Από τον επιχειρηματία που συνέβαλε στο να ανοίξουν οι πόρτες του Λευκού Οίκου για τον Τζένσεν Χουάνγκ, ο Χάουαρντ Λάτνικ βρίσκεται σήμερα αντιμέτωπος με το ενδεχόμενο να επωμιστεί ο ίδιος το πολιτικό κόστος από το σκάνδαλο της Nvidia. Ο Αμερικανός υπουργός Εμπορίου δέχεται ολοένα και μεγαλύτερες πιέσεις από στελέχη της κυβέρνησης Τραμπ, αλλά και από Ρεπουμπλικανούς και Δημοκρατικούς στο Κογκρέσο, καθώς εντείνονται τα ερωτήματα για την απόφασή του να μην επιβάλει περιορισμούς σε εταιρεία που θεωρείται ύποπτη για τη διοχέτευση προηγμένων αμερικανικών μικροτσίπ στην Κίνα.

Σύμφωνα με νέα έρευνα του CNN, η οποία στηρίζεται σε περισσότερες από δώδεκα πηγές από την αμερικανική κυβέρνηση και τη βιομηχανία τεχνολογίας, ο Λάτνικ είχε καθοριστική συμβολή στη διαμόρφωση της στενής σχέσης μεταξύ του Ντόναλντ Τραμπ και του μέχρι πρότινος διευθύνοντος συμβούλου της Nvidia.

Η παραίτηση του Χουάνγκ από τη Nvidia την Πέμπτη 12 Νοεμβρίου έφερε την υπόθεση στο επίκεντρο της Ουάσιγκτον. Πλέον, σύμφωνα με αμερικανικά δημοσιεύματα, ορισμένοι σύμβουλοι του Τραμπ συζητούν ακόμη και την απομάκρυνση του υπουργού Εμπορίου.

Από την πρώτη τηλεφωνική κλήση στην πρόσβαση στον Τραμπ

Η σχέση Λάτνικ και Χουάνγκ άρχισε να αποκτά ιδιαίτερη σημασία στις αρχές της δεύτερης προεδρικής θητείας του Ντόναλντ Τραμπ. Ο Χουάνγκ είχε περιγράψει τον περασμένο Δεκέμβριο, στην εκπομπή του Τζο Ρόγκαν, το πρώτο τηλεφώνημα που δέχθηκε από τον Λάτνικ, όταν ο τελευταίος ετοιμαζόταν να αναλάβει το υπουργείο Εμπορίου.

Σύμφωνα με τον τότε επικεφαλής της Nvidia, ο Λάτνικ τον χαρακτήρισε «εθνικό θησαυρό», όπως και την εταιρεία του, και του ξεκαθάρισε ότι μπορούσε να επικοινωνεί με την κυβέρνηση όποτε χρειαζόταν. «Όποτε χρειάζεστε πρόσβαση στον πρόεδρο ή στην κυβέρνηση, να μας τηλεφωνείτε», ήταν το μήνυμα που, σύμφωνα με την αφήγηση του Χουάνγκ, είχε λάβει.

Η πρώτη συνάντησή τους πραγματοποιήθηκε μόλις έντεκα ημέρες μετά την ορκωμοσία του Τραμπ, στις αρχές του 2025. Από εκείνο το σημείο και μετά, ο Χουάνγκ απέκτησε ολοένα μεγαλύτερη πρόσβαση στον Αμερικανό πρόεδρο, με τη μεσολάβηση του Λάτνικ να παίζει κεντρικό ρόλο.

Το δείπνο του ενός εκατομμυρίου δολαρίων και η μάχη για τα τσιπ

Μία από τις καθοριστικές στιγμές της προσέγγισης ήταν ένα δείπνο στο Μαρ-α-Λάγκο, τον Απρίλιο του 2025. Σύμφωνα με το CNN, ο Λάτνικ συνέβαλε στη συμμετοχή του Χουάνγκ σε εκδήλωση οικονομικής ενίσχυσης της πολιτικής οργάνωσης MAGA Inc., όπου το κόστος συμμετοχής ανερχόταν σε ένα εκατομμύριο δολάρια ανά προσκεκλημένο.

Εκεί, ο επικεφαλής της Nvidia επιχείρησε να πείσει τον Τραμπ να μην προχωρήσει σε περιορισμούς για τις πωλήσεις των επεξεργαστών H20 στην Κίνα. Τα συγκεκριμένα τσιπ είχαν σχεδιαστεί ώστε να καλύπτουν ορισμένες από τις ανάγκες της κινεζικής αγοράς χωρίς να ενσωματώνουν όλες τις δυνατότητες των ισχυρότερων αμερικανικών επεξεργαστών τεχνητής νοημοσύνης.

Η Nvidia υποστήριζε ότι ο πλήρης αποκλεισμός της από την κινεζική αγορά θα ενίσχυε τους εγχώριους ανταγωνιστές της και θα επιτάχυνε την ανάπτυξη εναλλακτικών κινεζικών τεχνολογιών. Ο Χουάνγκ είχε αναφέρει δημοσίως ότι οι περιορισμοί είχαν ήδη κοστίσει στην εταιρεία του περίπου 15 δισεκατομμύρια δολάρια σε πωλήσεις.

Η αρχική προσπάθεια να αποφευχθούν οι περιορισμοί δεν είχε μόνιμο αποτέλεσμα, καθώς η αμερικανική κυβέρνηση επέβαλε τελικά καθεστώς ειδικής αδειοδότησης για τις εξαγωγές H20. Όμως ο επικεφαλής της Nvidia συνέχισε τις επαφές του με τον Λευκό Οίκο.

Η συμφωνία του Αυγούστου και το 15% των πωλήσεων προς την Κίνα

Τον Ιούλιο του 2025, ο Χουάνγκ επέστρεψε στο Οβάλ Γραφείο έχοντας στο πλευρό του τον Χάουαρντ Λάτνικ και τον Ντέιβιντ Σακς, σύμβουλο του Λευκού Οίκου για την τεχνητή νοημοσύνη. Η επιχειρηματολογία του στηριζόταν πλέον σε έναν ευρύτερο γεωπολιτικό στόχο: εάν η Κίνα συνέχιζε να χρησιμοποιεί αμερικανικά τσιπ και αμερικανικά συστήματα τεχνητής νοημοσύνης, οι Ηνωμένες Πολιτείες θα διατηρούσαν σημαντικό πλεονέκτημα στην παγκόσμια αγορά.

Πέντε ημέρες μετά τη συνάντηση, η Nvidia ανακοίνωσε ότι η αμερικανική κυβέρνηση είχε δώσει διαβεβαιώσεις για την επανέναρξη των πωλήσεων H20 στην Κίνα. Ο Λάτνικ υπερασπίστηκε δημοσίως την απόφαση, υποστηρίζοντας ότι στόχος ήταν να παραμείνει η κινεζική τεχνολογική βιομηχανία εξαρτημένη από το αμερικανικό οικοσύστημα. Η συμφωνία ολοκληρώθηκε τον Αύγουστο του 2025, με προσωπική εμπλοκή του Ντόναλντ Τραμπ.

Το πιο ασυνήθιστο στοιχείο ήταν ότι η Nvidia συμφώνησε να αποδίδει στην αμερικανική κυβέρνηση το 15% των εσόδων της από τις συγκεκριμένες πωλήσεις προς την Κίνα. Η διευθέτηση δημιούργησε σοβαρά ερωτήματα στην Ουάσιγκτον για τη σύνδεση της πολιτικής εθνικής ασφάλειας με εμπορικές διαπραγματεύσεις και κρατικά έσοδα.

Οι επικριτές της κυβέρνησης υποστήριξαν ότι η πρόσβαση της Κίνας σε προηγμένη τεχνολογία δεν θα έπρεπε να αποτελεί αντικείμενο οικονομικού ανταλλάγματος. Ο Τραμπ και οι υποστηρικτές της συμφωνίας, αντιθέτως, προέβαλαν το επιχείρημα ότι η διατήρηση της τεχνολογικής επιρροής των ΗΠΑ στην κινεζική αγορά αποτελούσε στρατηγικό πλεονέκτημα.

Τα 25 εκατομμύρια δολάρια της Nvidia για τη νέα αίθουσα χορού του Λευκού Οίκου

Η σχέση του Χουάνγκ με τον Τραμπ απέκτησε και μια ακόμη διάσταση. Σύμφωνα με την Washington Post, η Nvidia δεσμεύτηκε να συνεισφέρει 25 εκατομμύρια δολάρια για το έργο κατασκευής της νέας αίθουσας χορού του Λευκού Οίκου.

Το ποσό περιλαμβανόταν σε εσωτερικά έγγραφα χρηματοδότησης που εξασφάλισε η εφημερίδα, ενώ η εταιρεία είχε ζητήσει να μη δημοσιοποιηθεί το ύψος της συνεισφοράς της. Η Nvidia επιβεβαίωσε τη δωρεά, υποστηρίζοντας ότι η υποστήριξή της προς το έργο δεν σχετιζόταν με επιχειρηματικά συμφέροντα.

Η χρονική σύμπτωση, ωστόσο, με τις ευνοϊκές αποφάσεις για τις εξαγωγές τσιπ προκάλεσε πρόσθετα ερωτήματα από πολιτικούς αντιπάλους της κυβέρνησης. Δεν υπάρχουν στοιχεία που να αποδεικνύουν ότι η δωρεά συνδέθηκε με συγκεκριμένη κυβερνητική απόφαση. Παρ’ όλα αυτά, οι οικονομικές σχέσεις της Nvidia με πρωτοβουλίες που συνδέονται με τον Τραμπ αποτελούν πλέον μέρος της ευρύτερης πολιτικής αντιπαράθεσης.

Οι προειδοποιήσεις των μυστικών υπηρεσιών που δεν οδήγησαν σε περιορισμούς

Την ώρα που η σχέση του Χουάνγκ με την κυβέρνηση γινόταν ολοένα στενότερη, οι αμερικανικές υπηρεσίες πληροφοριών εξέταζαν ένα διαφορετικό ζήτημα. Στο επίκεντρο βρισκόταν η Άλις Χουάνγκ, πρώην υψηλόβαθμο στέλεχος της Megaspeed International.

Η εταιρεία είχε εξελιχθεί σε σημαντικό αγοραστή επεξεργαστών Nvidia, με εκτιμήσεις να ανεβάζουν την αξία των προμηθειών της σε περισσότερα από 4 δισεκατομμύρια δολάρια. Οι αμερικανικές αρχές ερευνούσαν ήδη από το 2024 το ενδεχόμενο η Megaspeed να χρησιμοποιούνταν για την παράκαμψη των περιορισμών στις εξαγωγές τσιπ.

Σύμφωνα με τις πληροφορίες του CNN, στελέχη του FBI είχαν ενημερώσει μέλη του Κογκρέσου στα τέλη του 2025 ότι ο Τζένσεν Χουάνγκ ενδέχεται να είχε αποτελέσει στόχο προσπάθειας προσέγγισης από ξένη υπηρεσία πληροφοριών. Οι υποψίες συνδέονταν με την προσωπική σχέση του με την Άλις Χουάνγκ.

Οι αμερικανικές υπηρεσίες εξέταζαν, μεταξύ άλλων, την επαγγελματική πορεία της επιχειρηματία, η οποία είχε εργαστεί σε κινεζικό κρατικό τηλεοπτικό οργανισμό προτού περάσει στον επιχειρηματικό τομέα. Σύμφωνα με τα σχετικά δημοσιεύματα, οι πληροφορίες διαβιβάστηκαν σε ανώτατα στελέχη της αμερικανικής κυβέρνησης.

Ο Ντόναλντ Τραμπ είχε ενημερωθεί για τις ανησυχίες των υπηρεσιών πληροφοριών ήδη από τα τέλη του 2025, ενώ και το υπουργείο Εμπορίου φέρεται να είχε λάβει σχετικό απόρρητο υπόμνημα. Παρά τις προειδοποιήσεις, η Megaspeed δεν εντάχθηκε στον κατάλογο περιορισμών εξαγωγών του υπουργείου Εμπορίου.

Πρέπει να σημειωθεί ότι δεν έχει αποδειχθεί πως η Άλις Χουάνγκ ενεργούσε ως πράκτορας της Κίνας, ούτε ότι ο Τζένσεν Χουάνγκ παρέδωσε απόρρητες πληροφορίες. Το Πεκίνο απορρίπτει τις σχετικές κατηγορίες, ενώ η Megaspeed αρνείται ότι έχει παραβιάσει την αμερικανική νομοθεσία.

Η σύγκρουση Μπέσεντ και Λάτνικ για τη Megaspeed

Η κρίση στο εσωτερικό της αμερικανικής κυβέρνησης κορυφώθηκε την περασμένη εβδομάδα. Σύμφωνα με το CNN, ο υπουργός Οικονομικών Σκοτ Μπέσεντ ήρθε σε έντονη αντιπαράθεση με τον Χάουαρντ Λάτνικ σε συνεδρίαση στην αίθουσα διαχείρισης κρίσεων του Λευκού Οίκου, τη γνωστή Situation Room.

Ο Μπέσεντ φέρεται να ζήτησε εξηγήσεις για ποιον λόγο η Megaspeed δεν είχε ακόμη ενταχθεί στον κατάλογο εταιρειών που υπόκεινται σε αυστηρούς περιορισμούς πρόσβασης στην αμερικανική τεχνολογία. Σύμφωνα με πηγές που επικαλείται το CNN, ο Λάτνικ απάντησε ότι δεν γνώριζε τον λόγο και ότι θα εξέταζε το ζήτημα. Η αντιπαράθεση μεταφέρθηκε και δημοσίως.

Την Παρασκευή 13 Νοεμβρίου, ο Μπέσεντ δήλωσε στο CNBC ότι το υπουργείο Οικονομικών, το υπουργείο Εξωτερικών, το Πεντάγωνο και το γραφείο του Αμερικανού Εμπορικού Αντιπροσώπου υποστήριζαν εδώ και μήνες την επιβολή περιορισμών στη Megaspeed. Ξεκαθάρισε, όμως, ότι η αρμοδιότητα για την τελική απόφαση ανήκει στο υπουργείο Εμπορίου. «Το υπουργείο Εμπορίου έχει την αρμοδιότητα. Θα πρέπει να ρωτήσετε εκείνους για τις εσωτερικές διαδικασίες τους», ανέφερε.

Ο Μπέσεντ εμφανίστηκε επίσης ενοχλημένος από τις ενδείξεις ότι προηγμένα αμερικανικά τσιπ ενδέχεται να έφταναν στην Κίνα παρά τις κυβερνητικές απαγορεύσεις. Σύμφωνα με το CNN και το Axios, στελέχη της κυβέρνησης υποστηρίζουν ότι ο ίδιος ο Τραμπ είχε ζητήσει κατ’ επανάληψη να εξεταστούν αυστηρότεροι περιορισμοί, χωρίς το υπουργείο Εμπορίου να προχωρήσει στις ενέργειες που εκείνοι θεωρούσαν αναγκαίες.

Η ακριβής αλληλουχία των εσωτερικών οδηγιών και των αποφάσεων δεν έχει αποσαφηνιστεί πλήρως.

Συζητήσεις για απομάκρυνσή του – Ο Τραμπ εξακολουθεί να τον στηρίζει

Οι αποκαλύψεις έχουν μετατρέψει τον Λάτνικ σε στόχο επικρίσεων ακόμη και μέσα από την κυβέρνηση. Σύμφωνα με το CNN, το Axios και τη Wall Street Journal, ορισμένοι σύμβουλοι του Τραμπ έχουν συζητήσει το ενδεχόμενο απομάκρυνσής του από το υπουργείο Εμπορίου. Οι συζητήσεις εντάθηκαν μετά την παραίτηση του Τζένσεν Χουάνγκ, καθώς στελέχη της κυβέρνησης άρχισαν να αναζητούν ευθύνες για τη διαχείριση του ζητήματος των εξαγωγών.

Η πίεση δεν προέρχεται αποκλειστικά από τους Δημοκρατικούς.

Ρεπουμπλικανοί γερουσιαστές και συντηρητικοί σχολιαστές έχουν επίσης θέσει ερωτήματα για τη στάση του Λάτνικ, ενώ ορισμένοι ζητούν να εμφανιστεί ενώπιον του Κογκρέσου. Ωστόσο, μέχρι στιγμής, ο Ντόναλντ Τραμπ δεν έχει αποσύρει την εμπιστοσύνη του.

Ο Λευκός Οίκος ανακοίνωσε ότι ο πρόεδρος διατηρεί την πλήρη εμπιστοσύνη του στον υπουργό Εμπορίου και στην ικανότητά του να ασκεί τα καθήκοντά του. Η συγκεκριμένη τοποθέτηση αποτελεί την επίσημη κυβερνητική θέση, παρά τη δημόσια αντιπαράθεση μεταξύ κορυφαίων υπουργών.

Από την πλευρά του, το υπουργείο Εμπορίου έχει απορρίψει ως ανακριβή δημοσιεύματα που παρουσιάζουν τον Λάτνικ να εμποδίζει συστηματικά την επιβολή περιορισμών.

Τα οικονομικά συμφέροντα και οι παλαιές σχέσεις του Λάτνικ με την Κίνα

Η υπόθεση έχει αναζωπυρώσει και τη συζήτηση για τις προηγούμενες επιχειρηματικές δραστηριότητες του υπουργού Εμπορίου. Πριν ενταχθεί στην κυβέρνηση, ο Λάτνικ ήταν πρόεδρος και διευθύνων σύμβουλος της Cantor Fitzgerald, ενός από τους γνωστότερους επενδυτικούς ομίλους της Wall Street.

Σύμφωνα με το CBS News, την περίοδο της υπουργοποίησής του η Cantor Fitzgerald κατείχε μετοχές της Nvidia αξίας περίπου 1,2 δισεκατομμυρίων δολαρίων. Άλλη εταιρεία με την οποία είχε συνδεθεί επιχειρηματικά, η BGC Group, διέθετε συμμετοχή 33% σε κοινοπραξία με την κινεζική κρατική China Credit Trust.

Η Cantor Fitzgerald είχε επίσης συμβάλει στην εισαγωγή κινεζικών εταιρειών στα αμερικανικά χρηματιστήρια. Οι επιχειρηματικές αυτές σχέσεις είχαν αποτελέσει αντικείμενο ερωτήσεων ήδη κατά τη διαδικασία επικύρωσης του διορισμού του στη Γερουσία, το 2025.

Ο Λάτνικ είχε υποστηρίξει τότε ότι αντιμετωπίζει με ιδιαίτερη επιφυλακτικότητα την Κίνα και ότι θα προστατεύσει τα αμερικανικά τεχνολογικά συμφέροντα. Πριν αναλάβει υπουργός, είχε παραιτηθεί από τις διοικητικές θέσεις του στις επιχειρήσεις του, μεταφέροντας τον έλεγχό τους στα παιδιά του.

Η ύπαρξη παλαιών οικονομικών σχέσεων δεν αποδεικνύει σύγκρουση συμφερόντων ή παράνομη παρέμβαση στις κυβερνητικές αποφάσεις. Ωστόσο, οι επικριτές του υποστηρίζουν ότι ενισχύει την ανάγκη πλήρους διαφάνειας σχετικά με τις επαφές του με τη Nvidia και τον χειρισμό των εξαγωγικών αδειών.

Το Κογκρέσο ζητά απαντήσεις από Λάτνικ και Χουάνγκ

Η πολιτική πίεση μεταφέρεται πλέον στο Κογκρέσο, όπου βουλευτές και γερουσιαστές και από τα δύο κόμματα ζητούν αναλυτική διερεύνηση. Ο Ρεπουμπλικανός πρόεδρος της Επιτροπής Τραπεζικών Υποθέσεων της Γερουσίας, Τιμ Σκοτ, έχει καλέσει τόσο τον Χάουαρντ Λάτνικ όσο και τον Τζένσεν Χουάνγκ να καταθέσουν.

Η σχετική ακρόαση προγραμματίζεται για τις 3 Δεκεμβρίου, ενώ και άλλες κοινοβουλευτικές επιτροπές προετοιμάζουν δικές τους διαδικασίες.

Οι Δημοκρατικοί γερουσιαστές Ελίζαμπεθ Γουόρεν και Κρις Κουνς έχουν επίσης ζητήσει να διατηρηθούν όλα τα κυβερνητικά έγγραφα, οι επικοινωνίες και τα στοιχεία που σχετίζονται με τη Nvidia, τη Megaspeed και τις εξαγωγές προηγμένων τσιπ.

Τα ερωτήματα που καλείται να απαντήσει η κυβέρνηση είναι συγκεκριμένα: τι ακριβώς γνώριζαν οι αρμόδιοι υπουργοί για τις υποψίες κατασκοπείας, γιατί δεν επιβλήθηκαν εγκαίρως οι περιορισμοί που ζητούσαν άλλες υπηρεσίες και σε ποιον βαθμό οι επαφές της Nvidia με την πολιτική ηγεσία επηρέασαν τις σχετικές αποφάσεις.

Παράλληλα, συνεχίζονται οι έρευνες για το εάν προηγμένοι επεξεργαστές της εταιρείας διοχετεύθηκαν παράνομα σε κινεζικές επιχειρήσεις.

Το σκάνδαλο λίγο πριν από τη συνάντηση Τραμπ και Σι Τζινπίνγκ

Η συγκυρία είναι ιδιαίτερα ευαίσθητη για την αμερικανική κυβέρνηση, καθώς ο Ντόναλντ Τραμπ προετοιμάζεται να συναντηθεί την επόμενη εβδομάδα με τον πρόεδρο της Κίνας, Σι Τζινπίνγκ, στη Σενζέν, ένα από τα σημαντικότερα τεχνολογικά κέντρα της χώρας.

Οι εξαγωγές προηγμένων μικροτσίπ αποτελούν ήδη ένα από τα κεντρικά ζητήματα στον οικονομικό και στρατηγικό ανταγωνισμό των δύο χωρών. Για την Ουάσιγκτον, η διατήρηση της τεχνολογικής υπεροχής στην τεχνητή νοημοσύνη θεωρείται κρίσιμη για την οικονομία και την εθνική ασφάλεια.

Για τη Nvidia, η κινεζική αγορά παραμένει ιδιαίτερα σημαντική, παρά τους περιορισμούς και την προσπάθεια του Πεκίνου να αναπτύξει δικούς του επεξεργαστές.

Ο Τραμπ βρίσκεται έτσι αντιμέτωπος με μια δύσκολη ισορροπία: από τη μία επιδιώκει να στηρίξει τις αμερικανικές τεχνολογικές επιχειρήσεις και τις εξαγωγές τους, από την άλλη δέχεται πιέσεις να εμποδίσει τη μεταφορά τεχνολογίας που θα μπορούσε να ενισχύσει τις στρατιωτικές και πληροφοριακές δυνατότητες της Κίνας.

Σε αυτό το περιβάλλον, ο Χάουαρντ Λάτνικ βρίσκεται πλέον στο επίκεντρο μιας κρίσης που ξεκίνησε από τις αποκαλύψεις για την προσωπική ζωή του Τζένσεν Χουάνγκ, αλλά έχει εξελιχθεί σε σοβαρή αντιπαράθεση για τις κυβερνητικές αποφάσεις, τη λειτουργία των μηχανισμών ελέγχου και την επιρροή των επιχειρηματικών κολοσσών στον Λευκό Οίκο.

protothema.gr