Η Ινδία ενέτεινε την αντίθεσή της στον φόρο άνθρακα στα σύνορα της Ευρωπαϊκής Ένωσης, προετοιμάζοντας το έδαφος για μια σκληρή αναμέτρηση στη σύνοδο κορυφής για το κλίμα COP31, η οποία πραγματοποιείται στην Τουρκία, την ώρα που οι Βρυξέλλες προχωρούν με τα σχέδιά τους για την επέκταση του αμφιλεγόμενου μέτρου.

Ο Ινδός υπουργός Περιβάλλοντος Μπουπέντερ Γιαντάβ δήλωσε στα τοπικά μέσα ενημέρωσης ότι το Νέο Δελχί είναι έτοιμο να υπερασπιστεί τα βιομηχανικά του συμφέροντα ενάντια σε «μονομερή εμπορικά εμπόδια», όπως ο Μηχανισμός Προσαρμογής των Συνόρων για τις Εκπομπές Άνθρακα (CBAM), εν όψει της κλιματικής συνόδου του ΟΗΕ στην Αττάλεια.

«Όσον αφορά τον CBAM, θα παραμείνουμε σταθεροί στη θέση μας. Όταν πρόκειται για την προστασία των συμφερόντων της Ινδίας, αυτό είναι το θέμα για το οποίο μιλάμε με τη μεγαλύτερη έμφαση», τόνισε ο Yadav.

Ο CBAM της ΕΕ τέθηκε σε ισχύ τον Ιανουάριο του 2026, καλύπτοντας τις εισαγωγές αλουμινίου, τσιμέντου, λιπασμάτων, υδρογόνου, σιδήρου και χάλυβα, υποχρεώνοντας ουσιαστικά τους ξένους παραγωγούς να πληρώνουν για τις εκπομπές CO2 που συνδέονται με την παραγωγή τους.

Λίγο μετά την έναρξη ισχύος του, αρκετές χώρες της ΕΕ ζήτησαν προσωρινές εξαιρέσεις για τα λιπάσματα, προειδοποιώντας ότι ο φόρος θα οδηγήσει σε αύξηση των τιμών και θα μπορούσε να υπονομεύσει την επισιτιστική ασφάλεια. Το αίτημά τους τελικά απορρίφθηκε από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή.

Οι Βρυξέλλες υποστηρίζουν ότι ο CBAM αποτρέπει την υποτιμολόγηση των προϊόντων των κατασκευαστών της ΕΕ από εισαγωγές που παράγονται υπό λιγότερο αυστηρούς κλιματικούς κανόνες. Ωστόσο, οι αναπτυσσόμενες οικονομίες αντιτάσσουν ότι πρόκειται για αθέμιτη πρακτική και μονομερές μέτρο που τιμωρεί τη βιομηχανία τους.

Σκληρή κριτική από την Ινδία και σχεδιαζόμενη επέκταση

Ο Πιγιούς Γκόγιαλ, υπουργός Εμπορίου της Ινδίας, επέκρινε πρόσφατα τις οικονομικές συνέπειες του CBAM στο πλαίσιο του «Παγκόσμιου Διαλόγου» του Βερολίνου:

«Αν επιβάλλετε τον CBAM στον εαυτό σας, αν επιβάλλετε δασμό εισαγωγής 50% για την εισαγωγή χάλυβα στη χώρα σας, προκαλείτε καταστροφή. Το κόστος διαβίωσης θα αυξηθεί. Ο λαός σας θα είναι δυσαρεστημένος. Η βιομηχανία σας θα καταστεί ανταγωνιστικά μη βιώσιμη.»

Η χρονική στιγμή είναι κρίσιμη. Οι Βρυξέλλες διαπραγματεύονται σχέδια για την επέκταση του CBAM σε περισσότερα προϊόντα, όπως πλυντήρια ρούχων και ανταλλακτικά αυτοκινήτων, ενώ ταυτόχρονα αυστηροποιούν τους κανόνες για να αποτρέψουν την καταστρατήγηση του φόρου. Ο επόμενος γύρος πολιτικών συνομιλιών μεταξύ Ευρωπαϊκού Συμβουλίου και Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου έχει προγραμματιστεί για τις 20 Νοεμβρίου.

Το CBAM υπό διεθνή πυρά: ΗΠΑ, Καναδάς, Ηνωμένο Βασίλειο, Ρωσία και Κίνα

Η αντίσταση στον φόρο άνθρακα στα σύνορα της ΕΕ λαμβάνει παγκόσμιες διαστάσεις:

• Καναδάς: Προσπαθεί να διαπραγματευτεί εξαίρεση από το CBAM με την ΕΕ.

• Ηνωμένες Πολιτείες: Εξετάζουν αν ο φόρος επηρεάζει αρνητικά τις αμερικανικές επιχειρήσεις. Ο απερχόμενος πρόεδρος της Επιτροπής Προϋπολογισμού της Βουλής, Jodey Arrington, μαζί με δέκα μέλη του Κογκρέσου, ζήτησαν από τον Εμπορικό Εκπρόσωπο των ΗΠΑ Jamieson Greer τη λήψη μέτρων κατά των ενεργειακών κανονισμών της ΕΕ (CBAM, κανονισμός για το μεθάνιο, οδηγία CSDDD), υποστηρίζοντας ότι εισάγουν διακρίσεις σε βάρος των Αμερικανών παραγωγών.

• Ηνωμένο Βασίλειο: Διαπραγματεύεται με την ΕΕ τη σύνδεση της δικής του αγοράς άνθρακα με το Σύστημα Εμπορίας Εκπομπών (ETS) της ΕΕ, επιδιώκοντας αμοιβαία εξαίρεση από τον CBAM.

• Ρωσία & Κίνα: Η Ρωσία έχει προσφύγει στον Παγκόσμιο Οργανισμό Εμπορίου (ΠΟΕ), ενώ στις 3 Νοεμβρίου Ρωσία και Κίνα ανακοίνωσαν ότι θα ενώσουν τις δυνάμεις τους στη σύνοδο COP31 ενάντια στην εισαγωγή μονομερών εμπορικών φραγμών.

Εσωτερική υποχώρηση της ΕΕ και απώλεια αξιοπιστίας

Την ίδια στιγμή που οι Βρυξέλλες αντιμετωπίζουν εξωτερικές πιέσεις, δέχονται ισχυρά πυρά και στο εσωτερικό τους. Οι καθυστερήσεις στη συμμόρφωση με τους κανόνες για το μεθάνιο, η εν εξελίξει αναθεώρηση της απαγόρευσης των νέων αυτοκινήτων ντίζελ και βενζίνης από το 2035, καθώς και οι τροποποιήσεις στο ETS, αντανακλούν την πολιτική υποχώρηση της ΕΕ από βασικά στοιχεία της Ευρωπαϊκής Πράσινης Συμφωνίας.

Αγωνιζόμενες να τηρήσουν τις κλιματικές τους υποσχέσεις στο εσωτερικό λόγω των υψηλών τιμών ενέργειας και των πιέσεων της βιομηχανίας, οι Βρυξέλλες προσέρχονται στη σύνοδο COP31 με αποδυναμωμένη διαπραγματευτική θέση.

Ο Σβεν Χάρμελινγκ, επικεφαλής για θέματα κλίματος στη ΜΚΟ Climate Action Network Europe, υπογράμμισε:

«Η ΕΕ δεν μπορεί να ζητά από τον υπόλοιπο κόσμο να ανταποκριθεί, ενώ ταυτόχρονα αποδυναμώνει τη δράση για το κλίμα στο εσωτερικό της ή υστερεί στη χρηματοδότηση. Η ηγεσία στην Αττάλεια σημαίνει να γίνουν και τα δύο: να επιταχυνθεί η μετάβαση της ίδιας της Ευρώπης μακριά από τα ορυκτά καύσιμα και να προσφέρει το δίκαιο μερίδιό της στη διεθνή υποστήριξη.»

Η σύνοδος COP31 ξεκινά στις 9 Νοεμβρίου στην Αττάλεια, με συνδιοργανωτές την Τουρκία και την Αυστραλία.

euronews.com