Φαραντούρης στο “Skal Wars – Powered by XAK”: «Η Ε.Ε. να βγει από το καβούκι της – Δεν ξέρουμε τι τρώμε, δεν ξέρουμε ποιος παίρνει τα σπίτια»

Με αιχμές για την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, προειδοποιήσεις για «ζητήματα εθνικής ασφάλειας» πίσω από το πλέγμα κόκκινων δανείων–funds και ξεκάθαρη θέση υπέρ μιας Ευρώπης «αυτεξούσιας» αλλά όχι «γερμανικής», εμφανίστηκε ο ανεξάρτητος ευρωβουλευτής Νίκος Φαραντούρης στη συνέντευξή του στην εκπομπή “Skal Wars – Powered by XAK” με τον Σάββα Καλεντερίδη.

«Mercosur: το πρόβλημα δεν είναι μόνο οι αγρότες – είναι το τι τρώμε»

Κεντρικός άξονας της συζήτησης ήταν η συμφωνία Ε.Ε.–Mercosur και οι επιπτώσεις της. Ο Ν. Φαραντούρης δήλωσε εξαρχής ότι την καταψήφισε, σημειώνοντας πως, παρότι είναι «υπέρ των συμφωνιών περιφερειακής συνεργασίας», θεωρεί ότι τα αρνητικά επισκιάζουν τα θετικά.

Σύμφωνα με όσα ανέφερε, οι άμεσες επιπτώσεις στην Ελλάδα στον πρωτογενή τομέα «δεν αναμένονται τόσο επαχθείς» όσο σε χώρες όπως η Γαλλία και το Βέλγιο, ωστόσο προειδοποίησε για τομείς που μπορεί να πληγούν, φέρνοντας ως παράδειγμα τα εσπεριδοειδή.

Το βασικό του επιχείρημα όμως μετατόπισε τη συζήτηση από την παραγωγή στην ασφάλεια τροφίμων: υποστήριξε ότι η συμφωνία δεν περιλαμβάνει αρκετά αυστηρές ρήτρες για την καταλληλότητα των προϊόντων που θα εισέρχονται στην ευρωπαϊκή αγορά, ζητώντας πιο σκληρό πλαίσιο ελέγχων, monitoring, κυρώσεων και επιτόπιων ελέγχων. «Δεν ξέρουμε τι τρώμε», ήταν το συμπέρασμα που επέμεινε να επαναλαμβάνει, ενώ πρόσθεσε ότι έχει ανοίξει και μέτωπο κατά των γενετικά τροποποιημένων προϊόντων.

Προσφυγή στο ΔΕΕ: «Χρόνος και πίεση για βελτιώσεις»

Ο ευρωβουλευτής περιέγραψε ως «νομική πρωτοβουλία» την κίνηση ευρωβουλευτών να ζητήσουν να τεθεί η συμφωνία στην κρίση του Δικαστηρίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης, ώστε αφενός να εξεταστεί η συμβατότητα επιμέρους διατάξεων με το ευρωπαϊκό δίκαιο, αφετέρου να υπάρξει μοχλός πίεσης για βελτιώσεις.

Παράλληλα απηύθυνε έκκληση προς την ελληνική κυβέρνηση να αξιοποιήσει την κατάσταση ως «διαπραγματευτικό εργαλείο» στα Συμβούλια, αντί να μείνει στη λογική «περιμένουμε τι θα πει το δικαστήριο μετά από μήνες».

«Funds–κόκκινα δάνεια: μάχη με σκιές – υπάρχει θέμα εθνικής ασφάλειας»

Το δεύτερο μεγάλο σκέλος της συνέντευξης ήταν η αγορά/διαχείριση κόκκινων δανείων. Ο Ν. Φαραντούρης μίλησε για καταχρηστικές πρακτικές, για εταιρικά σχήματα σε φορολογικούς παραδείσους με «παρένθετες εταιρείες σαν μπάμπουκες» και για δανειολήπτες που «δίνουν μάχη με σκιές» γιατί δεν γνωρίζουν ποιος είναι ο τελικός δικαιούχος που διαχειρίζεται την απαίτηση και τελικά βγάζει την περιουσία «στο σφυρί».

Στο πιο αιχμηρό σημείο, έβαλε στο κάδρο και την εθνική διάσταση: ποιος αποκτά ακίνητα σε ακριτικές περιοχές (αναφέρθηκε ενδεικτικά σε Έβρο/Ορεστιάδα), υποστηρίζοντας ότι το θέμα είναι κοινωνικό, οικονομικό αλλά και ζήτημα ασφάλειας χώρας.

«Εγγυήσεις κράτους και 12,5 δισ. αναβαλλόμενος φόρος»

Στη συζήτηση επισημάνθηκε ότι μέρος του σχήματος «εξυγίανσης» των τραπεζών καλύπτεται από κρατικές εγγυήσεις, ενώ ο Ν. Φαραντούρης τόνισε και το θέμα του αναβαλλόμενου φόρου των τραπεζών, μιλώντας για οφειλή 12,5 δισ. ευρώ.

Ανέφερε επίσης ότι έχει ήδη πάρει απάντηση από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή πως η φορολογική πολιτική είναι αρμοδιότητα των κρατών-μελών και άρα είναι «στο χέρι της ελληνικής κυβέρνησης» να προχωρήσει σε είσπραξη, τονίζοντας ωστόσο ότι αυτό πρέπει να γίνει με τρόπο που να μη διαταράξει τη σταθερότητα του τραπεζικού συστήματος, αλλά «δεν γίνεται να κυνηγάς τον μικρό για ένα χιλιάρικο και να αφήνεις δισεκατομμύρια».

Στο θεσμικό σκέλος, περιέγραψε γραπτή ερώτηση προς τον SSM/ΕΚΤ, ζητώντας να αποκαλυφθούν οι τελικοί δικαιούχοι των δομών τιτλοποίησης και να ενισχυθεί η διαφάνεια, ειδικά όταν υπάρχει κρατική εγγύηση.

Ε.Ε., Τραμπ, Γροιλανδία και «ευρωπαϊκό ξύπνημα»

Στο γεωπολιτικό κομμάτι, ο ευρωβουλευτής μίλησε για Ευρώπη σε «λίθαργο» με «ελαφροβαρείς ηγεσίες», υποστηρίζοντας ότι σήμερα ακόμη και για ευρωπαϊκά ζητήματα (όπως η Ουκρανία) γίνονται συνομιλίες «ερήμην της Ευρώπης».

Για την κρίση που προκλήθηκε από τη ρητορική Τραμπ σχετικά με τη Γροιλανδία, περιέγραψε έντονες διαβουλεύσεις και «εργαλεία» που έπεσαν στο τραπέζι (δασμοί, εμπορικά αντίμετρα κ.ά.), υπογραμμίζοντας ότι απαιτείται σοβαρότητα και υπολογισμός επιπτώσεων ώστε να μην γυρίσει μπούμερανγκ σε ευρώ/εμπόριο.

Παράλληλα, πήρε σαφή θέση ότι Ελλάδα και Κύπρος «θα έπρεπε να πρωτοστατούν στη γειτονιά μας» (Μέση Ανατολή), ενώ εξέφρασε λύπη ότι η Ελλάδα «δεν βγαίνει μπροστά» σε μέτωπα όπως Παλαιστίνη, Συρία, Βαλκάνια.

Ιδιαίτερη αναφορά έκανε σε μια Ευρώπη κοινής άμυνας, αλλά με προϋποθέσεις: «Όχι κάρο πριν το άλογο» και πρώτα καθαρή δέσμευση ότι θα υπερασπιστεί «κάθε σπιθαμή εδαφικής ακεραιότητας» των κρατών-μελών, ενώ τόνισε ότι η Τουρκία δεν μπορεί να “φλερτάρει” με ευρωπαϊκή άμυνα όσο αμφισβητεί την κυριαρχία δύο κρατών-μελών, παραπέμποντας ευθέως στο Κυπριακό.

«Κυριακή στην Τρίπολη – κάθε κατεργάρης στον πάγκο του»

Στο κλείσιμο, ανακοίνωσε ότι την Κυριακή θα βρίσκεται στην Τρίπολη της Λιβύης, προσκεκλημένος, για συναντήσεις με υπουργό Ενέργειας και πρωθυπουργό της αναγνωρισμένης κυβέρνησης, με στόχο –όπως είπε– να συνδεθεί η ευρωπαϊκή στήριξη με σεβασμό βασικών κανόνων διεθνούς δικαίου, «με ένα παράνομο τουρκολιβυκό σύμφωνο στο τραπέζι».

Το πολιτικό του μήνυμα, όπως το συνόψισε ο ίδιος: «Μπήκα για να είμαι χρήσιμος, όχι ευχάριστος».

Δείτε τη συνέντευξη:

Σε μια εφ’ όλης της ύλης ενημέρωση για τα μείζονα ζητήματα που απασχολούν τον ενεργειακό σχεδιασμό της Κυπριακής Δημοκρατίας προέβη ο Υπουργός Ενέργειας, Εμπορίου και Βιομηχανίας, Μιχάλης Δαμιανός. Μιλώντας στην τηλεοπτική εκπομπή «Μεσημέρι και Κάτι», ο κ. Δαμιανός ανέλυσε την τρέχουσα κατάσταση και τους κυβερνητικούς σχεδιασμούς αναφορικά με το τερματικό φυσικού αερίου στο Βασιλικό, την πορεία της ηλεκτρικής διασύνδεσης Great Sea Interconnector (GSI), καθώς και τα χρονοδιαγράμματα για την αξιοποίηση των κοιτασμάτων στην Αποκλειστική Οικονομική Ζώνη της Κύπρου.

Έρευνες για το Βασιλικό και συμβάσεις

Αναφερόμενος στο έργο των υποδομών στο Βασιλικό, ο Υπουργός Ενέργειας επιβεβαίωσε ότι διενεργούνται έρευνες σε ευρωπαϊκό επίπεδο. Διευκρίνισε, ωστόσο, ότι η κυπριακή κυβέρνηση δεν έχει λάβει μέχρι στιγμής επίσημη ενημέρωση σχετικά με τα ευρήματα των εν λόγω ερευνών. Όπως χαρακτηριστικά επεσήμανε, «εκεί όπου γίνονται έρευνες, προφανώς κάποια πράγματα είναι προβληματικά», σπεύδοντας όμως να υπογραμμίσει ότι από την εξέταση των επίσημων συμβάσεων που έχουν υπογραφεί δεν προκύπτουν επιλήψιμα στοιχεία. Ο κ. Δαμιανός τόνισε πως, εάν υφίσταται οποιοδήποτε ζήτημα, αυτό δεν εντοπίζεται στα επίσημα έγγραφα που έχει στη διάθεσή του το κράτος.

Παράλληλα, ο Υπουργός υπενθύμισε ότι η διαδικασία υλοποίησης του έργου εκκίνησε πριν από αρκετά έτη, με την κατακύρωση του διαγωνισμού σε συγκεκριμένη κοινοπραξία. Η εν λόγω κοινοπραξία έχει προσφύγει σε διαδικασία διαιτησίας εναντίον της Κυπριακής Δημοκρατίας, η οποία βρίσκεται σε πλήρη εξέλιξη και αφορά οικονομικές διεκδικήσεις. Ο κ. Δαμιανός κατέστησε σαφές ότι, ανεξαρτήτως της έκβασης της διαιτησίας, αποτελεί επιτακτική ανάγκη να βρεθεί ο κατάλληλος τρόπος ώστε το έργο να προχωρήσει και να ολοκληρωθεί λειτουργικά.

Τεχνική αξιολόγηση και επόμενα βήματα

Σχετικά με την τεχνική κατάσταση του έργου, ο Υπουργός γνωστοποίησε ότι έχει ήδη επιλεγεί, κατόπιν διαγωνιστικής διαδικασίας, γαλλική τεχνική εταιρεία. Η εν λόγω εταιρεία εκπόνησε και παρέδωσε εκτενή τεχνική ανάλυση που αποτυπώνει την πρόοδο των εργασιών, τόσο στις λιμενικές εγκαταστάσεις της προβλήτας όσο και στα χερσαία έργα. Ο κ. Δαμιανός περιέγραψε τη μελέτη ως ιδιαίτερα εξειδικευμένη και τεχνικής φύσεως, το περιεχόμενο της οποίας είναι δύσκολα κατανοητό για το ευρύ κοινό.

Η ουσία της διαδικασίας, σύμφωνα με τον Υπουργό, έγκειται πλέον στην υποχρέωση της Εταιρείας Υποδομών Φυσικού Αερίου (ΕΤΥΦΑ) να καταθέσει συγκεκριμένη πρόταση για το επόμενο στάδιο. Στόχος είναι να κινηθούν άμεσα οι διαδικασίες για την επιλογή νέου εργολάβου, ώστε το έργο να ολοκληρωθεί το συντομότερο δυνατό. Ωστόσο, ο κ. Δαμιανός έκρουσε τον κώδωνα του κινδύνου για τις καθυστερήσεις που παρατηρούνται συχνά στην Κύπρο, προειδοποιώντας ότι τα χρονοδιαγράμματα επιμηκύνονται λόγω προσφορών, ενστάσεων και νομικών εμπλοκών. Όπως ανέφερε χαρακτηριστικά, ένας τεχνικός χρόνος υλοποίησης 18 μηνών ενδέχεται στην πράξη να διπλασιαστεί.

Ρόλος ιδιωτών και Cyfield

Κληθείς να απαντήσει σε ερωτήματα σχετικά με αναφορές για πιθανούς «κρυφούς επενδυτές», ο κ. Δαμιανός δήλωσε κατηγορηματικά ότι δεν έχει καμία τέτοια πληροφόρηση. Προχώρησε σε διευκρινίσεις αναφορικά με την εταιρεία Cyfield, ξεκαθαρίζοντας ότι δεν διαδραματίζει κανέναν ρόλο στο έργο στην παρούσα φάση. Σημείωσε πως η αναφορά αφορούσε απλώς έναν από τους χώρους που θα μπορούσαν μελλοντικά να υποδεχθούν φυσικό αέριο, υπό την προϋπόθεση ότι το έργο θα έχει ολοκληρωθεί. Προς το παρόν, όπως υπογράμμισε, ο μοναδικός φορέας που δύναται να παραλάβει φυσικό αέριο είναι η Αρχή Ηλεκτρισμού Κύπρου (ΑΗΚ).

Ηλεκτρικό καλώδιο GSI και Nexans

Όσον αφορά το έργο της ηλεκτρικής διασύνδεσης Great Sea Interconnector (GSI), ο Υπουργός Ενέργειας αποσαφήνισε τους διακριτούς ρόλους των εμπλεκόμενων μερών. Φορέας υλοποίησης του έργου είναι ο Ανεξάρτητος Διαχειριστής Μεταφοράς Ηλεκτρικής Ενέργειας (ΑΔΜΗΕ), ενώ η εταιρεία Nexans λειτουργεί ως ο υπεργολάβος που έχει αναλάβει την κατασκευή. Τονίστηκε με έμφαση ότι η Κυπριακή Δημοκρατία δεν συμβάλλεται απευθείας με τη Nexans.

Επιπλέον, ο κ. Δαμιανός ανέφερε ότι η επικαιροποίηση των απαραίτητων μελετών έχει ολοκληρωθεί σε υψηλό επίπεδο, ενώ εντός των επόμενων ημερών αναμένονται εξελίξεις σχετικά με την επιλογή για το επόμενο στάδιο της διαδικασίας.

Μετοχική συμμετοχή και κόστος

Σε ερώτηση για το εάν η Κυπριακή Δημοκρατία προτίθεται να συμμετάσχει μετοχικά στο έργο του GSI, ο Υπουργός απάντησε ότι δεν έχει ληφθεί ακόμη σχετική απόφαση. Υπογράμμισε, ωστόσο, ότι για την Κύπρο το κρίσιμο ζήτημα δεν είναι το ιδιοκτησιακό καθεστώς, αλλά η διασφάλιση της ηλεκτρικής επάρκειας και η στρατηγική διασύνδεση με μεγαλύτερες ενεργειακές αγορές. Εξήγησε δε ότι το κόστος που θα κληθεί να επωμιστεί ο Κύπριος καταναλωτής θα επιμεριστεί σε βάθος δεκαετιών και, ως εκ τούτου, δεν πρέπει να εξετάζεται απομονωμένα.

Βασιλικό και GSI δεν είναι ανταγωνιστικά

Ο κ. Δαμιανός απέρριψε κατηγορηματικά τη θεωρία ότι το GSI λειτουργεί ανταγωνιστικά προς το τερματικό του Βασιλικού. Αντιθέτως, ανέφερε ότι η Κύπρος έχει ανάγκη και τις δύο υποδομές: το φυσικό αέριο για τη μείωση του κόστους παραγωγής, και την ηλεκτρική διασύνδεση για λόγους ασφάλειας εφοδιασμού. Τόνισε μάλιστα ότι δεν έχει δεχθεί οποιαδήποτε πίεση από επιχειρηματικά συμφέροντα, ξεκαθαρίζοντας ότι προτεραιότητα παραμένει η ολοκλήρωση του τερματικού στο Βασιλικό, καθώς πρόκειται για έργο πιο ώριμο και ταχύτερο στην υλοποίηση.

Φυσικό αέριο: Κρόνος και Αφροδίτη

Αναφορικά με την εκμετάλλευση των κοιτασμάτων φυσικού αερίου, ο Υπουργός σημείωσε ότι οι πρώτες ποσότητες κυπριακού αερίου αναμένεται να προέλθουν από το κοίτασμα «Κρόνος», με την τελική επενδυτική απόφαση να αναμένεται έως τα τέλη Μαρτίου. Το αέριο προγραμματίζεται να διοχετεύεται σε εγκαταστάσεις στην Αίγυπτο και ακολούθως να κατευθύνεται κυρίως προς την ευρωπαϊκή αγορά, με τον ορίζοντα παραγωγής να τοποθετείται στα έτη 2027–2028.

Τέλος, για το κοίτασμα «Αφροδίτη», ο κ. Δαμιανός ανέφερε ότι βρίσκονται σε εξέλιξη τεχνικές διαπραγματεύσεις με το κράτος του Ισραήλ και τις εμπλεκόμενες εταιρείες, με στόχο την επίλυση των εκκρεμοτήτων, με το χρονοδιάγραμμα να τοποθετείται προς το τέλος.

Δείτε την παρέμβαση Δαμιανού:

Η συζήτηση γύρω από το ενδιαφέρον των Ηνωμένων Πολιτειών για τη Γροιλανδία δεν εδράζεται σε κάποια ιδεολογική εμμονή ή σε ένα απλό γεωπολιτικό καπρίτσιο της αμερικανικής ηγεσίας. Αντιθέτως, η νήσος βρίσκεται στο επίκεντρο του ενδιαφέροντος διότι, στον κόσμο των βαλλιστικών απειλών και της σύγχρονης στρατηγικής, η γεωγραφία παραμένει ένας παράγοντας εξόχως κρίσιμης σημασίας. Συγκεκριμένα, όσον αφορά τον επιχειρησιακό σχεδιασμό του «Χρυσού Θόλου», η Γροιλανδία λειτουργεί ως ο απαραίτητος βόρειος ακρογωνιαίος λίθος ενός εξαιρετικά φιλόδοξου —και για πολλούς αναλυτές βαθιά αποσταθεροποιητικού— αμυντικού εγχειρήματος.

Ο «Χρυσός Θόλος» δεν αποτελεί απλώς ένα νέο, αναβαθμισμένο πρόγραμμα αντιπυραυλικής άμυνας. Στην πραγματικότητα, είναι μια απόπειρα ριζικής αλλαγής του αμυντικού δόγματος. Η μετάβαση που επιχειρείται οδηγεί από την παραδοσιακή αποτροπή, σε μια αρχιτεκτονική σχεδόν καθολικής κάλυψης άμυνας, η οποία επεκτείνεται στη διαστημική αναχαίτιση. Μετακινείται από τη λογική της διαχείρισης κινδύνου, στην υπόσχεση μιας σχεδόν απόλυτης ασφάλειας.

Από το «Star Wars» στη νέα εποχή

Είναι σημαντικό να διευκρινιστεί ότι η ιδέα αυτή δεν είναι καινούργια στα χρονικά της αμερικανικής στρατηγικής. Ήδη από τη δεκαετία του 1980, το Strategic Defense Initiative —το οποίο έγινε ευρύτερα γνωστό ως το περίφημο «Star Wars»— επιχείρησε να σπάσει το δόγμα της αμοιβαίας καταστροφής. Ωστόσο, εκείνη την εποχή, η τεχνολογία δεν άντεξε τις φιλοδοξίες των σχεδιαστών. Σήμερα, τα δεδομένα έχουν μεταβληθεί δραματικά: η ύπαρξη μαζικών δορυφορικών αστερισμών, η δυνατότητα φθηνότερων εκτοξεύσεων και η ανάπτυξη προηγμένων αισθητήρων δίνει στο ίδιο όραμα νέα πολιτική ζωή και νέα διάσταση αλλά και ποσοστά επιτυχίας που παλαιότερα θεωρούνταν ανέφικτα.

Ο Ντόναλντ Τραμπ επαναφέρει αυτή τη λογική χρησιμοποιώντας μια διαφορετική ρητορική. Στις τοποθετήσεις του δεν μιλά για κάποια φιλοσοφική υπέρβαση αλλά για το «ασπίδα», που θα καταστήσει τις Ηνωμένες Πολιτείες άτρωτες απέναντι σε εξωτερικές απειλές. Το όνομα «Χρυσός Θόλος» δεν είναι τυχαίο. Παραπέμπει ευθέως σε μια απόλυτη κάλυψη, σε έναν θόλο που κλείνει ερμητικά τον ουρανό, αλλά και στην δική του αντίληψη για την ισχύ —αλλά και το χρήμα που απαιτείται για την υλοποίησή της.

Τι είναι στην πράξη ο «Χρυσός Θόλος»

Στον επιχειρησιακό πυρήνα του, το σχέδιο αυτό είναι πολυδιάστατο και περιλαμβάνει τρία διασυνδεδεμένα επίπεδα λειτουργίας.

Πρώτον, προβλέπεται η ανάπτυξη ενός εκτεταμένου δικτύου δορυφόρων έγκαιρης προειδοποίησης και παρακολούθησης, το οποίο θα είναι ικανό να εντοπίζει εκτοξεύσεις βαλλιστικών και υπερηχητικών όπλων σε πραγματικό χρόνο. Ο στόχος δεν είναι απλώς η προειδοποίηση, αλλά η άμεση καθοδήγηση της αναχαίτισης με εξαιρετική ακρίβεια πυρός.

Δεύτερον, το σχέδιο βασίζεται σε πολλαπλά στρώματα αναχαίτισης —επίγεια, θαλάσσια και, για πρώτη φορά σε τέτοια κλίμακα, διαστημικά. Η συζήτηση που έχει ανοίξει για αναχαιτιστές σε τροχιά δεν είναι πλέον θεωρητική. Είναι ο πυρήνας των νέων δυνατοτήτων, ικανά να πλήττουν πυραύλους στα πρώτα λεπτά της πτήσης τους, πριν απελευθερωθούν πολλαπλές κεφαλές ή παραπλανητικά αντίμετρα.

Τρίτον, απαιτείται η πλήρης διασύνδεση με τα υπάρχοντα συστήματα διοίκησης και ελέγχου. Ο «Χρυσός Θόλος» δεν αντικαθιστά το σημερινό πλέγμα αεράμυνας. Το απορροφά και το υπερκαλύπτει, μετατρέποντας την αντιπυραυλική άμυνα σε μια συνεχή, αδιάλειπτη διαδικασία.

Γιατί η Γροιλανδία είναι αναντικατάστατη

Μέσα σε αυτό το περίπλοκο σχέδιο, η Γροιλανδία δεν αποτελεί απλώς έναν ακόμη κρίκο της αλυσίδας. Είναι ο κεντρικός κόμβος.

Οι περισσότερες βαλλιστικές τροχιές από τη Ρωσία προς τη Βόρεια Αμερική διέρχονται πάνω από την Αρκτική, καθιστώντας την περιοχή το ιδανικό σημείο για την εγκατάσταση ραντάρ έγκαιρης προειδοποίησης, διαστημική επιτήρηση και διασύνδεση δορυφορικών δεδομένων. Οι Ηνωμένες Πολιτείες το γνωρίζουν αυτό εδώ και δεκαετίες, όταν εγκατέστησαν εκεί κρίσιμες υποδομές.

Στον «Χρυσό Θόλο», η Γροιλανδία λειτουργεί ως το βόρειο μάτι και το βόρειο αυτί του συστήματος. Χωρίς την πλήρη αξιοποίησή της, η αρχιτεκτονική παρουσιάζει τυφλό σημείο. Με αυτήν, η άμυνα αποκτά συνεχή κάλυψη στον πιο ευαίσθητο άξονα απειλής. Εδώ εξηγείται και η ωμότητα με την οποία τίθεται το ζήτημα: η απαίτηση για εκχώρηση ή πλήρη έλεγχο δεν αφορά τη Δανία ως κράτος. Αφορά την επιτακτική ανάγκη των ΗΠΑ να μην εξαρτώνται από τρίτους σε μια περιοχή που θεωρούν πλέον ζωτικό στρατηγικό βάθος.

Το κόστος και η ψευδαίσθηση

Ο Ντόναλντ Τραμπ έχει μιλήσει δημόσια για κόστος που αγγίζει τα 175 δισ. δολάρια. Ωστόσο, οι ανεξάρτητες εκτιμήσεις αναλυτών ανεβάζουν τον λογαριασμό πολύ ψηλότερα, ειδικά αν το πρόγραμμα επεκταθεί σε πλήρη διαστημική αναχαίτιση. Το ζήτημα, όμως, δεν είναι μόνο δημοσιονομικό. Είναι πρωτίστως στρατηγικό.

Κάθε υπόσχεση για καθολική άμυνα παράγει αναπόφευκτα αντίδραση από τους ανταγωνιστές. Αυτό μεταφράζεται σε περισσότερους πυραύλους, πιο σύνθετα αντίμετρα, υπερηχητικά οχήματα και αντιδορυφορικά όπλα. Ο «Χρυσός Θόλος» δεν ακυρώνει την κούρσα εξοπλισμών. Την ανεβάζει σε νέο επίπεδο, μεταφέροντάς την πλέον στο Διάστημα.

Η πολιτική διάσταση – Κυριαρχία, όχι συμμαχία

Η επίμονη απαίτηση για τη Γροιλανδία αποκαλύπτει και κάτι ακόμη για τη νοοτροπία της Ουάσιγκτον. Στο δόγμα Τραμπ, η ασφάλεια δεν οικοδομείται μέσω πολυμερών εγγυήσεων και διπλωματίας. Οικοδομείται μέσω άμεσου ελέγχου. Ό,τι κρίνεται ως κρίσιμο, πρέπει να «ανήκει».

Αυτή η προσέγγιση φέρνει σε εξαιρετικά δύσκολη θέση παραδοσιακούς συμμάχους, από τη Δανία έως τον Καναδά, και μετατρέπει ένα τεχνικό αμυντικό σχέδιο σε μείζον ζήτημα κυριαρχίας και διεθνούς τάξης. Η Γροιλανδία γίνεται έτσι κάτι παραπάνω από ένα απλό γεωγραφικό σημείο στον χάρτη. Γίνεται το σύμβολο μιας μετάβασης —από τη συμμαχική αρχιτεκτονική ασφαλείας, σε μια πιο ωμή, ιεραρχική αντίληψη ισχύος.

Ο «Χρυσός Θόλος» είναι το όραμα μιας Αμερικής που δεν εμπιστεύεται πια ούτε την αποτροπή ούτε τις συμμαχίες ως επαρκείς εγγυήσεις για την επιβίωσή της. Είναι ένας σχεδιασμός τεχνολογικά φιλόδοξος, οικονομικά βαρύς και στρατηγικά επικίνδυνος. Και η Γροιλανδία βρίσκεται στον πυρήνα του όχι μόνο λόγω Τραμπ, αλλά επειδή το επιβάλλει η φυσική των πυραύλων και η γεωγραφία του πλανήτη.

Αν τελικά υλοποιηθεί, το σχέδιο αυτό δεν θα αλλάξει μόνο τον τρόπο που οι Ηνωμένες Πολιτείες αμύνονται. Θα αλλάξει τον τρόπο που ο κόσμος αντιλαμβάνεται το Διάστημα —όχι ως κοινό πεδίο της ανθρωπότητας, αλλά ως το επόμενο στρατηγικό σύνορο σύγκρουσης.