Την εκτίμηση ότι η Τουρκία δεν πρόκειται να εμποδίσει την ολοκλήρωση της ηλεκτρικής διασύνδεσης Ελλάδας–Κύπρου διατύπωσε ο αντιναύαρχος ε.α. Γιάννης Εγκολφόπουλος, μιλώντας στην τηλεόραση της «Ναυτεμπορικής». Αναλύοντας τις τελευταίες εξελίξεις γύρω από το Great Sea Interconnector, υποστήριξε ότι η Άγκυρα αναγκάστηκε να χαμηλώσει τους τόνους εξαιτίας διεθνών παρεμβάσεων, ενώ άσκησε κριτική στην επικοινωνιακή διαχείριση της υπόθεσης από την ελληνική πλευρά.

«Οι Τούρκοι έκαναν πίσω» – Ο ρόλος ΗΠΑ και Γαλλίας

Ο Γιάννης Εγκολφόπουλος εκτίμησε ότι η τουρκική πλευρά υποχώρησε από την αρχική επιθετική ρητορική της, καθώς διαπίστωσε ότι η συνέχιση της έντασης θα προκαλούσε αντιδράσεις από ισχυρούς διεθνείς παράγοντες.

Σύμφωνα με τον αντιναύαρχο ε.α., καθοριστικό ρόλο διαδραμάτισαν οι διπλωματικές παρεμβάσεις από τις Ηνωμένες Πολιτείες και τη Γαλλία. Επικαλέστηκε, μάλιστα, τις τοποθετήσεις του Αμερικανού υπουργού Εξωτερικών Μάρκο Ρούμπιο για την προστασία ενεργειακών έργων που εξυπηρετούν την ευημερία των λαών.

Όπως υποστήριξε, οι τηλεφωνικές επικοινωνίες και οι παρεμβάσεις που πραγματοποιούνται μακριά από τη δημοσιότητα αποτελούν μέρος της διπλωματικής πρακτικής και επηρεάζουν άμεσα τις αποφάσεις της Άγκυρας.

Στάθηκε επίσης στη δήλωση του Τούρκου υπουργού Εξωτερικών Χακάν Φιντάν, ο οποίος επιχείρησε να παρουσιάσει την κατάσταση ως διευθετημένη, θεωρώντας ότι η συγκεκριμένη τοποθέτηση σηματοδότησε την αποκλιμάκωση.

Η τουρκική NAVTEX και η επίκληση της «συγκατάθεσης»

Ιδιαίτερη αναφορά έκανε στη NAVTEX που εξέδωσε η Τουρκία, με την οποία υποστήριξε ότι οι τουρκικές αρχές είχαν δώσει τη συγκατάθεσή τους για τις δραστηριότητες του γαλλικού πλοίου.

Ο αντιναύαρχος ε.α. υπογράμμισε ότι πρέπει να εξετάζεται με προσοχή η ακριβής διατύπωση των τουρκικών ανακοινώσεων, καθώς και το περιεχόμενο της γαλλικής ρηματικής διακοίνωσης.

Κατά την ερμηνεία του, η ενημέρωση ενός κράτους για δραστηριότητες στη θάλασσα δεν ισοδυναμεί αυτομάτως με αναγνώριση δικαιοδοσίας ή παραχώρηση κυριαρχικών δικαιωμάτων.

Επικαλέστηκε πέντε περιπτώσεις διεθνούς νομολογίας, από το 2002 έως το 2024, υποστηρίζοντας ότι η διπλωματική ενημέρωση δεν δημιουργεί από μόνη της δικαιώματα υπέρ του κράτους που την παραλαμβάνει.

Παράλληλα, διαχώρισε τη θαλάσσια επιστημονική έρευνα από τις εργασίες πόντισης υποθαλάσσιων καλωδίων, επισημαίνοντας ότι πρόκειται για δραστηριότητες που υπάγονται σε διαφορετικές νομικές προβλέψεις.

Με βάση αυτή την επιχειρηματολογία, απέρριψε την άποψη ότι η Τουρκία απέκτησε δικαιώματα στην περιοχή εξαιτίας της γαλλικής ενημέρωσης.

Οι αναφορές του σε συγκεκριμένες δικαστικές αποφάσεις αποτελούν μέρος της νομικής επιχειρηματολογίας του, χωρίς να κατονομάζονται στην απομαγνητοφώνηση οι σχετικές υποθέσεις.

Κριτική στην ελληνική επικοινωνιακή διαχείριση

Παρότι εκτίμησε ότι η Τουρκία δεν αποκόμισε νομικό όφελος, ο Γιάννης Εγκολφόπουλος δεν απέφυγε την κριτική προς την ελληνική πλευρά.

Υποστήριξε ότι η διαχείριση της υπόθεσης σε επίπεδο δημόσιας επικοινωνίας δεν ήταν η ενδεδειγμένη, καθώς επέτρεψε στην τουρκική προπαγάνδα να δημιουργήσει εντυπώσεις περί παραχώρησης δικαιωμάτων.

Κατά τον ίδιο, η Αθήνα όφειλε να εξηγήσει με μεγαλύτερη σαφήνεια τη διαφορά ανάμεσα στη διπλωματική ενημέρωση και στην αίτηση άδειας.

Παράλληλα, υποστήριξε ότι η δημοσιοποίηση της γαλλικής ρηματικής διακοίνωσης αποτελεί αρμοδιότητα της Γαλλίας και όχι της Ελλάδας.

Επέμεινε ότι η δημόσια συζήτηση δεν πρέπει να συγχέει την επικοινωνιακή εικόνα με τις πραγματικές νομικές συνέπειες των διπλωματικών ενεργειών.

«Ο Ερντογάν δεν τολμά να συγκρουστεί με τη Γαλλία»

Ο αντιναύαρχος ε.α. συνέδεσε τη στάση της Άγκυρας με τις ευρύτερες γεωπολιτικές και οικονομικές συνθήκες.

Υποστήριξε ότι η Τουρκία δεν έχει την πολυτέλεια να ανοίξει ένα νέο μέτωπο αντιπαράθεσης με τη Γαλλία, την Ευρωπαϊκή Ένωση και τις Ηνωμένες Πολιτείες, τη στιγμή που αντιμετωπίζει σοβαρές οικονομικές δυσκολίες.

Αναφέρθηκε στις σχέσεις της Άγκυρας με την Κίνα και τις χώρες του Κόλπου, εκτιμώντας ότι οι οικονομικές πιέσεις περιορίζουν τα περιθώρια κινήσεων της τουρκικής ηγεσίας.

Κατά τον ίδιο, η Τουρκία γνωρίζει ότι μια σοβαρή κρίση στην Ανατολική Μεσόγειο θα προκαλούσε αντιδράσεις που δεν μπορεί εύκολα να διαχειριστεί.

Η στάση Ερντογάν απέναντι στον Χριστοδουλίδη

Ο Γιάννης Εγκολφόπουλος σχολίασε και τη συμπεριφορά του Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν απέναντι στον Πρόεδρο της Κυπριακής Δημοκρατίας, Νίκο Χριστοδουλίδη, κατά τη διεθνή συνάντηση στην Αττάλεια.

Επέκρινε την αποφυγή της χειραψίας, χαρακτηρίζοντας τη συμπεριφορά του Τούρκου προέδρου μικροπρεπή.

Συνέδεσε το περιστατικό με τη γενικότερη αντίληψή του για τον τρόπο με τον οποίο η τουρκική ηγεσία αντιμετωπίζει τις σχέσεις της με την Ελλάδα και την Κύπρο.

«Το καλώδιο θα ποντιστεί – Δεν θα κάνουν καμία κίνηση»

Ιδιαίτερα κατηγορηματικός εμφανίστηκε για τη συνέχεια του Great Sea Interconnector.

Εκτίμησε ότι οι εργασίες θα προχωρήσουν και ότι η Τουρκία δεν θα επιχειρήσει να τις εμποδίσει με κάποια ουσιαστική ενέργεια.

Στην ίδια συζήτηση αναφέρθηκε και στον ενεργειακό διάδρομο EastMed, καθώς και σε σχεδιαζόμενες υποδομές μεταφοράς πετρελαίου από το Ιράκ μέσω της Συρίας προς τη Μεσόγειο.

Υποστήριξε ότι τέτοιες ενεργειακές διαδρομές ενδέχεται να περιορίσουν τη γεωπολιτική σημασία της Τουρκίας ως χώρας διέλευσης ενεργειακών πόρων.

Πρόκειται για εκτιμήσεις του σχετικά με τη μελλοντική ενεργειακή αρχιτεκτονική της περιοχής και όχι για επιβεβαιωμένα χρονοδιαγράμματα υλοποίησης των έργων.

«Πρέπει να μιλάμε στη γλώσσα που καταλαβαίνουν»

Κλείνοντας την παρέμβασή του, ο Γιάννης Εγκολφόπουλος ζήτησε πιο αποφασιστική στάση από την ελληνική πλευρά απέναντι στην Τουρκία.

Υποστήριξε ότι η υπερβολικά ήπια διπλωματική συμπεριφορά δεν αποδίδει στις σχέσεις με την Άγκυρα και ότι η Ελλάδα πρέπει να επιδεικνύει μεγαλύτερη αποφασιστικότητα.

Το βασικό μήνυμά του ήταν ότι η ελληνική πλευρά δεν πρέπει να φοβάται την υπεράσπιση των δικαιωμάτων της, καθώς, σύμφωνα με την εκτίμησή του, η τουρκική ηγεσία υπολογίζει το κόστος μιας πραγματικής σύγκρουσης.

Η τοποθέτησή του συνοψίστηκε στην επαναλαμβανόμενη θέση ότι η Ελλάδα πρέπει να μιλά στην Τουρκία «στη γλώσσα της», δηλαδή με σαφήνεια και αποφασιστικότητα.

Από το «τουρκομπαρόκ» καλώδιο GSI και τις γαλλικές ρηματικές διακοινώσεις, στη λύτρωση των 12 μιλίων με τη δημιουργία των έξι Ελλήσποντων και την ιδέα ALEX της δέσμης των 30 καλωδίων Αιγύπτου, Ελλάδας, Ευρώπης! Ένα εκ των οποίων στρίβει στην Ελλάδα και ένα άλλο από τα 30, στη γραμμή Αλεξάνδρεια Λεμεσός. Οπότε: «Καληνύχτα Τουρκία μετά των Στενών σου»!

Η επίσημη ρητορική περί ελληνογαλλικής συνεργασίας και «ευρωπαϊκής αλληλεγγύης» γύρω από το «τουρκομπαρόκ» καλώδιο GSI (ισχύος μόλις έως 2 GW) αποδεικνύεται ένα διπλωματικό προσωπείο συνύπαρξης του αθηναϊκού συμπλεγματισμού της συμπολίτευσης με τον άγονο μοιρολογισμό των αντιπολιτεύσεων. Την ώρα που η «φωνή» επικαλείται τη συμμαχία Αθήνας και Παρισιού, οι «χείρες» μέσω ρηματικών διακοινώσεων και πολιτικής αδράνειας υπονομεύουν τον θαλάσσιο Ελληνισμό, αρνούμενες να αξιοποιήσουν τον Χάρτη της Σεβίλλης και να θεσπίσουν τα 12 ναυτικά μίλια στους έξι Ελλήσποντους —όπου η Ελλάδα διαθέτει διπλάσια κινητικότητα και εικοσαπλάσια βαθύτητα έναντι των τουρκικών Στενών, «αποχαιρετώντας» έτσι το casus belli στον «Κρητικό Ελλήσποντο» και το Νότιο Κρητικό Πέλαγος. Αντί για τα αυτονόητα περιφερειακά «Όχι» της Εγνατίας και του Ιονίου στα τουρκικά φορτηγά όσο διαρκεί η απειλή, επιλέγονται κινήσεις που ακρωτηριάζουν τη θαλάσσια Ελλάδα.

Απέναντι σε αυτή την εθνική απομείωση, η γνήσια στρατηγική επιβάλλει το μεγάλο «Ναι» στην ιδέα «ALEX», τη δέσμη των 30 υποθαλάσσιων καλωδίων μεταφοράς πράσινου ρεύματος από την Αίγυπτο προς την Καβάλα και την υπόλοιπη Ευρώπη. Με συνολικό φορτίο 90 GW —ικανό να καλύψει το 1/3 των αναγκών της Ε.Ε., αξιοποιώντας την παραγωγή των 61 GW της Αιγύπτου έως το 2035— η πρόταση «ALEX» παρακάμπτει οριστικά την Τουρκία και ενσωματώνει την Αίγυπτο στη γεωοικονομική Ευρώπη. Κυρίως όμως, σφραγίζει την επανένωση του θαλάσσιου Ελληνισμού στην Ανατολική Μεσόγειο μέσω μιας ενιαίας ΑΟΖ Ελλάδας, Κύπρου και Αιγύπτου έως το σύμπλεγμα του Καστελόριζου, μετατρέποντας τη χώρα ξανά στο «μέγα το της θαλάσσης κράτος» αντί για υποχείριο των σχεδιασμών του κεμαλισλαμισμού.

Υ.Γ.: Η βιβλική σημειωτική της Γενέσεως επαληθεύεται εδώ με χειρουργική ακρίβεια. Όπως στη βιβλική αφήγηση η οικεία «φωνή» λειτούργησε ως καθησυχαστικό προσωπείο για να καλυφθεί η απτή πραγματικότητα των «χειρών» που απέσπασαν την ευλογία, έτσι και σήμερα η επίκληση της ελληνογαλλικής συμμαχίας («Greece and France») ναρκώνει την κοινή γνώμη, την ώρα που οι πράξεις επί του πεδίου επικυρώνουν τα τετελεσμένα του κεμαλισλαμισμού.

______________

Διδυμότειχο, Νοέμβριος 2026

Την ιδιαίτερη γεωστρατηγική αξία των θαλάσσιων περασμάτων γύρω από την Κρήτη, τις δυνατότητες που διαθέτει η Ελλάδα απέναντι στην Τουρκία και την ανάγκη διαμόρφωσης μιας μακροπρόθεσμης εθνικής στρατηγικής ανέδειξε ο πρώην βουλευτής Έβρου και συγγραφέας Χρήστος Κηπουρός, μιλώντας στον Γιάννη Ραψομανίκη, στο Creta One 102,3.

Με αφορμή τις έρευνες του γαλλικού πλοίου «Abeille Marengo» και τις εξελίξεις γύρω από την ηλεκτρική διασύνδεση Ελλάδας–Κύπρου, ο Χρήστος Κηπουρός υποστήριξε ότι η χώρα διαθέτει σημαντικά γεωγραφικά, οικονομικά και ενεργειακά πλεονεκτήματα, τα οποία δεν αξιοποιεί επαρκώς. Παράλληλα, παρουσίασε τη δική του πρόταση για επέκταση των χωρικών υδάτων σε επιλεγμένες περιοχές γύρω από την Κρήτη και ένα φιλόδοξο σχέδιο μεταφοράς πράσινης ηλεκτρικής ενέργειας από την Αίγυπτο προς την Ευρώπη.

«Η Ελλάδα έχει τεράστια πλεονεκτήματα, αλλά δεν έχει πολιτική»

Ο Χρήστος Κηπουρός ξεκίνησε την τοποθέτησή του ασκώντας κριτική στη διαχρονική αντιμετώπιση της τουρκικής πολιτικής από την Αθήνα.

Κατά την εκτίμησή του, η Τουρκία αναζητεί συνεχώς τρόπους διασφάλισης της γεωστρατηγικής και γεωοικονομικής της συνέχειας. Σε αυτό το πλαίσιο ενέταξε το δόγμα της «Γαλάζιας Πατρίδας», το τουρκολιβυκό μνημόνιο και τις κινήσεις της Άγκυρας στις θαλάσσιες ζώνες.

Αντιθέτως, υποστήριξε ότι η Ελλάδα αντιμετωπίζει τις εξελίξεις χωρίς συγκροτημένο σχεδιασμό και χωρίς εναλλακτικά σενάρια δράσης.

Ιδιαίτερη αναφορά έκανε στη γαλλική ρηματική διακοίνωση προς την Τουρκία σχετικά με τις δραστηριότητες του ερευνητικού πλοίου. Ο πρώην βουλευτής συνέδεσε την εξέλιξη αυτή με τη γενικότερη διαχείριση του έργου της ηλεκτρικής διασύνδεσης, υποστηρίζοντας ότι η ελληνική πλευρά έχει συμβάλει, με τις επιλογές της, στη δημιουργία των σημερινών δυσκολιών.

Διευκρίνισε, πάντως, ότι η κριτική του δεν εκκινεί από κομματική αντιπαράθεση, αλλά από την ανάγκη άσκησης ουσιαστικής πολιτικής.

Ο «Ελλήσποντος της Κρήτης» και η σύγκριση με τα Δαρδανέλια

Το κεντρικό σημείο της παρέμβασής του ήταν η γεωστρατηγική σημασία των θαλάσσιων περασμάτων που συνδέουν τη Μεσόγειο με το Αιγαίο.

Ο Χρήστος Κηπουρός χαρακτήρισε το πέρασμα μεταξύ Κρήτης και Κάσου «Ελλήσποντο της Κρήτης», υποστηρίζοντας ότι η αξία του είναι μεγαλύτερη ακόμη και από εκείνη των Δαρδανελίων και του Βοσπόρου.

Όπως εξήγησε, τα περάσματα γύρω από την Κρήτη, την Κάσο, τα Αντικύθηρα και τα Κύθηρα αποτελούν κρίσιμους διαύλους της διεθνούς ναυσιπλοΐας, καθώς συνδέουν τις θαλάσσιες μεταφορές της Ανατολικής Μεσογείου με το Αιγαίο και τις δυτικότερες θαλάσσιες οδούς.

Αναφέρθηκε επίσης στον χάρτη της Σεβίλλης και στον καθηγητή που συνέβαλε στη δημιουργία του, υποστηρίζοντας ότι η ελληνική πολιτεία δεν αξιοποίησε τη σημασία των σχετικών γεωγραφικών αποτυπώσεων.

Η σύγκριση με τα τουρκικά Στενά αποτελεί γεωστρατηγική αξιολόγηση του ίδιου του Κηπουρού και όχι διαπιστωμένη κατάταξη της σημασίας των συγκεκριμένων θαλάσσιων περασμάτων.

Η πρόταση για επέκταση των χωρικών υδάτων στα 12 ναυτικά μίλια

Ο πρώην βουλευτής συνέδεσε τη γεωγραφική σημασία της περιοχής με την ανάγκη άσκησης των ελληνικών κυριαρχικών δικαιωμάτων.

Πρότεινε να δοθεί προτεραιότητα στην επέκταση των ελληνικών χωρικών υδάτων στα 12 ναυτικά μίλια γύρω από την Κρήτη και στα κρίσιμα θαλάσσια περάσματα της ευρύτερης περιοχής.

Δεν εισηγήθηκε μια άμεση και γενικευμένη επέκταση σε ολόκληρο το Αιγαίο. Αντίθετα, επέμεινε στη σημασία της ιεράρχησης των κινήσεων, ώστε η Ελλάδα να αξιοποιήσει πρώτα τα σημεία που θεωρεί σημαντικότερα από γεωστρατηγική άποψη.

Κατά την εκτίμησή του, μια τέτοια πρωτοβουλία θα ενίσχυε τη διαπραγματευτική θέση της χώρας και θα περιόριζε την αποτελεσματικότητα των τουρκικών διεκδικήσεων.

Η επέκταση της αιγιαλίτιδας ζώνης αποτελεί δικαίωμα που προβλέπει το Δίκαιο της Θάλασσας, ωστόσο οι συγκεκριμένες επιπτώσεις μιας τέτοιας κίνησης στις θαλάσσιες διόδους και στις ελληνοτουρκικές σχέσεις απαιτούν ξεχωριστή νομική και επιχειρησιακή αξιολόγηση.

Τα τουρκικά φορτηγά και τα οικονομικά διαπραγματευτικά εργαλεία

Ένα ακόμη ενδιαφέρον στοιχείο της παρέμβασης ήταν η αναφορά στις τουρκικές οδικές μεταφορές προς την Ευρώπη.

Ο Κηπουρός υποστήριξε ότι σημαντικός αριθμός τουρκικών φορτηγών αξιοποιεί την Εγνατία Οδό και τις θαλάσσιες συνδέσεις της Ελλάδας με την Ιταλία.

Σύμφωνα με τα αριθμητικά στοιχεία που επικαλέστηκε, δεκάδες χιλιάδες φορτηγά διέρχονται από την Εγνατία, ενώ πολύ μεγαλύτερος αριθμός χρησιμοποιεί θαλάσσιες μεταφορές.

Με βάση αυτή την εικόνα, εισηγήθηκε την αξιοποίηση των μεταφορικών υποδομών ως μέσου οικονομικής διαπραγμάτευσης απέναντι στην Άγκυρα.

Η πρότασή του περιλαμβάνει την εξέταση περιορισμών στη διέλευση ή εξυπηρέτηση τουρκικών φορτηγών, ως αντίδραση σε τουρκικές ενέργειες που αμφισβητούν ελληνικά δικαιώματα.

Πρόκειται για προσωπική πολιτική πρόταση του πρώην βουλευτή. Η εφαρμογή ανάλογων περιορισμών θα έπρεπε να εξεταστεί υπό το πρίσμα των διεθνών συμφωνιών μεταφορών, των ευρωπαϊκών κανόνων και των οικονομικών συνεπειών τους.

Το ενεργειακό σχέδιο «ALEX»: Πράσινη ηλεκτρική ενέργεια από την Αίγυπτο στην Ευρώπη

Σημαντικό μέρος της συνέντευξης αφιερώθηκε στην ενεργειακή διάσταση της ελληνικής γεωγραφίας.

Ο Χρήστος Κηπουρός παρουσίασε την πρότασή του με την ονομασία «ALEX», η οποία προβλέπει μεταφορά πράσινης ηλεκτρικής ενέργειας από την Αίγυπτο προς την ευρωπαϊκή αγορά μέσω ελληνικού εδάφους.

Το σχέδιο, όπως το περιέγραψε, αξιοποιεί το ηλιακό δυναμικό της Βόρειας Αφρικής και προβλέπει ένα εκτεταμένο σύστημα υποθαλάσσιων ηλεκτρικών διασυνδέσεων.

Η διαδρομή που παρουσίασε ξεκινά από την περιοχή μεταξύ Μάρσα Ματρούχ και Αλεξάνδρειας, περνά από τη θαλάσσια περιοχή της Κρήτης και συνεχίζεται προς την Καβάλα και την Αλεξανδρούπολη, με δυνατότητες διοχέτευσης ενέργειας και προς την Ιταλία.

Στην πρότασή του έκανε λόγο για δέσμη 30 καλωδίων και για αξιοποίηση μεγάλων ποσοτήτων ηλεκτρικής ενέργειας που θα μπορούσαν να παραχθούν στην Αίγυπτο.

Υποστήριξε ότι ένα τέτοιο έργο θα μπορούσε να ενισχύσει την ενεργειακή ασφάλεια της Ευρώπης, να δημιουργήσει οικονομικά οφέλη για την Ελλάδα και να αναβαθμίσει τον γεωοικονομικό της ρόλο.

Ανέφερε μάλιστα ότι έχει αποστείλει την πρότασή του στην αιγυπτιακή πρεσβεία στην Αθήνα, χωρίς να γνωστοποιήσει κάποια επίσημη απάντηση.

Το «ALEX» παρουσιάστηκε ως δική του επεξεργασμένη πρόταση και όχι ως εγκεκριμένο ή χρηματοδοτημένο διακρατικό έργο.

Η ΑΟΖ με την Αίγυπτο και η επέκταση της συμφωνίας

Ο Χρήστος Κηπουρός επανήλθε και στο ζήτημα της οριοθέτησης θαλάσσιων ζωνών μεταξύ Ελλάδας και Αιγύπτου.

Υποστήριξε ότι η υφιστάμενη μερική συμφωνία πρέπει να ολοκληρωθεί και να επεκταθεί ανατολικότερα, με αναφορά στη Ρόδο και στο Καστελλόριζο.

Κατά την άποψή του, η ελληνοαιγυπτιακή συνεργασία μπορεί να αποκτήσει ευρύτερο γεωπολιτικό και ενεργειακό περιεχόμενο, ιδιαίτερα εάν συνδυαστεί με μεγάλης κλίμακας ηλεκτρικές διασυνδέσεις.

«Η πολιτική σημαίνει σχεδιασμό και πρόβλεψη»

Κλείνοντας την παρέμβασή του, ο πρώην βουλευτής Έβρου υποστήριξε ότι η Ελλάδα χρειάζεται μια διαφορετική αντίληψη για την εξωτερική πολιτική.

Στη δική του προσέγγιση, η γεωγραφία, η ενέργεια, οι μεταφορές και οι θαλάσσιες ζώνες δεν πρέπει να αντιμετωπίζονται ως ανεξάρτητα ζητήματα, αλλά ως στοιχεία μιας ενιαίας εθνικής στρατηγικής.

Επανέλαβε ότι η χώρα διαθέτει πλεονεκτήματα που θα μπορούσαν να της επιτρέψουν να αναλάβει πρωτοβουλίες αντί να περιορίζεται στην αντίδραση απέναντι στις τουρκικές κινήσεις.

Η συζήτηση με τον Γιάννη Ραψομανίκη ολοκληρώθηκε με την επισήμανση ότι η πολιτική απαιτεί σχεδιασμό, πρόβλεψη και συγκεκριμένες προτάσεις για το μέλλον.