Σε νέα φάση εισέρχεται η διπλωματική αντιπαράθεση Ελλάδας και Τουρκίας για τις έρευνες του γαλλικού πλοίου Abeille Marengo, που συνδέονται με την ηλεκτρική διασύνδεση Ελλάδας και Κύπρου.

Τα τουρκικά μέσα ενημέρωσης συνεχίζουν να αναδεικνύουν την υπόθεση, παρουσιάζοντας τις διπλωματικές επαφές με τη Γαλλία ως επιβεβαίωση των τουρκικών διεκδικήσεων στην Ανατολική Μεσόγειο.

Η σημαντικότερη εξέλιξη προκύπτει από το ρεπορτάζ της εφημερίδας Cumhuriyet, η οποία απευθύνθηκε τόσο στο τουρκικό υπουργείο Εξωτερικών όσο και στη γαλλική πρεσβεία στην Άγκυρα, ζητώντας διευκρινίσεις για τον χαρακτήρα της επίμαχης διπλωματικής διακοίνωσης.

Η απάντηση των τουρκικών διπλωματικών πηγών ήταν συγκεκριμένη:

«Η γαλλική πρεσβεία μάς διαβίβασε γραπτή διπλωματική διακοίνωση. Και εμείς χορηγήσαμε την άδεια με τον ίδιο τρόπο».

Όταν όμως η εφημερίδα ζήτησε να διευκρινιστεί εάν η γαλλική πλευρά είχε υποβάλει επισήμως αίτημα συναίνεσης, το τουρκικό υπουργείο Εξωτερικών δεν έδωσε απάντηση.

Αντίστοιχα, η γαλλική πρεσβεία δεν απάντησε στο ερώτημα εάν η διακοίνωση αποτελούσε αίτημα άδειας ή απλή ενημέρωση για την ασφάλεια της ναυσιπλοΐας.

Η διάκριση αυτή είναι ουσιώδης, καθώς η αποστολή διπλωματικής διακοίνωσης δεν ισοδυναμεί αυτομάτως με αίτημα αναγνώρισης δικαιοδοσίας τρίτου κράτους.

Η γαλλική διακοίνωση και η διαφορετική ερμηνεία Αθήνας και Άγκυρας

Σύμφωνα με πληροφορίες που μεταδόθηκαν στις 11 Νοεμβρίου από το Star, η γαλλική διακοίνωση περιγράφει την ενημέρωση προς την Τουρκία ως κίνηση διπλωματικής αβροφροσύνης, χωρίς σχετική υποχρέωση και χωρίς το Παρίσι να λαμβάνει θέση επί των νομικών διαφορών για τις θαλάσσιες ζώνες.

Κατά το ίδιο ρεπορτάζ, αντίστοιχη ενημέρωση εστάλη και στην Αίγυπτο.

Η τουρκική πλευρά, αντίθετα, αντιμετωπίζει τη συγκεκριμένη διαδικασία ως επιβεβαίωση ότι η συγκατάθεσή της ήταν απαραίτητη για τις δραστηριότητες του πλοίου.

Έτσι, δύο διαφορετικές ερμηνείες προκύπτουν από την ίδια διπλωματική διαδικασία: η Αθήνα υποστηρίζει ότι πρόκειται για ενημέρωση που δεν παράγει δικαιώματα υπέρ της Τουρκίας, ενώ η Άγκυρα παρουσιάζει την απάντησή της ως πράξη αδειοδότησης.

Το πλήρες περιεχόμενο της γαλλικής διακοίνωσης δεν έχει δημοσιοποιηθεί επισήμως, ώστε να εξαχθούν οριστικά συμπεράσματα για την ακριβή νομική της διατύπωση.

Milliyet: Έκταστη σύσκεψη Φιντάν και Γκιουλέρ – Εξετάστηκαν διπλωματικά και στρατιωτικά σενάρια

Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζουν και οι πληροφορίες της τουρκικής εφημερίδας Milliyet σχετικά με τις ενέργειες της Άγκυρας πριν από την αναχώρηση του Abeille Marengo.

Σύμφωνα με το δημοσίευμα, στις 9 Νοεμβρίου πραγματοποιήθηκε συνάντηση του υπουργού Εξωτερικών Χακάν Φιντάν με τον υπουργό Εθνικής Άμυνας Γιασάρ Γκιουλέρ.

Στη σύσκεψη συμμετείχαν αρμόδιοι υπηρεσιακοί παράγοντες και εξετάστηκαν οι διπλωματικές και στρατιωτικές παράμετροι της υπόθεσης.

Η τουρκική εφημερίδα υποστηρίζει ότι μέρος των προγραμματισμένων ερευνών του Abeille Marengo βρίσκεται εντός των ορίων της υφαλοκρηπίδας που διεκδικεί η Τουρκία.

Κατά τη Milliyet, στις 10 Νοεμβρίου η Άγκυρα ενημέρωσε τη Γαλλία, ως κράτος σημαίας του πλοίου, ότι συναινεί στη διεξαγωγή των εργασιών, αποστέλλοντας σχετική διπλωματική διακοίνωση.

Στην ίδια επικοινωνία, σύμφωνα με το τουρκικό δημοσίευμα, υπενθύμισε τους όρους που θεωρεί ότι πρέπει να τηρηθούν βάσει του διεθνούς δικαίου.

Η χρονική ακολουθία των γεγονότων αξιοποιείται από τα τουρκικά μέσα ενημέρωσης για να υποστηρίξουν ότι το πλοίο αναχώρησε από το Ηράκλειο αφότου η Άγκυρα γνωστοποίησε τη συγκατάθεσή της.

Πρόκειται, ωστόσο, για τουρκικό ισχυρισμό, και η χρονική σύμπτωση δεν αποδεικνύει από μόνη της ότι η αναχώρηση προϋπέθετε τουρκική άδεια.

Τουρκικά πολεμικά πλοία αναμένεται να παρακολουθούν το Abeille Marengo

Την ίδια στιγμή, τουρκικά δημοσιεύματα προαναγγέλλουν στενή παρακολούθηση των δραστηριοτήτων του γαλλικού ερευνητικού πλοίου από μονάδες του τουρκικού Πολεμικού Ναυτικού.

Σύμφωνα με τις σχετικές αναφορές, το Abeille Marengo πλησιάζει περιοχές τις οποίες η Άγκυρα θεωρεί ότι εμπίπτουν στις δικές της θαλάσσιες ζώνες δικαιοδοσίας.

Η Τουρκία υποστηρίζει ότι το ερευνητικό πλοίο μπορεί να πραγματοποιήσει εργασίες εντός των συντεταγμένων για τις οποίες ισχυρίζεται ότι έχει χορηγήσει άδεια.

Στο πλαίσιο αυτό, προβάλλεται το ενδεχόμενο τουρκικές ναυτικές μονάδες να βρίσκονται κοντά στο σκάφος, παρακολουθώντας τις κινήσεις του.

Πρόκειται για αναφορές του τουρκικού Τύπου και όχι για επιβεβαιωμένη ανάπτυξη πολεμικών πλοίων γύρω από το Abeille Marengo.

Η αντι-NAVTEX της Ελλάδας και οι τρεις ελληνικές άδειες

Η Αθήνα έχει ήδη απαντήσει στις τουρκικές κινήσεις, εκδίδοντας νέα αναγγελία με την οποία χαρακτηρίζει άκυρη και ανίσχυρη την τουρκική NAVTEX FA76-1127/26.

Στην ελληνική αναγγελία επισημαίνεται ότι σημαντικό μέρος των προγραμματισμένων ερευνητικών δραστηριοτήτων εμπίπτει στην ελληνική ΑΟΖ και υφαλοκρηπίδα, σύμφωνα με την ελληνική θέση και το εφαρμοστέο διεθνές δίκαιο.

Παράλληλα, η ελληνική πλευρά επικαλείται τρεις συγκεκριμένες άδειες που έχουν χορηγηθεί για τις σχετικές εργασίες:

• 31373/07.06.2024

• 9020/11.02.2026

• 65808/06.11.2026

Η Αθήνα υπογραμμίζει ότι ο Σταθμός NAVTEX Ηρακλείου είναι αρμόδιος για την έκδοση σχετικών αναγγελιών στην περιοχή ευθύνης του και ότι εξακολουθεί να ισχύει η ελληνική NAVWARN HA15-1411/26.

Η τουρκική πλευρά, αντιθέτως, επικαλείται τις μονομερείς διεκδικήσεις της για την υφαλοκρηπίδα, όπως αυτές έχουν αποτυπωθεί σε έγγραφα που κοινοποίησε στον ΟΗΕ στις 18 Μαρτίου 2020.

Το γεγονός ότι η Τουρκία έχει κοινοποιήσει τις διεκδικήσεις της στα Ηνωμένα Έθνη δεν συνεπάγεται διεθνή αναγνώρισή τους.

Το κρίσιμο ζήτημα της γαλλικής διακοίνωσης

Η υπόθεση αποκτά ιδιαίτερη βαρύτητα επειδή η Άγκυρα επιχειρεί να συνδέσει τη διπλωματική ανταλλαγή διακοινώσεων με την κατοχύρωση των διεκδικήσεών της στην Ανατολική Μεσόγειο.

Η τουρκική ερμηνεία είναι ότι η Γαλλία αποδέχθηκε στην πράξη την ανάγκη συναίνεσης της Άγκυρας. Αντίθετα, η ελληνική θέση είναι ότι οι άδειες προέρχονται αποκλειστικά από τις αρμόδιες ελληνικές και κυπριακές αρχές και ότι η ενημέρωση τρίτων χωρών δεν συνεπάγεται αναγνώριση δικαιωμάτων τους.

Ακριβώς γι’ αυτό, το αναπάντητο ερώτημα της Cumhuriyet έχει ιδιαίτερη σημασία: Τι ακριβώς ζήτησε η Γαλλία και με ποια διατύπωση;

Η απάντηση δεν μπορεί να προκύψει μόνο από το γεγονός ότι ανταλλάχθηκαν διπλωματικές διακοινώσεις, ούτε από τη χρονική ακολουθία της τουρκικής απάντησης και του απόπλου του πλοίου.

Το βέβαιο είναι ότι η Άγκυρα αξιοποιεί τη διαδικασία για να παρουσιάσει την τουρκική συγκατάθεση ως αναγκαία προϋπόθεση διεξαγωγής των ερευνών.

Η ουσία της αντιπαράθεσης, επομένως, δεν περιορίζεται στην πορεία του Abeille Marengo. Αφορά το κατά πόσον η Τουρκία μπορεί να χρησιμοποιήσει το συγκεκριμένο διπλωματικό προηγούμενο για να ενισχύσει μελλοντικά τις αξιώσεις της περί αρμοδιότητας αδειοδότησης σε περιοχές όπου η Ελλάδα υποστηρίζει ότι διαθέτει κυριαρχικά δικαιώματα.

Η δημοσιοποίηση του πλήρους περιεχομένου της γαλλικής διακοίνωσης θα ήταν καθοριστική για να αποσαφηνιστεί τι ακριβώς συμφωνήθηκε, τι απλώς γνωστοποιήθηκε και ποια νομικά συμπεράσματα μπορούν πράγματι να εξαχθούν.

Νέα διάσταση στη συζήτηση για την ευρωπαϊκή αμυντική συνδρομή προς την Ελλάδα, υπό το βάρος των τουρκικών απειλών και των εξελίξεων γύρω από την ηλεκτρική διασύνδεση Ελλάδας και Κύπρου, δίνει η απάντηση της Κάγια Κάλας σε γραπτή ερώτηση του ευρωβουλευτή του ΠΑΣΟΚ, Νικόλα Φαραντούρη.

Η Ύπατη Εκπρόσωπος της ΕΕ για θέματα Εξωτερικής Πολιτικής και Πολιτικής Ασφαλείας, σύμφωνα με το περιεχόμενο της απάντησης που δημοσιοποίησε ο ευρωβουλευτής, αναγνωρίζει τη συνάφεια του άρθρου 42 παράγραφος 7 της Συνθήκης για την Ευρωπαϊκή Ένωση και επιβεβαιώνει την ύπαρξη ευρωπαϊκών εργαλείων που μπορούν να αξιοποιηθούν για την αντιμετώπιση μιας κρίσης.

Παράλληλα, υπογραμμίζει ότι η ενεργοποίηση της συγκεκριμένης διάταξης αποτελεί κυρίαρχο δικαίωμα του κράτους-μέλους που έχει δεχθεί επίθεση.

Η τοποθέτηση αποκτά ιδιαίτερη σημασία με φόντο τις τουρκικές αμφισβητήσεις και τις αντιδράσεις της Άγκυρας στις έρευνες για τον Great Sea Interconnector, το έργο ηλεκτρικής διασύνδεσης Ελλάδας και Κύπρου.

Φαραντούρης: Να προειδοποιήσει ο Μητσοτάκης τους Ευρωπαίους ηγέτες

Μετά την απάντηση της Κάγια Κάλας, ο Νικόλας Φαραντούρης ζητά από τον πρωθυπουργό να αναλάβει άμεσα πρωτοβουλία στο Ευρωπαϊκό Συμβούλιο, ώστε να καταστεί σαφές στους εταίρους ότι η Ελλάδα προτίθεται να επικαλεστεί τη ρήτρα αμοιβαίας συνδρομής σε περίπτωση ένοπλης επίθεσης.

«Είναι προφανές ότι η ενεργοποίηση του άρθρου 42 παρ. 7 είναι ζήτημα της χώρας που απειλείται», επισημαίνει ο ευρωβουλευτής σε δηλώσεις του από τις Βρυξέλλες.

Παράλληλα, ασκεί κριτική στην ελληνική κυβέρνηση, υποστηρίζοντας ότι δεν αξιοποίησε τις προηγούμενες ευρωπαϊκές συναντήσεις για να θέσει το ζήτημα.

«Η ελληνική κυβέρνηση, παρά την κλιμάκωση και τις απειλές της Τουρκίας και την αναφορά της Επιτροπής στην άτυπη Σύνοδο στην Κύπρο στις 23-24 Απριλίου, δεν επανέλαβε το ζήτημα ούτε στη Σύνοδο Κορυφής του Ιουνίου, ούτε στις επόμενες συνόδους», αναφέρει.

Ο ίδιος καλεί τον πρωθυπουργό να αξιοποιήσει την αυριανή συνάντηση των Ευρωπαίων ηγετών.

«Ο πρωθυπουργός οφείλει στο Ευρωπαϊκό Συμβούλιο της Παρασκευής 13 Νοέμβρη να ενημερώσει τους ομολόγους του ότι σε περίπτωση εμπλοκής η Ελλάδα θα ενεργοποιήσει τη ρήτρα ώστε να γνωρίζουν εκ των προτέρων και να αναλάβουν ο καθένας τις ευθύνες του».

Η άτυπη συνάντηση των αρχηγών κρατών και κυβερνήσεων της ΕΕ είναι προγραμματισμένη για την Παρασκευή 13 Νοεμβρίου 2026, σύμφωνα με το επίσημο ημερολόγιο του Συμβουλίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

Τι προβλέπει το άρθρο 42 παράγραφος 7

Το άρθρο 42 παράγραφος 7 εισήχθη με τη Συνθήκη της Λισαβόνας, η οποία τέθηκε σε ισχύ την 1η Δεκεμβρίου 2009, και καθιερώνει τη νομική υποχρέωση αμοιβαίας αμυντικής συνδρομής μεταξύ των κρατών-μελών της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

Η διάταξη προβλέπει ότι σε περίπτωση που κράτος-μέλος δεχθεί ένοπλη επίθεση στο έδαφός του, τα υπόλοιπα κράτη-μέλη οφείλουν να του παράσχουν βοήθεια και συνδρομή με όλα τα μέσα που διαθέτουν, σύμφωνα με το άρθρο 51 του Καταστατικού Χάρτη των Ηνωμένων Εθνών.

Η υποχρέωση είναι νομικά δεσμευτική, χωρίς ωστόσο να συνεπάγεται αυτομάτως στρατιωτική επέμβαση όλων των κρατών-μελών.

Η συνδρομή μπορεί να περιλαμβάνει στρατιωτική βοήθεια, υλικοτεχνική υποστήριξη, διπλωματικά μέσα, ιατρική βοήθεια και άλλες μορφές υποστήριξης, ανάλογα με τις δυνατότητες των κρατών και τις ιδιαίτερες συνθήκες της κρίσης.

Παράλληλα, η διάταξη λαμβάνει υπόψη τον ιδιαίτερο χαρακτήρα της πολιτικής ασφάλειας και άμυνας ορισμένων κρατών-μελών, καθώς και τις υποχρεώσεις που απορρέουν από τη συμμετοχή τους στο ΝΑΤΟ.

Το προηγούμενο της Γαλλίας και η περίπτωση της Κύπρου

Η ρήτρα αμοιβαίας συνδρομής έχει ενεργοποιηθεί μία φορά, τον Νοέμβριο του 2015, από τη Γαλλία, μετά τις πολύνεκρες τρομοκρατικές επιθέσεις στο Παρίσι.

Τότε, τα υπόλοιπα κράτη-μέλη ανταποκρίθηκαν στο γαλλικό αίτημα μέσω διαφορετικών μορφών διμερούς υποστήριξης.

Η συγκεκριμένη εμπειρία ανέδειξε τη σημασία της πολιτικής βούλησης και του συντονισμού μεταξύ των κρατών-μελών για την πρακτική εφαρμογή της διάταξης.

Στην περίπτωση της Κύπρου, τον Απρίλιο του 2026, σύμφωνα με όσα επισημαίνει ο Νικόλας Φαραντούρης, η παρουσία μη επανδρωμένων αεροσκαφών και οι ανησυχίες για την ασφάλεια του νησιού δεν οδήγησαν στην ενεργοποίηση του άρθρου 42 παράγραφος 7.

Ωστόσο, ευρωπαϊκές χώρες ανέπτυξαν οικειοθελώς ναυτικές δυνάμεις, γεγονός που ο ευρωβουλευτής επικαλείται ως παράδειγμα έμπρακτης συνδρομής χωρίς επίσημη ενεργοποίηση της ρήτρας.

Αίτημα για επιχειρησιακό σχέδιο με χρονοδιάγραμμα

Ο Νικόλας Φαραντούρης δεν περιορίζεται στην πρόταση για πολιτική προειδοποίηση προς τους Ευρωπαίους εταίρους.

Ζητά την εκπόνηση συγκεκριμένου επιχειρησιακού σχεδίου, το οποίο θα καθορίζει τις διαδικασίες ενεργοποίησης και εφαρμογής της ρήτρας σε περίπτωση επίθεσης εναντίον κράτους-μέλους.

Η πρωτοβουλία αυτή αποτελεί συνέχεια της παρέμβασής του προς την Κάγια Κάλας τον Ιούλιο του 2026, όταν είχε ζητήσει τη διαμόρφωση ενός πρακτικού σχεδίου εφαρμογής του άρθρου 42 παράγραφος 7, με σαφείς διαδικασίες για την κινητοποίηση της ευρωπαϊκής συνδρομής.

Σύμφωνα με τον ευρωβουλευτή, η Ελλάδα οφείλει να γνωστοποιήσει εγκαίρως στους εταίρους της ότι θα επικαλεστεί τη συγκεκριμένη διάταξη εάν βρεθεί αντιμέτωπη με ένοπλη επίθεση.

«Η Κομισιόν και η Ύπατη Εκπρόσωπος μάς λένε καθαρά ότι η ρήτρα είναι κυρίαρχο προνόμιο των κρατών μελών. Η κυβέρνηση οφείλει να αδράξει την ευκαιρία και να καταθέσει στην αυριανή Σύνοδο Κορυφής αίτημα για επιχειρησιακό σχέδιο, με χρονοδιάγραμμα και ειδικές διαδικασίες για τα κράτη που απειλούνται», καταλήγει.

Το κρίσιμο ζήτημα αφορά την επιχειρησιακή εφαρμογή της ευρωπαϊκής αλληλεγγύης σε περίπτωση πραγματικής στρατιωτικής κρίσης. Η ενεργοποίηση της ρήτρας προϋποθέτει ένοπλη επίθεση κατά κράτους-μέλους και δεν ταυτίζεται με τη γενικότερη αντιμετώπιση απειλών, διπλωματικών πιέσεων ή αμφισβητήσεων κυριαρχικών δικαιωμάτων.

Με την παρέμβασή του, ο Νικόλας Φαραντούρης επιχειρεί να μεταφέρει τη συζήτηση από τις γενικές ευρωπαϊκές διακηρύξεις αλληλεγγύης σε συγκεκριμένες δεσμεύσεις και διαδικασίες, θέτοντας την ελληνική κυβέρνηση ενώπιον της επιλογής να αναδείξει το θέμα στο ανώτατο πολιτικό επίπεδο της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

Ένα διπλωματικό επεισόδιο με σαφείς πολιτικές προεκτάσεις σημειώθηκε την Τετάρτη 11 Νοεμβρίου 2026 στην Αττάλεια, στο περιθώριο της COP31, όταν ο Τούρκος πρόεδρος Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν απέφυγε την καθιερωμένη χειραψία με τον πρόεδρο της Κυπριακής Δημοκρατίας, Νίκο Χριστοδουλίδη.

Η κίνηση του Τούρκου προέδρου προκάλεσε αντιδράσεις, καθώς η Τουρκία φιλοξενεί μια διεθνή διοργάνωση υπό την αιγίδα των Ηνωμένων Εθνών, στην οποία συμμετέχουν αρχηγοί κρατών και κυβερνήσεων.

Το περιστατικό αποκτά ιδιαίτερη βαρύτητα δεδομένου ότι η Άγκυρα εξακολουθεί να μην αναγνωρίζει την Κυπριακή Δημοκρατία, παρά το γεγονός ότι αποτελεί κράτος μέλος της Ευρωπαϊκής Ένωσης και διεθνώς αναγνωρισμένο κράτος.

Αποχώρησε λίγο πριν από την άφιξη Χριστοδουλίδη

Σύμφωνα με το ρεπορτάζ του Βήματος και κυπριακών μέσων ενημέρωσης, ο Ερντογάν υποδεχόταν τους ξένους ηγέτες μαζί με τον γενικό γραμματέα του ΟΗΕ, Αντόνιο Γκουτέρες, στον χώρο της συνόδου.

Ωστόσο, όταν έφτασε η στιγμή να προσέλθει ο Νίκος Χριστοδουλίδης, ο Τούρκος πρόεδρος απομακρύνθηκε από το σημείο.

Στα τηλεοπτικά στιγμιότυπα ο Κύπριος πρόεδρος εμφανίζεται να περιμένει προτού προχωρήσει στον χώρο της υποδοχής. Η τηλεοπτική μετάδοση αλλάζει προσωρινά πλάνο, προβάλλοντας μια μεγάλη τουρκική σημαία, ενώ στη συνέχεια ο Χριστοδουλίδης εμφανίζεται να χαιρετά αποκλειστικά τον Αντόνιο Γκουτέρες.

Οι δύο άνδρες αντάλλαξαν χειραψία, συνομίλησαν για λίγα δευτερόλεπτα και φωτογραφήθηκαν.

Το αξιοσημείωτο είναι ότι ο Ερντογάν επανεμφανίστηκε στο σημείο για την υποδοχή επόμενου ηγέτη, στοιχείο που ενισχύει την εκτίμηση ότι η απουσία του δεν ήταν τυχαία.

Την ίδια στιγμή, ο Τούρκος πρόεδρος είχε υποδεχθεί προσωπικά τον Τουρκοκύπριο ηγέτη Τουφάν Έρχιουρμαν, με τον οποίο φωτογραφήθηκε. Κατά τη συγκεκριμένη υποδοχή δεν παρευρισκόταν ο γενικός γραμματέας του ΟΗΕ.

Η απάντηση της Λευκωσίας: «Επίδειξη περιφρόνησης προς τον ΟΗΕ»

Η αντίδραση της κυπριακής κυβέρνησης ήταν άμεση.

Ο κυβερνητικός εκπρόσωπος Κωνσταντίνος Λετυμπιώτης χαρακτήρισε την αποχώρηση του Ερντογάν «επίδειξη περιφρόνησης προς τον ΟΗΕ», δίνοντας στο περιστατικό ευρύτερη θεσμική και διπλωματική διάσταση.

Με αυτή την τοποθέτηση, η Λευκωσία επέλεξε να μην περιορίσει το ζήτημα σε μια προσωπική προσβολή εις βάρος του Νίκου Χριστοδουλίδη, αλλά να αναδείξει την προβληματική συμπεριφορά της Τουρκίας ως διοργανώτριας χώρας διεθνούς συνόδου.

Άλλωστε, η COP31 δεν αποτελεί διμερή συνάντηση Κύπρου και Τουρκίας, αλλά διεθνή διάσκεψη στην οποία η Κυπριακή Δημοκρατία συμμετέχει με την αναγνωρισμένη κρατική της ιδιότητα.

Η τουρκική στάση έρχεται έτσι σε αντίθεση με τις υποχρεώσεις σεβασμού της θεσμικής εκπροσώπησης των συμμετεχόντων σε μια διοργάνωση των Ηνωμένων Εθνών.

Ο Χριστοδουλίδης έθεσε το ζήτημα στη φον ντερ Λάιεν

Η κυπριακή πλευρά επιχείρησε να αναδείξει το ζήτημα και σε ευρωπαϊκό επίπεδο.

Σύμφωνα με το Βήμα, ο Νίκος Χριστοδουλίδης έθεσε το περιστατικό στην πρόεδρο της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, κατά τη συνάντησή τους στο περιθώριο της συνόδου.

Στις επαφές τους εξετάστηκαν επίσης οι τελευταίες εξελίξεις στο Κυπριακό, οι ευρωτουρκικές σχέσεις και οι προσπάθειες ένταξης της Κυπριακής Δημοκρατίας στη ζώνη Σένγκεν.

Μέχρι στιγμής δεν έχει δημοσιοποιηθεί συγκεκριμένη παρέμβαση της προέδρου της Κομισιόν προς την Άγκυρα για το επεισόδιο.

Η ανάδειξη του ζητήματος στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή έχει ιδιαίτερη σημασία, καθώς η συμπεριφορά της τουρκικής ηγεσίας δεν αφορά αποκλειστικά τη Λευκωσία, αλλά και τον τρόπο με τον οποίο αντιμετωπίζεται διεθνώς ένα κράτος μέλος της ΕΕ.

Η Τουρκία επιχείρησε να αποκλείσει την Κύπρο από τη σύνοδο

Το επεισόδιο δεν αποτελεί μεμονωμένο περιστατικό, καθώς είχε προηγηθεί διπλωματικό παρασκήνιο σχετικά με τη συμμετοχή του Νίκου Χριστοδουλίδη στην COP31.

Σύμφωνα με κυπριακά δημοσιεύματα, τον Οκτώβριο η τουρκική πλευρά είχε επιχειρήσει να αποφύγει την αποστολή πρόσκλησης στον πρόεδρο της Κυπριακής Δημοκρατίας, την ώρα που ο Ερντογάν είχε προσκαλέσει τους ηγέτες των υπόλοιπων κρατών μελών της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

Η Λευκωσία προχώρησε σε διπλωματικές ενέργειες, εξασφαλίζοντας την υποστήριξη ευρωπαϊκών κυβερνήσεων και θεσμών.

Τελικά, η συμμετοχή Χριστοδουλίδη διασφαλίστηκε και ο Κύπριος πρόεδρος μετέβη στην Αττάλεια, όπου κατά την άφιξή του έγινε δεκτός από εκπρόσωπο του τουρκικού υπουργείου Εξωτερικών και τον πρέσβη της Ευρωπαϊκής Ένωσης στην Άγκυρα.

Η προηγούμενη αυτή αντιπαράθεση προσδίδει πρόσθετη πολιτική σημασία στην απουσία του Ερντογάν από την επίσημη υποδοχή.

Ο Ερντογάν επικαλείται τον διάλογο, αλλά αποφεύγει την Κυπριακή Δημοκρατία

Η τουρκική συμπεριφορά σημειώθηκε σε μια ιδιαίτερα κρίσιμη συγκυρία για τις προσπάθειες επανέναρξης των συνομιλιών για το Κυπριακό.

Μόλις μία ημέρα νωρίτερα, ο Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν είχε συναντηθεί με τον Αντόνιο Γκουτέρες, με την τουρκική προεδρία να αναφέρει ότι συζητήθηκαν, μεταξύ άλλων, οι εξελίξεις στην Κύπρο.

Ο Ερντογάν είχε υπογραμμίσει τη σημασία της διπλωματίας και του διαλόγου για την αντιμετώπιση των διεθνών κρίσεων.

Ωστόσο, η επιλογή του να αποφύγει ακόμη και την εθιμοτυπική συνάντηση με τον πρόεδρο της Κυπριακής Δημοκρατίας αναδεικνύει την απόσταση ανάμεσα στις τουρκικές διακηρύξεις και στην πρακτική της Άγκυρας απέναντι στη Λευκωσία.

Είχε προηγηθεί, στις 9 Νοεμβρίου, συνάντηση του Χριστοδουλίδη με τον Τουφάν Έρχιουρμαν και την προσωπική απεσταλμένη του γενικού γραμματέα του ΟΗΕ, Μαρία Άνχελα Ολγκίν.

Οι επαφές αυτές εντάσσονται στις προσπάθειες του Οργανισμού Ηνωμένων Εθνών να δημιουργηθούν προϋποθέσεις για νέα κινητικότητα στο Κυπριακό.

Μέσα σε αυτό το περιβάλλον, η κίνηση Ερντογάν προκαλεί εύλογα ερωτήματα για τη στάση που προτίθεται να τηρήσει η Άγκυρα στην περαιτέρω διαδικασία.

Το ουσιαστικό ζήτημα, πάντως, δεν είναι η χειραψία που δεν πραγματοποιήθηκε, αλλά η συνεχιζόμενη άρνηση της Τουρκίας να αναγνωρίσει την Κυπριακή Δημοκρατία, την ώρα που επιδιώκει αναβάθμιση των σχέσεών της με την Ευρωπαϊκή Ένωση και δηλώνει ότι υποστηρίζει τη διπλωματική επίλυση των διαφορών.