Ακολουθήστε μας

GEOPOLITICO

Ο άνθρωπος στο στόχαστρο της AI – Απάτες, χειραγώγηση και πόλεμος στη νέα ψηφιακή εποχή

Η τεχνητή νοημοσύνη ως μέσο παραγωγής, εξαπάτησης και πολέμου — Οι κρίσιμες υποδομές, τα αυτόνομα όπλα και το δύσκολο στοίχημα της ευρωπαϊκής τεχνολογικής αυτονομίας.

Δημοσιεύτηκε στις

Τον άνθρωπο ως ευάλωτο σημείο της ψηφιακής ασφάλειας και την ανθρώπινη απόφαση ως απαραίτητη δικλίδα στη στρατιωτική χρήση της τεχνητής νοημοσύνης ανέδειξε ο Κοσμόπουλος, σε συνέντευξή του στον Χρήστο Μουρτζούκο. Σε μια συζήτηση που συνέδεσε την καθημερινότητα των πολιτών με τις κρίσιμες υποδομές και τις διεθνείς ισορροπίες ισχύος, υπογράμμισε ότι η ίδια τεχνολογία που επιταχύνει την εργασία και ενισχύει την άμυνα μπορεί να αξιοποιηθεί για εξαπάτηση, χειραγώγηση και επιθέσεις.

«Δεν έχει ακόμα κατασκευαστεί firewall για τον ανθρώπινο εγκέφαλο», σημείωσε χαρακτηριστικά, περιγράφοντας την πρόκληση που δημιουργούν η κλωνοποίηση φωνής και εικόνας και η παραγωγή πειστικού, αλλά κατασκευασμένου περιεχομένου.

Η απάτη αποκτά γνώριμη φωνή και πρόσωπο

Όπως εξήγησε, η επίθεση δεν χρειάζεται πάντοτε να παραβιάσει ένα σύνθετο πληροφοριακό σύστημα. Μπορεί να στοχεύσει απευθείας τον χρήστη, εκμεταλλευόμενη την εμπιστοσύνη του σε ένα οικείο πρόσωπο ή την πίεση μιας υποτιθέμενης επείγουσας ανάγκης.

Ανέφερε ενδεικτικά το σενάριο μιας τηλεδιάσκεψης στην οποία ένας εργαζόμενος πιστεύει ότι βλέπει και ακούει τον επικεφαλής της επιχείρησής του να ζητά μεταφορά χρημάτων. Η εικόνα και η φωνή μπορούν, όπως επισήμανε, να έχουν κατασκευαστεί, δημιουργώντας μια πειστική απομίμηση της πραγματικής επικοινωνίας.

Ανάλογη είναι, κατά την εκτίμησή του, η απειλή στο πολιτικό πεδίο: κατασκευασμένες δηλώσεις και βίντεο μπορούν να αποδώσουν σε δημόσια πρόσωπα λόγια που δεν είπαν, επηρεάζοντας την κρίση των πολιτών και δημιουργώντας εντυπώσεις.

Ο ίδιος συνέδεσε αυτή τη δυνατότητα με την κοινωνική ανθεκτικότητα. Προειδοποίησε ότι η μαζική παραγωγή παραπλανητικού περιεχομένου μπορεί να αξιοποιήσει υπάρχοντα κοινωνικά ρήγματα, να ενισχύσει την πόλωση και να τροφοδοτήσει συγκρούσεις.

Το ζητούμενο είναι να λειτουργεί η κοινωνία ακόμη και μετά το χτύπημα

Ιδιαίτερο βάρος έδωσε στην προστασία των κρίσιμων υπηρεσιών: ηλεκτρισμός, ύδρευση, μεταφορές, επικοινωνίες, νοσοκομεία και χρηματοπιστωτικό σύστημα βρίσκονται στον πυρήνα της καθημερινής λειτουργίας ενός κράτους.

Μια επίθεση σε αυτές τις υποδομές, τόνισε, μπορεί να προκαλέσει αλυσιδωτές διαταραχές και, σε ορισμένες περιπτώσεις, να θέσει σε κίνδυνο ανθρώπινες ζωές. Η δυσλειτουργία ενός νοσοκομείου ή μιας μεγάλης μονάδας ύδρευσης ξεπερνά τα όρια ενός τεχνικού προβλήματος.

Στο πλαίσιο αυτό, περιέγραψε τη μετάβαση από την έμφαση στην κυβερνοασφάλεια προς την κυβερνοανθεκτικότητα. Το στοίχημα, σύμφωνα με την τοποθέτησή του, είναι να εξασφαλίζεται η δυνατότητα των κοινωνιών να συνεχίζουν να λειτουργούν «έστω και πληγωμένες», όταν μια επίθεση καταφέρει να περάσει τις γραμμές άμυνας.

Παράλληλα, υπενθύμισε ότι η τεχνητή νοημοσύνη αξιοποιείται και από την πλευρά της προστασίας: στην παρακολούθηση συστημάτων, στην ανάλυση δεδομένων και στην προετοιμασία αμυντικών εργαλείων. Περιέγραψε έτσι έναν διαρκή αγώνα δρόμου ανάμεσα σε όσους εντοπίζουν και καλύπτουν ευπάθειες και σε όσους επιδιώκουν να τις εκμεταλλευτούν.

Η κρίσιμη απόφαση για τη χρήση ενός όπλου

Στο στρατιωτικό σκέλος της συνέντευξης, κεντρική θέση είχε η ανάγκη διατήρησης ανθρώπινου ελέγχου στην απόφαση χρήσης βίας.

«Η μεγάλη μας ανησυχία […] είναι η αυτόνομη χρήση της τεχνητής νοημοσύνης», ανέφερε, εξηγώντας τη σημασία της παρουσίας ανθρώπου στη διαδικασία λήψης της τελικής απόφασης για την ενεργοποίηση ενός οπλικού συστήματος.

Ο κίνδυνος που περιέγραψε αφορά λανθασμένες εκτιμήσεις και εσφαλμένη αναγνώριση στόχων, με πιθανό αποτέλεσμα να πληγούν άμαχοι ή πολιτικές εγκαταστάσεις. Η ταχύτητα επεξεργασίας πληροφοριών και επιλογής στόχων καθιστά, όπως προκύπτει από την παρέμβασή του, ακόμη πιο επιτακτικό το ζήτημα του ελέγχου και της ευθύνης.

Αναφέρθηκε επίσης στις απαιτήσεις άμυνας απέναντι σε πολλά μη επανδρωμένα μέσα που επιτίθενται ταυτόχρονα, καθώς και στη σημασία των δορυφορικών υποδομών για τις επικοινωνίες και τον επιχειρησιακό συντονισμό.

Ευρωπαϊκή αυτονομία με τεχνολογικές εξαρτήσεις

Στο ερώτημα αν η τεχνητή νοημοσύνη οδηγεί σε έναν νέο Ψυχρό Πόλεμο μεταξύ ΗΠΑ και Κίνας, ο Κοσμόπουλος διατύπωσε επιφυλάξεις για την εφαρμογή του παλαιού διπολικού σχήματος στη σημερινή διεθνή πραγματικότητα.

Για την Ευρώπη, ανέδειξε το χάσμα ανάμεσα στη φιλοδοξία της στρατηγικής αυτονομίας και στις εξαρτήσεις της από εξωτερικούς προμηθευτές τεχνολογίας. Εστίασε στις υπηρεσίες υπολογιστικού νέφους, στους ημιαγωγούς και στον εξοπλισμό των κέντρων δεδομένων, υποστηρίζοντας ότι αυτές οι εξαρτήσεις δυσκολεύουν την επίτευξη ουσιαστικής τεχνολογικής ανεξαρτησίας.

Ταυτόχρονα, περιέγραψε τρεις διαφορετικές προσεγγίσεις στην ανάπτυξη της τεχνητής νοημοσύνης: την ευρωπαϊκή έμφαση στους κανόνες και στα δικαιώματα, την αμερικανική προσήλωση στην αγορά και στην επιχειρηματική καινοτομία και το κινεζικό μοντέλο ισχυρού κρατικού ελέγχου.

Παρότι άσκησε κριτική στην πολυπλοκότητα του ευρωπαϊκού ρυθμιστικού πλαισίου, υποστήριξε την ανάγκη ύπαρξης ορίων. Η προστασία του πολίτη και η ανάπτυξη της τεχνολογίας με κανόνες αποτέλεσαν σταθερούς άξονες της τοποθέτησής του.

Το μήνυμα με το οποίο έκλεισε τη συζήτηση ήταν ότι η τεχνολογική πρόοδος οφείλει να υπηρετεί τον άνθρωπο και τις αρχές που στηρίζουν την κοινωνική και πολιτική συνύπαρξη. Η αποτελεσματικότητα των συστημάτων, στην προσέγγισή του, χρειάζεται να συμβαδίζει με την ανθρώπινη ευθύνη.

Γεννήθηκε στη Φλώρινα το 1984, όπου τελείωσε το λύκειο. Συνέχισε τις σπουδές του Θεσσαλονίκη στον τομέα της Πληροφορικής και των Δικτύων και ασχολήθηκε παράλληλα με τον κλασικό αθλητισμό. Αργότερα εκπλήρωσε τις στρατιωτικές του υποχρεώσεις, πέρασε από πολλά στάδια στην Ελλάδα, ασχολούμενος με τα κοινά και τα πολιτιστικά, ωστόσο μεγάλος έρωτας και μικρόβιο φυσικά πάντα παραμένει ο στίβος και η ενασχόλησή του με τα διοικητικά αυτού. Πλέον είναι για πάνω από μία δεκαετία κάτοικος του εξωτερικού, καθώς ζει και εργάζεται στην Γερμανία. Είναι ένας περήφανος πατέρας δύο παιδιών, ενός αγοριού και ενός κοριτσιού. Ένας άνθρωπος που όσο βρισκόταν στην μητέρα πατρίδα είχε εμπλακεί με πολλές δραστηριότητες. Ένα ανήσυχο πνεύμα που θέλει να εξερευνά νέα πράγματα, του αρέσει να ασχολείται με τα κοινά και προσπαθεί να κάνει έναν κόσμο καλύτερο. Θεωρεί τον εαυτό του άνθρωπο διορατικό, με οξυδέρκεια, με μεγάλη δόση αυτοσαρκασμού και αυτοκριτικής. Πλέον ως κάτοικος του εξωτερικού, οι σκέψεις, οι αντιλήψεις, οι ιδέες και τα όνειρα για το μέλλον έχουν μεγαλώσει κι εξελιχθεί. Η διαβίωση στο εξωτερικό μεγάλωσε την επιθυμία ανάδειξης του απόδημου Ελληνισμού, καθώς πριν ακόμη μεταναστεύσει, ήταν περήφανος για όλους τους Έλληνες της διασποράς. Ο ίδιος θέλει να αναδείξει με όποιον τρόπο μπορεί την ύπαρξη του Ελληνισμού στα πέρατα του κόσμου, και να τον μεταφέρει στην μητέρα πατρίδα. Η αρθρογραφία, τα ρεπορτάζ, οι τηλεοπτικές και ραδιοφωνικές εκπομπές είναι ένα κομμάτι του εαυτού του πλέον, το οποίο δεν μπορεί να αποχωριστεί και μέσα από αυτό, προσπαθεί να μεταφέρει την ύπαρξη της διασποράς στην Ελλάδα, αλλά και όλα τα καλά της πατρίδας προς όλους στην διασπορά.

GEOPOLITICO

Ρίχνει… Άγκυρα στο Κάιρο! Tι λένε τα τουρκικά πρωτοσέλιδα για συμφωνία με Αίγυπτο

Επτά εφημερίδες φιλοξενούν τη δήλωση του τουρκικού υπουργείου Άμυνας ότι η Τουρκία είναι έτοιμη να υπογράψει συμφωνία με το Κάιρο, ενώ ορισμένες προβάλλουν το επιχείρημα περί επιπλέον 15.000 τετραγωνικών χιλιομέτρων θαλάσσιας δικαιοδοσίας για την Αίγυπτο. Η σύγκλιση των πρωτοσέλιδων προβάλλει τη σημασία που αποδίδεται στην τουρκική πρόταση.

Δημοσιεύτηκε

στις

από τον

Η σημερινή επέτειος των 103 ετών από την ίδρυση της Τουρκικής Δημοκρατίας κυριαρχεί στα πρωτοσέλιδα. Ωστόσο, πίσω από τα επετειακά αφιερώματα, ξεχωρίζει μια σχεδόν ταυτόσημη προβολή της πρότασης για οριοθέτηση θαλάσσιων ζωνών με την Αίγυπτο.

Επτά εφημερίδες φιλοξενούν τη δήλωση του τουρκικού υπουργείου Άμυνας ότι η Τουρκία είναι έτοιμη να υπογράψει συμφωνία με το Κάιρο, ενώ ορισμένες προβάλλουν το επιχείρημα περί επιπλέον 15.000 τετραγωνικών χιλιομέτρων θαλάσσιας δικαιοδοσίας για την Αίγυπτο. Η σύγκλιση των πρωτοσέλιδων προβάλλει τη σημασία που αποδίδεται στην τουρκική πρόταση.

1. Τουρκιγέ: «Μπορούμε να συμφωνήσουμε με την Αίγυπτο»

Υπέρτιτλος: «Μήνυμα της Άγκυρας προς το Κάιρο».

Η εφημερίδα προβάλλει τη δυνατότητα συμφωνίας με την Αίγυπτο, χρησιμοποιώντας φωτογραφία τουρκικών μαχητικών αεροσκαφών. Στο δημοσίευμα συνδέει τη διπλωματική πρόταση με τις στρατιωτικές δραστηριότητες της Τουρκίας στην Ανατολική Μεσόγειο και την επιχειρηματολογία για τα πρόσθετα θαλάσσια δικαιώματα που θα μπορούσε να αποκτήσει το Κάιρο.

2. Γενί Σαφάκ: «Πρόταση συμφωνίας θαλάσσιων ζωνών από την Τουρκία προς την Αίγυπτο»

Η εφημερίδα αναφέρει ότι η Τουρκία δηλώνει έτοιμη να συνάψει συμφωνία οριοθέτησης με την Αίγυπτο. Το δημοσίευμα παραπέμπει στη θέση της Άγκυρας ότι μια τέτοια συμφωνία μπορεί να προσφέρει στην αιγυπτιακή πλευρά πρόσθετη θαλάσσια δικαιοδοσία.

3. Μιλιέτ: «Είμαστε έτοιμοι να υπογράψουμε συμφωνία θαλάσσιων ζωνών με την Αίγυπτο»

Η εφημερίδα καταγράφει τη δήλωση του υπουργείου Άμυνας για τη δυνατότητα οριοθέτησης με την Αίγυπτο. Η αναφορά συνδέεται με τη διαμόρφωση των θαλάσσιων δικαιοδοσιών στην Ανατολική Μεσόγειο.

4. Daily Sabah: «Η Άγκυρα έτοιμη να υπογράψει ναυτική συμφωνία με το Κάιρο: Υπουργείο Άμυνας»

Η αγγλόφωνη εφημερίδα αναφέρει ότι η Άγκυρα είναι έτοιμη να υπογράψει συμφωνία με την Αίγυπτο για την οριοθέτηση θαλάσσιων ζωνών. Στο δημοσίευμα επισημαίνεται ότι η Τουρκία υποστηρίζει πως η συμφωνία θα μπορούσε να εξασφαλίσει στο Κάιρο μεγαλύτερη θαλάσσια δικαιοδοσία.

5. Γενί Μπιρλίκ: «Είμαστε έτοιμοι να υπογράψουμε συμφωνία με την Αίγυπτο»

Υπέρτιτλος: «Δήλωση του υπουργείου Εθνικής Άμυνας για τις θαλάσσιες ζώνες»

Η εφημερίδα προβάλλει τη δήλωση του τουρκικού υπουργείου Άμυνας ότι η Τουρκία είναι έτοιμη να συνάψει συμφωνία οριοθέτησης θαλάσσιων ζωνών με την Αίγυπτο. Το θέμα παρουσιάζεται με ιδιαίτερα μεγάλο τίτλο, αμέσως κάτω από το κεντρικό επετειακό δημοσίευμα για την τουρκική Δημοκρατία.

6. Αϊντινλίκ: «Υπουργείο Άμυνας: Είμαστε έτοιμοι για συμφωνία με την Αίγυπτο»

Υπότιτλος: «Η Αίγυπτος μπορεί να αποκτήσει επιπλέον 15.000 τετραγωνικά χιλιόμετρα θαλάσσιας δικαιοδοσίας»

Η εφημερίδα συνδέει τη δήλωση του υπουργείου Άμυνας με το επιχείρημα της Άγκυρας ότι μια διμερής οριοθέτηση θα απέφερε στην Αίγυπτο μεγαλύτερη θαλάσσια έκταση. Στο δημοσίευμα αναφέρεται ότι η τουρκική πλευρά δηλώνει έτοιμη για συμφωνία, επαναφέροντας το ζήτημα της κατανομής των θαλάσσιων ζωνών στην Ανατολική Μεσόγειο.

7. Μιλί Γκαζετέ: «Ετοιμαζόμαστε να υπογράψουμε συμφωνία με την Αίγυπτο»

Υπότιτλος: Αναφορά στη δυνατότητα οριοθέτησης θαλάσσιων ζωνών με την Αίγυπτο

Η εφημερίδα μεταφέρει τη δήλωση του τουρκικού υπουργείου Άμυνας για τη συμφωνία που επιδιώκει η Άγκυρα. Το θέμα παρουσιάζεται ως νέα διπλωματική δυνατότητα στην Ανατολική Μεσόγειο.

ΠΗΓΗ: SigmaLive

Συνέχεια ανάγνωσης

GEOPOLITICO

Pizza Fan – «Χωριάτικο»: Πώς ξέφυγαν από τους ελεγκτικούς μηχανισμούς δύο μεγάλες υποθέσεις;

Ο υπεύθυνος Θ.Ο. Εθνικής Οικονομίας & Ομάδας Οικονομικών της ΝΙΚΗΣ, Αντώνης Καλόγηρος, θέτει ερωτήματα για την αποτελεσματικότητα των ελεγκτικών μηχανισμών μετά τις υποθέσεις Pizza Fan και Χωριάτικο και ζητά έλεγχο ευθυνών και δημοσιοποίηση στοιχείων

Δημοσιεύτηκε

στις

από τον

Δύο υποθέσεις φοροδιαφυγής και εισφοροδιαφυγής, με συνολική εκτιμώμενη ζημία άνω των 135 εκατ. ευρώ, αποκαλύφθηκαν μέσα σε λίγες ημέρες, έπειτα από καταγγελίες πολιτών και την ενεργοποίηση της αστυνομίας (ΔΑΟΕ) και όχι της ΑΑΔΕ του κ. Γ. Πιτσιλή.

Στην Pizza Fan ερευνάται απόκρυψη εσόδων άνω των 150 εκατ. ευρώ και διαφυγόντες φόροι άνω των 35 εκατ. ευρώ.

Στο «Χωριάτικο», ελέγχεται ένα δαιδαλώδες δίκτυο περίπου 520 εταιρειών, με 59 συλλήψεις, και οι πρώτες εκτιμήσεις κάνουν λόγο για φορολογική ζημία άνω των 100 εκατ. ευρώ.

Και στις δύο υποθέσεις η ερευνώμενη δραστηριότητα φέρεται να ξεκίνησε το 2016.

  • Για 10 χρόνια τι έκαναν η ΑΑΔΕ, ο ΕΦΚΑ και οι υπόλοιπες ελεγκτικές υπηρεσίες;
  • Γιατί δεν εντόπισαν εγκαίρως τις παραβάσεις;
  • Ποιος θα αναλάβει την ευθύνη για τις παραλείψεις;

Στην Pizza Fan, πληρωμένες παραγγελίες εμφανίζονταν ως δωρεάν «κεράσματα», χωρίς αποδείξεις, ενώ παρέμεναν ηλεκτρονικά καταγεγραμμένες.

  • Γιατί δεν διασταυρώθηκαν με τις δηλωμένες πωλήσεις;
  • Πόσοι έλεγχοι πραγματοποιήθηκαν και τι διαπίστωσαν;

Η Αστυνομία διαβίβασε στην ΑΑΔΕ 108 εκθέσεις ελέγχου για τα έτη 2023–2026. Τι απέγιναν;

Δημοσιευμένες συνομιλίες περιλαμβάνουν επίσης ισχυρισμούς για δύο καταγγελίες στην ΑΑΔΕ και προειδοποιήσεις επικείμενων ελέγχων.

  • Ποιος χειρίστηκε τις καταγγελίες;
  • Διερευνώνται πιθανές υπηρεσιακές διαρροές;

Στο «Χωριάτικο», οι πραγματικοί επιχειρηματίες φέρονται να πλήρωναν 500–700 ευρώ μηνιαίως σε «αχυρανθρώπους», ώστε εκείνοι να εμφανίζονται ως ιδιοκτήτες εταιρειών που συσσώρευαν απλήρωτους φόρους και εισφορές. Οι εταιρείες έκλειναν και η δραστηριότητα συνεχιζόταν μέσω άλλων, χωρίς κανένας μηχανισμός να τους ενοχλεί.

Και όλα αυτά, ενώ οι ελεγκτικές δομές, όπως η ΑΑΔΕ του κ. Γ. Πιτσιλή αλλά και ο ΕΦΚΑ, χρηματοδοτούνται με εκατομμύρια ευρώ, υποτίθεται για τον ψηφιακό εκσυγχρονισμό τους!

Στο Επιχειρησιακό Σχέδιο 2026 της ΑΑΔΕ καταγράφονται έργα Ταμείου Ανάκαμψης 349 εκατ. ευρώ, μεταξύ των οποίων 4,3 εκατ. ευρώ για ανάλυση δεδομένων και 113,9 εκατ. ευρώ για αναβάθμιση ταμειακών μηχανών και ηλεκτρονικών πληρωμών.

  • Γιατί οι αρμόδιοι έλεγχοι δεν εντόπισαν εγκαίρως τις ερευνώμενες παραβάσεις;

Ανάλογα ερωτήματα προκύπτουν και για τον ΕΦΚΑ, με έργο ψηφιακού εκσυγχρονισμού 49,25 εκατ. ευρώ, εκ των οποίων 39,72 εκατ. ευρώ από το Ταμείο Ανάκαμψης.

  • Επομένως, γιατί δεν εντοπίστηκαν νωρίτερα οι επιχειρήσεις που φέρονται να συσσώρευαν ασφαλιστικές οφειλές και να συνέχιζαν μέσω νέων εταιρειών;
  • Ποιος θα λογοδοτήσει για την αναποτελεσματικότητα των ελέγχων και των πανάκριβων ψηφιακών επενδύσεων;
  • Ποια συστήματα έχουν παραδοθεί και λειτουργούν;
  • Ποια δεδομένα διασταυρώνουν;
  • Γιατί δεν είχαν εντοπιστεί οι ύποπτες πρακτικές;

Η κυβέρνηση οφείλει απολογισμό όχι μόνο δαπανών, αλλά πραγματικών ελεγκτικών αποτελεσμάτων.

Παράλληλα, περίπου 2.500 εργαζόμενοι της Pizza Fan αντιμετωπίζουν εργασιακή αβεβαιότητα και χρειάζονται άμεση προστασία, δεδομένου ότι το Υπουργείο αρνήθηκε να παρέμβει υπέρ τους.

Η ΝΙΚΗ απαιτεί:

  • έλεγχο των υπηρεσιακών ευθυνών
  • δημοσιοποίηση των προηγούμενων ελέγχων και του χειρισμού καταγγελιών
  • ουσιαστική διασύνδεση ΑΑΔΕ – ΕΦΚΑ – ΚΕΑΟ – ΓΕΜΗ (σύμφωνα πάντα με το πλαίσιο και τις αρχές που ορίζει η Αρχή Προστασίας Δεδομένων Προσωπικού Χαρακτήρα) και προστασία των εργαζομένων που πλήττονται

Σημειώνουμε ότι η ΝΙΚΗ έχει επανειλημμένα θέσει βασικά ερωτήματα προς την ΑΑΔΕ και το Υπ. Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών τα οποία μένουν αναπάντητα (ενώ στις ελάχιστες περιπτώσεις που έχουν απαντηθεί η απάντηση είναι τυπική και όχι επί της ουσίας) όπως:

Η καταπίεση και η εξάντληση αυστηρότητας απέναντι στους μικροοφειλέτες δεν μπορεί να συνυπάρχει με πολυετή αδυναμία εντοπισμού μεγάλων οικονομικών παραβάσεων. Η υπερφορολόγηση νοικοκυριών και μικρομεσαίων επιχειρήσεων κατά 29,5 δις περισσότερο σε σχέση με το 2019 που ανέλαβε η κυβέρνηση Μητσοτάκη από την μια και η ανικανότητα της ΑΑΔΕ να αντιμετωπίσει την φοροδιαφυγή σε μεγάλες επιχειρήσεις και πολυεθνικές καθώς και η αναβαλλόμενη φορολογία των τραπεζών από την άλλη δεν συνιστούν τυχαίο ή συγκυριακό γεγονός αλλά πολιτική επιλογή οδυνηρή και εξουθενωτική για τους Έλληνες πολίτες, την ελληνική οικονομία και την κοινωνική συνοχή.

Συνέχεια ανάγνωσης

GEOPOLITICO

Το τουρκολιβυκό μνημόνιο, το καλώδιο και η παγίδα των ίσων αποστάσεων

Η Άγκυρα ενισχύει την παρουσία της στη Λιβύη, ενώ η Αθήνα καλείται να μετατρέψει την ευρωπαϊκή στήριξη σε ουσιαστική πίεση προς την Τουρκία, υποστηρίζει ο Σάββας Καλεντερίδης στην εκπομπή «Geopolitics» της Ναυτεμπορικής.

Δημοσιεύτηκε

στις

Την ανάγκη συγκροτημένης ελληνικής στρατηγικής απέναντι στις τουρκικές διεκδικήσεις στην Ανατολική Μεσόγειο αναδεικνύει ο Σάββας Καλεντερίδης, συνδέοντας το τουρκολιβυκό μνημόνιο με την ηλεκτρική διασύνδεση Ελλάδας–Κύπρου και τα διδάγματα των ελληνοτουρκικών κρίσεων. Κεντρική θέση της ανάλυσής του είναι ότι η αποτροπή μιας πολεμικής σύγκρουσης, όταν συνοδεύεται από ίσες αποστάσεις και ελληνική υποχώρηση, μπορεί να δημιουργεί περιθώρια παγίωσης των τουρκικών απαιτήσεων.

Με αφετηρία την κύρωση του μνημονίου από τη λιβυκή Βουλή, ο αναλυτής περιγράφει μια διπλωματική επιτυχία της Άγκυρας, χωρίς να θεωρεί ότι αυτή κλείνει την υπόθεση ή εξαλείφει τις ελληνικές αντιρρήσεις. Όπως επισημαίνει, η Ελλάδα χάνει πλέον το επιχείρημα της απουσίας κοινοβουλευτικής κύρωσης, ενώ δυσκολεύει το περιβάλλον των συνομιλιών με τη Λιβύη για την οριοθέτηση θαλάσσιων ζωνών.

Οι γέφυρες της Τουρκίας προς τον Χαφτάρ

Ιδιαίτερο βάρος δίνει στην προσέγγιση της Τουρκίας με την ανατολική Λιβύη. Υπενθυμίζει ότι η Άγκυρα είχε υποστηρίξει στρατιωτικά την κυβέρνηση της Τρίπολης απέναντι στις δυνάμεις του Χαλίφα Χαφτάρ, αλλά στη συνέχεια ανέπτυξε διαύλους και με την αντίπαλη πλευρά.

Στην ανάλυσή του, οι στρατιωτικές επαφές, οι οικονομικές σχέσεις και η επιχειρηματική παρουσία συνθέτουν μια πολιτική διεύρυνσης της τουρκικής επιρροής. Η μεταβολή αυτή, εκτιμά, συνέβαλε στη διαμόρφωση των συνθηκών για την αλλαγή στάσης της λιβυκής Βουλής.

Αντιπαραβάλλει αυτή την κινητικότητα με την περιορισμένη, κατά την εκτίμησή του, ελληνική παρουσία και στις δύο πλευρές της διαιρεμένης Λιβύης. Το ζήτημα, συνεπώς, δεν περιορίζεται στις διπλωματικές δηλώσεις: αφορά τη δυνατότητα μιας χώρας να χτίζει σταθερές σχέσεις και να ασκεί επιρροή στο πεδίο.

Από το «Χόρα» και το «Σισμίκ» στα Ίμια

Ο Καλεντερίδης επιστρέφει στις κρίσεις του 1976, του 1987 και των Ιμίων, αναζητώντας ένα επαναλαμβανόμενο μοτίβο στη διαχείριση των ελληνοτουρκικών διαφορών.

Κατά την ανάγνωσή του, οι διεθνείς παρεμβάσεις επικεντρώνονται στην αποκλιμάκωση, χωρίς να αντιμετωπίζουν πάντοτε την ουσία της αμφισβήτησης. Έτσι, υποστηρίζει, η αποφυγή της σύγκρουσης μπορεί να συνοδεύεται από περιορισμούς στην άσκηση ελληνικών δικαιωμάτων ή από τη διατήρηση ανοιχτών ζητημάτων που θέτει η Τουρκία.

Στην περίπτωση των Ιμίων εντοπίζει τη μετάβαση από την αμφισβήτηση κυριαρχικών δικαιωμάτων στην αμφισβήτηση ελληνικής κυριαρχίας. Χρησιμοποιεί αυτό το προηγούμενο για να προειδοποιήσει ότι η διαχείριση κάθε νέας έντασης πρέπει να αξιολογείται και ως προς τα αποτελέσματα που αφήνει πίσω της.

Η ηλεκτρική διασύνδεση ως δοκιμασία

Στο ίδιο πλαίσιο εντάσσει την ηλεκτρική διασύνδεση Ελλάδας–Κύπρου και, σε επόμενο στάδιο, Ισραήλ. Το καλώδιο παρουσιάζεται ως έργο με ενεργειακή και γεωπολιτική σημασία, γύρω από το οποίο δοκιμάζεται η δυνατότητα υλοποίησης σχεδιασμών στην Ανατολική Μεσόγειο υπό τουρκική πίεση.

Ο αναλυτής υποστηρίζει ότι, εάν η επίδειξη στρατιωτικής ισχύος οδηγεί σε αναδίπλωση της άλλης πλευράς, δημιουργείται κίνητρο επανάληψης της ίδιας τακτικής. Υπό αυτό το πρίσμα ασκεί κριτική στην αμερικανική πολιτική των ίσων αποστάσεων, θεωρώντας ότι η προτεραιότητα στην αποφυγή πολέμου χρειάζεται να συνοδεύεται από σαφή αντιμετώπιση των ενεργειών που προκαλούν την ένταση.

Οι εκκρεμότητες των οριοθετήσεων

Εκτενής είναι και η αναφορά του στις οριοθετήσεις θαλάσσιων ζωνών Ελλάδας και Κυπριακής Δημοκρατίας. Προβάλλει την κυπριακή εμπειρία ως παράδειγμα στρατηγικής συνέχειας και επικρίνει τη διαχρονική ελληνική επιφυλακτικότητα ως προς την οριοθέτηση με τη Λευκωσία.

Στην εκπομπή προβάλλεται αρχειακή μαρτυρία του πρώην υπουργού της Κυπριακής Δημοκρατίας Νίκου Ρολάνδη για ελληνική παρέμβαση κατά τις διαπραγματεύσεις Κύπρου–Αιγύπτου. Ο Καλεντερίδης αξιοποιεί τη μαρτυρία για να υποστηρίξει ότι η αποφυγή πρωτοβουλιών άφησε χώρο στην Τουρκία να αναπτύξει τις δικές της διεκδικήσεις.

Η πρόταση για ευρωπαϊκή πίεση

Η πρόταση με την οποία ολοκληρώνει την ανάλυσή του αφορά την αξιοποίηση της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Ζητεί από την ελληνική κυβέρνηση να επιδιώξει συγκεκριμένο κόστος για την Τουρκία, συνδέοντας τη στάση της στην Ανατολική Μεσόγειο με τις ευρωτουρκικές σχέσεις και το ενδεχόμενο κυρώσεων.

Παράλληλα, συνιστά προσεκτική διαχείριση των σχέσεων με τη Λιβύη, επισημαίνοντας και τη διάσταση του μεταναστευτικού. Για τον ίδιο, η ελληνική απάντηση απαιτεί διπλωματική ευελιξία, ενίσχυση της παρουσίας στην περιοχή και στρατηγική που θα μετατρέπει τη στήριξη των εταίρων σε πρακτικό αποτέλεσμα.

Συνέχεια ανάγνωσης

ΡΟΗ ΕΙΔΗΣΕΩΝ

GEOPOLITICO3 λεπτά πριν

Ρίχνει… Άγκυρα στο Κάιρο! Tι λένε τα τουρκικά πρωτοσέλιδα για συμφωνία με Αίγυπτο

Επτά εφημερίδες φιλοξενούν τη δήλωση του τουρκικού υπουργείου Άμυνας ότι η Τουρκία είναι έτοιμη να υπογράψει συμφωνία με το Κάιρο,...

GEOPOLITICO11 λεπτά πριν

Pizza Fan – «Χωριάτικο»: Πώς ξέφυγαν από τους ελεγκτικούς μηχανισμούς δύο μεγάλες υποθέσεις;

Ο υπεύθυνος Θ.Ο. Εθνικής Οικονομίας & Ομάδας Οικονομικών της ΝΙΚΗΣ, Αντώνης Καλόγηρος, θέτει ερωτήματα για την αποτελεσματικότητα των ελεγκτικών μηχανισμών...

GEOPOLITICO2 ώρες πριν

Ο άνθρωπος στο στόχαστρο της AI – Απάτες, χειραγώγηση και πόλεμος στη νέα ψηφιακή εποχή

Η τεχνητή νοημοσύνη ως μέσο παραγωγής, εξαπάτησης και πολέμου — Οι κρίσιμες υποδομές, τα αυτόνομα όπλα και το δύσκολο στοίχημα...

GEOPOLITICO4 ώρες πριν

Το τουρκολιβυκό μνημόνιο, το καλώδιο και η παγίδα των ίσων αποστάσεων

Η Άγκυρα ενισχύει την παρουσία της στη Λιβύη, ενώ η Αθήνα καλείται να μετατρέψει την ευρωπαϊκή στήριξη σε ουσιαστική πίεση...

GEOPOLITICO5 ώρες πριν

Τροχοδρομούν λύση για διχοτόμηση!

Ο Γιάννος Χαραλαμπίδης υποστηρίζει ότι η Άγκυρα αξιοποιεί τη διαπραγματευτική διαδικασία για να εδραιώνει τα τετελεσμένα της εισβολής και να...

Δημοφιλή