Ακολουθήστε μας

Γενικά θέματα

Το κουρδικό αδιέξοδο

Δημοσιεύτηκε στις


Η σύλ­λη­ψη του Ο­τσα­λάν α­πο­τε­λεί πραγ­μα­τι­κό μπού­με­ραν­γκ για το τουρ­κι­κό κα­τε­στη­μέ­νο. Α­κό­μα και αν βρα­χυ­πρό­θε­σμα κα­τορ­θώ­σει να ε­λέγ­ξει τις ε­ξε­λί­ξεις -πράγ­μα ε­ξαι­ρε­τι­κά αμ­φί­βο­λο- δεν θα βγει κερ­δι­σμέ­νο α­πό τα βα­σα­νι­στή­ρια στα ο­ποί­α υ­πο­βά­λει τον Ο­τσα­λάν, τον ο­ποί­ο ­με­τέ­βα­λε σε ε­θνι­κό η­γέ­τη ό­λων των Κούρ­δων.

Συγγραφέας: Γ. Καραμπελιάς
Άρδην τ. 18
H σύλ­λη­ψη του Α­μπντου­λάχ Ο­τσα­λάν α­πο­τέ­λε­σε προ­φα­νώς μια νί­κη για το τουρ­κι­κό φα­σι­στι­κό κα­θε­στώς, για τους Αμε­ρι­κα­νούς και τους Ισ­ρα­η­λι­νούς συμ­μά­χους τους. Πρό­κει­ται ό­μως για μια νί­κη πύρ­ρεια, η ο­ποί­α εί­ναι αμ­φί­βο­λο αν θα λει­τούρ­γη­σει α­κό­μα και βρα­χυ­πρόθεσμα. Α­ντί­θε­τα, εί­ναι βέ­βαιο ό­τι, με­σο­πρό­θε­σμα και μα­κρο­πρό­θε­σμα, θα ε­πι­τεί­νει τό­σο τις α­ντι­θέ­σεις α­νά­με­σα στους “συμ­μά­χους” της ε­παί­σχυ­ντης ε­πι­χεί­ρη­σης του Να­ϊ­ρό­μπι ό­σο και θα ε­πι­τα­χύ­νει την δια­μόρ­φω­ση της ε­θνι­κής συ­νεί­δη­σης του κουρ­δι­κού λα­ού. Έ­τσι, αυ­τό που έ­μοια­ζε έ­ως τώ­ρα ως το α­διέ­ξο­δο του κουρ­δι­κού ε­θνι­κού κι­νή­μα­τος, με­τα­βάλ­λε­ται στα­δια­κά και σε α­διέ­ξο­δο των ί­διων των α­ντι­πά­λων του κουρ­δι­κού λα­ού.

Το “α­διέ­ξο­δο” του κουρ­δι­κού κι­νή­μα­τος εί­ναι συ­νέ­πεια της τρι­χο­τό­μη­σης του κουρ­δι­κού λα­ού α­νά­με­σα στα τρί­α ι­σχυ­ρό­τε­ρα και ε­πε­κτα­τι­κό­τε­ρα κρά­τη της πε­ριο­χής, την Τουρ­κί­α, το Ι­ράν και το Ι­ράκ -για να μην α­να­φέ­ρου­με αυ­τούς που ζουν στη Συ­ρί­α και τις χώ­ρες που προ­ήλ­θαν α­πό την διά­λυ­ση της Σο­βιε­τι­κής Έ­νω­σης- μη μπο­ρώντας έτσι να βρουν κα­νέ­να μό­νι­μο στή­ριγ­μα στον α­πε­λευ­θε­ρω­τι­κό τους α­γώ­να, ο ο­ποί­ος εί­ναι υ­πο­χρε­ω­τι­κά τρι­χο­το­μη­μέ­νος. Πράγ­μα­τι, οι Κούρ­δοι του κά­θε κρά­τους διε­ξή­γα­γαν μέ­χρι σή­με­ρα μό­νοι τους τον α­γώ­να στο δι­κό τους κρά­τος, ό­χι μό­νο για­τί η φε­ου­δα­λι­κή και πα­τριαρ­χι­κή ορ­γά­νω­ση της κοι­νω­νί­ας τους πο­λυ­δια­σπού­σε, ό­σο και -κυ­ρί­ως- για­τί, αν προ­χω­ρού­σαν σε έ­να ε­νο­ποι­η­μέ­νο ε­θνι­κό κί­νη­μα, θα α­ντι­με­τώ­πι­ζαν ταυ­τό­χρο­να και τους τρεις κυ­ριάρ­χους τους.

Μια ι­στο­ρί­α ε­ξε­γέρ­σε­ων
Ο κουρ­δι­κός λα­ός εμ­φα­νί­ζε­ται στην ι­στο­ρί­α α­πό πο­λύ πα­λιά, α­πό τό­τε που τα ιν­δο­ευ­ρω­πα­ϊ­κά φύ­λα θα με­τα­να­στεύ­σουν στην πε­ριο­χή και θα δια­μορ­φω­θεί η κουρ­δι­κή γλώσ­σα -πε­ρί­που την ί­δια πε­ρί­ο­δο με την ά­φι­ξη στην Ελ­λά­δα των ελ­λη­νι­κών φύ­λων. Η γλώσ­σα τους α­νή­κει στον ι­ρα­νι­κό κλά­δο των ιν­δο­ευ­ρω­πα­ϊ­κών γλωσ­σών. Οι Κούρ­δοι, οι ο­ποί­οι ή­ταν πε­ρισ­σό­τε­ρο γνω­στοί ως Μή­δοι, θα ε­ξι­σλα­μι­σθούν και μά­λι­στα, ε­ξαι­τί­ας του α­ντα­γω­νι­σμού με τους Ι­ρα­νούς, θα α­πο­δε­χθούν το σου­νι­τι­κό δόγ­μα και θα συ­νερ­γα­στούν σε μια πρώ­τη πε­ρί­ο­δο με του­ς Ά­ρα­βες και τους Ο­θω­μα­νούς. Ο με­γά­λος η­γέ­της του Ι­σλάμ, ο Σα­λα­δί­νος, που νί­κη­σε τους Σταυ­ρο­φό­ρους, ή­ταν Κούρ­δος. Οι Ο­θω­μα­νοί, για να προ­σε­ται­ρι­στούν τους Κούρ­δους, θα πα­ρα­χω­ρή­σουν ε­κτε­τα­μέ­νη αυ­το­νο­μί­α στα κουρ­δι­κά πρι­γκη­πά­τα, του­λά­χι­στον μέ­χρι τις αρ­χές του 19ου αιώ­να. Ό­μως, α­πό τις αρ­χές του 19ου αιώ­να και τις α­παρ­χές “με­ταρ­ρύθ­μι­σης” της Ο­θω­μα­νι­κής αυ­το­κρα­το­ρί­ας, οι ε­λευ­θε­ρί­ες των Κούρ­δων στα­δια­κά κα­ταρ­γού­νται κι έ­να κύ­μα ε­ξε­γέρ­σε­ων α­πλώ­νε­ται σε ό­λο τον 19ο αιώ­να.

Στην πε­ρί­ο­δο του Α΄ Πα­γκο­σμί­ου Πο­λέ­μου και α­μέ­σως με­τά, οι Κούρ­δοι φε­ου­δάρ­χες συμ­μα­χούν με τους Νε­ό­τουρ­κους και ­τον Κε­μάλ ο ο­ποί­ος τους υ­πό­σχε­ται ό­τι το νέ­ο κρά­τος θα εί­ναι έ­να “κρά­τος Κούρ­δων και Τούρ­κων”. Στην συμ­μα­χί­α αυ­τή συμ­βάλ­λει και το γε­γο­νός ό­τι η Κοι­νω­νί­α των Ε­θνών πα­ρα­χώ­ρη­σε με­γά­λο μέ­λος κουρ­δι­κών ε­δα­φών στο υ­πό­ δη­μιουρ­γί­α με­γά­λο Αρ­με­νι­κό κρά­τος. Ό­μως, με­τά τον ε­ξαν­δρα­πο­δι­σμό των χρι­στια­νι­κών πλη­θυ­σμών α­πό τους Νε­ό­τουρ­κους και τον Κε­μάλ, το νέ­ο κρά­τος θα δια­κη­ρύ­ξει πως “στην Τουρ­κί­α υ­πάρ­χουν μό­νο Τούρ­κοι” και οι Κούρ­δοι τί­θε­νται υ­πό διωγ­μόν. Αυ­τό το γε­γο­νός θα προ­κα­λέ­σει μια σει­ρά με­γά­λων ε­ξε­γέρ­σε­ων που θα διαρ­κέ­σουν α­πό το 1925 έ­ως το 1938 και θα πνι­γούν στο αί­μα.

Με­τά την κα­τα­στο­λή του κουρ­δι­κού κι­νή­μα­τος στην Τουρ­κί­α, το κουρ­δι­κό κί­νη­μα θα έ­χει ως ε­πί­κε­ντρο, μέ­χρι την δε­κα­ε­τί­α του 1980, τους Κούρ­δους του Ι­ράκ και του Ι­ράν. Ό­μως έ­να α­κό­μα βή­μα έ­γι­νε με την εμ­φά­νι­ση του έ­νο­πλου α­ντάρ­τι­κου στο τουρ­κι­κό Κουρ­δι­στάν, ό­που ζει πά­νω α­πό το μι­σό του κουρ­δι­κού λα­ού. Σή­με­ρα λοι­πόν, για πρώ­τη φο­ρά στην πρό­σφα­τη ι­στο­ρί­α, υ­πάρ­χουν κουρ­δι­κά κι­νή­μα­τα και στις τρεις πλευ­ρές των συ­νό­ρων. Πρό­κει­ται για έ­να στοι­χεί­ο τε­ρά­στιας ση­μα­σί­ας, που εν σπέρ­μα­τι ε­μπε­ριέ­χει την δυ­να­τό­τη­τα ε­νο­ποί­η­σης του κουρ­δι­κού ε­θνι­κού κι­νή­μα­τος.

Σε ό­,τι α­φο­ρά την τύ­χη των Κούρ­δων του Ι­ράκ, ε­νώ εί­ναι γνω­στό πως η Τουρ­κί­α ε­πο­φθαλ­μιά τα πε­τρέ­λαια του Κιρ­κούκ και της Μο­σού­λης, α­πό την άλ­λη πλευ­ρά φο­βά­ται ι­διαί­τε­ρα μια πι­θα­νή εν­σω­μά­τω­σή τους στο τουρ­κι­κό κρά­τος. Πρό­κει­ται για έ­να ά­λυ­το δί­λημ­μα για τις άρ­χου­σες τά­ξεις της Τουρ­κί­ας: πώς να πά­ρουν τα πε­τρέ­λαια, σε πε­ρί­πτω­ση δια­με­λι­σμού του Ι­ράκ, χω­ρίς ταυ­τό­χρο­να να ι­σχυ­ρο­ποι­ή­σουν τους Κούρ­δους!

Ο α­γώ­νας στοτουρ­κι­κό Κουρ­δι­στάν
Εί­ναι βέ­βαια προ­φα­νές πως η βα­σι­κή αι­τί­α για την α­να­φαι­νό­με­νη με­τα­στρο­φή της τουρ­κι­κής πο­λι­τι­κής στο Κουρ­δι­κό βρί­σκε­ται στο γε­γο­νός ό­τι ο ε­θνι­κο­α­πε­λευ­θε­ρω­τι­κός α­γώ­νας των Κούρ­δων της Τουρ­κί­ας έ­χει ρι­ζώ­σει και γί­νε­ται ό­λο και πιο α­πει­λη­τι­κός για τα τουρ­κι­κά συμ­φέ­ρο­ντα.

Το τουρ­κι­κό κρά­τος εί­ναι υ­πο­χρε­ω­μέ­νο να α­ντι­με­τω­πί­ζει τους Κούρ­δους ό­λο και πε­ρισ­σό­τε­ρο σαν έ­ναν κα­τε­χό­με­νο λα­ό που έ­χει φτά­σει στα πρό­θυ­ρα της α­νοι­κτής ε­ξέ­γερ­σης. Γι’ αυ­τό και το τουρ­κι­κό κρά­τος ε­γκαι­νιά­ζει μια νέ­α πο­λι­τι­κή που, πα­ράλ­λη­λα με την κα­τα­στο­λή και τις στρα­τιω­τι­κές ε­πι­χει­ρή­σεις με­γά­λης κλί­μα­κας, ό­πως οι ει­σβο­λές στο Ι­ράκ, θα με­τα­χει­ρί­ζε­ται και πο­λι­τι­κά, οι­κο­νο­μι­κά και δη­μο­γρα­φι­κά ό­πλα για την α­ντι­με­τώ­πι­ση του κουρ­δι­κού κι­νή­μα­τος.

Η χρη­σι­μο­ποί­η­ση των ε­κτο­πί­σε­ων με­γά­λης κλί­μα­κας, έ­τσι ώ­στε να δια­σπα­ρούν οι Κούρ­δοι σε μια ευ­ρύ­τε­ρη πε­ριο­χή, η προ­ώ­θη­ση των φραγ­μά­των στον Τί­γρη και τον Ευ­φρά­τη, ώ­στε να δη­μιουρ­γη­θούν κοι­νω­νι­κά στρώ­μα­τα ευ­νο­ϊ­κά προς την τουρ­κι­κή ε­ξου­σί­α, ι­διαί­τε­ρα στον α­γρο­τι­κό πλη­θυ­σμό και, τέ­λος, η προ­σπά­θεια προ­σε­ται­ρι­σμού των Κούρ­δων σου­νι­τών μέ­σω των Ι­σλα­μι­κών κομ­μά­των, α­πο­τε­λούν στοι­χεί­α της ί­διας στρα­τη­γι­κής, πα­ράλ­λη­λα με τις δο­λο­φο­νί­ες, τα βα­σα­νι­στή­ρια, τις στρα­τιω­τι­κές ε­πι­χει­ρή­σεις και την τα­κτι­κή της κα­μμέ­νης γης.

Πρό­κει­ται ό­μως για μια στρα­τη­γι­κή που μό­νο βρα­χυ­πρό­θε­σμα ο­φέ­λη μπο­ρεί να έ­χει και που εί­ναι δυ­να­τό να με­τα­βλη­θεί σε μπού­με­ραν­γκ. Η στρα­τη­γι­κή της οι­κο­νο­μι­κής α­νά­πτυ­ξης, ε­νι­σχύ­ο­ντας τα μι­κρο­α­στι­κά στρώ­μα­τα στην ύ­παι­θρο και α­πο­συν­θέ­το­ντας τις φε­ου­δα­λι­κές σχέ­σεις και τις φυ­λές, μπο­ρεί να α­πο­τε­λέ­σει το έ­δα­φος για την πα­ραπέ­ρα ε­νί­σχυ­ση της ε­νό­τη­τας των Κούρ­δων! Η δια­σπο­ρά και η με­τα­κί­νη­ση πλη­θυ­σμών, ό­ταν πρό­κει­ται για πλη­θυ­σμούς με­γά­λους, ό­πως ο κουρ­δι­κός, μπο­ρεί να ε­νι­σχύ­σει την αί­σθη­ση της δια­φο­ρο­ποί­η­σης α­πό τους τουρ­κι­κούς πλη­θυ­σμούς, κλπ. κλπ. Ό­σο για τη χρη­σι­μο­ποί­η­ση του “ι­σλα­μι­κού ό­πλου”, που χρη­σι­μο­ποί­η­σαν οι στρα­τη­γοί στην δε­κα­ε­τί­α του 1980, παρ’ ό­λο που φά­νη­κε να ε­πι­τυγ­χά­νει (στις πό­λεις του Κουρ­δι­στάν το Κόμ­μα της Ευ­η­με­ρί­ας πή­ρε το υ­ψη­λό­τε­ρο πο­σο­στό ψή­φων), δη­μιούρ­γη­σε νέ­ες α­ντι­θέ­σεις -που πρό­σφα­τα α­να­δεί­χθη­καν- με­τα­ξύ του κε­μα­λι­σμού και του ι­σλα­μι­σμού. Και μπρο­στά στον κίν­δυ­νο να με­τα­βλη­θεί το ι­σλα­μι­κό κί­νη­μα σε ό­χη­μα έκ­φρα­σης των Κούρ­δων, κα­τά έ­να με­γά­λο μέ­ρος ο­δή­γη­σε εν τέ­λει και στην κα­τα­στο­λή του ί­διου του ι­σλα­μι­σμού!

Εί­ναι πλέ­ον εμ­φα­νές ό­τι δεν υ­πάρ­χει τρό­πος ε­ξα­φά­νι­σης ε­νός ο­λό­κλη­ρου λα­ού που διεκ­δι­κεί το δι­καί­ω­μα στην ύ­παρ­ξη και την ταυ­τό­τη­τά του. Η α­ντί­στρο­φη μέ­τρη­ση έ­χει αρ­χί­σει για το κε­μα­λι­κό κα­τε­στη­μέ­νο της Τουρ­κί­ας και η σύλ­λη­ψη του Ο­τσα­λάν θα ε­πι­τα­χύ­νει τις ε­ξε­λί­ξεις.

Η γέ­νε­ση ε­νός έ­θνους
Η “έ­ξο­δος” του Ο­τσα­λάν στην Ευ­ρώ­πη και η σύλ­λη­ψή του, ε­πι­τα­χύ­νουν δρα­μα­τι­κά την δια­μόρ­φω­ση του Κουρ­δι­κού έ­θνους, τό­σο με την διε­θνο­ποί­η­ση που προ­κά­λε­σε ό­σο και με την ό­ξυν­ση της δια­φο­ρο­ποί­η­σης Κούρ­δων και Τούρ­κων σε μο­ρια­κό και σε συλ­λο­γι­κό ε­πί­πε­δο. Και δεν εί­ναι μό­νο οι διε­θνείς κι­νη­το­ποι­ή­σεις των Κούρ­δων α­πό το Σίδ­νε­ϋ έ­ως την Οτ­τά­βα που κα­τα­δει­κνύ­ουν αυ­τήν την νέ­α συ­νει­δη­το­ποί­η­ση, δεν εί­ναι μό­νο οι δια­δη­λώ­σεις των Κούρ­δων της Τουρ­κί­α, αλ­λά a contrario και οι εκ­φρά­σεις σω­βι­νι­σμού των Τούρ­κων που διευ­ρύ­νουν το χά­σμα α­νά­με­σα σε Κούρ­δους και Τούρ­κους, ι­διαί­τε­ρα στις με­γά­λες πό­λεις της Τουρ­κί­ας. Για­τί, βέ­βαια, δεν πρέ­πει να ξε­χνά­με πως μέ­χρι πρό­σφα­τα η δια­μόρ­φω­ση της ε­θνι­κής συ­νεί­δη­σης των Κούρ­δων της­ Τουρ­κί­ας δεν ή­ταν ού­τε κα­θο­λι­κή, ού­τε ε­νιαί­α. Χι­λιά­δες α­ξιω­μα­τού­χοι, α­κό­μα και υ­πουρ­γοί εί­ναι κουρ­δι­κής κα­τα­γω­γής. Το κύ­μα λοι­πόν της α­ντι­πα­ρά­θε­σης που προ­κά­λε­σε η υ­πό­θε­ση Ο­τσα­λάν ε­πι­τεί­νει την ε­θνι­κή δια­φο­ρο­ποί­η­ση.

Η σύλ­λη­ψη του Ο­τσα­λάν α­πο­τε­λεί πραγ­μα­τι­κό μπού­με­ραν­γκ για το τουρ­κι­κό κα­τε­στη­μέ­νο. Α­κό­μα και αν βρα­χυ­πρό­θε­σμα κα­τορ­θώ­σει να ε­λέγ­ξει τις ε­ξε­λί­ξεις -πράγ­μα ε­ξαι­ρε­τι­κά αμ­φί­βο­λο- δεν θα βγει κερ­δι­σμέ­νο α­πό τα βα­σα­νι­στή­ρια στα ο­ποί­α υ­πο­βά­λει τον Ο­τσα­λάν, τον ο­ποί­ο ­με­τέ­βα­λε σε ε­θνι­κό η­γέ­τη ό­λων των Κούρ­δων.

Η δια­φο­ρο­ποί­η­ση α­με­ρι­κα­νι­κών, τουρ­κι­κών και ευ­ρω­πα­ϊ­κών ε­πι­διώ­ξε­ων
Πράγ­μα­τι, ε­νώ η σύλ­λη­ψη του Ο­τσα­λάν πραγ­μα­το­ποι­ή­θη­κε με τις συ­ντο­νι­σμέ­νες ε­νέρ­γειες Α­με­ρι­κα­νών, Ισ­ρα­η­λι­νών και Τούρ­κων, τα με­σο­πρό­θε­σμα συμ­φέ­ρο­ντα των Α­με­ρι­κα­νών και των Τούρ­κων δεν συμ­βα­δί­ζουν και τα δύ­ο μέ­ρη α­πο­κλί­νουν ως προς το νό­η­μα και την χρη­σι­μό­τη­τα αυ­τής της σύλ­λη­ψης. Για τους Τούρ­κους, αυ­τή η σύλ­λη­ψη θα ση­μά­νει την “ε­ξά­λει­ψη” της κουρ­δι­κής υ­πο­θή­κης,ε­νώ για τους Α­με­ρι­κά­νους την στα­δια­κή προ­ώ­θη­ση των “δι­κών τους” πει­θή­νιων Κούρ­δων, κατ’ αρ­χήν στο Ι­ράκ- των Τα­λα­μπα­νί και Μπαρ­ζα­νί- και αρ­γό­τε­ρα και στο Ι­ράν, αλ­λά προ­ο­πτι­κώς και στην ί­δια την Τουρ­κί­α, με ά­με­σο στό­χο την α­πό­σπα­ση των πε­τρε­λαί­ων της Μο­σού­λης α­πό το Ι­ράκ, και με­σο-μα­κρο­πρό­θε­σμα την χρη­σι­μο­ποί­η­ση του κουρ­δι­κού προ­βλή­μα­τος για τον έ­λεγ­χο των κυ­βερ­νή­σε­ων της πε­ριο­χής. Κα­τά συ­νέ­πεια οι “α­νε­ξέ­λε­γκτοι” Ο­τσα­λάν και PKK θα έ­πρε­πε να ε­κλεί­ψουν ώ­στε να μπο­ρεί να προ­ω­θη­θεί αυ­τό το σχέ­διο και να μην α­ντι­τα­χθεί ε­πί­μο­να και η ί­δια η Τουρ­κί­α. Ο Ο­τσα­λάν α­πο­τε­λεί το “δώ­ρο” των Α­με­ρι­κά­νων στους Τούρ­κους ώ­στε να α­πο­δε­χθούν την δη­μιουρ­γί­α ε­νός κουρ­δι­κού Μπα­του­στάν στο Ι­ράκ. Το ε­ρώ­τη­μα που τί­θε­ται ό­μως εί­ναι ε­άν τε­λι­κώς οι δη­μιουρ­γί­ες των Μπα­του­στάν θα μπο­ρέ­σουν να ε­μπο­δί­σουν την α­πε­λευ­θέ­ρω­ση ε­νός λα­ού 35 ε­κα­τομ­μυ­ρί­ων ή ε­άν το κουρ­δι­κό έ­θνος έ­χει ή­δη δια­βεί τον Ρου­βί­κω­να της συ­γκρό­τη­σής του και εί­ναι θέ­μα χρό­νου α­πλώς η με­τα­τρο­πή των Μπα­του­στάν σε ε­θνι­κές ε­στί­ες. Στη δεύ­τε­ρη πε­ρί­πτω­ση η σύλ­λη­ψη του Ο­τσα­λάν θα α­πο­τε­λέ­σει έ­να με­γά­λο σταθ­μό στην α­πε­λευ­θε­ρω­τι­κή πο­ρεί­α του κουρ­δι­κού έ­θνους, ως α­φε­τη­ρί­α διε­θνο­ποί­η­σης, του­λά­χι­στον στα πλαί­σια της Ευ­ρώ­πης, του κουρ­δι­κού ζη­τή­μα­τος. Για­τί, βέ­βαια, ο αυ­ξα­νό­με­νος α­ριθ­μός Κούρ­δων που ζουν στην Ευ­ρώ­πη, η α­παρ­χή γέ­νε­σης ε­νός κι­νή­μα­τος αλ­λη­λεγ­γύ­ης προς τον κουρ­δι­κό λα­ό στη Δυ­τι­κή Ευ­ρώ­πη, κα­θώς και η ε­πι­τα­χυ­νό­με­νη ταύ­τι­ση τουρ­κι­κών και α­με­ρι­κα­νι­κών συμ­φε­ρό­ντων στην Μέ­ση Α­να­το­λή και την Κε­ντρι­κή Α­σί­α, δη­μιουρ­γούν τους ό­ρους για μια δια­φο­ρο­ποί­η­ση ευ­ρω­πα­ϊ­κών και τουρ­κο-α­με­ρι­κα­νι­κών συμ­φε­ρό­ντων, δει­λή και υπο­νο­μευ­ό­με­νη α­πό τους Εγ­γλέ­ζους, αλ­λά πραγ­μα­τι­κή και προ­ο­πτι­κά ε­ντο­νό­τε­ρη.

Σχετικά θέματα
Συνέχεια ανάγνωσης

Γενικά θέματα

Θρίλερ στα βάθη της Τουρκίας με 58χρονο Έλληνα μοναχό από το Νέο Μυλότοπο Γιαννιτσών! Αγνοείται από τον Ιούλιο

Ο 58χρονος μοναχός έφυγε από το Νέο Μυλότοπο Γιαννιτσών, με προορισμό την Τουρκία, αποφασισμένος να φτάσει στον Πόντο και την Καππαδοκία, τόπους που συνδέονταν βαθιά με τις ρίζες του και το όραμά του να ζήσει ως ασκητής. Τα ίχνη του όμως χάθηκαν μέσα στην απέραντη τουρκική επικράτεια, βυθίζοντας την οικογένειά του στην αγωνία.

Δημοσιεύτηκε

8 ώρες πριν

στις

17 Οκτωβρίου 2026

από τον

Σε θρίλερ έχει εξελιχθεί η εξαφάνιση ενός 58χρονου Έλληνα ορθόδοξου μοναχού στην Τουρκία, ο οποίος αναχώρησε από τα Γιαννιτσά με προορισμό τον Πόντο και την Καππαδοκία, επιθυμώντας να επισκεφθεί τις πατρογονικές εστίες της οικογένειάς του και να ζήσει ως ασκητής. Σχεδόν τρεις μήνες μετά την αναχώρησή του, τα ίχνη του παραμένουν άγνωστα, με τους συγγενείς του να αναζητούν απεγνωσμένα ένα σημάδι ζωής.

Πρόκειται για τον μοναχό Ιωσήφ, κατά κόσμον Νικόλαο Τσιγκόζη, ο οποίος έφυγε στις 23 Ιουλίου από τον Νέο Μυλότοπο Γιαννιτσών, χωρίς έκτοτε να έχει επικοινωνήσει με την οικογένειά του.

Η υπόθεση παρουσιάστηκε στην εκπομπή «Φως στο Τούνελ» της Αγγελικής Νικολούλη, όπου οι αδελφές του περιέγραψαν τις συνθήκες της εξαφάνισής του και τις προσπάθειες που έχουν κάνει για να τον εντοπίσουν.

Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει η απάντηση του ελληνικού Προξενείου στην Κωνσταντινούπολη, σύμφωνα με την οποία ένα άτομο που μοιάζει με τον αγνοούμενο εμφανίστηκε στα γραφεία του στις 25 Ιουλίου, αναζητώντας πληροφορίες για το πώς θα μπορούσε να ταξιδέψει προς τον Πόντο.

Το όνειρο να επιστρέψει στις πατρογονικές εστίες και να ζήσει ως ασκητής

Η απόφαση του 58χρονου να ταξιδέψει στην Τουρκία δεν ήταν, σύμφωνα με τους συγγενείς του, μια παρορμητική ενέργεια. Αντίθετα, αποτελούσε μια βαθιά προσωπική επιθυμία που είχε εκφράσει επανειλημμένα.

Ο μοναχός Ιωσήφ ήθελε να επισκεφθεί τον Πόντο και την Καππαδοκία, περιοχές με τις οποίες συνδεόταν η οικογενειακή του καταγωγή, αλλά και το όραμά του να ακολουθήσει μια πιο απομονωμένη ασκητική ζωή.

«Είχε διακαή πόθο να πάει στον Πόντο. Έλεγε ότι θέλει να γίνει ασκητής», ανέφερε η αδελφή του, Ευαγγελία, στην εκπομπή.
Η ίδια μίλησε και για την πορεία του αδελφού της στον μοναχισμό, εξηγώντας ότι είχε αφιερώσει μεγάλο μέρος της ζωής του στη μοναστική κοινότητα.

Καλόγερος χάθηκε από τα Γιαννιτσά στα βάθη της Τουρκίας

«Ο αδελφός μου ανήκει στο σχήμα του μοναχισμού. Το 2003 ήταν στο Άγιον Όρος και μετέβη μετά στην Αγία Τριάδα Λαγκαδά. Ακολούθησε τον ηγούμενό του στην Ελασσόνα και έκανε και κουρά. Από Νικόλαος μετονομάστηκε σε Ιωσήφ αλλά το μοναστήρι ορφάνεψε από ηγούμενο και το διάστημα της μετάβασης του σε άλλο μοναστήρι, έμενε μαζί μου στο πατρικό μας», περιέγραψε.
Έτσι, ο 58χρονος βρισκόταν το τελευταίο διάστημα στο οικογενειακό σπίτι στον Νέο Μυλότοπο, περιμένοντας να μεταβεί σε άλλο μοναστήρι. Ωστόσο, όπως αποδείχθηκε, είχε ήδη αρχίσει να σχεδιάζει το ταξίδι του στην Τουρκία.

Η αναχώρηση στις 23 Ιουλίου και το εισιτήριο για την Τουρκία

Η εξαφάνιση του μοναχού έγινε αντιληπτή την Πέμπτη 23 Ιουλίου, όταν οι συγγενείς του διαπίστωσαν ότι είχε φύγει από το χωριό χωρίς να γνωρίζουν τον προορισμό του.

Η αδελφή του, Ευτυχία, που κατοικεί στη Θεσσαλονίκη, κινητοποιήθηκε άμεσα και ξεκίνησε να τον αναζητά. «Το πρωί της 23ης Ιουλίου, ημέρα Πέμπτη, έφυγε ο αδερφός μου. Πήγα στο χωριό μας το Μυλότοπο στα Γιαννιτσά. Ξεκινήσαμε να τον ψάχνουμε αλλά δεν τον βρίσκαμε πουθενά. Πήγα στην αστυνομία, το δήλωσα αλλά έκανα και τον συνειρμό στο μυαλό μου ότι ανέφερε συνέχεια την Κωνσταντινούπολη και πήγαμε να ψάξουμε στα τρένα. Εκεί ήταν ένα ταξιδιωτικό γραφείο και βρήκαμε ότι ένα εισιτήριο κόπηκε στο όνομά του. Επιβεβαιώσαμε αργότερα ότι ανέβηκε στο λεωφορείο για Τουρκία», ανέφερε.

Η ανακάλυψη του εισιτηρίου αποτέλεσε το πρώτο σημαντικό στοιχείο για τις κινήσεις του 58χρονου. Η οικογένεια κατάφερε να επιβεβαιώσει ότι ο μοναχός επιβιβάστηκε σε λεωφορείο με προορισμό την Τουρκία. Ωστόσο, δεν γνώριζε εάν είχε καταφέρει να φτάσει στην Κωνσταντινούπολη και από εκεί να συνεχίσει προς τις περιοχές που επιθυμούσε να επισκεφθεί.

Η επίσκεψη στο ελληνικό Προξενείο και η αναζήτηση διαδρομής προς την Τραπεζούντα

Οι προσπάθειες των συγγενών οδήγησαν και σε επικοινωνία με το ελληνικό Προξενείο στην Κωνσταντινούπολη.
Σύμφωνα με όσα περιέγραψε η Ευτυχία, ο αδελφός τους που ζει στον Καναδά επικοινώνησε με τις προξενικές Αρχές, αναζητώντας πληροφορίες για τον αγνοούμενο.

«Ο αδελφός μου από τον Καναδά πήρε τηλέφωνο στο προξενείο της Κωνσταντινούπολης. Εγώ είχα ενημερώσει και την αστυνομία και μας είπαν ότι όντως ήρθε ένας κύριος που δεν φορούσε ράσα, με ταξί και έψαχνε πώς να πάει στην Τραπεζούντα», ανέφερε.

Κατά την οικογένεια, οι υπάλληλοι του Προξενείου είδαν το διαβατήριο του άνδρα και του έδωσαν οδηγίες για να μεταβεί στον σταθμό υπεραστικών λεωφορείων, ώστε να συνεχίσει το ταξίδι του. Η πληροφορία αυτή ενίσχυσε την εκτίμηση των συγγενών ότι ο μοναχός είχε φτάσει στην Κωνσταντινούπολη και προσπαθούσε να βρει τρόπο να μετακινηθεί προς τον Πόντο. Ωστόσο, κανείς δεν γνωρίζει αν τελικά επιβιβάστηκε σε άλλο λεωφορείο, ποια διαδρομή ακολούθησε ή αν έφτασε στην Τραπεζούντα.

Η επίσημη απάντηση του Προξενείου

Στην προσπάθεια να συγκεντρώσει περισσότερες πληροφορίες για την εξαφάνιση, η εκπομπή «Φως στο Τούνελ» επικοινώνησε με το ελληνικό Προξενείο στην Κωνσταντινούπολη, το οποίο έδωσε γραπτή απάντηση. Σύμφωνα με όσα ανέφερε το Προξενείο, το μεσημέρι του Σαββάτου 25 Ιουλίου εμφανίστηκε στα γραφεία του ένα άτομο που έμοιαζε με τον αγνοούμενο μοναχό.
Ο άνδρας αναζητούσε πληροφορίες σχετικά με τους τρόπους μετάβασης στην περιοχή του Πόντου.

Στην απάντησή του, το Προξενείο ανέφερε: «Ζητούσε πληροφορίες σχετικά με τρόπους μετάβασής του στην περιοχή του Πόντου. Καθώς επρόκειτο για μη εργάσιμη ημέρα, κατόρθωσε να επικοινωνήσει τηλεφωνικά με τον αρμόδιο υπάλληλο στον αριθμό έκτακτης ανάγκης της Αρχής, με χρήση κινητού τηλεφώνου που ανήκε, ωστόσο, σε τρίτο πρόσωπο. Αργά το βράδυ της ίδιας μέρας, αδελφός του αγνοούμενου επικοινώνησε για πρώτη φορά μαζί μας».

Η αναφορά στη χρήση κινητού τηλεφώνου τρίτου προσώπου αποτελεί ένα ακόμη στοιχείο που ενδεχομένως θα μπορούσε να βοηθήσει στην αναζήτηση του μοναχού. Παράλληλα, η χρονική ακολουθία των γεγονότων δείχνει ότι η εμφάνιση του άνδρα στο Προξενείο έγινε δύο ημέρες μετά την αναχώρηση του 58χρονου από τα Γιαννιτσά. Πάντως, στην απάντηση του Προξενείου γίνεται λόγος για άτομο που μοιάζει με τον αγνοούμενο και όχι για οριστική ταυτοποίηση του μοναχού Ιωσήφ.

Η ενημέρωση της Interpol και η αγωνία των συγγενών

Η οικογένεια συνεχίζει τις προσπάθειες εντοπισμού του μοναχού, έχοντας απευθυνθεί τόσο στις ελληνικές Αρχές όσο και στις αρμόδιες υπηρεσίες που μπορούν να συνδράμουν στη διασυνοριακή αναζήτηση. «Η Ίντερπολ και το ελληνικό προξενείο στην Τουρκία έχουν ενημερωθεί», ανέφερε η αδελφή του, Ευαγγελία.

Οι συγγενείς θεωρούν ότι οι έρευνες θα πρέπει να επικεντρωθούν κυρίως στην Κωνσταντινούπολη, στην Τραπεζούντα και στις υπόλοιπες περιοχές του Πόντου, καθώς εκεί σκόπευε να κατευθυνθεί ο 58χρονος. Παράλληλα, δεν αποκλείουν το ενδεχόμενο να προσπάθησε να μεταβεί στην Καππαδοκία, την οποία επίσης επιθυμούσε να επισκεφθεί. Μέχρι στιγμής, ωστόσο, δεν υπάρχουν επιβεβαιωμένες πληροφορίες για το πού μπορεί να βρίσκεται ή αν έχει εγκατασταθεί σε κάποια μοναστική κοινότητα. Η μεγαλύτερη αγωνία των συγγενών του είναι να μάθουν αν είναι καλά στην υγεία του και αν βρίσκεται σε ασφαλές περιβάλλον.
«Θέλουμε να μάθουμε… Ζει; Είναι καλά;», λένε χαρακτηριστικά.

Τα χαρακτηριστικά του αγνοούμενου μοναχού

Ο μοναχός Ιωσήφ, κατά κόσμον Νικόλαος Τσιγκόζης, είναι 58 ετών και έχει ύψος περίπου 1,64 μέτρα. Έχει μακριά γκρίζα μαλλιά, τα οποία συνήθως πιάνει σε κοτσίδα, γκρίζο μουστάκι, κοντοκουρεμένο μούσι και πράσινα μάτια. Είναι κανονικού σωματικού βάρους. Σύμφωνα με όσα έχουν γίνει γνωστά, κατά την επίσκεψη του άνδρα που του έμοιαζε στο ελληνικό Προξενείο δεν φορούσε μοναχικά ράσα, στοιχείο που ενδέχεται να δυσχεραίνει την αναγνώρισή του από ανθρώπους που γνωρίζουν μόνο τη μοναχική του εμφάνιση.

Η οικογένεια απευθύνει έκκληση σε όποιον μπορεί να έχει πληροφορίες για τις κινήσεις του στην Τουρκία ή γνωρίζει εάν βρίσκεται σε κάποιο μοναστήρι ή ασκητήριο να επικοινωνήσει με τις αρμόδιες Αρχές. Σχεδόν τρεις μήνες μετά την αναχώρησή του, το βασικό ερώτημα παραμένει αναπάντητο: Κατάφερε ο μοναχός Ιωσήφ να φτάσει στον Πόντο και να πραγματοποιήσει το όνειρό του ή συνέβη κάτι που διέκοψε το ταξίδι του; Για τους δικούς του ανθρώπους, το μόνο που έχει σημασία είναι να υπάρξει ένα σημάδι ζωής και να μάθουν ότι ο 58χρονος είναι ασφαλής.

protothema.gr
Συνέχεια ανάγνωσης

Γενικά θέματα

Η πετρελαϊκή «μάχη» που ενώνει Τραμπ-Πούτιν και δισεκατομμυριούχους του Κόλπου

Οι συνομιλίες της κυβέρνησης του Ντόναλντ Τραμπ με τη Ρωσία για τον τερματισμό του πολέμου στην Ουκρανία έχουν διευρυνθεί και περιλαμβάνουν πλέον μια υπό διαπραγμάτευση συμφωνία δισεκατομμυρίων δολαρίων για την εξαγορά διεθνών περιουσιακών στοιχείων της ρωσικής πετρελαϊκής εταιρείας Lukoil, σύμφωνα με δημοσίευμα των «New York Times».

Δημοσιεύτηκε

2 εβδομάδες πριν

στις

4 Οκτωβρίου 2026

από τον

Οι συνομιλίες της κυβέρνησης του Ντόναλντ Τραμπ με τη Ρωσία για τον τερματισμό του πολέμου στην Ουκρανία έχουν διευρυνθεί και περιλαμβάνουν πλέον μια υπό διαπραγμάτευση συμφωνία δισεκατομμυρίων δολαρίων για την εξαγορά διεθνών περιουσιακών στοιχείων της ρωσικής πετρελαϊκής εταιρείας Lukoil, σύμφωνα με δημοσίευμα των «New York Times».

Η συμφωνία, η οποία δεν έχει ακόμη οριστικοποιηθεί και τελεί υπό την αίρεση της έγκρισης της αμερικανικής κυβέρνησης και του Κρεμλίνου, αφορά ένα εκτεταμένο χαρτοφυλάκιο πετρελαιοπηγών, διυλιστηρίων και πρατηρίων καυσίμων της Lukoil σε διάφορες χώρες.

Σύμφωνα με τους «New York Times», στο επίκεντρο της υπόθεσης βρίσκεται κοινοπραξία με επικεφαλής τον Αμερικανό επενδυτή Τοντ Μπόελι, στην οποία συμμετέχουν επίσης επενδυτικοί όμιλοι από τη Μέση Ανατολή. Στην προτεινόμενη συμφωνία συμμετέχει και η αμερικανική κυβέρνηση, μέσω της U.S. International Development Finance Corporation (DFC).

 Στο τραπέζι των συνομιλιών Τραμπ-Πούτιν

Οι πολύμηνες διαπραγματεύσεις, σύμφωνα με οκτώ πρόσωπα με γνώση της υπόθεσης που επικαλούνται οι «New York Times», συνδέονται με την ευρύτερη προσπάθεια της κυβέρνησης Τραμπ να αποκαταστήσει οικονομικούς δεσμούς με τη Ρωσία στο πλαίσιο των συνομιλιών για τον τερματισμό του πολέμου στην Ουκρανία.

Το ζήτημα της Lukoil φέρεται να τέθηκε από τον Βλαντιμίρ Πούτιν κατά τη συνάντησή του με τους Αμερικανούς διαπραγματευτές Στιβ Γουίτκοφ και Τζάρεντ Κούσνερ στο Κρεμλίνο, στις 5 Σεπτεμβρίου. Σύμφωνα με πηγή που επικαλείται η αμερικανική εφημερίδα, ο Ρώσος πρόεδρος πρότεινε την προώθηση της συμφωνίας ως ένδειξη ότι η Ρωσία και οι Ηνωμένες Πολιτείες μπορούν να συνεργαστούν επιχειρηματικά.

Οι Αμερικανοί διαπραγματευτές φέρεται να απάντησαν ότι θα εργαστούν για την προώθηση της συμφωνίας, τόσο ως ένδειξη «καλής θέλησης» προς το Κρεμλίνο όσο και με στόχο τη μείωση των διεθνών τιμών ενέργειας.

Η ενδεχόμενη συμφωνία παρουσιάζει ιδιαίτερο οικονομικό ενδιαφέρον για τους υποψήφιους αγοραστές. Η έγκρισή της από τις Ηνωμένες Πολιτείες θα μπορούσε να οδηγήσει στην απελευθέρωση των ρωσικών περιουσιακών στοιχείων από τις αμερικανικές κυρώσεις, αυξάνοντας παράλληλα την αξία τους.

 Οι διασυνδέσεις των επενδυτών

Στην κορυφή της κοινοπραξίας βρίσκεται ο Αμερικανός επενδυτής Τοντ Μπόελι, συνιδιοκτήτης των Los Angeles Dodgers και γνωστός υποστηρικτής του Τραμπ. Στο επενδυτικό σχήμα συμμετέχουν επίσης επιχειρηματικοί όμιλοι από το Κατάρ και τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα.

Οι «New York Times» επισημαίνουν ότι ορισμένοι από τους επενδυτές διατηρούν επιχειρηματικές σχέσεις με πρόσωπα που βρίσκονται κοντά στην κυβέρνηση Τραμπ.

Μεταξύ αυτών είναι οι αδελφοί Μουτάζ και Ράμεζ αλ-Χαγιάτ από το Κατάρ, οι οποίοι έχουν συνεργαστεί με τον Τζάρεντ Κούσνερ και την Ιβάνκα Τραμπ για τη χρηματοδότηση επενδυτικού σχεδίου στην Αλβανία.

Στην κοινοπραξία συμμετέχει επίσης επενδυτικό ταμείο με έδρα το Αμπού Ντάμπι, το οποίο ελέγχεται από τον σεΐχη Ταχνούν μπιν Ζαγιέντ Αλ Ναχιάν, σύμβουλο εθνικής ασφάλειας των Ηνωμένων Αραβικών Εμιράτων. Ο ίδιος συνδέεται με επενδύσεις στην World Liberty Financial, την εταιρεία κρυπτονομισμάτων της οικογένειας Τραμπ.

Παράλληλα, επενδυτικό ταμείο που συνδέεται με τον σεΐχη Ταχνούν αποτελεί σημαντικό μέτοχο της εταιρείας private equity που ίδρυσε ο Κούσνερ μετά την αποχώρησή του από τον Λευκό Οίκο.

 Τα ερωτήματα για πιθανές συγκρούσεις συμφερόντων

Οι διασυνδέσεις αυτές έχουν προκαλέσει ερωτήματα σχετικά με το κατά πόσο προσωπικές επιχειρηματικές σχέσεις μπορεί να διασταυρώνονται με τη διαδικασία λήψης αποφάσεων για μια συμφωνία που συνδέεται με την αμερικανική εξωτερική πολιτική.

Οι «New York Times» αναφέρουν ότι δεν υπάρχει ένδειξη πως ο Γουίτκοφ ή ο Κούσνερ πρόκειται να αποκομίσουν προσωπικό οικονομικό όφελος από τη συμφωνία. Ωστόσο, η υπόθεση έχει εγείρει ζητήματα σχετικά με τις σχέσεις μεταξύ των εμπλεκόμενων επιχειρηματιών και προσώπων του στενού περιβάλλοντος του Τραμπ.

Η Χούι Τσεν, πρώην εισαγγελέας και σύμβουλος σε θέματα οικονομικού εγκλήματος και δεοντολογίας, χαρακτήρισε τις διασυνδέσεις «ανησυχητικές» και έθεσε το ερώτημα κατά πόσο προσωπικά συμφέροντα θα μπορούσαν να επηρεάσουν την αξιολόγηση των υποψήφιων αγοραστών.

Από την πλευρά του, εκπρόσωπος του Γουίτκοφ απέρριψε οποιοδήποτε ζήτημα σύγκρουσης συμφερόντων, υποστηρίζοντας ότι ο Αμερικανός διαπραγματευτής δεν λαμβάνει μισθό και καλύπτει ο ίδιος τα έξοδα των ταξιδιών του στο πλαίσιο της αποστολής του για λογαριασμό του Τραμπ.

Η κούρσα για τα περιουσιακά στοιχεία της Lukoil

Η Lukoil είχε θέσει προς πώληση τα διεθνή περιουσιακά της στοιχεία μετά την επιβολή αμερικανικών κυρώσεων. Αρκετοί υποψήφιοι αγοραστές είχαν εκδηλώσει ενδιαφέρον, μεταξύ των οποίων και μεγάλοι αμερικανικοί ενεργειακοί όμιλοι.

Τον Ιανουάριο, η επενδυτική εταιρεία Carlyle είχε καταλήξει σε προκαταρκτική συμφωνία για την εξαγορά σημαντικού μέρους του διεθνούς χαρτοφυλακίου της Lukoil. Η συμφωνία, ωστόσο, δεν ολοκληρώθηκε, καθώς απαιτούσε την έγκριση της αμερικανικής κυβέρνησης.

Στη συνέχεια, ο όμιλος υπό τον Μπόελι εμφανίστηκε ως ένας από τους βασικούς διεκδικητές των περιουσιακών στοιχείων.

Η αξία των διεθνών περιουσιακών στοιχείων της Lukoil είχε υπολογιστεί από την ίδια την εταιρεία σε περίπου 20 δισ. δολάρια στις αρχές του έτους. Ωστόσο, οι οικονομικοί όροι της υπό διαπραγμάτευση συμφωνίας δεν έχουν γίνει γνωστοί.

 Ο ρόλος της αμερικανικής κυβέρνησης

Η αμερικανική κυβέρνηση συμμετέχει στην προτεινόμενη συμφωνία μέσω της U.S. International Development Finance Corporation, η οποία επενδύει και παρέχει χρηματοδότηση για έργα στο εξωτερικό.

Αμερικανός αξιωματούχος δήλωσε ότι μια ενδεχόμενη συμφωνία για τη Lukoil θα μπορούσε να ενισχύσει την οικονομική ασφάλεια των ΗΠΑ, να εξυπηρετήσει στόχους της αμερικανικής εξωτερικής πολιτικής και να συμβάλει στη μείωση του ενεργειακού κόστους για τους Αμερικανούς.

Η συμφωνία, ωστόσο, χρειάζεται την έγκριση του αμερικανικού υπουργείου Οικονομικών, το οποίο είναι αρμόδιο για την εφαρμογή των κυρώσεων κατά της Ρωσίας.

 Η ενεργειακή διάσταση

Στο υπό διαπραγμάτευση χαρτοφυλάκιο περιλαμβάνονται διυλιστήρια της Lukoil στην Ολλανδία, τη Βουλγαρία και τη Ρουμανία, καθώς και άλλες ενεργειακές υποδομές και πρατήρια καυσίμων σε διάφορες χώρες.

Η ενεργειακή διάσταση αποκτά ιδιαίτερη σημασία καθώς η κυβέρνηση Τραμπ έχει επανειλημμένα υποστηρίξει ότι η αποκατάσταση οικονομικών σχέσεων με τη Ρωσία θα μπορούσε να λειτουργήσει ως κίνητρο για τη Μόσχα ώστε να προχωρήσει σε συμβιβασμούς για τον τερματισμό του πολέμου στην Ουκρανία.

Ο Ρώσος οικονομικός απεσταλμένος Κίριλ Ντμίτριεφ έχει επίσης εμπλακεί στη διαδικασία, ενώ, σύμφωνα με τους «New York Times», έχει δηλώσει ότι ο διάλογος ΗΠΑ-Ρωσίας συνεχίζεται σε πολλούς τομείς, μεταξύ των οποίων και η ενέργεια.

Η συμφωνία για τη Lukoil παραμένει, πάντως, ανοικτή και δεν έχει οριστικοποιηθεί. Η τελική απόφαση θα εξαρτηθεί από τις απαιτούμενες εγκρίσεις των αμερικανικών αρχών και της ρωσικής πλευράς.

skpress.gr

Συνέχεια ανάγνωσης

Γενικά θέματα

Πώς μια «Ελληνίδα» έγινε το «θεμέλιο» της Εθνικής Πινακοθήκης της Ουγγαρίας

Στον πρώτο όροφο της Πινακοθήκης συναντήσαμε την «Ελληνίδα». Πρόκειται για ένα έργο του Jakob Marastoni (1804-1860), ενός ζωγράφου ιταλικής καταγωγής που εγκαταστάθηκε και εργάστηκε στην Πέστη και έγινε μία από τις σημαντικότερες μορφές στην ιστορία της ουγγρικής τέχνης.

Δημοσιεύτηκε

2 εβδομάδες πριν

στις

3 Οκτωβρίου 2026

από τον

Πριν λίγο καιρό επισκεφθήκαμε την Εθνική Πινακοθήκη της Ουγγαρίας στη Βουδαπέστη, ένα από τα πλέον σημαντικά μουσεία της χώρας, στο οποίο παρουσιάζεται με μοναδικό τρόπο η εξέλιξη της ουγγρικής εικαστικής τέχνης από τον 11ο αιώνα μέχρι σήμερα. Βρίσκεται στο Βασιλικό Ανάκτορο του Κάστρου της Βούδας και ιδρύθηκε το 1957 με βάση κυρίως τις ουγγρικές συλλογές του Μουσείου Καλών Τεχνών. Η συλλογή της περιλαμβάνει περίπου 110.00 έργα.

Στον πρώτο όροφο της Πινακοθήκης συναντήσαμε την «Ελληνίδα». Πρόκειται για ένα έργο του Jakob Marastoni (1804-1860), ενός ζωγράφου ιταλικής καταγωγής που εγκαταστάθηκε και εργάστηκε στην Πέστη και έγινε μία από τις σημαντικότερες μορφές στην ιστορία της ουγγρικής τέχνης.

Το έργο του με τίτλο «Ελληνίδα», φιλοτεχνημένο το 1845, θεωρείται εξαιρετικά σημαντικό για τη δημιουργία της συλλογής της Ουγγρικής Εθνικής Πινακοθήκης. Είναι το πρώτο έργο που σηματοδότησε την έναρξη της συστηματικής συλλογής ουγγρικής ζωγραφικής στα εθνικά ιδρύματα.⁠ Είναι επίσης το πιο γνωστό και εμβληματικό έργο του ζωγράφου.

Οι διαστάσεις του είναι 77Χ61,5 cm περίπου. Το μοντέλο δεν είναι Ελληνίδα, αλλά η σύζυγος του Marastoni, η Giovanna Bianchi, με καταγωγή από τη Βενετία. Ο ζωγράφος την απεικόνισε με παραδοσιακή (ή φανταστική) ελληνική φορεσιά της εποχής, σύμφωνα με τη μόδα του ρομαντισμού. Η εικόνα συνδυάζει εξωτισμό, ελαφρύ ερωτισμό και ιδανική ομορφιά.

Η ιστορία

Το 1845 η Pest Art Society — η πρώτη καλλιτεχνική εταιρεία στην Ουγγαρία — αγόραζε κάθε χρόνο ένα έργο από την ετήσια έκθεσή της για να το δωρίσει στο Ουγγρικό Εθνικό Μουσείο, το οποίο τότε περιλάμβανε και την πινακοθήκη.

Η «Ελληνίδα» του Marastoni ήταν αυτό που επέλεξαν και δώρισαν τον Νοέμβριο του 1845. Έτσι, καταγράφηκε ως το πρώτο έργο στη συλλογή ζωγραφικής του μουσείου.⁠ Το Εθνικό Μουσείο είχε ήδη κάποιες δωρεές, αλλά η συστηματική συλλογή ουγγρικής τέχνης ξεκινάει ουσιαστικά με αυτό το έργο. Η Εθνική Πινακοθήκη κληρονόμησε αυτή τη συλλογή από το Εθνικό Μουσείο.

Η επιλογή του προκάλεσε έντονες συζητήσεις και αποτέλεσε το «πρώτο καλλιτεχνικό σκάνδαλο» της εποχής, λόγω του ερωτισμού που απέπνεε το μοντέλο. Ωστόσο ο πίνακας αυτός ήταν και ιδιαίτερα δημοφιλής, κάτι που ενίσχυσε την εθνική συζήτηση για την τέχνη.⁠

Σήμερα, το έργο παραμένει εμβληματικό και εκτίθεται συχνά ως αφετηρία της συλλογής ζωγραφικής του 19ου αιώνα στην Πινακοθήκη. Συμβολίζει το πώς η ουγγρική τέχνη χτίστηκε με συνεισφορές από ξένους καλλιτέχνες που ενσωματώθηκαν στη χώρα, όπως ο Marastoni.

Η δημιουργία της Πινακοθήκης

Αν κάνετε περίπατο στην οδό Deák Ferenc στο κέντρο της πόλης ίσως αξίζει κάποιες φορές να σηκώσετε το βλέμμα πάνω από τις βιτρίνες των καταστημάτων. Το βλέμμα σας θα συναντήσει όχι μόνο κλασικές προσόψεις, αλλά και αναμνηστικές πλάκες, όπως για παράδειγμα εκείνη στον αριθμό 21, όπου αναγράφεται: «Η Πρώτη Ουγγρική Ακαδημία Ζωγραφικής – ιδρυθείσα από τον Jakab Marastoni».

Η Πέστη του 19ου αιώνα ήταν μια πραγματικά πολυπολιτισμική πόλη. Γερμανοί, Ούγγροι, Έλληνες, Ιταλοί, Σέρβοι και πολλές άλλες μικρότερες εθνότητες ζούσαν εδώ δίπλα-δίπλα ειρηνικά. Ο καθένας καλλιεργούσε τον δικό του πολιτισμό, αλλά ένα πράγμα τους ένωνε: όλοι ήθελαν να είναι και Ούγγροι και επιδίωκαν να υπηρετήσουν τον ουγγρικό πολιτισμό με τις δραστηριότητές τους.

Εκείνη την εποχή ο Marastoni υπέβαλε την αίτησή του για την ακαδημία ζωγραφικής στο Βασιλικό Συμβούλιο των Κυβερνητών, όταν ιδρύθηκε εντός του Ουγγρικού Εθνικού Μουσείου ο Σύλλογος Εθνικής Πινακοθήκης, ένα «τμήμα που συνέλεγε αποκλειστικά ουγγρική ζωγραφική».

Όλα αυτά συνέβησαν το 1845 και αυτή η μεγάλη πολιτιστική δραστηριότητα μπορεί να ήταν αποτέλεσμα του γεγονότος ότι εκείνη τη χρονιά το Εθνικό Μουσείο ήθελε να τιμήσει δεόντως την πεντηκοστή επέτειο της ανάληψης καθηκόντων του αρχιδούκα Ιωσήφ της Αυστρίας.

Ο σύλλογος που έφερε το όνομα του αρχιδούκα εγκρίθηκε τελικά από το Βασιλικό Συμβούλιο των Κυβερνητών τον Σεπτέμβριο του 1845. Η Εθνική Πινακοθήκη του αρχιδούκα Ιωσήφ μπορεί, επομένως, να θεωρηθεί ως το πρώτο εθνικό ίδρυμα που συνέλεγε ουγγρικούς πίνακες.

Η πινακοθήκη δέχθηκε δωρεές έργων τόσο από συλλόγους, όσο και από ιδιώτες, και ανάμεσά τους το σημαντικότερο ήταν το έργο του Jakab Marastoni «H Ελληνίδα», το οποίο δωρήθηκε στην πινακοθήκη τον Νοέμβριο του 1845 από την Καλλιτεχνική Εταιρεία της Πέστης. Έτσι, μπορεί να πει κανείς ότι η ιστορία της μουσειακής συλλογής ουγγρικής ζωγραφικής ξεκίνησε με την «Ελληνίδα».

Αλλά γιατί μια Ελληνίδα; Το σύγχρονο (όχι αρχαίο) ελληνικό θέμα εμφανίστηκε στην ευρωπαϊκή ζωγραφική με την Ελληνική Επανάσταση ενάντια στην Οθωμανική Αυτοκρατορία τη δεκαετία του 1820. Φυσικά, οι συμπάθειες του ευρωπαϊκού ρομαντισμού προς τους Έλληνες άσκησαν επιρροή και στην ουγγρική τέχνη.

Οι Έλληνες, και ιδιαίτερα οι Ελληνίδες, αποτελούσαν συχνά θέμα στην ουγγρική ζωγραφική του 19ου αιώνα, και κατά μία έννοια η «Ελληνίδα» κατέληξε να αντιπροσωπεύει ένα εξωτικό θέμα αρωματισμένο με ερωτισμό.

Και αν σήμερα βρίσκουμε την «Ελληνίδα» να αποκαλύπτει ανοιχτά την ομορφιά και τη γοητεία της, δεν πρέπει να ξεχνάμε ότι επρόκειτο για θέμα μόδας. Και όσο κι αν μας γνέφει σαγηνευτικά αυτή η όμορφη γυναίκα, με την ιστορική έννοια το έργο αυτό είναι ένα από τα σημαντικότερα της ουγγρικής μουσειολογίας.

Ο ζωγράφος

Ο Jakab Marastoni (Giacomo Marastoni) γεννήθηκε το 1804 στη Βενετία και σπούδασε στην περίφημη Ακαδημία Καλών Τεχνών.

Ταξίδεψε στη Βιέννη στις αρχές της δεκαετίας του 1830, πέρασε από τη σημερινή Μπρατισλάβα το 1833 και εγκαταστάθηκε οριστικά στην Πέστη το 1836. Έγινε περιζήτητος πορτρετίστας μεταξύ αριστοκρατικών και αστικών οικογενειών, αλλά και κατά τη διάρκεια κοινοβουλευτικών συνεδριάσεων.⁠

Το 1846 ίδρυσε την Πρώτη Ουγγρική Ακαδημία Ζωγραφικής στην Πέστη – την πρώτη ιδιωτική σχολή αποκλειστικά για ζωγραφική στην Ουγγαρία. Ανάμεσα στους μαθητές του περιλαμβάνονται σημαντικοί Ούγγροι καλλιτέχνες όπως ο Károly Lotz, ο Mihály Zichy, ο Soma Orlai Petrich κ.ά. Το 1846 έγινε Επίτιμος Πολίτης της Πέστης.

Στα τελευταία χρόνια της ζωής του ασχολήθηκε με την δαγκεροτυπία ήταν ο πρώτος επαγγελματίας αυτής της τεχνικής στην Ουγγαρία. Πέθανε σε ψυχιατρική κλινική και η σχολή του έκλεισε λίγο μετά.

tovima.gr

Συνέχεια ανάγνωσης

ΡΟΗ ΕΙΔΗΣΕΩΝ

Αναλύσεις5 λεπτά πριν

Πρώην διπλωμάτης του Ηνωμένου Βασιλείου: «Με αντιμετώπισαν σαν απειλή επειδή επέστρεψα από τη Μόσχα»

Αυτή ήταν μια κράτηση «χωρίς υπόνοια» (suspicionless detention). Δεν ήμουν ύποπτος για τίποτα, κι όμως οι αστυνομικοί είχαν την εξουσία...
Διεθνή35 λεπτά πριν

Πεδίο μάχης η Γαλλία για την ακρίβεια – Έφοδοι, δακρυγόνα και εκατοντάδες συλλήψεις

Σύμφωνα με πηγές προσκείμενες στον υπουργό Εσωτερικών Λοράν Νουνιές, μέχρι το μεσημέρι οι αρχές είχαν καταγράψει 140 διαδηλώσεις, με τη...
Αναλύσεις1 ώρα πριν

Από τη Σαρία στην Ατομική Ελευθερία; Η Αλλαγή που Συντελείται στη Μέση Ανατολή

Μεταξύ 2000 και 2020, επέβλεψα μια σειρά ερευνών στη Μέση Ανατολή, πραγματοποιώντας προσωπικές συνεντεύξεις με αντιπροσωπευτικά δείγματα πληθυσμού σε πέντε...
Αναλύσεις2 ώρες πριν

FT: Πώς υπνοβατούμε προς τον Γ΄ Παγκόσμιο Πόλεμο!

Το αεροδρόμιο του Ριάντ κλείνει έπειτα από φονικές πυραυλικές επιθέσεις. Ρωσία – Ουκρανία ανταλλάσσουν πολύνεκρα πλήγματα. Η Πολωνία προειδοποιεί για...
Newsroom2 ώρες πριν

Project Bromo: Η Ευρώπη επιταχύνει τη δημιουργία διαστημικού γίγαντα απέναντι στη SpaceX

Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή επιδιώκει να επιταχύνει την αντιμονοπωλιακή αξιολόγηση της συμφωνίας μεταξύ Airbus, Thales και Leonardo. Ο νέος όμιλος, με...

Δημοφιλή