Η Ινδία επιχειρεί να περιορίσει την εξάρτησή της από την κινεζική βιομηχανία σε έναν ακόμη στρατηγικό τομέα, προχωρώντας στην ανάπτυξη εγχώριας τεχνολογίας για την κατασκευή μηχανημάτων διάνοιξης σηράγγων, γνωστών διεθνώς ως Tunnel Boring Machines (TBMs).

Σύμφωνα με δημοσίευμα του Bloomberg, που αναπαράγεται από το NDTV και το Business Standard στις 12 Νοεμβρίου 2026, η κρατική εταιρεία BEML Ltd. σχεδιάζει να εισέλθει στη συγκεκριμένη αγορά, αξιοποιώντας την εμπειρία της στην κατασκευή στρατιωτικών οχημάτων, μηχανημάτων εξόρυξης και σιδηροδρομικού εξοπλισμού.

Η πρωτοβουλία εντάσσεται στην ευρύτερη στρατηγική της ινδικής κυβέρνησης για ανάπτυξη εγχώριων παραγωγικών δυνατοτήτων σε βιομηχανικούς τομείς όπου η χώρα εξακολουθεί να εξαρτάται από ξένους προμηθευτές.

Ινδική τεχνολογία και πνευματική ιδιοκτησία

Ο πρόεδρος και διευθύνων σύμβουλος της BEML, Σαντάνου Ρόι (Shantanu Roy), εξήγησε ότι η εταιρεία θα ξεκινήσει με την ανάπτυξη μηχανημάτων μικρότερης διαμέτρου, τα οποία χρησιμοποιούνται σε έργα αστικών συγκοινωνιών, υδροηλεκτρικών εγκαταστάσεων, άρδευσης και διαχείρισης υδάτων.

Στην πρώτη φάση, τα μηχανήματα θα έχουν διάμετρο από 3,5 έως 6,5 μέτρα, ενώ στη συνέχεια προβλέπεται η επέκταση σε μεγαλύτερες και τεχνολογικά πιο σύνθετες κατασκευές.

διαίτερη σημασία έχει η επιλογή της εταιρείας να μην περιοριστεί στη συναρμολόγηση εισαγόμενων συστημάτων.

Όπως υπογράμμισε ο Ρόι, ο στόχος είναι να αναπτυχθεί εγχώρια τεχνογνωσία, με τα δικαιώματα πνευματικής ιδιοκτησίας να ανήκουν στην Ινδία.

«Θα πρόκειται για εγχώρια τεχνολογία. Η πνευματική ιδιοκτησία θα είναι ινδική», δήλωσε χαρακτηριστικά.

Για την υλοποίηση του σχεδίου, η BEML προχωρά στη συνεργασία με διεθνή σύμβουλο, ο οποίος θα υποστηρίξει τη διαδικασία τεχνολογικής ανάπτυξης.

Ο επικεφαλής της εταιρείας εμφανίστηκε βέβαιος για την προετοιμασία που έχει προηγηθεί, σημειώνοντας ότι έχει ήδη διαμορφωθεί συγκεκριμένο σχέδιο υλοποίησης.

Η κινεζική εξάρτηση και οι περιορισμοί στις εξαγωγές

Η κίνηση της BEML αποκτά ιδιαίτερη σημασία μετά την απόφαση της Κίνας να αυστηροποιήσει τους ελέγχους στις εξαγωγές συγκεκριμένων κατηγοριών μηχανημάτων διάνοιξης σηράγγων.

Οι νέοι περιορισμοί, που προβλέπεται να τεθούν σε εφαρμογή στις 18 Νοεμβρίου 2026, εντείνουν τις ανησυχίες της Ινδίας για την ασφάλεια των βιομηχανικών εφοδιαστικών αλυσίδων της.

Στις 3 Νοεμβρίου, ο Ινδός υπουργός Εμπορίου Πιγιούς Γκογιάλ είχε δηλώσει ότι η χώρα είναι αποφασισμένη να αναπτύξει εγχώρια μηχανήματα εάν η Κίνα περιορίσει τις εξαγωγές της.

Η συγκεκριμένη δήλωση αποτυπώνει την πρόθεση του Νέου Δελχί να αντιμετωπίσει την τεχνολογική εξάρτηση όχι μόνο μέσω αναζήτησης εναλλακτικών προμηθευτών, αλλά και με τη δημιουργία εθνικής παραγωγικής βάσης.

Ο Ρόι διευκρίνισε, πάντως, ότι τα σχέδια της BEML είχαν τεθεί σε εφαρμογή πριν από τους πρόσφατους κινεζικούς περιορισμούς.

Στρατηγική σημασία για τα Ιμαλάια και τα σύνορα με την Κίνα

Πέρα από τις οικονομικές και βιομηχανικές διαστάσεις, η ανάπτυξη εγχώριων μηχανημάτων διάνοιξης σηράγγων έχει ιδιαίτερη σημασία για την κατασκευή υποδομών στις ορεινές περιοχές της Ινδίας.

Η χώρα υλοποιεί εκτεταμένα έργα οδικών και σιδηροδρομικών συνδέσεων στα Ιμαλάια, συμπεριλαμβανομένων περιοχών κοντά στα σύνορα με την Κίνα.

Το ορεινό ανάγλυφο επιβάλλει συχνά τη διάνοιξη μεγάλων σηράγγων, ενώ οι δύσκολες γεωλογικές και κλιματικές συνθήκες αυξάνουν το κόστος και την τεχνική πολυπλοκότητα των κατασκευών.

Η ανάπτυξη των υποδομών αυτών έχει και διάσταση εθνικής ασφάλειας, καθώς οι οδικές και σιδηροδρομικές συνδέσεις μπορούν να διευκολύνουν τις μεταφορές προσωπικού, εξοπλισμού και εφοδίων στις παραμεθόριες περιοχές.

Η δυνατότητα εγχώριας παραγωγής του απαραίτητου μηχανολογικού εξοπλισμού θα μπορούσε, εφόσον το πρόγραμμα της BEML επιτύχει, να περιορίσει τις εξωτερικές εξαρτήσεις κατά την υλοποίηση τέτοιων έργων.

Ωστόσο, η εταιρεία δεν έχει ανακοινώσει ότι τα πρώτα μηχανήματά της προορίζονται ειδικά για στρατιωτικά έργα στα Ιμαλάια. Η αρχική παραγωγή αφορά μικρότερα συστήματα γενικών υποδομών.

Επενδύσεις 9,6 δισεκατομμυρίων δολαρίων

Οι προοπτικές της ινδικής αγοράς αποτελούν βασικό παράγοντα πίσω από την απόφαση της BEML.

Ο υπουργός Οδικών Μεταφορών και Αυτοκινητοδρόμων της Ινδίας, Νιτίν Γκαντκάρι, έχει αναφέρει ότι η χώρα σχεδιάζει επενδύσεις έως 9,6 δισεκατομμυρίων δολαρίων σε έργα σηράγγων μέσα στην επόμενη πενταετία.

Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις της BEML, η εγχώρια αγορά μηχανημάτων διάνοιξης σηράγγων θα μπορούσε να αναπτύσσεται με ετήσιο ρυθμό περίπου 12% για τα επόμενα επτά έως οκτώ χρόνια.

Η αυξανόμενη ζήτηση προέρχεται από έργα μετρό, σιδηροδρομικές γραμμές υψηλής ταχύτητας, υδροηλεκτρικές εγκαταστάσεις και άλλες υποδομές μεταφοράς και διαχείρισης υδάτων.

Ένα χαρακτηριστικό παράδειγμα της τεχνολογικής πολυπλοκότητας των έργων είναι η κατασκευή του πρώτου ινδικού σιδηροδρόμου υψηλής ταχύτητας.

Στο τμήμα της Βομβάης χρησιμοποιούνται μηχανήματα με κεφαλές κοπής διαμέτρου περίπου 13,6 μέτρων, τα οποία κατασκευάστηκαν από τη γερμανική Herrenknecht σε εγκαταστάσεις της στην Κίνα.

Τα εμπόδια στην προσπάθεια τεχνολογικής αυτονομίας

Παρά τις φιλοδοξίες της BEML, η προσπάθεια δημιουργίας μιας ολοκληρωμένης εγχώριας βιομηχανίας μηχανημάτων διάνοιξης σηράγγων βρίσκεται ακόμη σε αρχικό στάδιο.

Η εμπειρία της Ινδίας από άλλους στρατηγικούς βιομηχανικούς κλάδους δείχνει ότι η μείωση της εξάρτησης από τις εισαγωγές δεν είναι εύκολη υπόθεση.

Χαρακτηριστική είναι η περίπτωση των μαγνητών σπανίων γαιών.

Μετά τους κινεζικούς περιορισμούς στις εξαγωγές κρίσιμων υλικών και τεχνολογιών, η ινδική κυβέρνηση ενέκρινε πρόγραμμα ύψους 72,8 δισεκατομμυρίων ρουπιών, περίπου 820 εκατομμυρίων δολαρίων, με στόχο την ανάπτυξη ετήσιας παραγωγικής δυναμικότητας 6.000 τόνων μόνιμων μαγνητών.

Ωστόσο, μέχρι τον Ιούλιο του 2026, η Ινδία εξακολουθούσε να εισάγει το σύνολο των μαγνητών νεοδυμίου υψηλών επιδόσεων, καθώς δεν διέθετε ακόμη επαρκείς βιομηχανικές εγκαταστάσεις για τη μετατροπή των πρώτων υλών σε τελικά προϊόντα.

Ανάλογη κατάσταση παρατηρείται και στη βιομηχανία φωτοβολταϊκών, όπου η χώρα έχει αποκτήσει σημαντική παραγωγική δυναμικότητα στην κατασκευή πάνελ, αλλά παραμένει εξαρτημένη από εισαγωγές πρώτων υλών, εξαρτημάτων και βιομηχανικού εξοπλισμού.

Το πρόβλημα δεν περιορίζεται επομένως στην παραγωγή του τελικού προϊόντος, αλλά αφορά την ανάπτυξη ολόκληρης της εφοδιαστικής αλυσίδας και της απαραίτητης τεχνογνωσίας.

Πρώτη παράδοση 22 μήνες μετά την ανάθεση

Σύμφωνα με τον σχεδιασμό της BEML, το πρώτο εγχώριο μηχάνημα διάνοιξης σήραγγας θα μπορούσε να παραδοθεί περίπου 22 μήνες μετά την εξασφάλιση της σχετικής σύμβασης.

Η εταιρεία σχεδιάζει να προχωρήσει σταδιακά στην παραγωγή μεγαλύτερων μηχανημάτων, αποκτώντας την απαραίτητη εμπειρία μέσα από τις πρώτες κατασκευές.

Το χρονοδιάγραμμα παραμένει εξαρτημένο από την ανάθεση συγκεκριμένου έργου και δεν αποτελεί επιβεβαιωμένη ημερομηνία έναρξης της παραγωγής.

Η πρωτοβουλία της BEML εντάσσεται σε μια ευρύτερη προσπάθεια της Ινδίας να περιορίσει τα τρωτά σημεία της βιομηχανικής της βάσης απέναντι σε εξωτερικούς περιορισμούς.

Για το Νέο Δελχί, η τεχνολογική αυτονομία στον συγκεκριμένο τομέα συνδέεται τόσο με την υλοποίηση μεγάλων αναπτυξιακών έργων όσο και με τη διασφάλιση ότι κρίσιμες υποδομές δεν θα εξαρτώνται αποκλειστικά από τις αποφάσεις ξένων προμηθευτών.

Το αν η BEML θα καταφέρει να μετατρέψει τις φιλοδοξίες της σε ανταγωνιστική εγχώρια παραγωγή θα εξαρτηθεί από την ανάπτυξη πραγματικής τεχνογνωσίας, τη δημιουργία αξιόπιστης εφοδιαστικής αλυσίδας και την επιτυχή παράδοση των πρώτων μηχανημάτων.

Σημαντική αύξηση καταγράφουν στη Γερμανία οι αιτήσεις για αναγνώριση του δικαιώματος άρνησης στράτευσης για λόγους συνείδησης, καθώς η συζήτηση για την ενίσχυση των γερμανικών ενόπλων δυνάμεων και η επιδείνωση του ευρωπαϊκού περιβάλλοντος ασφαλείας επηρεάζουν ολοένα περισσότερο την κοινωνία.

Σύμφωνα με στοιχεία του Ομοσπονδιακού Γραφείου Οικογενειακών και Κοινωνικών Υποθέσεων (BAFzA), από την 1η Ιανουαρίου έως τις 31 Οκτωβρίου 2026 κατατέθηκαν συνολικά 16.869 αιτήσεις, ενώ μόνο τον Οκτώβριο προστέθηκαν σχεδόν 1.900.

Τα στοιχεία, δείχνουν εντυπωσιακή μεταβολή σε σχέση με τα προηγούμενα χρόνια. Το 2025 είχαν καταγραφεί 3.879 αιτήσεις, ενώ το 2024 ο αριθμός είχε περιοριστεί στις 2.249. Ακόμη πιο χαρακτηριστική είναι η επιτάχυνση της αύξησης μέσα στο 2026: μέχρι το τέλος Ιουνίου είχαν υποβληθεί 5.862 αιτήσεις, ενώ στα τέλη Σεπτεμβρίου είχαν ήδη φτάσει τις 14.977.

Η αύξηση συνδέεται χρονικά με την εφαρμογή, από την 1η Ιανουαρίου 2026, του νέου νόμου για τον εκσυγχρονισμό της στρατιωτικής θητείας. Η γενική υποχρεωτική στρατιωτική θητεία παραμένει σε αναστολή από το 2011, ωστόσο πλέον οι άνδρες από την ηλικία των 18 ετών υποχρεούνται να περνούν από διαδικασία καταγραφής και αξιολόγησης της καταλληλότητάς τους για στρατιωτική υπηρεσία. Η συμμετοχή στη θητεία εξακολουθεί να βασίζεται στον εθελοντισμό, με την κυβέρνηση να επιδιώκει την αύξηση του αριθμού των στρατιωτικών χωρίς άμεση επαναφορά της υποχρεωτικής στράτευσης.

Το δικαίωμα άρνησης στρατιωτικής υπηρεσίας για λόγους συνείδησης κατοχυρώνεται στο άρθρο 4, παράγραφος 3, του γερμανικού Συντάγματος. Σύμφωνα με εκτιμήσεις ειδικών, στην αύξηση των αιτήσεων συμβάλλουν τόσο η επιβαρυμένη κατάσταση ασφαλείας στην Ευρώπη και η ρωσική απειλή όσο και οι καταγγελίες για περιστατικά σεξουαλικής παρενόχλησης και ανάρμοστης συμπεριφοράς στις γερμανικές ένοπλες δυνάμεις. Τα ζητήματα αυτά ενδέχεται να επηρεάζουν την εμπιστοσύνη μέρους της κοινωνίας προς την Bundeswehr.

Η εξέλιξη δημιουργεί νέα δεδομένα για τη γερμανική κυβέρνηση, η οποία επιχειρεί να ενισχύσει τη στρατιωτική της ισχύ σε μια περίοδο αυξημένων γεωπολιτικών εντάσεων. Το ερώτημα είναι κατά πόσο η Bundeswehr θα καταφέρει να προσελκύσει επαρκή αριθμό εθελοντών, χωρίς να χρειαστεί να ανοίξει ξανά η συζήτηση για την επαναφορά της υποχρεωτικής στρατιωτικής θητείας.

Η ασφάλεια των ενεργειακών εγκαταστάσεων, των βιομηχανικών συστημάτων και των υποδομών στρατηγικής σημασίας αναδεικνύεται σε βασική πρόκληση για την Ελλάδα και την Ευρώπη, καθώς οι κυβερνοεπιχειρήσεις αποκτούν ολοένα μεγαλύτερη σημασία στον σύγχρονο υβριδικό πόλεμο. Η Εθνική Αρχή Κυβερνοασφάλειας προχώρησε σε χαρτογράφηση εξοπλισμού που είναι προσβάσιμος μέσω διαδικτύου, την ώρα που οι γαλλικές υπηρεσίες αποδίδουν επιθέσεις σε δίκτυο συνδεδεμένο με τους Φρουρούς της Επανάστασης του Ιράν και οι ΗΠΑ λαμβάνουν έκτακτα μέτρα προστασίας στρατιωτικών αεροπορικών βάσεων στη Βρετανία.

Η δυνατότητα ενός αντιπάλου να επηρεάσει την ηλεκτροδότηση, τις τηλεπικοινωνίες, τη βιομηχανική παραγωγή ή τις στρατιωτικές υποδομές χωρίς να πραγματοποιήσει συμβατική στρατιωτική επίθεση αποτελεί μία από τις σημαντικότερες διαστάσεις της σύγχρονης ασφάλειας.

Το ζήτημα αποκτά ιδιαίτερη σημασία για την Ελλάδα, καθώς μεγάλο μέρος των ενεργειακών και βιομηχανικών εγκαταστάσεων εξαρτάται από συστήματα αυτοματισμού, τηλεποπτείας και απομακρυσμένης διαχείρισης.

Οι τεχνολογίες αυτές επιτρέπουν τη λειτουργία και την παρακολούθηση εξοπλισμού από απόσταση, δημιουργούν όμως πρόσθετους κινδύνους όταν συνδέονται απευθείας με το δημόσιο διαδίκτυο χωρίς επαρκή προστασία.

Η ελληνική χαρτογράφηση και τα ευρήματα της Εθνικής Αρχής Κυβερνοασφάλειας

Σύμφωνα με ρεπορτάζ του Star, οι ελληνικές αρχές έχουν εντοπίσει περίπου 580 ψηφιακές διευθύνσεις που σχετίζονται με εξοπλισμό βιομηχανικών και ενεργειακών εγκαταστάσεων.

Η επίσημη ανακοίνωση της Εθνικής Αρχής Κυβερνοασφάλειας στις 10 Νοεμβρίου 2026 παρουσιάζει μια αναλυτικότερη εικόνα, βασισμένη σε τρεις ανεξάρτητες πηγές πληροφοριών.

Η καταγραφή αφορά εξοπλισμό που χρησιμοποιείται, μεταξύ άλλων, σε ηλεκτρικούς υποσταθμούς, βιομηχανικές γραμμές παραγωγής και φωτοβολταϊκά πάρκα.

Το Modbus είναι πρωτόκολλο επικοινωνίας βιομηχανικών συστημάτων, ενώ το IEC 60870-5-104 χρησιμοποιείται ευρέως στην τηλεποπτεία και στον απομακρυσμένο έλεγχο ενεργειακών εγκαταστάσεων.

Αντίστοιχα, οι ελεγκτές Siemens S7 αποτελούν βασικό εξοπλισμό βιομηχανικού αυτοματισμού.

Η παρουσία αυτών των συστημάτων στο διαδίκτυο δεν συνεπάγεται αυτομάτως παραβίαση της ασφάλειάς τους. Σημαίνει, ωστόσο, ότι χρειάζεται έλεγχος των όρων πρόσβασης, της κατάστασης των λογισμικών και της δυνατότητας απομόνωσής τους από μη εξουσιοδοτημένους χρήστες.

Η απειλή για την ηλεκτροδότηση και τις βιομηχανικές εγκαταστάσεις

Οι κυβερνοεπιθέσεις εναντίον συστημάτων επιχειρησιακής τεχνολογίας, γνωστών ως Operational Technology (OT), διαφέρουν ουσιαστικά από τις συνήθεις επιθέσεις εναντίον υπολογιστών και εταιρικών δικτύων.

Στην πρώτη περίπτωση, ο στόχος δεν είναι απαραίτητα η υποκλοπή δεδομένων ή η οικονομική εκβίαση μιας επιχείρησης.

Ένας επιτιθέμενος μπορεί να επιδιώξει την αλλαγή παραμέτρων λειτουργίας, τη διακοπή αυτοματοποιημένων διαδικασιών ή την αποσταθεροποίηση εξοπλισμού που ελέγχει φυσικές διεργασίες.

Σε μια ενεργειακή εγκατάσταση, μια επιτυχής παρέμβαση θα μπορούσε, ανάλογα με τις τεχνικές συνθήκες, να οδηγήσει σε διακοπή της λειτουργίας της.

Οι συνέπειες ενδέχεται να επεκταθούν πέρα από την ίδια την εγκατάσταση, εάν επηρεαστούν συστήματα που εξυπηρετούν ευρύτερα δίκτυα ηλεκτροδότησης ή άλλες κρίσιμες υπηρεσίες.

Δεν προκύπτει, πάντως, από τα ελληνικά ευρήματα ότι υπάρχει άμεσος κίνδυνος γενικευμένου μπλακάουτ. Η Εθνική Αρχή Κυβερνοασφάλειας παρουσιάζει τη χαρτογράφηση ως προληπτική διαδικασία αναγνώρισης πιθανών κινδύνων.

Οι πέντε κατευθύνσεις θωράκισης

Η Εθνική Αρχή Κυβερνοασφάλειας καλεί τους διαχειριστές των εγκαταστάσεων να εφαρμόσουν συγκεκριμένα μέτρα.

Πρώτη προτεραιότητα αποτελεί ο έλεγχος της έκθεσης συστημάτων στο δημόσιο διαδίκτυο και ο περιορισμός της μη αναγκαίας συνδεσιμότητας.

Η απομακρυσμένη πρόσβαση πρέπει να πραγματοποιείται μέσω ασφαλών συνδέσεων, με ισχυρή ταυτοποίηση και δικαιώματα που αντιστοιχούν στις πραγματικές ανάγκες κάθε χρήστη.

Παράλληλα, η Αρχή ζητά ενημερώσεις ασφαλείας, αντικατάσταση των προεπιλεγμένων κωδικών πρόσβασης, διαχωρισμό των εταιρικών πληροφοριακών συστημάτων από τα βιομηχανικά δίκτυα και εφαρμογή διαδικασιών έγκαιρης ανίχνευσης μη εξουσιοδοτημένων μεταβολών.

Ιδιαίτερη σημασία αποδίδεται επίσης στον έλεγχο της πρόσβασης εξωτερικών συνεργατών, καθώς οι εταιρείες συντήρησης συχνά διαθέτουν δυνατότητα απομακρυσμένης σύνδεσης με κρίσιμο εξοπλισμό.

Η ελληνική νομοθεσία, μέσω του νόμου 5160/2024 που ενσωμάτωσε την ευρωπαϊκή οδηγία NIS2, προβλέπει υποχρεώσεις κυβερνοασφάλειας και αναφοράς περιστατικών για τις οντότητες που υπάγονται στο σχετικό πλαίσιο.

Γαλλία: Έρευνες για τη μονάδα Shahid Kaveh των Φρουρών της Επανάστασης

Στη Γαλλία, η έρευνα για πρόσφατες κυβερνοεπιθέσεις έχει οδηγήσει τις αρχές στη μονάδα Shahid Kaveh, η οποία εντάσσεται στο ευρύτερο σύστημα κυβερνοεπιχειρήσεων των Φρουρών της Ισλαμικής Επανάστασης.

Σύμφωνα με δημοσίευμα της Le Monde στις 10 Νοεμβρίου, στην έρευνα συμμετέχουν η γαλλική εσωτερική υπηρεσία πληροφοριών DGSI, η εξωτερική υπηρεσία DGSE, η Εθνική Υπηρεσία Ασφάλειας Πληροφοριακών Συστημάτων ANSSI και στρατιωτικές υπηρεσίες κυβερνοάμυνας.

Οι γαλλικές αρχές αποδίδουν στο συγκεκριμένο δίκτυο επιθέσεις που επηρέασαν συστήματα ψύξης εμπορικών εγκαταστάσεων.

Σύμφωνα με το γαλλικό δημοσίευμα, η έρευνα εντόπισε τεχνικά χαρακτηριστικά που παραπέμπουν στη Shahid Kaveh, ίχνη κώδικα στην περσική γλώσσα και διευθύνσεις IP που συνδέονται με το Ιράν.

Στην υπόθεση κατονομάζονται τρία πρόσωπα.

Ο Χαμίντ Ρεζά Λασγκαριάν παρουσιάζεται ως υψηλόβαθμο στέλεχος του ιρανικού μηχανισμού κυβερνοεπιχειρήσεων, με διασυνδέσεις στη Δύναμη Κουντς.

Ο Μαχντί Λασγκαριάν φέρεται να κατέχει σημαντική θέση στη μονάδα Shahid Kaveh, ενώ στον Ρεζά Σαλαρβάντ αποδίδεται ρόλος στην επιλογή στόχων και στον συντονισμό επιχειρήσεων κυβερνοδιείσδυσης.

Η Γαλλία κάλεσε τον Ιρανό πρέσβη στο Παρίσι, με τον υπουργό Εξωτερικών Ζαν-Νοέλ Μπαρό να προειδοποιεί ότι η χώρα του θα λάβει μέτρα για την αποτροπή νέων επιθέσεων.

Η ιρανική κυβέρνηση απορρίπτει τις καταγγελίες περί εμπλοκής της.

Από το 2020 οι ενδείξεις για σχεδιασμό επιθέσεων σε κρίσιμες υποδομές

Η δραστηριότητα της Shahid Kaveh δεν αποτελεί νέο ζήτημα για τις δυτικές υπηρεσίες πληροφοριών.

Ήδη από το 2020, έγγραφα που αποδόθηκαν στο Ιράν και παρουσιάστηκαν από το βρετανικό Sky News περιέγραφαν ενδιαφέρον για επιχειρήσεις εναντίον εμπορικών πλοίων, πρατηρίων καυσίμων και δορυφορικών επικοινωνιών στη θάλασσα.

Η μονάδα συνδέεται επίσης με την ομάδα CyberAveng3rs, η οποία έχει αναλάβει την ευθύνη για κυβερνοεπιθέσεις εναντίον βιομηχανικών συστημάτων, κυρίως στους τομείς της ύδρευσης και της ενέργειας.

Τον Νοέμβριο του 2023, η συγκεκριμένη ομάδα κατάφερε να αποκτήσει πρόσβαση σε εξοπλισμό εγκαταστάσεων ύδρευσης στις Ηνωμένες Πολιτείες, προβάλλοντας πολιτικά μηνύματα στις οθόνες των συστημάτων.

Το περιστατικό δεν προκάλεσε εκτεταμένες φυσικές καταστροφές, κατέδειξε όμως τη δυνατότητα προσβολής εξοπλισμού που συνδέεται άμεσα με τη λειτουργία κρίσιμων υποδομών.

Η ονομασία Shahid Kaveh παραπέμπει στον Μαχμούντ Καβέχ, διοικητή των Φρουρών της Επανάστασης που σκοτώθηκε στη δεκαετία του 1980.

Συναγερμός στις αμερικανικές βάσεις της Βρετανίας

Η ανησυχία για τις υβριδικές απειλές αποτυπώνεται και στις έκτακτες προφυλάξεις των αμερικανικών δυνάμεων που σταθμεύουν στη Βρετανία.

Στις 9 Νοεμβρίου, αμερικανικά στρατιωτικά αεροσκάφη αναχώρησαν από τη RAF Mildenhall, μετά από πληροφορίες για απειλή που φερόταν να συνδέεται με το Ιράν.

Τα δεδομένα παρακολούθησης πτήσεων κατέγραψαν τη μετακίνηση αεροσκαφών εναέριου ανεφοδιασμού KC-135 Stratotanker και αεροσκαφών V-22 Osprey.

Οι προορισμοί περιλάμβαναν αεροπορικές βάσεις στη Γερμανία, στην Ισπανία και στη Βρετανία.

Σύμφωνα με το Associated Press, μετακινήθηκαν συνολικά 13 αεροσκάφη, ενώ αμερικανικές πηγές περιέγραψαν την κίνηση ως προληπτικό μέτρο.

Παράλληλα, σύμφωνα με αμερικανικά δημοσιεύματα, αυξήθηκε το επίπεδο προστασίας των βάσεων RAF Mildenhall και RAF Lakenheath στο FPCON Charlie, το δεύτερο υψηλότερο επίπεδο του σχετικού συστήματος ασφαλείας.

Η εξέλιξη ακολούθησε την προηγούμενη απομάκρυνση αμερικανικών βομβαρδιστικών από τη RAF Fairford, μετά τη διερεύνηση σχεδίου τρομοκρατικής επίθεσης εναντίον της εγκατάστασης.

Η αμερικανική και η βρετανική πλευρά δεν έχουν δημοσιοποιήσει συγκεκριμένα στοιχεία για τη φύση της απειλής κατά της RAF Mildenhall. Συνεπώς, δεν μπορεί να θεωρηθεί επιβεβαιωμένο ότι οι μετακινήσεις συνδέθηκαν με σχεδιαζόμενη κυβερνοεπίθεση.

Οι δύο υποθέσεις, πάντως, καταδεικνύουν την αυξανόμενη σημασία της προστασίας των στρατιωτικών εγκαταστάσεων από ασύμμετρες απειλές.

Υποθαλάσσια καλώδια και ενεργειακοί αγωγοί: Η επόμενη πρόκληση

Η ευρωπαϊκή ανησυχία δεν περιορίζεται στα βιομηχανικά δίκτυα και στις αεροπορικές βάσεις.

Οι υποθαλάσσιες τηλεπικοινωνιακές συνδέσεις, οι ενεργειακοί αγωγοί και τα υποβρύχια καλώδια ηλεκτρικής μεταφοράς αποτελούν υποδομές με στρατηγική σημασία, η διακοπή λειτουργίας των οποίων μπορεί να επηρεάσει την οικονομία και την ασφάλεια πολλών κρατών.

Η Ιρλανδία βρίσκεται ανάμεσα στις χώρες που δίνουν ιδιαίτερη βαρύτητα στην προστασία των υποθαλάσσιων επικοινωνιών.

Ο Ιρλανδός πρωθυπουργός Μίχαλ Μάρτιν έχει επισημάνει τη σημασία των υποθαλάσσιων καλωδίων και των ενεργειακών δικτύων για την ανθεκτικότητα των ευρωπαϊκών υποδομών.

Οι απειλές σε αυτές τις εγκαταστάσεις μπορεί να έχουν διαφορετική μορφή: από ψηφιακή παρέμβαση σε σταθμούς ελέγχου και διαχείρισης μέχρι φυσική δολιοφθορά σε υποθαλάσσια τμήματα των δικτύων.

Η διάκριση είναι ουσιώδης, καθώς μια κυβερνοεπίθεση και μια φυσική δολιοφθορά απαιτούν διαφορετικά μέσα πρόληψης, εντοπισμού και αντιμετώπισης.

Η ελληνική διάσταση: Ενεργειακή ασφάλεια και γεωπολιτική

Για την Ελλάδα, η προστασία των κρίσιμων υποδομών συνδέεται με ευρύτερα ζητήματα εθνικής ασφάλειας.

Η γεωγραφική θέση της χώρας, η ανάπτυξη εγκαταστάσεων ανανεώσιμων πηγών ενέργειας, η λειτουργία διεθνών ενεργειακών διασυνδέσεων και η συμμετοχή της σε μεγάλα έργα μεταφοράς ενέργειας αυξάνουν τη σημασία της κυβερνοανθεκτικότητας.

Το ζήτημα είναι ιδιαίτερα επίκαιρο λόγω της ανάπτυξης του Great Sea Interconnector, του υποθαλάσσιου καλωδίου που σχεδιάζεται να συνδέσει ηλεκτρικά την Ελλάδα με την Κύπρο.

Το συγκεκριμένο έργο δεν αποτελεί αντικείμενο κάποιας επιβεβαιωμένης κυβερνοεπίθεσης στο πλαίσιο των παραπάνω περιστατικών. Ωστόσο, η σημασία του ως κρίσιμης ενεργειακής υποδομής καθιστά απαραίτητο τον σχεδιασμό μέτρων φυσικής και ψηφιακής προστασίας σε όλη τη διάρκεια λειτουργίας του.

Το ίδιο ισχύει για τους ηλεκτρικούς υποσταθμούς, τις εγκαταστάσεις παραγωγής ενέργειας, τους τερματικούς σταθμούς φυσικού αερίου και τα βιομηχανικά συγκροτήματα.

Η αποτελεσματική αντιμετώπιση των σύγχρονων απειλών δεν εξαρτάται αποκλειστικά από στρατιωτικά μέσα ή από την ασφάλεια των πληροφοριακών συστημάτων.

Απαιτεί συνεργασία κρατικών υπηρεσιών, ιδιωτικών επιχειρήσεων, φορέων διαχείρισης ενεργειακών δικτύων και ευρωπαϊκών μηχανισμών ανταλλαγής πληροφοριών.

Η πρόσφατη κινητοποίηση της Εθνικής Αρχής Κυβερνοασφάλειας εντάσσεται σε αυτή την προσπάθεια, με στόχο να εντοπιστούν πιθανές αδυναμίες πριν εξελιχθούν σε πραγματικά περιστατικά.

Η σημαντικότερη διάσταση της υπόθεσης είναι ότι οι κρίσιμες υποδομές αποτελούν πλέον δυνητικούς στόχους επιχειρήσεων που μπορούν να προκαλέσουν φυσικές συνέπειες χωρίς τη χρήση συμβατικών όπλων. Για την Ελλάδα, η πρόληψη τέτοιων περιστατικών αποτελεί μέρος της συνολικής εθνικής ασφάλειας και όχι αποκλειστικά ζήτημα τεχνικής προστασίας υπολογιστών.