Σε μια ιδιαίτερα κρίσιμη καμπή εισέρχονται οι σχέσεις Ηνωμένων Πολιτειών και Ουκρανίας, καθώς οι διαφωνίες μεταξύ Ντόναλντ Τραμπ και Βολοντίμιρ Ζελένσκι αποκτούν άμεσες συνέπειες για την πολεμική προσπάθεια του Κιέβου.

Ο Ουκρανός πρόεδρος μεταβαίνει σήμερα, Τρίτη 20 Οκτωβρίου, στη Νορβηγία, όπου αναμένεται να συναντηθεί με τον ειδικό απεσταλμένο της αμερικανικής κυβέρνησης, Στιβ Γουίτκοφ.

Σύμφωνα με το Reuters, στις συνομιλίες συμμετέχουν επίσης ο πρωθυπουργός της Νορβηγίας Γιόνας Γκαρ Στέρε και ο πρόεδρος της Φινλανδίας Αλεξάντερ Στουμπ. Ο Τζάρεντ Κούσνερ προβλέπεται να συμμετάσχει μέσω τηλεδιάσκεψης.

Στο επίκεντρο οι αμερικανικές κυρώσεις κατά της Ρωσίας

Ένα από τα σημαντικότερα σημεία της αντιπαράθεσης αφορά την ενεργειακή πολιτική της Ουάσιγκτον.

Η αμερικανική κυβέρνηση έχει προχωρήσει σε χαλάρωση συγκεκριμένων κυρώσεων που αφορούν ρωσικά ενεργειακά προϊόντα, επιδιώκοντας να περιορίσει τις πιέσεις στις τιμές των καυσίμων.

Παράλληλα, σύμφωνα με τους Financial Times, ο Τραμπ έχει πιέσει το Κίεβο να περιορίσει τις επιθέσεις εναντίον ρωσικών διυλιστηρίων.

Η λογική της αμερικανικής πλευράς συνδέεται με τις επιπτώσεις που μπορεί να έχουν οι επιθέσεις αυτές στην προσφορά πετρελαίου και στις διεθνείς τιμές.

Για το Κίεβο, ωστόσο, η δυνατότητα πλήγματος στις ρωσικές ενεργειακές εγκαταστάσεις αποτελεί μέρος της στρατηγικής άσκησης πίεσης στη Μόσχα.

Η κρίσιμη διάσταση των πληροφοριών

Ακόμη σοβαρότερες είναι οι διαφωνίες γύρω από την αμερικανική τεχνολογική και πληροφοριακή υποστήριξη.

Η ουκρανική πλευρά καταγγέλλει ότι αντιμετωπίζει περιορισμούς στην έγκαιρη ενημέρωση για ρωσικές πυραυλικές επιθέσεις, αλλά και προβλήματα που επηρεάζουν τις δορυφορικές επικοινωνίες.

Εάν όμως οι περιορισμοί έχουν την έκταση που περιγράφει το Κίεβο, οι συνέπειες είναι σημαντικές.

Η έγκαιρη προειδοποίηση για εκτοξεύσεις πυραύλων και η διαθεσιμότητα αξιόπιστων επικοινωνιών είναι καθοριστικές για την αεράμυνα, τη διοίκηση μονάδων και τη χρήση μη επανδρωμένων συστημάτων.

Η Ευρώπη μπροστά σε νέα πραγματικότητα

Οι εξελίξεις δημιουργούν σοβαρά ερωτήματα για τις ευρωπαϊκές κυβερνήσεις που συνεχίζουν να στηρίζουν την Ουκρανία.

Η στρατιωτική υποστήριξη δεν αφορά μόνο την παράδοση οπλικών συστημάτων. Εξαρτάται από την παροχή πληροφοριών, την τεχνική υποστήριξη, την αναπλήρωση αποθεμάτων και την πρόσβαση σε κρίσιμες τεχνολογίες.

Η Νορβηγία και η Φινλανδία αποκτούν, μέσα σε αυτό το περιβάλλον, ιδιαίτερο διπλωματικό ρόλο, επιχειρώντας να διατηρήσουν ανοικτή την επικοινωνία ανάμεσα στο Κίεβο και στην Ουάσιγκτον.

Το ερώτημα είναι κατά πόσο οι ευρωπαϊκές χώρες μπορούν να καλύψουν ενδεχόμενα κενά στην αμερικανική βοήθεια και να διατηρήσουν την αποτελεσματικότητα της ουκρανικής άμυνας.

Οι συνομιλίες στο Όσλο θα αποτελέσουν μια σημαντική δοκιμασία για την κατεύθυνση που θα ακολουθήσει η αμερικανική πολιτική στον πόλεμο της Ουκρανίας.

Η Ελλάδα πρέπει να απαιτεί και να αξιοποιεί τη γεωστρατηγική της θέση. Ποια όπλα χρειάζεται η Πολεμική Αεροπορία για να διατηρήσει την υπεροχή στο Αιγαίο; Γιατί η αγορά μαχητικών δεν αρκεί χωρίς επαρκή οπλισμό, ανταλλακτικά και συνεχή υποστήριξη;

Στην εκπομπή «Με το Κλειδί της Ιστορίας» στο Blue Sky, η συζήτηση ξεκινά από την κατάρριψη του τουρκικού F-16 το 1996 και φτάνει στις σημερινές απαιτήσεις αποτροπής, στα Rafale, στα F-16 Viper και στα F-35. Στο επίκεντρο της ανάλυσης βρίσκονται:

🔹 Το αίτημα για στοιχεία τιμής και διαθεσιμότητας των AIM-120D-3 και AIM-260 και η σημασία τους για την Πολεμική Αεροπορία.

🔹 Το κόστος υποστήριξης των εξοπλισμών και η ανάγκη επαρκών αποθεμάτων όπλων.

🔹 Οι τουρκικές πιέσεις για το καλώδιο Ελλάδας–Κύπρου, το τουρκολιβυκό μνημόνιο και η πρόταση επέκτασης των χωρικών υδάτων στα 12 ναυτικά μίλια.

🔹 Η ομιλία Ρούμπιο στην Πνύκα και η ερμηνεία της ως κάλεσμα επιστροφής της Δύσης στις ιστορικές της αξίες.

🔹 Οι εξελίξεις στην Υεμένη, ο ρόλος Τουρκίας και Πακιστάν και οι κίνδυνοι ευρύτερης αποσταθεροποίησης.

🔹 Το ενδεχόμενο φιλοξενίας αμερικανικών στρατηγικών βομβαρδιστικών στην Κρήτη ως πρόταση προς συζήτηση, με συγκεκριμένα ανταλλάγματα.

🔹 Το X-BAT της Shield AI, η συνεργασία με τη ΓΕΚ ΤΕΡΝΑ και οι προοπτικές αξιοποίησης μη επανδρωμένων συστημάτων. Μια ανάλυση για την αποτροπή, τις συμμαχίες και τις αποφάσεις που απαιτούνται ώστε η γεωγραφική αξία της Ελλάδας να μετατραπεί σε ουσιαστική στρατηγική ισχύ.

Ιδιαίτερο ενδιαφέρον προκαλεί η μη προαναγγελθείσα επίσκεψη του Αμερικανού υπουργού Άμυνας Πιτ Χέγκσεθ στο Ισραήλ, όπου συναντήθηκε τη Δευτέρα 19 Οκτωβρίου με τον πρωθυπουργό Μπενιαμίν Νετανιάχου.

Την είδηση μετέδωσε αρχικά το Axios, επικαλούμενο δύο πηγές με γνώση της συνάντησης, ενώ ακολούθησε σχετική αναφορά του Reuters.

Σύμφωνα με το Axios, η συνάντηση πραγματοποιήθηκε στην αεροπορική βάση Οβντά, στο νότιο Ισραήλ, η οποία έχει συνδεθεί με την παρουσία αμερικανικών στρατιωτικών αεροσκαφών, συμπεριλαμβανομένων ιπτάμενων τάνκερ.

Η ατζέντα του Ιράν

Η επίσκεψη πραγματοποιήθηκε σε περίοδο αυξημένης έντασης μεταξύ Ηνωμένων Πολιτειών, Ισραήλ και Ιράν.

Σύμφωνα με το αμερικανικό δημοσίευμα, οι δύο σύμμαχοι εξετάζουν το ενδεχόμενο επανάληψης μεγάλης κλίμακας στρατιωτικών επιχειρήσεων εναντίον του Ιράν.

Δεν έχουν δημοσιοποιηθεί λεπτομέρειες για συγκεκριμένες επιχειρησιακές αποφάσεις ή για το περιεχόμενο των συνομιλιών Χέγκσεθ–Νετανιάχου.

Ωστόσο, η συνάντηση αποκτά βαρύτητα λόγω της συνεχιζόμενης αντιπαράθεσης στην περιοχή, της σημασίας των ιρανικών στρατιωτικών δυνατοτήτων και των επιπτώσεων που μπορεί να έχει οποιαδήποτε νέα κλιμάκωση στην ενεργειακή ασφάλεια.

Ο στρατιωτικός παράγοντας

Η πιθανή διεξαγωγή νέων επιχειρήσεων θα απαιτούσε σημαντικό συντονισμό μεταξύ των αμερικανικών και ισραηλινών ενόπλων δυνάμεων.

Οι βασικές επιχειρησιακές παράμετροι περιλαμβάνουν την αεροπορική υποστήριξη, τον ανεφοδιασμό αεροσκαφών, την προστασία στρατιωτικών εγκαταστάσεων, την αντιπυραυλική άμυνα και την αντιμετώπιση πιθανών ιρανικών αντιποίνων.

Εξίσου σημαντική είναι η ασφάλεια των αμερικανικών δυνάμεων που βρίσκονται στην ευρύτερη Μέση Ανατολή.

Μια νέα στρατιωτική κλιμάκωση με το Ιράν θα μπορούσε να επηρεάσει όχι μόνο το Ισραήλ αλλά και τις χώρες του Περσικού Κόλπου, τη ναυσιπλοΐα και τις διεθνείς αγορές ενέργειας.

Η εκλογική συγκυρία στο Ισραήλ

Η συνάντηση πραγματοποιήθηκε επίσης λίγο πριν από τις ισραηλινές βουλευτικές εκλογές που είναι προγραμματισμένες για τα τέλη Οκτωβρίου.

Το Reuters επισημαίνει ότι μία ημέρα πριν από τη γνωστοποίηση της επίσκεψης, ο Ντόναλντ Τραμπ είχε εκφράσει την υποστήριξή του προς τον Νετανιάχου.

Η σύμπτωση διπλωματικής κινητικότητας και εκλογικής διαδικασίας προσδίδει πρόσθετη πολιτική διάσταση στην επίσκεψη, χωρίς να είναι γνωστό κατά πόσο επηρέασε τον προγραμματισμό της.

Το βασικό ερώτημα είναι εάν η αμερικανοϊσραηλινή στρατιωτική συνεργασία θα επικεντρωθεί στην αποτροπή νέων επιθέσεων ή εάν προετοιμάζονται ευρύτερες στρατιωτικές επιλογές.

Προς το παρόν, η αιφνιδιαστική επίσκεψη αποτελεί επιβεβαιωμένο γεγονός. Το ακριβές επιχειρησιακό περιεχόμενο των συνομιλιών παραμένει άγνωστο.