Με φόντο την αεροπορική βάση «Ανδρέας Παπανδρέου», το «Πρωτοσέλιδο» και η Μαρία Δημοσθένους παρουσιάζουν ένα ξεχωριστό αφιέρωμα στους αλεξιπτωτιστές της Εθνικής Φρουράς και στην απαιτητική εκπαίδευση που τους προετοιμάζει για την εκτέλεση ειδικών αποστολών.

Η ιστορία της εκπαίδευσης αλεξιπτωτιστών στην Κύπρο ξεκινά το 1979, όταν οι πρώτοι αξιωματικοί της Εθνικής Φρουράς, απόφοιτοι της Σχολής Ευελπίδων, πραγματοποίησαν την πρώτη τους εκπαίδευση.

Σήμερα, οι αλεξιπτωτιστές προέρχονται από τις Ειδικές Δυνάμεις και τις Δυνάμεις Ειδικών Επιχειρήσεων της Διοίκησης Καταδρομών, αποτελώντας ένα επίλεκτο δυναμικό της Εθνικής Φρουράς.

Δείτε το βίντεο-ρεπορτάζ του «Πρωτοσέλιδου» και γνωρίστε από κοντά την εκπαίδευση, την προετοιμασία και τις απαιτήσεις που συνοδεύουν κάθε άλμα.

Σοβαρές ενστάσεις για τους χειρισμούς της ελληνικής πλευράς στο ζήτημα της ηλεκτρικής διασύνδεσης Ελλάδας–Κύπρου (Great Sea Interconnector) διατύπωσε ο αντιστράτηγος ε.α. Γιάννης Μπαλτζώης, υποστηρίζοντας ότι η ενημέρωση της Άγκυρας μέσω της Γαλλίας ενδέχεται να δημιουργήσει επικίνδυνα προηγούμενα για τα ελληνικά κυριαρχικά δικαιώματα. Ιδιαίτερη έμφαση έδωσε στις διαφορές μεταξύ δύο ελληνικών NAVTEX, θέτοντας το ερώτημα γιατί στη μία γίνεται αναφορά στην ελληνική ΑΟΖ και υφαλοκρηπίδα, ενώ στην άλλη απουσιάζει αντίστοιχη διατύπωση.

«Όταν ενημερώνεις την Τουρκία, αναγνωρίζεις εμμέσως ότι έχει δικαιώματα»

Ο Γιάννης Μπαλτζώης άσκησε έντονη κριτική στην επιλογή να ενημερωθεί η Τουρκία για τις δραστηριότητες που σχετίζονται με την πόντιση του υποθαλάσσιου καλωδίου, ακόμη και εάν η επικοινωνία πραγματοποιήθηκε μέσω της γαλλικής πλευράς.

Κατά την εκτίμησή του, η πρακτική αυτή δεν αποτελεί μια απλή διπλωματική διαδικασία, αλλά μπορεί να αποκτήσει ευρύτερες νομικές και πολιτικές προεκτάσεις.

Όπως εξήγησε, όταν ένα κράτος ενημερώνει τρίτη χώρα για δραστηριότητες σε θαλάσσια περιοχή όπου θεωρεί ότι διαθέτει αποκλειστικά κυριαρχικά δικαιώματα, δημιουργείται ο κίνδυνος η άλλη πλευρά να επικαλεστεί μελλοντικά αυτή την πρακτική ως ένδειξη αναγνώρισης των αξιώσεών της.

Ο αντιστράτηγος ε.α. αναφέρθηκε επίσης σε δημοσίευμα της τουρκικής εφημερίδας Yeni Şafak, σύμφωνα με το οποίο η Άγκυρα διαθέτει έγγραφο σχετικό με την ενημέρωση που έλαβε.

Η συγκεκριμένη αναφορά παρουσιάστηκε από τον ίδιο ως πρόσθετος λόγος ανησυχίας, καθώς εκτιμά ότι η Τουρκία επιχειρεί να αξιοποιήσει κάθε διπλωματική κίνηση για να ενισχύσει τις θέσεις της στην Ανατολική Μεσόγειο.

Οι δύο NAVTEX και το κρίσιμο ερώτημα για την ελληνική ΑΟΖ

Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει η αναφορά του Γιάννη Μπαλτζώη σε δύο ελληνικές NAVTEX, τις 1404 και 1411, που αφορούν διαφορετικές υποθαλάσσιες καλωδιακές δραστηριότητες.

Σύμφωνα με όσα υποστήριξε, η πρώτη NAVTEX, που σχετίζεται με καλώδιο οπτικών ινών, περιλαμβάνει ρητή αναφορά σε περιοχή εντός της ελληνικής ΑΟΖ και υφαλοκρηπίδας.

Αντίθετα, όπως επισήμανε, η δεύτερη NAVTEX, που συνδέεται με το έργο ηλεκτρικής διασύνδεσης GSI, περιγράφει γεωγραφικά τη θαλάσσια περιοχή και τις ερευνητικές δραστηριότητες χωρίς να χρησιμοποιεί αντίστοιχη διατύπωση περί ελληνικών κυριαρχικών δικαιωμάτων.

Ο ίδιος αναρωτήθηκε γιατί υπάρχει αυτή η διαφοροποίηση μεταξύ δύο αναγγελιών που αφορούν δραστηριότητες στην ευρύτερη περιοχή της Κρήτης και της Ανατολικής Μεσογείου.

Για τον Γιάννη Μπαλτζώη, το ζήτημα δεν περιορίζεται στη διατύπωση ενός τεχνικού εγγράφου. Συνδέεται με τη συνολική στάση της Αθήνας απέναντι στις τουρκικές διεκδικήσεις και ειδικότερα στο τουρκολιβυκό μνημόνιο.

«Μήπως αποδεχόμαστε σιωπηρά το τουρκολιβυκό μνημόνιο;»

Ο αντιστράτηγος ε.α. προχώρησε σε μια ιδιαίτερα αιχμηρή εκτίμηση, υποστηρίζοντας ότι οι ελληνικοί χειρισμοί ενδέχεται να εκληφθούν ως σιωπηρή αποδοχή των τουρκικών αξιώσεων που αποτυπώνονται στο τουρκολιβυκό μνημόνιο.

Διευκρίνισε, πάντως, ότι πρόκειται για τη δική του ανάγνωση των εξελίξεων και εξέφρασε την ελπίδα να αποδειχθεί λανθασμένη.

Υπενθύμισε ότι η Ελλάδα αμφισβητεί τη νομιμότητα του τουρκολιβυκού μνημονίου και διαθέτει συμφωνία οριοθέτησης ΑΟΖ με την Αίγυπτο.

Στο πλαίσιο αυτό, επέκρινε την ελληνική πλευρά επειδή, κατά την άποψή του, δεν αξιοποιεί επαρκώς τα επιχειρήματα που της παρέχει το διεθνές δίκαιο.

Συνέδεσε μάλιστα το συγκεκριμένο ζήτημα με το ευρύτερο τουρκικό δόγμα της «Γαλάζιας Πατρίδας», υποστηρίζοντας ότι οι παραχωρήσεις σε επίπεδο διαδικασιών μπορούν να αξιοποιηθούν από την Άγκυρα σε επόμενες διεκδικήσεις.

Η παρέμβαση Παυλόπουλου και το διεθνές δίκαιο

Ο Γιάννης Μπαλτζώης επικαλέστηκε και δημόσια παρέμβαση του πρώην Προέδρου της Δημοκρατίας Προκόπη Παυλόπουλου.

Σύμφωνα με όσα μετέφερε, ο κ. Παυλόπουλος είχε επισημάνει ότι η προφορική ενημέρωση της Άγκυρας από τη Γαλλία εγείρει ζήτημα προστασίας των ελληνικών κυριαρχικών δικαιωμάτων.

Ο αντιστράτηγος ε.α. υπογράμμισε ότι η πόντιση του καλωδίου πρέπει να προχωρήσει με πλήρη εφαρμογή των διατάξεων του διεθνούς δικαίου.

Παράλληλα, επέκρινε την απόσταση που, κατά την εκτίμησή του, υπάρχει ανάμεσα στη διαρκή επίκληση του διεθνούς δικαίου από την ελληνική πλευρά και στην πρακτική εφαρμογή του.

Το κεντρικό του επιχείρημα ήταν ότι η Ελλάδα δεν αρκεί να επικαλείται τη νομιμότητα των θέσεών της, αλλά οφείλει να τις υπερασπίζεται έμπρακτα.

Το μήνυμα των ΗΠΑ και η στάση της Άγκυρας

Ο Γιάννης Μπαλτζώης αναφέρθηκε και στις αμερικανικές τοποθετήσεις για το Great Sea Interconnector.

Επικαλέστηκε προηγούμενη δήλωση του Μάρκο Ρούμπιο για την αμερικανική υποστήριξη στο έργο, καθώς και την ανάγκη διπλωματικής αντιμετώπισης ευαίσθητων ζητημάτων που αφορούν τρίτες χώρες.

Στάθηκε επίσης σε τοποθέτηση του Στέιτ Ντιπάρτμεντ, σύμφωνα με την οποία δεν δικαιολογείται η προβολή αντιρρήσεων ή ενστάσεων απέναντι σε έργα ηλεκτρικής διασύνδεσης όπως το GSI.

Κατά την ερμηνεία του, οι αμερικανικές επισημάνσεις καταδεικνύουν ότι η Αθήνα θα μπορούσε να ακολουθήσει διαφορετική προσέγγιση.

Αντιπαρέβαλε, μάλιστα, τη στάση της ελληνικής πλευράς με την ικανοποίηση που, όπως υποστήριξε, εξέφρασε ο Τούρκος υπουργός Εξωτερικών Χακάν Φιντάν για τις εξελίξεις.

«Υποχωρήσαμε ξανά»

Στο τέλος της παρέμβασής του, ο αντιστράτηγος ε.α. ρωτήθηκε ευθέως εάν θεωρεί ότι η Ελλάδα υποχώρησε για ακόμη μία φορά.

Η απάντησή του ήταν καταφατική, συνοδευόμενη από την επισήμανση ότι δεν διακρίνει κάποιο συγκεκριμένο ελληνικό όφελος από τους χειρισμούς που περιέγραψε.

Ο Γιάννης Μπαλτζώης επανέλαβε ότι θα επιθυμούσε να διαψευστούν οι εκτιμήσεις του, επιμένοντας ωστόσο ότι οι τοποθετήσεις του Προκόπη Παυλόπουλου, τα μηνύματα της αμερικανικής πλευράς και η τουρκική αντίδραση συνθέτουν μια εικόνα που προκαλεί προβληματισμό.

Η ουσία της παρέμβασής του επικεντρώθηκε στον κίνδυνο να μετατραπούν διαδικαστικοί διπλωματικοί χειρισμοί σε επιχειρήματα που θα χρησιμοποιήσει η Τουρκία σε μελλοντικές διαπραγματεύσεις ή αντιπαραθέσεις για τις θαλάσσιες ζώνες.

Στη δημοσιότητα έρχεται το περιεχόμενο της επίσημης ρηματικής διακοίνωσης που απέστειλε το γαλλικό υπουργείο Εξωτερικών προς την Άγκυρα για την πόντιση του ηλεκτρικού καλωδίου Great Sea Interconnector (GSI), αποκαλύπτοντας τον τρόπο με τον οποίο το Παρίσι εξισώνει de facto τα ελληνικά κυριαρχικά δικαιώματα με τις τουρκικές διεκδικήσεις. Η φράση-κλειδί του Quai d’Orsay Στο επίσημο διπλωματικό […]

Στη δημοσιότητα έρχεται το περιεχόμενο της επίσημης ρηματικής διακοίνωσης που απέστειλε το γαλλικό υπουργείο Εξωτερικών προς την Άγκυρα για την πόντιση του ηλεκτρικού καλωδίου Great Sea Interconnector (GSI), αποκαλύπτοντας τον τρόπο με τον οποίο το Παρίσι εξισώνει de facto τα ελληνικά κυριαρχικά δικαιώματα με τις τουρκικές διεκδικήσεις.

Η φράση-κλειδί του Quai d’Orsay

Στο επίσημο διπλωματικό έγγραφο που διαβιβάστηκε στην τουρκική πλευρά, η γαλλική διπλωματία επιλέγει συνειδητά να διατυπώσει την εξής θέση:
«Η Γαλλία δεν επιθυμεί να έχει οποιαδήποτε ανάμιξη (implication) σε θέματα που αφορούν κυριαρχικά δικαιώματα χωρών».

Η συγκεκριμένη φράση αποτελεί τον πυρήνα της γαλλικής στρατηγικής αποστασιοποίησης.

Το Παρίσι επιχειρεί να εμφανίσει την παρουσία του πλοίου «VB Abeille Marengo» και της εταιρείας Nexans ως μια αυστηρά τεχνική εργολαβία, επιλέγοντας τον ρόλο του ουδέτερου παρατηρητή απέναντι στην αντιπαράθεση Αθήνας και Άγκυρας.

Πώς η διακοίνωση αναγνωρίζει στην πράξη τον ρόλο της Άγκυρας

Παρά τους κυβερνητικούς ισχυρισμούς περί «απλής, τυπικής ενημέρωσης», η επιλογή των λέξεων και ο τρόπος δράσης της γαλλικής πλευράς κατοχυρώνουν νομικά και πολιτικά την τουρκική παρουσία στην περιοχή για τρεις συγκεκριμένους λόγους:

Θεσμικός δίαυλος ΥΠΕΞ προς ΥΠΕΞ

Η επικοινωνία δεν έγινε από ιδιωτική εταιρεία, αλλά μέσω ρηματικής διακοίνωσης του γαλλικού κράτους. Όταν ένα κράτος απευθύνεται επίσημα σε μια τρίτη χώρα για θαλάσσιες έρευνες σε συγκεκριμένες συντεταγμένες, αναγνωρίζει αυτομάτως ότι η χώρα αυτή διαθέτει έννομο συμφέρον και λόγο επί της περιοχής.

Μετατροπή νόμιμης ζώνης σε «αμφισβητούμενη»

Με τη δήλωση περί «μη ανάμιξης σε κυριαρχικά δικαιώματα», η Γαλλία αρνείται να δεσμευτεί ότι η περιοχή συνιστά ελληνική υφαλοκρηπίδα.
Αντί να στηρίξει τις άδειες και τη NAVTEX που εξέδωσε η Αθήνα, το Παρίσι αντιμετωπίζει τον χώρο ως διεθνώς αμφισβητούμενο, εξισώνοντας το Δίκαιο της Θάλασσας με το παράνομο τουρκολιβυκό μνημόνιο.

Νομιμοποίηση του τουρκικού βέτο

Με το να δηλώνει ουδετερότητα, η Γαλλία επιτρέπει στην Άγκυρα να προβάλλει τις αξιώσεις της ως ισότιμες. Δεν είναι τυχαίο ότι τα τουρκικά ΜΜΕ (Milliyet, Turkiye) πανηγυρίζουν ήδη, υποστηρίζοντας πως το γαλλικό πλοίο υποχρεώθηκε να ζητήσει συνεννόηση και ότι η έναρξη των εργασιών εξαρτάται από την τουρκική συγκατάθεση.

Στην πράξη, η γαλλική ουδετερότητα λειτουργεί ως άδειασμα πρώτου μεγέθους για την ελληνική κυβέρνηση, η οποία, αφού δαπάνησε πάνω από 8 δισεκατομμύρια ευρώ για γαλλικά μαχητικά και φρεγάτες στο όνομα της στρατηγικής συμμαχίας, βλέπει τώρα το Παρίσι να υπογράφει έγγραφα που ανοίγουν την πόρτα στην Άγκυρα να επιβάλει καθεστώς συγκυριαρχίας στην Ανατολική Μεσόγειο.

Διπλωματικές πηγές «καίνε» το αφήγημα του Μαξίμου

Το μέγεθος της ζημιάς αποτυπώνεται στο γεγονός ότι οι πληροφορίες για το περιεχόμενο του γαλλικού εγγράφου προέρχονται από τον ίδιο τον διπλωματικό μηχανισμό. Όπως μετέφερε Έλληνας διπλωμάτης, η γαλλική ρηματική διακοίνωση δεν περιορίστηκε σε γενικόλογες αναφορές, αλλά διαβίβασε στην Άγκυρα τα πλήρη στοιχεία του σκάφους, το χρονοδιάγραμμα των εργασιών και τις ακριβείς συντεταγμένες της θαλάσσιας περιοχής.
Επιβολή του «δόγματος Ερντογάν» χωρίς νομική αλλαγή

Με την κίνηση αυτή, το Παρίσι κάνει πράξη αυτό ακριβώς που επιδιώκει συστηματικά ο Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν: να επιβάλει την Τουρκία ως αναγκαίο και αναπόφευκτο συνομιλητή σε κάθε κίνηση στην Ανατολική Μεσόγειο.

Όπως επισημαίνουν έμπειροι αναλυτές, η νομική κατοχύρωση ενός δικαιώματος και η δυνατότητα ανεμπόδιστης άσκησής του είναι δύο εντελώς διαφορετικά πράγματα. Ακόμη κι αν η Αθήνα επιμένει ότι έχει εκδώσει τις νόμιμες άδειες, στην πράξη η Άγκυρα καταφέρνει, μέσω της απειλής αντίδρασης, να καθιερώσει ένα εξαιρετικά επικίνδυνο προηγούμενο: ότι καμία έρευνα δεν μπορεί να ξεκινήσει χωρίς προηγούμενη συνεννόηση ή επίσημη γνωστοποίηση στις τουρκικές αρχές.