Η Ελλάδα υπέστη ακόμη μία εθνική ήττα στο πεδίο της εξωτερικής πολιτικής. Μία ήττα που μπορεί να μην αλλάζει το Διεθνές Δίκαιο, αλλά μεταβάλλει τις πολιτικές ισορροπίες στην Ανατολική Μεσόγειο. Και μάλιστα σε μια εξαιρετικά κρίσιμη χρονική συγκυρία, κατά την οποία η Αθήνα ετοιμάζεται να προχωρήσει στην επανέναρξη ερευνών για την ηλεκτρική διασύνδεση Ελλάδας και Κύπρου.

Στις 20 Οκτωβρίου 2026, η Βουλή των Αντιπροσώπων της Λιβύης, η οποία εδρεύει στην ανατολική πλευρά της χώρας και συνδέεται με το στρατόπεδο του Χαλίφα Χαφτάρ, ενέκρινε το τουρκολιβυκό μνημόνιο του 2019.

Πρόκειται για μια εξέλιξη τεράστιας πολιτικής σημασίας.

Μέχρι πρότινος, η ανατολική Λιβύη αποτελούσε το βασικό εσωτερικό ανάχωμα απέναντι στη συμφωνία που είχε υπογράψει η Τουρκία με την κυβέρνηση της Τρίπολης. Η Άγκυρα κατάφερε να ανατρέψει αυτή την κατάσταση, εξασφαλίζοντας τη συναίνεση και της πλευράς που επί χρόνια αντιτασσόταν στο μνημόνιο.

Η λιβυκή Βουλή δεν περιορίστηκε στην έγκριση της συμφωνίας. Ανακάλεσε επίσης προηγούμενες αποφάσεις που αφορούσαν την απόρριψη του μνημονίου και τη διακοπή των πολιτικών σχέσεων με την Τουρκία.

Με απλά λόγια, η Άγκυρα πέτυχε κάτι που επί επτά χρόνια δεν μπορούσε να εξασφαλίσει.

Και η Αθήνα; Η Αθήνα περιορίστηκε, για ακόμη μία φορά, σε ανακοινώσεις.

Ο Γεραπετρίτης και η διπλωματία των διαβεβαιώσεων

Ο υπουργός Εξωτερικών Γιώργος Γεραπετρίτης έσπευσε να διαβεβαιώσει ότι το τουρκολιβυκό μνημόνιο είναι άκυρο, δεν παράγει έννομα αποτελέσματα και δεν πρόκειται να εφαρμοστεί.

Ωραία όλα αυτά. Μόνο που το πραγματικό ερώτημα δεν είναι αν το μνημόνιο συμφωνεί με το Διεθνές Δίκαιο. Γνωρίζουμε εδώ και χρόνια ότι δεν συμφωνεί.

Το ερώτημα είναι γιατί η ελληνική διπλωματία δεν κατάφερε να αποτρέψει την ανατροπή των πολιτικών ισορροπιών στη Λιβύη.

Πώς είναι δυνατόν η Τουρκία να έχει αποκτήσει τέτοια επιρροή και στις δύο πλευρές μιας διαιρεμένης χώρας, ενώ η Ελλάδα εμφανιζόταν να διατηρεί ισχυρούς διαύλους επικοινωνίας με την ανατολική Λιβύη;

Πού απέδωσε η ελληνική διπλωματική κινητικότητα; Ποιο ήταν το αποτέλεσμα των επαφών, των επισκέψεων και των διαβεβαιώσεων;

Η πολιτική ευθύνη του κ. Γεραπετρίτη είναι βαρύτατη.

Ο υπουργός εμφανίζεται, για ακόμη μία φορά, να έχει πιαστεί στον ύπνο από τις τουρκικές κινήσεις. Ακόμη κι αν γνώριζε ότι η κύρωση ήταν πιθανή, όπως ο ίδιος υποστήριξε εκ των υστέρων, αυτό καθιστά ακόμη πιο επιτακτικό το ερώτημα γιατί δεν κατέστη δυνατόν να αποτραπεί.

Διότι η εξωτερική πολιτική δεν κρίνεται μόνο από τις νομικές ανακοινώσεις που εκδίδονται μετά από ένα δυσμενές γεγονός. Κρίνεται κυρίως από τα αποτελέσματα που επιτυγχάνονται πριν από αυτό.

Και το αποτέλεσμα είναι ότι η Τουρκία κατέγραψε μια σημαντική διπλωματική επιτυχία εις βάρος των ελληνικών συμφερόντων.

Στο στόχαστρο η συμφωνία ΑΟΖ Ελλάδας–Αιγύπτου

Το τουρκολιβυκό μνημόνιο δεν αποτελεί μια απλή διμερή συμφωνία μεταξύ Άγκυρας και Τρίπολης.

Αποτελεί κεντρικό εργαλείο της τουρκικής στρατηγικής στην Ανατολική Μεσόγειο, καθώς επιχειρεί να δημιουργήσει θαλάσσια σύνορα μεταξύ Τουρκίας και Λιβύης, παρακάμπτοντας την Κρήτη και άλλα ελληνικά νησιά.

Η τουρκική αυτή κατασκευή συγκρούεται με τα ελληνικά κυριαρχικά δικαιώματα και αμφισβητεί την οριοθέτηση θαλασσίων ζωνών που συμφώνησαν Ελλάδα και Αίγυπτος τον Αύγουστο του 2020.

Η συμφωνία Αθήνας–Καΐρου αποτελεί ένα από τα σημαντικότερα διπλωματικά εργαλεία της Ελλάδας στην περιοχή. Η Τουρκία επιδιώκει συστηματικά να την υπονομεύσει, προβάλλοντας τις δικές της διεκδικήσεις.

Η κύρωση του τουρκολιβυκού μνημονίου από την ανατολική λιβυκή Βουλή δεν ακυρώνει νομικά την ελληνοαιγυπτιακή συμφωνία. Προσφέρει, όμως, στην Άγκυρα ένα πρόσθετο πολιτικό επιχείρημα και ενισχύει την προσπάθειά της να δημιουργήσει τετελεσμένα.

Αυτό ακριβώς είναι το επικίνδυνο σημείο.

Το γεγονός ότι μια παράνομη διεκδίκηση δεν παράγει νόμιμα δικαιώματα δεν σημαίνει ότι δεν μπορεί να χρησιμοποιηθεί για την πρόκληση κρίσεων, την παρεμπόδιση δραστηριοτήτων και την άσκηση πίεσης.

Το καλώδιο και η χρονική συγκυρία

Η απόφαση της λιβυκής Βουλής λαμβάνεται ενώ βρίσκεται στο προσκήνιο η επανέναρξη των ερευνών για το Great Sea Interconnector, το έργο ηλεκτρικής διασύνδεσης Ελλάδας και Κύπρου, με προοπτική επέκτασης προς το Ισραήλ.

Η σύμπτωση είναι ιδιαίτερα σημαντική.

Η Άγκυρα έχει ήδη καταστήσει σαφές ότι αμφισβητεί το δικαίωμα πραγματοποίησης συγκεκριμένων ερευνών σε θαλάσσιες περιοχές τις οποίες θεωρεί μέρος της δικής της υφαλοκρηπίδας.

Η ελληνική πλευρά, όμως, δεν μπορεί να αντιμετωπίζει ως κανονικότητα την απαίτηση της Τουρκίας να ενημερώνεται ή να συναινεί σε δραστηριότητες που εμπίπτουν στα νόμιμα δικαιώματα της Ελλάδας.

Η υποχρέωση των αρμόδιων αρχών να εκδίδουν τις προβλεπόμενες ναυτιλιακές αναγγελίες δεν πρέπει να συγχέεται με αναγνώριση τουρκικής δικαιοδοσίας ή με αίτημα άδειας από την Άγκυρα.

Το ερώτημα είναι απλό: Τι θα συμβεί όταν ένα ερευνητικό πλοίο επιχειρήσει να πραγματοποιήσει τις εργασίες του και η Τουρκία αποφασίσει να αντιδράσει;

Θα περιοριστούμε ξανά σε ανακοινώσεις περί Διεθνούς Δικαίου;

Η αποτροπή δεν οικοδομείται με ευχολόγια. Απαιτεί σχεδιασμό, διπλωματική προετοιμασία, αποφασιστικότητα και δυνατότητα προστασίας των νόμιμων ελληνικών δραστηριοτήτων.

Και ξαφνικά, όλα τα φώτα στο μπάσκετ!

Την ώρα που διαμορφώνεται αυτή η εξαιρετικά σοβαρή κατάσταση στην Ανατολική Μεσόγειο, η ελληνική επικαιρότητα κατακλύζεται από το σκάνδαλο που αφορά καταγγελίες για χειραγώγηση αγώνων, δωροδοκία και παράνομο στοιχηματισμό στο μπάσκετ.

Ένα θέμα που ασφαλώς είναι σοβαρό. Εάν έχουν διαπραχθεί ποινικά αδικήματα, οι εμπλεκόμενοι πρέπει να λογοδοτήσουν ενώπιον της Δικαιοσύνης. Καμία ανοχή δεν χωρά στη διαφθορά του ελληνικού αθλητισμού.

Ωστόσο, το γεγονός ότι η υπόθεση κυριαρχεί όχι μόνο στα αθλητικά αλλά και στα γενικά μέσα ενημέρωσης δημιουργεί μια εντυπωσιακή αντίθεση.

Από τη μία πλευρά, έχουμε μια εξέλιξη που επηρεάζει τη θέση της Ελλάδας στην Ανατολική Μεσόγειο, τις σχέσεις της με τη Λιβύη και την Αίγυπτο, τα κυριαρχικά της δικαιώματα και ένα ενεργειακό έργο στρατηγικής σημασίας.

Από την άλλη, έχουμε ένα αθλητικό σκάνδαλο που προβάλλεται με τεράστια ένταση και καταλαμβάνει μεγάλο μέρος της δημόσιας συζήτησης.

Και εδώ προκύπτει το ζήτημα της πολιτικής διαχείρισης της επικαιρότητας.

Η κυβέρνηση έχει κάθε λόγο να επιθυμεί τη μετατόπιση του ενδιαφέροντος από την αποτυχία της στη Λιβύη. Το σκάνδαλο του μπάσκετ προσφέρει αντικειμενικά μια τέτοια δυνατότητα.

Δεν υπάρχουν, μέχρι στιγμής, δημόσια στοιχεία που να αποδεικνύουν ότι η κυβέρνηση προκάλεσε την αποκάλυψη της υπόθεσης ή συντόνισε την προβολή της. Αυτό, όμως, δεν αναιρεί την ανάγκη να εξεταστεί ποιος επωφελείται πολιτικά από τη μετατόπιση της προσοχής και εάν η κυβερνητική επικοινωνία την αξιοποιεί.

Γιατί ένα πραγματικό σκάνδαλο μπορεί να λειτουργήσει και ως επικοινωνιακό προπέτασμα για μια άλλη, εξίσου πραγματική αποτυχία.

Η διαχείριση της προσοχής: Μια παλιά πολιτική τεχνική

Η αξιοποίηση της επικαιρότητας για τη διαμόρφωση της δημόσιας ατζέντας δεν αποτελεί καινούργια πρακτική.

Το φαινόμενο έχει εξεταστεί συστηματικά στην πολιτική επικοινωνία.

Οι Maxwell McCombs και Donald Shaw, με την κλασική θεωρία της agenda-setting, ανέδειξαν τον τρόπο με τον οποίο η επιλογή και η συχνότητα προβολής θεμάτων από τα μέσα ενημέρωσης επηρεάζουν το ποια ζητήματα θεωρεί σημαντικά η κοινή γνώμη.

Η αρχή είναι απλή: Ο έλεγχος της δημόσιας συζήτησης δεν απαιτεί πάντοτε να πείσεις τους πολίτες τι να σκεφτούν. Αρκεί πολλές φορές να επηρεάσεις το για ποια ζητήματα θα σκέφτονται και θα συζητούν περισσότερο.

Στο βιβλίο του Manufacturing Consent, ο Νόαμ Τσόμσκι, μαζί με τον Έντουαρντ Χέρμαν, εξέτασε τους μηχανισμούς μέσω των οποίων οι δομές ισχύος και τα οικονομικά συμφέροντα μπορούν να επηρεάζουν την επιλογή και την παρουσίαση των ειδήσεων.

Οι συγγραφείς δεν υποστήριξαν ότι κάθε είδηση αποτελεί προϊόν κεντρικού σχεδιασμού. Ανέδειξαν, όμως, ότι η λειτουργία των μέσων ενημέρωσης δεν είναι ανεξάρτητη από τις πολιτικές και οικονομικές σχέσεις εξουσίας.

Υπάρχουν και συγκεκριμένα παραδείγματα από άλλες χώρες.

Έρευνα για τη ρωσική ενημέρωση, με αντικείμενο την εφημερίδα Izvestia, εντόπισε αύξηση της προβολής αρνητικών θεμάτων για τις Ηνωμένες Πολιτείες μετά από περιόδους οικονομικής επιδείνωσης στη Ρωσία. Οι ερευνητές εξέτασαν αυτή τη μετατόπιση ως πιθανή στρατηγική απόσπασης της προσοχής από εσωτερικά προβλήματα.

Αντίστοιχα, μελέτες της επικοινωνιακής στρατηγικής του Ντόναλντ Τραμπ στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης διερεύνησαν πώς η έντονη παραγωγή πολιτικού περιεχομένου μπορούσε να επηρεάζει την ημερήσια διάταξη και να μετατοπίζει τη συζήτηση από δυσμενείς εξελίξεις.

Αυτά τα παραδείγματα δεν αποδεικνύουν ότι υπάρχει σήμερα οργανωμένη επιχείρηση συγκάλυψης στην Ελλάδα. Δείχνουν, όμως, ότι η απόσπαση της δημόσιας προσοχής αποτελεί υπαρκτό και μελετημένο φαινόμενο στην πολιτική επικοινωνία.

Δεν τρώμε κουτόχορτο!

Το σκάνδαλο του μπάσκετ πρέπει να ερευνηθεί μέχρι τέλους. Όποιος ευθύνεται πρέπει να τιμωρηθεί, σύμφωνα με τον νόμο.

Αλλά η Ελλάδα δεν μπορεί να ξεχάσει όσα συμβαίνουν στη Λιβύη επειδή ξέσπασε ένα αθλητικό σκάνδαλο.

Η κυβέρνηση οφείλει να εξηγήσει πώς έχασε ένα σημαντικό διπλωματικό έρεισμα στην ανατολική Λιβύη. Ο κ. Γεραπετρίτης οφείλει να απαντήσει τι έκανε για να αποτρέψει την κύρωση του μνημονίου, ποιες προειδοποιήσεις είχε λάβει και ποιο είναι πλέον το ελληνικό σχέδιο.

Οφείλει επίσης να εξηγήσει πώς θα προστατευθούν στην πράξη τα ελληνικά κυριαρχικά δικαιώματα και πώς θα προχωρήσουν οι εργασίες για το καλώδιο, εφόσον η Τουρκία επιχειρήσει νέα παρεμπόδιση.

Η ανακοίνωση ότι το μνημόνιο είναι άκυρο δεν αρκεί ως απολογισμός εξωτερικής πολιτικής.

Ούτε η θετική στάση της Ευρωπαϊκής Ένωσης απαλλάσσει την ελληνική κυβέρνηση από τις ευθύνες της για την εξέλιξη των διπλωματικών συσχετισμών.

Η Άγκυρα εργάζεται μεθοδικά, καλλιεργεί σχέσεις, μεταβάλλει συμμαχίες και δημιουργεί νέα δεδομένα. Η Αθήνα οφείλει να κάνει περισσότερα από το να αντιδρά εκ των υστέρων.

Η κυβέρνηση μπορεί να επιδιώκει να υποβαθμίσει επικοινωνιακά την ήττα στη Λιβύη, αφήνοντας το σκάνδαλο στο μπάσκετ να καταλάβει το προσκήνιο. Η πρόθεσή της πρέπει να κριθεί από τις πράξεις της, αλλά το αποτέλεσμα της σημερινής ειδησεογραφικής ιεράρχησης είναι ήδη ορατό.

Δεν τρώμε, όμως, κουτόχορτο.

Το ελληνικό κοινό έχει δικαίωμα να πληροφορείται την αλήθεια και να απαιτεί λογοδοσία για ζητήματα εθνικής σημασίας.

Διότι τα σκάνδαλα στον αθλητισμό αφορούν την αξιοπιστία των θεσμών και πρέπει να αντιμετωπίζονται.

Οι ήττες στην εξωτερική πολιτική, όμως, μπορούν να δημιουργήσουν τετελεσμένα που θα βαρύνουν τη χώρα για δεκαετίες.

Και αυτά δεν επιτρέπεται να θάβονται κάτω από τον θόρυβο της επικαιρότητας.

Βόμβες έριξε ο καθηγητής Γεωπολιτικής και διδάκτωρ Διεθνών Σχέσεων Γιώργος Φίλης, στην αποκλειστική του συνέντευξη στον Νίκο Παπαδάτο.

Ο κ. Φίλης, Καθηγητής Διεθνών Σχέσεων και Στρατηγικής στο Ledra College, αναλυτής και μέλος της επιστημονικής επιτροπής του Ιδρύματος της Βουλής, αποκάλυψε ότι βρισκόμαστε μπροστά σε δραματικές εξελίξεις.

Τα 3 μεγάλα μέτωπα που ανέλυσε:

1. ΙΡΑΝ: Δεν τελειώσαμε – Έρχεται χτύπημα μετά τις εκλογές
Ο Δρ. Φίλης ήταν κατηγορηματικός: Η κατάσταση είναι μη βιώσιμη. Το Ιράν δεν μπορεί να συνεχίσει υπό πολιορκία, οι ΗΠΑ δεν μπορούν να δεσμεύουν επ’ άπειρον δυνάμεις. Ο στόχος που έθεσε ο Τραμπ στις 28 Φεβρουαρίου στο Mar-a-Lago είναι ξεκάθαρος: Αλλαγή καθεστώτος.
Το Ισραήλ περιμένει το πράσινο φως από την Ουάσινγκτον. Ήδη μεταφέρεται και 3ο αεροπλανοφόρο στην περιοχή. Χρονικό ορόσημο: Τέλη Οκτωβρίου με τέλη Νοεμβρίου. Οι εκλογές σε Ισραήλ (τέλος Οκτωβρίου) και οι ενδιάμεσες εκλογές στις ΗΠΑ (αρχές Νοεμβρίου) κρατούν προσωρινά το φρένο. Μετά, έρχεται κλιμάκωση.

2. ΚΑΣΟΣ: Υποχωρήσαμε μέσα στα χωρικά μας ύδατα – Μια δεύτερη Κάσος είναι νέα Ίμια
Σοκαριστική αποκάλυψη για την Κάσο. Όπως είπε ο κ. Φίλης, επιβεβαιώνοντας τον Άγγελο Συρίγο, οι Τούρκοι μπήκαν στα 5,5 ναυτικά μίλια, δηλαδή ΕΝΤΟΣ των ελληνικών χωρικών υδάτων. Οι εντολές στο Πολεμικό Ναυτικό ήταν “να μην κουνηθεί τίποτα”.
Το ερευνητικό δεν “ολοκλήρωσε την αποστολή του” όπως ειπώθηκε. Σταμάτησε τη βυθομέτρηση για το καλώδιο Ελλάδας-Κύπρου. Το σημείο είναι εντός της μερικής οριοθέτησης ΑΟΖ Ελλάδας-Αιγύπτου.
“Μας μαρκάρουν τα χωρικά ύδατα από τα 6 στα 12, την υφαλοκρηπίδα και την ΑΟΖ ως δική τους”, τόνισε. Αν γίνει δεύτερη Κάσος, “είναι ίδιας σημασίας με τα Ίμια”.
Προειδοποίησε ότι αν ζητηθεί άδεια/ενημέρωση από την Τουρκία για το καλώδιο μέσω της γαλλικής εταιρείας, “είναι παράδοση, είναι ήττα, είναι εθνική καταστροφή”.

3. ΤΙ ΘΕΛΕΙ Η ΤΟΥΡΚΙΑ – Ο πραγματικός στόχος
“Η Τουρκία δεν θέλει θάλασσα και αέρα. Αυτά είναι εργαλεία. Θέλει να καταλάβει τα νησιά του Ανατολικού Αιγαίου“, είπε χαρακτηριστικά.
Το δόγμα της σε 3 βήματα:

1. Να πάρει θάλασσα/αέρα για να κυκλώσει τα νησιά.
2. Να κοσοβοποιήσει τη Θράκη.
3. Να ελέγξει και να δορυφοριοποιήσει ολόκληρη την Κύπρο.
   Και πρόσθεσε: Μετά τις Πρέσπες, που δώσαμε “ταυτότητα και πολιτισμό”, οι Τούρκοι θεωρούν βέβαιο ότι θα δώσουμε και θάλασσα, αέρα και γη.

Για ΗΠΑ, Ρωσία, Κίνα και Γερμανία

• Πολυπολικός κόσμος: Συμφώνησε με Καραμανλή και αποκάλυψε ότι το ίδιο είπε ο Μάρκο Ρούμπιο την πρώτη μέρα ως ΥΠΕΞ και στο επίσημο έγγραφο Εθνικής Στρατηγικής των ΗΠΑ (Νοέμβριος 2025). Ο Ρούμπιο είπε στην Πνύκα: “Ο κόσμος είναι πολυπολικός”. Αυτό δίνει βαθμούς ελευθερίας στην Ελλάδα.
• Ρωσία: “Πρέπει να επανενεργοποιήσουμε τους διαύλους με τη Ρωσία. Η Ρωσία είναι ο γεωστρατηγικός εξισορροπιστής της Τουρκίας. Είναι θανάσιμοι αντίπαλοι”. Καυτηρίασε όσους απαγόρευαν στον πρώην πρέσβη να ρίξει στεφάνι στον Αβάριμα και την ομιλία στο Κογκρέσο που παρομοίασε το Μεσολόγγι με το Azovstal.
• Ισραήλ-Τουρκία: Οι Ισραηλινοί θεωρούν την Τουρκία 2η μεγαλύτερη απειλή μετά το Ιράν. Επικαλέστηκε την έκθεση Nagel: Το Ισραήλ πρέπει να ετοιμαστεί για πόλεμο με την Τουρκία στα επόμενα 10 χρόνια.
• Γερμανία & Παγκόσμιος Πόλεμος: Προειδοποίησε για οριζόντια κλιμάκωση. “Όπως το 1937 ξεκίνησε στην Κίνα, το 1939 στην Ευρώπη και το 1941 ενώθηκαν, έτσι και τώρα το ασιατικό μέτωπο (Β. Κορέα στέλνει επίσημα στρατεύματα στην Ουκρανία) ενώνεται με το ευρωπαϊκό και της Μέσης Ανατολής”. Οι Γερμανοί, με το ιστορικό Drang nach Osten, γυρίζουν βιομηχανίες σε πολεμικές για να ξεπεράσουν την κρίση, όπως οι ΗΠΑ στο 2ο Παγκόσμιο Πόλεμο.

Σε νέα διπλωματική αντιπαράθεση εξελίσσεται το ζήτημα του Κασμίρ, μετά την κατηγορηματική απόρριψη από την Ινδία των αναφορών που περιλαμβάνονται στα ψηφίσματα της Συνόδου των Υπουργών Εξωτερικών του Οργανισμού Ισλαμικής Συνεργασίας (OIC), η οποία πραγματοποιήθηκε στις 17 και 18 Οκτωβρίου 2026 στη Βαγδάτη.

Το ινδικό υπουργείο Εξωτερικών, με ανακοίνωση που εξέδωσε τη Δευτέρα 19 Οκτωβρίου, χαρακτήρισε τις αναφορές εις βάρος της χώρας κακόβουλες, μεροληπτικές και ψευδείς, κατηγορώντας ευθέως το Πακιστάν ότι βρίσκεται πίσω από την προώθησή τους.

Σύμφωνα με το Νέο Δελχί, ο Οργανισμός Ισλαμικής Συνεργασίας επέτρεψε για ακόμη μία φορά να χρησιμοποιηθεί ως όργανο προώθησης των πολιτικών επιδιώξεων του Ισλαμαμπάντ.

Η ινδική πλευρά υποστήριξε ότι ο οργανισμός δεν διαθέτει καμία αρμοδιότητα να παρεμβαίνει σε ζητήματα που η Ινδία θεωρεί εσωτερικές της υποθέσεις, επισημαίνοντας ότι οι επαναλαμβανόμενες τοποθετήσεις του για το Κασμίρ εγείρουν σοβαρά ερωτήματα για την αξιοπιστία του.

Our statement on anti-India references at the Organization of Islamic Cooperation (OIC) Council of Foreign Ministers’ Meeting in Baghdad ⬇️

🔗 https://t.co/e5qalSKgQS https://t.co/cVTixPCiiO

— Randhir Jaiswal (@MEAIndia) October 19, 2026

Η Ινδία ξεκαθαρίζει τη θέση της για το Κασμίρ

Στο επίκεντρο της αντιπαράθεσης βρίσκονται οι περιοχές Τζαμού και Κασμίρ, καθώς και το Λαντάκ, τις οποίες το Νέο Δελχί χαρακτηρίζει αναπόσπαστα τμήματα της ινδικής επικράτειας.

Το υπουργείο Εξωτερικών επανέλαβε ότι καμία πολιτική δήλωση ή απόφαση διεθνούς οργανισμού δεν μπορεί να μεταβάλει το καθεστώς των συγκεκριμένων περιοχών, σύμφωνα με την επίσημη ινδική θέση.

Η αντιπαράθεση Ινδίας και Πακιστάν για το Κασμίρ αποτελεί μία από τις πλέον μακροχρόνιες εδαφικές διενέξεις της Νότιας Ασίας.

Η ένταση απέκτησε νέα διάσταση τον Αύγουστο του 2019, όταν η ινδική κυβέρνηση κατήργησε το ειδικό συνταγματικό καθεστώς του Τζαμού και Κασμίρ, το οποίο προβλεπόταν από το άρθρο 370 του ινδικού Συντάγματος.

Ακολούθησε η διοικητική αναδιοργάνωση της περιοχής σε δύο ενωσιακά εδάφη, το Τζαμού και Κασμίρ και το Λαντάκ.

Η απόφαση προκάλεσε έντονες αντιδράσεις από το Πακιστάν, το οποίο συνεχίζει να θέτει το ζήτημα σε διεθνείς οργανισμούς, υποστηρίζοντας ότι απαιτείται πολιτική διευθέτηση και προστασία των δικαιωμάτων του πληθυσμού.

Από την πλευρά της, η Ινδία επιμένει ότι οι συνταγματικές αλλαγές αποτελούν εσωτερική της υπόθεση.

Το ινδικό υπουργείο Εξωτερικών υποστήριξε ακόμη ότι, μετά το 2019, οι περιοχές αυτές έχουν καταγράψει οικονομική ανάπτυξη, βελτίωση των υποδομών, ενίσχυση του τουρισμού και αναβάθμιση των συγκοινωνιακών συνδέσεων, με θετικές επιπτώσεις για τις τοπικές κοινωνίες.

Κατηγορίες κατά του Πακιστάν για καταστολή και παραβιάσεις ανθρωπίνων δικαιωμάτων

Η αντίδραση του Νέου Δελχί δεν περιορίστηκε στην απόρριψη των ψηφισμάτων του OIC.

Το ινδικό υπουργείο Εξωτερικών εξαπέλυσε παράλληλα σφοδρή επίθεση κατά του Πακιστάν, καταγγέλλοντας την κατάσταση στις περιοχές του Κασμίρ που βρίσκονται υπό πακιστανικό έλεγχο.

Σύμφωνα με τους ισχυρισμούς της ινδικής κυβέρνησης, οι πακιστανικές αρχές έχουν χρησιμοποιήσει βία και κατασταλτικές πρακτικές εναντίον πολιτών που συμμετείχαν σε διαδηλώσεις.

Η ανακοίνωση κάνει λόγο ακόμη και για θανάτους διαδηλωτών, μεταξύ των οποίων γυναίκες και παιδιά, ενώ κατηγορεί τις αρχές για περιορισμούς στην ενημέρωση και προσπάθειες απόκρυψης παραβιάσεων ανθρωπίνων δικαιωμάτων.

Ωστόσο, στην ανακοίνωση δεν παρατίθεται αναλυτικός αριθμός θυμάτων ούτε συγκεκριμένη τεκμηρίωση για τα περιστατικά που καταγγέλλονται.

Η ινδική πλευρά επανέλαβε επίσης ότι τα ζητήματα που θεωρεί εκκρεμή σε σχέση με το Τζαμού και Κασμίρ αφορούν την αποχώρηση του Πακιστάν από τα εδάφη που το Νέο Δελχί χαρακτηρίζει παρανόμως κατεχόμενα, καθώς και τον τερματισμό της υποστήριξης που, σύμφωνα με τις ινδικές αρχές, παρέχει το Ισλαμαμπάντ στη διασυνοριακή τρομοκρατία.

Το Πακιστάν απορρίπτει διαχρονικά τις ινδικές εδαφικές διεκδικήσεις και αμφισβητεί τις κατηγορίες του Νέου Δελχί για το Κασμίρ.

Αντιπαράθεση και για την ισλαμοφοβία

Ιδιαίτερη αναφορά έκανε το ινδικό υπουργείο Εξωτερικών και στα ψηφίσματα που αφορούν την ισλαμοφοβία.

Το Νέο Δελχί κατηγόρησε το Πακιστάν ότι χρησιμοποιεί το συγκεκριμένο ζήτημα για να αποσπάσει τη διεθνή προσοχή από τα δικά του εσωτερικά προβλήματα.

Στην ανακοίνωση διατυπώνονται αιχμές για την κατάσταση των θρησκευτικών μειονοτήτων στο Πακιστάν, τη διαθρησκευτική και ενδοθρησκευτική βία, τις δυσλειτουργίες της διακυβέρνησης και την πολιτική αστάθεια.

Η ινδική κυβέρνηση υποστηρίζει ότι το Ισλαμαμπάντ επιχειρεί να εμφανιστεί ως υπερασπιστής των δικαιωμάτων των μουσουλμανικών πληθυσμών, ενώ αντιμετωπίζει σοβαρές επικρίσεις για τη μεταχείριση μειονοτήτων στο εσωτερικό του.

Το Νέο Δελχί ζητά μεταρρύθμιση του OIC

Η ινδική αντίδραση περιλαμβάνει και ευρύτερη κριτική στη λειτουργία του Οργανισμού Ισλαμικής Συνεργασίας, ενός διακυβερνητικού οργανισμού με 57 κράτη-μέλη.

Το Νέο Δελχί υποστηρίζει ότι η επανειλημμένη υιοθέτηση θέσεων που θεωρεί εχθρικές προς την Ινδία πλήττει την αξιοπιστία και την ακεραιότητα του οργανισμού.

Στο πλαίσιο αυτό, κάλεσε τα κράτη-μέλη να εξετάσουν το ενδεχόμενο μεταρρυθμίσεων, ώστε να αποτραπεί, όπως υποστηρίζει, η εργαλειοποίηση του OIC για την εξυπηρέτηση πολιτικών σκοπιμοτήτων μεμονωμένων χωρών.

Από την πλευρά του, ο Οργανισμός Ισλαμικής Συνεργασίας εξακολουθεί να αντιμετωπίζει το Κασμίρ ως διεθνή διαφορά, υποστηρίζοντας την ανάγκη πολιτικής επίλυσης και αναφερόμενος στο δικαίωμα αυτοδιάθεσης των κατοίκων της περιοχής. Στην πρόσφατη σύνοδο της Βαγδάτης εξετάστηκαν επίσης ζητήματα προστασίας μουσουλμανικών μειονοτήτων και αντιμετώπισης της ισλαμοφοβίας.

Η νέα διπλωματική αντιπαράθεση καταδεικνύει ότι το Κασμίρ παραμένει σημείο σοβαρής τριβής μεταξύ των δύο πυρηνικών δυνάμεων της Νότιας Ασίας, με το Πακιστάν να επιδιώκει τη διεθνοποίηση του ζητήματος και την Ινδία να απορρίπτει κάθε εξωτερική παρέμβαση στο εδαφικό καθεστώς που η ίδια θεωρεί οριστικό.