόμενο ινδοαρμενικής συμπαραγωγής συστημάτων Pinaka Mk2, εντάσσοντάς το στην ευρύτερη παρουσία της Ινδίας στον Καύκασο.

Ελληνικά μαχητικά και ενίσχυση της κυπριακής άμυνας

Ο δημοσιογράφος στάθηκε επίσης στην παρουσία ελληνικών F-16 Viper στην Κύπρο και στην αξιοποίηση σύγχρονων συστημάτων από την Εθνική Φρουρά. Αναφέρθηκε σε ισραηλινή αντιαεροπορική τεχνολογία, μη επανδρωμένα μέσα και σενάρια ανακατάληψης εδάφους.

Ερμήνευσε αυτές τις δραστηριότητες ως βήματα ουσιαστικής επαναφοράς του Ενιαίου Αμυντικού Δόγματος. Παράλληλα, παρουσίασε τις πτήσεις ελληνικών μαχητικών στην περιοχή του Καστελλόριζου ως έμπρακτη επιβεβαίωση της επιχειρησιακής παρουσίας της Πολεμικής Αεροπορίας.

Στην προσέγγισή του, η ενίσχυση της Κύπρου και η σταθερή ελληνική παρουσία στην Ανατολική Μεσόγειο αποτελούν αλληλένδετες προϋποθέσεις αποτροπής.

Ισραήλ, Βαλκάνια και οι υπόλοιπες εστίες έντασης

Στην ευρύτερη επισκόπηση, ο Μουντζουρούλιας σχολίασε τουρκικές αναλύσεις για τη συνεργασία Ελλάδας–Ισραήλ και την ισραηλινή παρουσία στα Βαλκάνια. Εκτίμησε ότι οι αμυντικές και οικονομικές συνεργασίες του Ισραήλ στην περιοχή προκαλούν ανησυχία στην Άγκυρα.

Αναφέρθηκε ακόμη σε δηλώσεις στελέχους της AfD υπέρ της γερμανοτουρκικής συνεργασίας και επικριτικές προς την Ελλάδα, καθώς και σε αναφορές για συνεργασία Βουλγαρίας, Ρουμανίας και Τουρκίας στη Μαύρη Θάλασσα. Παράλληλα, ανέδειξε το μήνυμα του Αμερικανού γερουσιαστή Ρικ Σκοτ από την Πράσινη Γραμμή υπέρ της Κυπριακής Δημοκρατίας.

Στο ουκρανικό, άσκησε κριτική στον Βολοντίμιρ Ζελένσκι και επανέλαβε την αντίθεσή του σε ενδεχόμενη αποστολή ελληνικών Patriot. Τέλος, μετέφερε δημοσιογραφικά σενάρια για πιθανή νέα επιχείρηση κατά του Ιράν, τα οποία παρουσίασε ως ενδεχόμενα.

Η κεντρική θέση της εκπομπής ήταν σαφής: κατά τον Μουντζουρούλια, η πορεία του GSI θα αποτελέσει κρίσιμη δοκιμασία για την ελληνική αποτροπή και για το πρακτικό αντίκρισμα των στρατηγικών συνεργασιών στην Ανατολική Μεσόγειο.

Συνέχεια ανάγνωσης

Αναλύσεις

Ισραήλ & Μαρόκο Χτίζουν Πολεμική Βιομηχανία – Τί κάνει η Αλγερία;

Το Ραμπάτ Κινείται προς την Εγχώρια Παραγωγή Ισραηλινών Οπλικών Συστημάτων και Πιθανές Εξαγωγές σε Αγορές του ΝΑΤΟ

Δημοσιεύτηκε

2 ώρες πριν

στις

18 Οκτωβρίου 2026

από τον

Geopolitico team

Το επόμενο τεστ των Συμφωνιών του Αβραάμ του 2020 μεταφέρεται από τις διπλωματικές αιθουσες στα εργοστάσια. Στο Air Show του Μαρακές, το Ισραήλ εγκαινίασε το πρώτο του επίσημο εθνικό περίπτερο σε μαροκινή αμυντική έκθεση, ενώ τα παραγωγικά σχέδια της Moroccan Military Industry (MMI) προσέφεραν ένα συγκεκριμένο μέτρο για το πόσο μακριά μπορούν να φτάσουν οι δεσμοί ασφαλείας: από τις πωλήσεις ισραηλινών όπλων προς την εγχώρια κατασκευή.

Το ερώτημα είναι αν αυτή η στροφή μπορεί να προσφέρει συστήματα σε μεγάλη κλίμακα, να υποστηρίξει τις μαροκινές δυνάμεις και να προσελκύσει ξένους πελάτες.

Από τότε που το Μαρόκο και το Ισραήλ ομαλοποίησαν τις σχέσεις τους το 2020 και υπέγραψαν συμφωνία αμυντικής συνεργασίας το 2021, η σχέση ασφαλείας τους έχει επεκταθεί από τις αγορές εξοπλισμών στην τεχνική συνεργασία και τα βιομηχανικά έργα.

Οργανωμένη υπό την αιγίδα της SIBAT, της Διεύθυνσης Διεθνούς Αμυντικής Συνεργασίας του Υπουργείου Άμυνας του Ισραήλ, η αντιπροσωπεία έφερε κορυφαίους στρατιωτικούς και βιομηχανικούς ηγέτες στη Βόρεια Αφρική.

Ο Διευθυντής της SIBAT, Ταξίαρχος (ε.α.) Yair Kulas, ο Στρατιωτικός Ακόλουθος Συνταγματάρχης Sharon Itach, ο Επικεφαλής της Αποστολής Yosef Ben David και ο Διευθύνων Σύμβουλος της Rafael, Yoav Tourgeman, συμμετείχαν μαζί με ανώτερα στελέχη της Israel Aerospace Industries (IAI) και της Elbit Systems στην έκθεση. Συγκεντρώθηκαν μαζί με τον Μαροκινό Αναπληρωτή Υπουργό Αρμόδιο για τη Διοίκηση Εθνικής Άμυνας, Abdellatif Loudiyi.

Η ίδρυση της Moroccan Military Industry (MMI) αποτελεί ένα περαιτέρω βήμα: Το Ραμπάτ επιδιώκει όχι μόνο να αποκτήσει προηγμένα συστήματα, αλλά και να συναρμολογεί και να κατασκευάζει επιλεγμένο εξοπλισμό στο εσωτερικό της χώρας. Η εγχώρια παραγωγή θα μπορούσε να μειώσει την έκθεση σε εξωτερικές διαταραχές εφοδιασμού, αν και ο βαθμός της μαροκινής προστιθέμενης αξίας θα εξαρτηθεί από το τι κατασκευάζεται τοπικά και πόση τεχνολογία μεταφέρεται.

Συνδεδεμένη με την Elbit Systems μέσω αναφερόμενων ιδιοκτησιακών δεσμών και της χρήσης ισραηλινής τεχνολογίας, η MMI αντικατοπτρίζει την προσπάθεια του Ραμπάτ να δημιουργήσει μια εγχώρια αμυντική-βιομηχανική βάση. Σε ολόκληρη τη Βόρεια Αφρική, τα εξελιγμένα στρατιωτικά συστήματα και εξαρτήματα εξαρτώνται εδώ και καιρό σε μεγάλο βαθμό από ξένους προμηθευτές. Η τοπική κατασκευή προσφέρει στο Μαρόκο έναν τρόπο να διευρύνει τον ρόλο του στη συναρμολόγηση, την παραγωγή πυρομαχικών και την υποστήριξη εξοπλισμού.

Το βιομηχανικό αποτύπωμα της MMI περιλαμβάνει μια εγκατάσταση οπλικών συστημάτων στο Midparc, κοντά στην Καζαμπλάνκα, και ένα έργο πυρομαχικών στο Sidi Yahya. Οι δημοσιευμένες αναφορές διαφέρουν ως προς το πόση κατασκευή πραγματοποιείται ήδη στη δεύτερη τοποθεσία, αφήνοντας ασαφή την κλίμακα της τρέχουσας παραγωγής.

Σύμφωνα με τον γενικό διευθυντή της εταιρείας, το 99% του εργατικού δυναμικού της, συμπεριλαμβανομένων των μηχανικών, είναι Μαροκινοί. Αυτό αποτελεί απόδειξη της τοπικής συμμετοχής, αν και δεν αποδεικνύει πόση τεχνογνωσία σχεδιασμού ή έλεγχο στην βασική τεχνολογία έχει αποκτήσει το Μαρόκο.

Το επόμενο ορόσημο είναι η σχεδιαζόμενη έναρξη των παραδόσεων τον Μάρτιο του 2027. Η MMI αναφέρει ότι θα παράγει πύργους μάχης για θωρακισμένα οχήματα Tata 8×8 που συναρμολογούνται στο Μαρόκο.

Παράλληλα, η MMI αναπτύσσει μια αντι-drone έκδοση του πύργου χρησιμοποιώντας πυρομαχικά 30 mm εξοπλισμένα με μικροσκοπικούς αισθητήρες ραντάρ. Σύμφωνα με την περιγραφή της εταιρείας, ο αισθητής προορίζεται να πυροδοτεί μια έκρηξη κοντά σε ένα πλησιάζον drone, απελευθερώνοντας θραύσματα βολφραμίου για την καταστροφή του.

Ο στόχος είναι να παράσχει μια χαμηλότερου κόστους εναλλακτική λύση έναντι της αναχαίτισης με πυραύλους, αλλά η αντι-drone παραλλαγή θα πρέπει να περιγραφεί ως μια δυνατότητα υπό ανάπτυξη και όχι ως ένα σύστημα που έχει ήδη αποδειχθεί στην υπηρεσία του μαροκινού στρατού.

Η MMI σχεδιάζει επίσης να παράγει αυτοκινούμενα συστήματα όλμων και δηλώνει ότι αναμένει να πραγματοποιήσει εξαγωγές σε ευρωπαϊκό μέλος του ΝΑΤΟ, αν και ο πελάτης, το χρονοδιάγραμμα παράδοσης και ο όγκος της παραγγελίας παραμένουν αδήλωτα.

Η Αλγερία παραμένει βασικός αμυντικός εταίρος της Ρωσίας και διαθέτει σημαντικά αποθέματα βαρέων θωρακισμένων, μαχητικών αεροσκαφών και συστημάτων αεράμυνας. Το Αλγέρι συνεχίζει επίσης να υποστηρίζει το Μέτωπο Πολισάριο στη Δυτική Σαχάρα, διατηρώντας έναν ανταγωνισμό ασφαλείας με το Ραμπάτ, τον οποίο ούτε η ομαλοποίηση με το Ισραήλ ούτε η νέα αμυντική τεχνολογία έχουν επιλύσει.

Στο Air Show του Μαρακές, οι ισραηλινές εταιρείες παρουσίασαν μια σειρά από στρατιωτικές τεχνολογίες, από τα περιπλανώμενα πυρομαχικά (loitering munitions) Hero της UVision και τις τακτικές πλατφόρμες της XTEND, μέχρι τα συστήματα πλοήγησης χωρίς GPS της Asio Technologies. Τα εκθέματα υπογράμμισαν το εύρος της ισραηλινής αμυντικής τεχνολογίας που προσφέρεται, αν και δεν σημαίνουν απαραίτητα ότι το Μαρόκο έχει αγοράσει ή αναπτύξει κάθε σύστημα που παρουσιάστηκε.

Πέρα από τον χώρο της έκθεσης, η ισραηλινή τεχνολογία ριζώνει ήδη στην αμυντική βιομηχανία του Μαρόκου. Τον Νοέμβριο του 2025, η BlueBird Aero Systems, θυγατρική της Israel Aerospace Industries, προώθησε το τοπικό της πρόγραμμα SpyX, με αναφορές της αμυντικής βιομηχανίας να περιγράφουν μια εγκατάσταση παραγωγής στο Benslimane και εκπαίδευση για Μαροκινούς τεχνικούς ενόψει της εγχώριας κατασκευής.

Παραμένει ασαφές πόσα εγχωρίως παραγόμενα συστήματα SpyX έχουν ενταχθεί στην υπηρεσία των μαροκινών δυνάμεων. Η BlueBird αναφέρει επίσης ότι ο μαροκινός στρατός λειτουργεί τα συστήματα επιτήρησης WanderB-VTOL και ThunderB-VTOL για συλλογή πληροφοριών, ασφάλεια συνόρων, προστασία νηοπομπών και άλλες αποστολές.

Πιο νότια, η αστάθεια στο Σαχέλ, τροφοδοτούμενη από αντάρτικες ομάδες, δίκτυα λαθρεμπορίου και αντικρουόμενα ξένα συμφέροντα ασφαλείας, αποτελεί μια διαρκή απειλή για τη σταθερότητα της Βόρειας Αφρικής.

Η χρήση drones επιτήρησης από τις μαροκινές δυνάμεις για αποστολές ασφάλειας συνόρων μπορεί να τις βοηθήσει να παρακολουθούν απομακρυσμένες περιοχές και να ανταποκρίνονται σε πιθανή διείσδυση. Η αξία τους είναι πιο περιορισμένη αλλά ουσιαστική: η διαρκής επιτήρηση μπορεί να βελτιώσει την επίγνωση της κατάστασης σε απομακρυσμένα εδάφη και να παράσχει πρωιμότερη προειδοποίηση για πιθανή διείσδυση.

Οι ισραηλινές εταιρείες στο Μαρακές παρουσίασαν επίσης ηλεκτροοπτικές τεχνολογίες και τεχνολογίες δορυφορικών επικοινωνιών που θα μπορούσαν να βελτιώσουν τη μαροκινή παρακολούθηση των προσβάσεών της στον Ατλαντικό και τη Μεσόγειο, εάν αποκτηθούν και ενσωματωθούν.

Αυτές οι δυνατότητες δεν μπορούν να εξαλείψουν την ευρύτερη απειλή του Σαχέλ, αλλά μπορούν να δώσουν στις μαροκινές δυνάμεις μια καλύτερη εικόνα της επικράτειας που πρέπει να υπερασπιστούν.

Το στρατηγικό ερώτημα είναι αν το Ραμπάτ θα προχωρήσει πέρα από την αγορά μεμονωμένων συστημάτων προς τη συντήρηση και την ενσωμάτωση περισσότερων από αυτές τις δυνατότητες εντός της εγχώριας αμυντικής βιομηχανίας του.

Το Μαρόκο είναι εταίρος στον Μεσογειακό Διάλογο του ΝΑΤΟ, ένα πλαίσιο συνεργασίας και όχι ιδιότητα μέλους του ΝΑΤΟ. Για την Ισπανία και άλλα νοτιοευρωπαϊκά κράτη, οι ισχυρότερες μαροκινές αμυντικές δυνατότητες θα μπορούσαν να υποστηρίξουν τη συνεργασία για τη θαλάσσια ασφάλεια, αν και οι μακροχρόνιες ευαισθησίες σχετικά με τη Σεούτα και τη Μελίγια παραμένουν.

Η αμερικανική άσκηση African Lion προσφέρει ένα πιο συγκεκριμένο μέτρο στρατιωτικής συνεργασίας: Το Ισραήλ συμμετείχε στην έκδοση του 2025 μαζί με το Μαρόκο και τις Ηνωμένες Πολιτείες.

Αυτό αποδεικνύει μια υπάρχουσα βάση για πολυεθνική στρατιωτική συνεργασία, αλλά δεν δημιουργεί μια ενιαία ισραηλινο-μαροκινή-αμερικανική διοίκηση ή ένα κοινό αμυντικό δίκτυο για το Γιβραλτάρ.

Για το Ισραήλ, η αξία της σχέσης εκτείνεται πέρα από τις άμεσες πωλήσεις όπλων. Η συμπαραγωγή μπορεί να διευρύνει τις αγορές για την ισραηλινή τεχνολογία, να δημιουργήσει μακροπρόθεσμες σχέσεις συντήρησης και βιομηχανίας και να βοηθήσει το Μαρόκο να αναπτύξει την ικανότητα υποστήριξης του εξοπλισμού στο εσωτερικό του.

To οικονομικό όφελος εξαρτάται από τα συμβόλαια που θα εξασφαλιστούν στην πράξη· το στρατηγικό όφελος εξαρτάται από το αν η παραγωγή, η παράδοση και η συντήρηση αποδειχθούν αξιόπιστες με την πάροδο του χρόνου.

Αυτή η ρύθμιση απαιτεί επίσης πειθαρχία. Η μεταφορά τεχνολογίας μπορεί να εμβαθύνει τη συνεργασία, αλλά οι ισραηλινές εταιρείες πρέπει να προστατεύσουν την ευαίσθητη πνευματική ιδιοκτησία, ενώ αποφασίζουν πόση κατασκευαστική και τεχνική τεχνογνωσία θα μεταφέρουν τοπικά.

Η αξία της σχέσης θα μετρηθεί από τη διατηρήσιμη παραγωγή, τη αξιόπιστη συντήρηση και τις επαναλαμβανόμενες παραγγελίες, όχι από διακηρύξεις για μια νέα περιφερειακή τάξη πραγμάτων.

Το πραγματικό τεστ ξεκινά μετά το Air Show του Μαρακές: εάν η MMI παραδώσει τους πύργους μάχης εντός χρονοδιαγράμματος, εάν το Μαρόκο μπορεί να συντηρήσει και να ενσωματώσει τα συστήματα που παράγει και εάν η εταιρεία κερδίσει παραγγελίες εξαγωγής πέρα από την εγχώρια αγορά της.

Εάν εκπληρωθούν αυτά τα ορόσημα, οι Συμφωνίες του Αβραάμ θα έχουν παράγει κάτι πιο ουσιαστικό από τον διπλωματικό συμβολισμό: μια μαροκινή αμυντική βιομηχανία χτισμένη εν μέρει πάνω στην ισραηλινή τεχνολογία.

Η Αλγερία δεν βρίσκεται αντιμέτωπη με μια αδιάσπαστη ασπίδα σήμερα. Παρακολουθεί έναν γείτονα να χτίζει περισσότερο τη δική του αμυντική ικανότητα.

meforum.org

Συνέχεια ανάγνωσης

Αναλύσεις

Αφρική: Ινδία και Ιαπωνία κυνηγούν τα ορυκτά του μέλλοντος!

Αυτό περιλαμβάνει και το κατά πόσο η ιαπωνική δέσμευση για επενδύσεις ύψους 10 τρισεκατομμυρίων γεν (68 δισεκατομμύρια δολάρια) μέσα σε μία δεκαετία, μέσω του Στρατηγικού Επενδυτικού Συμφώνου Ινδίας-Ιαπωνίας του 2025, καθώς και οι προτεραιότητες σε κρίσιμα ορυκτά, πράσινη αμμωνία και φαρμακευτικά προϊόντα, θα μετατραπούν σε χρηματοδοτήσιμα έργα σε τρίτες χώρες και όχι απλώς σε ακόμη ένα κοινό έγγραφο στρατηγικής. Υπάρχει μια συνειδητή προσπάθεια επαναθεμελίωσης της σχέσης Ινδίας-Ιαπωνίας-Αφρικής σε ένα πιο συνεκτικό θεσμικό πλαίσιο, εντάσσοντάς την στο όραμα του Ελεύθερου και Ανοιχτού Ινδο-Ειρηνικού (FOIP), αντί να παρουσιάζεται ως ανεξάρτητη στρατηγική για την Αφρική.

Δημοσιεύτηκε

11 ώρες πριν

στις

17 Οκτωβρίου 2026

από τον

ΧΑΚ

Αναδύεται ένας νέος άξονας στον παγκόσμιο ανταγωνισμό για τους φυσικούς πόρους και ο Ινδικός Ωκεανός λειτουργεί ως γέφυρα. Εξελίσσεται σε έναν κρίσιμο διάδρομο που συνδέει τον ορυκτό πλούτο της Αφρικής με τις βιομηχανικές φιλοδοξίες της Ασίας. Στο ένα άκρο αυτού του στρατηγικού διαδρόμου βρίσκεται η Αφρική και τα ορυκτά της μετατρέπονται στο νέο πεδίο γεωστρατηγικού ανταγωνισμού.

Η ήπειρος διαθέτει κρίσιμα ορυκτά απαραίτητα για την παγκόσμια ενεργειακή μετάβαση, συμπεριλαμβανομένου:

του 55% των παγκόσμιων αποθεμάτων κοβαλτίου,
του 47,65% του μαγγανίου,
του 21,6% του γραφίτη,
του 5,9% του χαλκού,
και του 0,6% του σιδηρομεταλλεύματος.

Η Αφρική αναδεικνύεται ήδη ως προτεραιότητα στις συνεχιζόμενες συζητήσεις Ινδίας-Ιαπωνίας για την οικονομική ασφάλεια και τις αλυσίδες εφοδιασμού. Όπως επιβεβαίωσαν η πρόσφατη σύνοδος κορυφής των δύο χωρών και η επακόλουθη Κοινή Διακήρυξη Ινδίας-Ιαπωνίας για τη Συνεργασία στην Οικονομική Ασφάλεια, η Αφρική αποτελεί πλέον αναπόσπαστο στοιχείο της επίσημης εταιρικής τους αρχιτεκτονικής.

Με την υποστήριξη του Κοινού Οικονομικού Φόρουμ Ινδίας-Ιαπωνίας, μιας νέας στρατηγικής έκθεσης της JETRO και της ανανεωμένης έμφασης στον Διάδρομο Ανάπτυξης Ασίας-Αφρικής (Asia-Africa Growth Corridor – AAGC), η Ινδία και η Ιαπωνία επιδιώκουν να εμβαθύνουν τη συνεργασία τους στους τομείς:

των κρίσιμων ορυκτών,
των ψηφιακών υποδομών,
της υγειονομικής περίθαλψης,
της πράσινης ενέργειας,
και των ανθεκτικών αλυσίδων εφοδιασμού

σε ολόκληρο τον Παγκόσμιο Νότο, τον οποίο αντιμετωπίζουν ως τη μεγάλη επενδυτική ευκαιρία της επόμενης φάσης.

Στο επίκεντρο αυτής της προσπάθειας βρίσκεται η Αφρική, όπου ο αγώνας για τα κρίσιμα ορυκτά μετασχηματίζει τις οικονομικές συνεργασίες σε μακροπρόθεσμη γεωστρατηγική επιρροή.

Διαμορφώνοντας μια Τριμερή Συνεργασία για το Μέλλον των Κρίσιμων Ορυκτών της Αφρικής

Η Ινδία και η Ιαπωνία αναγνωρίζουν την αυξανόμενη παγκόσμια εξάρτηση από την Κίνα όσον αφορά τα κρίσιμα ορυκτά. Η Κίνα ελέγχει περίπου το 90% της παγκόσμιας διύλισης σπάνιων γαιών, ενώ έχει επίσης αποκτήσει σχεδόν μονοπωλιακό πλεονέκτημα στα προγράμματα αναπτυξιακής βοήθειας στην Αφρική.

Η διαπίστωση αυτή έρχεται σε μια περίοδο κατά την οποία η νέα κυβέρνηση Τραμπ, μέσω εκτελεστικού διατάγματος του Ιανουαρίου 2025 με τίτλο «Επανεξέταση και Αναπροσαρμογή της Εξωτερικής Βοήθειας των Ηνωμένων Πολιτειών», ανέστειλε το σύνολο της αμερικανικής αναπτυξιακής βοήθειας στο εξωτερικό, θέτοντας σε κίνδυνο σειρά κοινωνικών και αναπτυξιακών προγραμμάτων στις αφρικανικές χώρες.

Υπό αυτές τις συνθήκες, τα αφρικανικά κράτη επιδιώκουν ενεργά τη διαφοροποίηση των διεθνών συνεργασιών τους.

Σε αυτό το πλαίσιο, η Ινδία και η Ιαπωνία μπορούν να διαδραματίσουν σημαντικό ρόλο στη στήριξη της βιώσιμης ανάπτυξης της Αφρικής.

Η θεσμική συνεργασία των δύο χωρών με την Αφρική προηγείται τόσο του οράματος «Ελεύθερου και Ανοιχτού Ινδο-Ειρηνικού» (FOIP) όσο και του Διαδρόμου Ανάπτυξης Ασίας-Αφρικής (AAGC).

Τον Οκτώβριο του 2010, η Ινδία και η Ιαπωνία πραγματοποίησαν στο Τόκιο τον πρώτο τους Διάλογο για την Αφρική, ο οποίος ξεκίνησε έπειτα από επίσκεψη του Ιάπωνα υπουργού Εξωτερικών στην Ινδία νωρίτερα την ίδια χρονιά.

Ο διάλογος είχε ως στόχο τον συντονισμό των πολιτικών των δύο χωρών απέναντι στην Αφρική, σε μια περίοδο κατά την οποία η κινεζική παρουσία ενισχυόταν συνεχώς, αξιοποιώντας τα οικονομικά μέσα της Ιαπωνίας και το μοντέλο ανάπτυξης ανθρώπινου δυναμικού της Ινδίας.

Ωστόσο, μια ιδιαίτερα σημαντική τριμερής σχέση αποτυπώθηκε στο Μνημόνιο Συνεργασίας που υπεγράφη τον Ιούνιο του 2025 μεταξύ της Pensana Plc και της Toyota Tsusho για την προμήθεια σπάνιων γαιών.

Η Toyota Tsusho, εμπορικός βραχίονας του Ομίλου Toyota, δεσμεύθηκε να προμηθεύεται έως και 20.000 τόνους μικτού ανθρακικού συμπυκνώματος σπάνιων γαιών ετησίως από το ορυχείο Longonjo της Pensana στην Αγκόλα.

Η επεξεργασία θα πραγματοποιείται στην εταιρεία Toyotsu Rare Earths India (TREI) στο Βισακαπατνάμ της Ινδίας, πριν την τελική παράδοση στους Ιάπωνες κατασκευαστές μαγνητών.

Η συμφωνία αυτή αποτελεί σημαντικό βήμα για την ανάπτυξη μιας παγκόσμιας αλυσίδας εφοδιασμού σπάνιων γαιών και για την ενίσχυση και διαφοροποίηση της παγκόσμιας αλυσίδας αξίας του κλάδου.

Παρόμοια εικόνα παρατηρείται και στο έργο LNG της Μοζαμβίκης, αξίας περίπου 20 δισεκατομμυρίων δολαρίων, το οποίο ηγείται η γαλλική TotalEnergies.

Το έργο περιλαμβάνει δύο χερσαίες μονάδες παραγωγής με δυνατότητα παραγωγής περίπου 13 εκατομμυρίων τόνων LNG ετησίως.

Στο συγκεκριμένο εγχείρημα, ινδικές εταιρείες συνεργάζονται ήδη με τον ιαπωνικό όμιλο Mitsui.

Οι ινδικές κρατικές επιχειρήσεις:

ONGC Videsh,
Bharat Petroleum,
Oil India,

κατέχουν συνολικά το 30% του έργου, ενώ η Mitsui κατέχει επιπλέον 20%.

Το συγκεκριμένο μοντέλο συνεργασίας θα μπορούσε να αναπαραχθεί και σε έργα εξόρυξης ορυκτών σε ολόκληρη την Ανατολική και Νότια Αφρική.

Παράλληλα:

η Ιαπωνία έχει χρηματοδοτήσει την επέκταση του λιμανιού της Μομπάσα στην Κένυα,
ενώ ινδικές εταιρείες έχουν συμβάλει στις σχετικές υποδομές logistics και εμπορίου.

Οι δύο χώρες συνεργάζονται επίσης για τη βελτίωση οδικών και σιδηροδρομικών δικτύων σε κράτη όπως η Κένυα, η Τανζανία και η Μοζαμβίκη.

Η βασική αρχή που διέπει όλες αυτές τις συνεργασίες είναι ότι:

η Ινδία προσφέρει τεχνογνωσία εφαρμογής, παραγωγικές δυνατότητες και δυνατότητες επεξεργασίας,
η Ιαπωνία προσφέρει μακροπρόθεσμο κεφάλαιο, τεχνολογία και βιομηχανικά πρότυπα,
ενώ οι αφρικανικές χώρες αποτελούν τον πυρήνα της βάσης φυσικών πόρων.

Τον Φεβρουάριο του 2026 η Ιαπωνία φιλοξένησε το Επιχειρηματικό Φόρουμ Ιαπωνίας-Ινδίας-Αφρικής στο Τόκιο.

Η εκδήλωση διοργανώθηκε από το Υπουργείο Οικονομίας, Εμπορίου και Βιομηχανίας της Ιαπωνίας (METI) σε συνεργασία με τον όμιλο Nikkei.

Περισσότεροι από 2.000 συμμετέχοντες από 46 χώρες και περιοχές συμμετείχαν στις εργασίες του φόρουμ.

Στόχος ήταν η διερεύνηση δυνατοτήτων συνεργασίας μεταξύ δημόσιου και ιδιωτικού τομέα της Ιαπωνίας, της Ινδίας και της Αφρικής.

Κατά τη διάρκεια του φόρουμ, η Ιαπωνία εγκαινίασε την Πρωτοβουλία Ιαπωνίας-Ινδίας για Βιώσιμη Οικονομική Ανάπτυξη στην Αφρική.

Η πρωτοβουλία επιδιώκει:

να ενθαρρύνει τις ιαπωνικές επιχειρήσεις να χρησιμοποιούν την Ινδία ως βιομηχανική βάση για το εμπόριο με την Αφρική,
να αυξήσει τις ιδιωτικές επενδύσεις,
να δημιουργήσει θέσεις εργασίας,
να μεταφέρει τεχνογνωσία,
και να ενισχύσει την ανάπτυξη ανθρώπινου δυναμικού στην αφρικανική ήπειρο.

Μέσω της πρωτοβουλίας αυτής, η Ιαπωνία και η Ινδία επιδιώκουν να ενισχύσουν τις αλυσίδες εφοδιασμού ενσωματώνοντας τις αναπτυσσόμενες αγορές της Ινδίας και της Αφρικής στις οικονομικές δραστηριότητες της Ιαπωνίας, με ιδιαίτερη έμφαση στη δημιουργία προστιθέμενης αξίας σε βασικούς τομείς, όπως τα κρίσιμα ορυκτά.

Τον Ιούλιο του 2026 πραγματοποιήθηκε στο Νέο Δελχί η 16η Ετήσια Σύνοδος Κορυφής Ινδίας-Ιαπωνίας, στο πλαίσιο της επίσκεψης της Ιαπωνίδας πρωθυπουργού Τακαΐτσι Σανάε στην Ινδία.

Η Συνομοσπονδία Ινδικής Βιομηχανίας (CII) και ο Ιαπωνικός Οργανισμός Εξωτερικού Εμπορίου (JETRO) διοργάνωσαν το Κοινό Οικονομικό Φόρουμ Ινδίας-Ιαπωνίας, το οποίο συγκέντρωσε περισσότερες από 150 ιαπωνικές και 80 ινδικές επιχειρήσεις.

Το φόρουμ ξεχώρισε επειδή έδωσε στην Αφρική σαφή και επίσημη θέση στο πλαίσιο της διμερούς αρχιτεκτονικής Ινδίας-Ιαπωνίας, υποδηλώνοντας την πρόθεση των δύο χωρών να μετατρέψουν τη συνεργασία τους σε αποτελεσματική συνεργασία σε τρίτες χώρες.

Μέσω αυτών και άλλων πρωτοβουλιών, συμπεριλαμβανομένης της συνόδου Μόντι-Ισίμπα στο Τόκιο τον Αύγουστο του 2025 και του 18ου Στρατηγικού Διαλόγου Ινδίας-Ιαπωνίας στο Νέο Δελχί τον Ιανουάριο του 2026, οι δύο δημοκρατίες του Ινδο-Ειρηνικού έχουν αρχίσει να διαμορφώνουν μια παράλληλη και αλληλοσυνδεόμενη αρχιτεκτονική για τη συμμετοχή τους στην οικονομία ορυκτών της Αφρικής.

Η Ινδία βρίσκεται ήδη σε διαπραγματεύσεις με αρκετές αφρικανικές χώρες για την απόκτηση δικαιωμάτων εκμετάλλευσης κρίσιμων ορυκτών μέσω διακρατικών συμφωνιών.

Τον Αύγουστο του 2026, η Ινδία επανεκκίνησε συνομιλίες με τη Ζάμπια προκειμένου να διερευνήσει επενδυτικές ευκαιρίες στον χαλκό και άλλα κρίσιμα ορυκτά, καθώς το Νέο Δελχί αναζητά όλο και περισσότερο πρώτες ύλες στο εξωτερικό ώστε να καλύψει τις ανάγκες της ταχέως αναπτυσσόμενης οικονομίας του.

Στην Αφρική, ιδιαίτερα η Λαϊκή Δημοκρατία του Κονγκό και η Ζάμπια μπορούν να διαδραματίσουν καθοριστικό ρόλο στην κάλυψη των αυξανόμενων αναγκών της Ινδίας σε χαλκό και κοβάλτιο.

Η Αφρική έχει καταστεί κρίσιμος εταίρος εξαιτίας της ανάγκης της Ινδίας να διαφοροποιήσει τις πηγές ενεργειακού εφοδιασμού της ώστε να επιτύχει τους στόχους της για τις ανανεώσιμες πηγές ενέργειας και τα ηλεκτρικά οχήματα (EV), καθώς και να υποστηρίξει τη βιομηχανική της στρατηγική «από τα ορυχεία στους μαγνήτες» (mines-to-magnets).

Καθώς η ζήτηση αναμένεται να αυξηθεί σχεδόν τετραπλάσια έως το 2030, ενώ η χώρα εξαρτάται σχεδόν ολοκληρωτικά από εισαγωγές λιθίου και σπάνιων γαιών υψηλής καθαρότητας, η εξασφάλιση διαφοροποιημένων υπεράκτιων προμηθειών έχει εξελιχθεί σε ζήτημα εθνικής ασφάλειας.

Η αποστολή της Ινδίας για τη δημιουργία ενός βιώσιμου μέλλοντος εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από την πρόσβαση στα κρίσιμα ορυκτά.

Η προσέγγιση του Νέου Δελχί δεν βασίζεται σε «εκμεταλλευτικά μοντέλα», αλλά στην οικοδόμηση μακροπρόθεσμων δυνατοτήτων, στην ανάπτυξη δεξιοτήτων και στη μεταφορά τεχνολογίας, ώστε οι αφρικανικές χώρες να μπορέσουν να δημιουργήσουν ένα αυτοτροφοδοτούμενο οικοσύστημα ανάπτυξης.

Οι ιστορικοί δεσμοί της Ινδίας με την Αφρική, σε συνδυασμό με την εμπειρία της σε θέματα εμπορίου και υλοποίησης έργων στην ήπειρο, αλλά και τα πλεονεκτήματα της Ιαπωνίας στη χρηματοδότηση και στις ποιοτικές υποδομές, μπορούν να προσφέρουν ένα εναλλακτικό μοντέλο ανάπτυξης για την Αφρική.

Παράλληλα, το Τόκιο εργάζεται από το κινεζικό εμπάργκο σπάνιων γαιών του 2010 για να απεξαρτηθεί από την εξάρτηση από μία μόνο πηγή προμηθειών.

Στο πλαίσιο αυτό, διαμορφώνεται ένα μοντέλο στο οποίο:

Η Ινδία λειτουργεί ως βιομηχανικό και εφοδιαστικό κέντρο για το εμπόριο με την Αφρική.
Η Ιαπωνία προσφέρει κεφάλαια, πρότυπα ποιότητας και τεχνολογία επεξεργασίας.
Η Αφρική παρέχει τη βάση των φυσικών πόρων.

Από την Αρχιτεκτονική στην Πράξη: Πώς Θα Λειτουργήσει η Σύμπραξη Ινδίας – Ιαπωνίας – Αφρικής

Η αρχιτεκτονική αυτής της συνεργασίας αντικατοπτρίζει σημαντική πρόοδο, όμως ο σχεδιασμός από μόνος του δεν αρκεί για να εξασφαλίσει αποτελέσματα.

Παρότι η Ινδία επιθυμεί να διατηρήσει την επεξεργασία των ορυκτών στο εσωτερικό της χώρας, η Αφρική, μέσω της Στρατηγικής Πράσινων Ορυκτών της Αφρικανικής Ένωσης και των εθνικών της σχεδίων, επιδιώκει να διατηρήσει αυτή την επεξεργασία εντός της ηπείρου.

Η Ιαπωνία, ανεξαρτήτως της τελικής επιλογής, χρειάζεται πρόσβαση στους πόρους.

Η τελική δοκιμασία μιας τριμερούς συνεργασίας Ινδίας-Ιαπωνίας-Αφρικής θα είναι η ικανότητά της να μετατρέπει τις συμφωνίες σε απτά έργα, λαμβάνοντας ταυτόχρονα υπόψη τις διαφορετικές και ορισμένες φορές ανταγωνιστικές προτεραιότητες όλων των εταίρων.

Μια Κοινή Ομάδα Εργασίας θα μπορούσε να συμβάλει στη γεφύρωση του χάσματος μεταξύ φιλοδοξιών και υλοποίησης.

Ωστόσο, καθώς δεν έχει ακόμη δημιουργηθεί επίσημα μια τέτοια ομάδα, η αποτελεσματικότητά της παραμένει αδοκίμαστη.

Το αν οι σημερινές προσπάθειες θα μεταφραστούν σε συγκεκριμένα αποτελέσματα θα εξαρτηθεί από την εφαρμογή τους στην πράξη.

Υπάρχει μια συνειδητή προσπάθεια επαναθεμελίωσης της σχέσης Ινδίας-Ιαπωνίας-Αφρικής σε ένα πιο συνεκτικό θεσμικό πλαίσιο, εντάσσοντάς την στο όραμα του Ελεύθερου και Ανοιχτού Ινδο-Ειρηνικού (FOIP), αντί να παρουσιάζεται ως ανεξάρτητη στρατηγική για την Αφρική.

Μέσα σε αυτό το πλαίσιο, το FOIP έχει εξελιχθεί στην ομπρέλα στρατηγική μέσω της οποίας το Τόκιο και το Νέο Δελχί οργανώνουν την κοινή τους οικονομική διπλωματία, από τη βορειοανατολική Ινδία και τον Ινδικό Ωκεανό έως την αφρικανική ήπειρο.

Το ιαπωνικό κεφάλαιο, οι βιομηχανικές και ψηφιακές δυνατότητες της Ινδίας, καθώς και το δημογραφικό και αγοραστικό δυναμικό της Αφρικής, λειτουργούν όλο και περισσότερο ως συμπληρωματικά και όχι ως ξεχωριστά πλεονεκτήματα.

Το στρατηγικό ερώτημα είναι αν αυτά τα πλεονεκτήματα μπορούν να ενσωματωθούν σε διαρκείς επενδυτικές σχέσεις και ανθεκτικές αλυσίδες εφοδιασμού.

Η πραγματική ευκαιρία είναι η μετατροπή αυτής της συμπληρωματικότητας σε μια νέα οικονομική αρχιτεκτονική, η οποία θα οδηγήσει τις σχέσεις Ινδίας και Ιαπωνίας πέρα από τη διπλωματική σύγκλιση και προς μια στρατηγική συν-επένδυση.

Η Αφρική αναδεικνύεται πλέον στο πεδίο όπου η διπλωματική σύγκλιση Ινδίας και Ιαπωνίας μπορεί να αποκτήσει πραγματικό εμπορικό και γεωοικονομικό βάρος.

thediplomat.com