Άμυνα
FETHULLAH GULEN: WHY ARE HIS FOLLOWERS TRAVELING?
C O N F I D E N T I A L SECTION 01 OF 03 ISTANBUL 000832 SIPDIS SIPDIS E.O. 12958: DECL: 05/22/2015 TAGS: CVIS PREL SOCI KFRD TU SUBJECT: FETHULLAH GULEN: WHY ARE HIS FOLLOWERS TRAVELING? REF: A. 05 ISTANBUL 1336 ¶B. 04 ISTANBUL 10 ISTANBUL 00000832 001.4 OF 003 Classified By: Consul General Deborah K. Jones, Reasons 1.4 (b and d). ¶1. (C) Summary: Fethullah Gulen sits at the center of a vast and growing network encompassing more than 160 affiliated organizations in over 30 countries, including over 50 in the U.S. As a result, Gulen supporters account for an increasing proportion of Mission Turkey,s nonimmigrant visa applicant pool. As applicants, Gulenists are almost uniformly evasive about their purpose of travel and their relationships to Gulen, raising questions among Consular officers. Our unease is also shared by secular segments of Turkish society. End Summary.
-------------------------------- Gulen's Network has Global Reach -------------------------------- ¶2. (C) Since before arriving in the U.S. in 1999 on a nonimmigrant tourist visa, Fethullah Gulen, 65, has been at the apex of a growing global network of organizations that profess a peace-loving, ecumenical vision of Islam. Founding and funding predominantly secular schools and other educational-related services -- staffed by Gulen's followers -- is one of his movement,s major goals. Nonetheless, Gulen has come under Turkish Government scrutiny at various times in his life, though this month an Ankara court acquitted him of seeking to overthrow Turkey,s secular state. ¶3. (C) Gulen,s activities first piqued Consular officers, interest several years ago when applicants began to appear seeking to visit a number of charter schools in the U.S. with which Consular officers were unfamiliar. As the majority of the schools had the words "science" and/or "academy" in their names, they were easy to identify and track. Since that time, using information gleaned from thousands of interviews and application forms, Consular officers have compiled a substantial list of organizations that seem in some way affiliated with Gulen. Applicants who we think may be affiliated with his movement come from a variety of backgrounds and apply across the full spectrum of visa classes as tourists, students and exchange visitors. At our last count, Gulen's movement included: -- Over 30 science academies (set up as charter schools) in the U.S.; -- 52 international science academies in Central Asia / Caucasus, Russia, the Balkans, Africa, SE Asia, the Far East, the Middle East and Europe; -- 24 affiliated schools in Turkey; -- 34 educational consultancies and educational foundations (22 of which are in the U.S.); -- 6 publications and news outlets (including Zaman newspaper in Turkey); -- Various business concerns, including Hacibaba, a Turkish restaurant chain now expanding to the U.S., and Atlas, a construction and food services firm operating in Turkey and Texas; and -- Over a dozen other organizations and benefactors (including influential Turkish business associations such as ISHAD (Business Life Foundation), MARIFED (Marmara Business Federation), and TUSCON (Turkish Confederation of Businessmen and Industrialists)). The latter umbrella organization claims 9,000 members. ¶4. (C) As the spiritual leader at the center of this growing network, Gulen himself attracts hundreds of visitors from Turkey every year who seek to met him or hear him preach. After interviewing hundreds of applicants whom we suspect are affiliated with Gulen's movement, Consular officers have noticed that most of these applicants share a common characteristic: they are generally evasive about their purpose of travel to the United States and usually deny knowing or wanting to visit Gulen when questioned directly. ¶5. (C) These applicants generally are not forthcoming about the source of their travel funds. They frequently write "myself" or "my company" in response to the travel-funding question on the DS-156 application form, but when pressed to clarify the exact source of funds, only vaguely answer that "my company" or "the organization" will pay. When pressed further as to why "the organization" or "the company" would ISTANBUL 00000832 002.2 OF 003 fund a tourist trip or course of study in the absence of any obvious and strong direct ties, most applicants cannot provide officers with straightforward, convincing answers; it appears that either the applicants themselves don,t fully understand or they are hesitant to be forthcoming about the truth. --------------------------------------- What is the Profile of Gulen Applicant? --------------------------------------- ¶6. (C) Although the suspicions engendered among Consular officers by this evasiveness of both purpose and funding source often result in visa denials, these presumed adherents remain reticent about revealing their affiliation with Gulen. Some applicants subsequently have explained this reticence in the context of either fear of reprisal by the secular Turkish establishment or uncertainty about the U.S. government,s position towards Gulen. ¶7. (C) Since Consular officers began actively compiling a list of Gulenist organizations several years ago (as well as periodically meeting to discuss trends within the Gulenist applicant pool), Consular officers in Ankara and Istanbul have noticed what appears to a purposeful "shifting" of applicant profiles appearing for visa interviews in what may be an effort by Gulenists to identify "successful" profiles. The most common profiles we have recognized over the past several years include: -- The young exchange visitor: Noted above as the first group that gained Consular officers, attention, these were predominately young, male college graduates applying for J-1 exchange visas to teach in science academies in the U.S. Most had some prior education or teaching experience in the Central Asian republics. We refused visas to the majority of these single males with limited work experience. One year later, in 2004, many of these applicants returned with H1-B petitions sponsored by Gulen-affiliated science academies. Interestingly, taking into account the processing time for H1-B visa petitions, it appears that the H1-B petition paperwork for these applicants may have been filed even before their J-1 visa interviews. -- The married middle-aged male with no English and traveling alone: Over the past two years, we have seen a strong upswing in the number of married middle-aged businessmen who speak no English traveling alone for "tourism" or "business" to New York, New Jersey, and Connecticut. The majority of these applicants have little or no prior international travel and those who do have traveled only to Central Asia, the Balkans and Saudi Arabia. Since their visa cases were not compelling on the surface, Consular officers, in the course of digging deeper to understand why they wanted to travel to the U.S., uncovered their desire to visit Gulen, often through very direct questioning. Most of the applicants still failed to qualify for visas. Since mid-2005, we have seen many of the same applicants -- and profile of applicant -- applying as members of local business groups by counterpart U.S.-based Turkish-American business organizations to look into "business opportunities." -- The middle-school-aged English student: Since the summer of 2005, we have seen hundreds of mostly male middle-school students participating in both short and long-term English exchange programs between their Turkish schools and the Gulen-affiliated Putnam Science Academy in Connecticut. Most of these applicants come from middle-class families whose fathers own medium-sized businesses (15-50 employees). The issuance rate to these children from stable middle-class families is over 90 percent. -- The graduate student going for English: Since February 2006, over 50 young male teachers have applied for F-1 visas, claiming no knowledge of English and stating that it is required for their graduate studies. All of these applicants have recently graduated from known Gulen-affiliated universities in Turkey. Their profiles are similar to the "young exchange visitor," but they lack work or travel experience. Their tendency to apply individually to the same U.S. institutions -- in this example clearly unaffiliated with Gulen,s movement -- is one way that they come to our attention. For example, nearly 50 percent of applicants in this profile were going to Rice University and the
University of Houston, perhaps to be near 12 Texas organizations or schools we think are Gulen-affiliated. Half of the applicants were persistent, applying two or more times. ¶8. (C) The one clear counter-example of Gulen-affiliated applicants who do not display his characteristic evasiveness ISTANBUL 00000832 003.2 OF 003 is the professional businessmen belonging to Turkish business associations such as ISHAD and MARIFED. They are the owners and managers of medium-to-large organizations who leverage their affiliation in these groups to further their business interests in Turkey and overseas (including the U.S.). They are able to present clear compelling need to travel to the U.S., quite apart from any affiliation with Gulen's movement. --------------------------------------------- - Is There More to the Story Than Meets the Eye? --------------------------------------------- - ¶9. (C) Our "through the window" experiences with the Gulenists have enabled us to compile a substantial list of Gulen-affiliated organizations around the world, shedding light on their travel patterns and some of their personal characteristics. However, beyond the possible Gulenist concern that their movement might be viewed negatively by the Turkish or U.S. Governments, we have gained relatively little insight into the reasons behind these applicants, evasiveness when applying for visas. We know the network of affiliated and associated schools, foundations, organizations and benefactors continues to expand rapidly, as seen through the work and travel experiences of our applicants, but we do not know if the network,s activities go beyond providing education and spreading Gulen's professed peace-loving, ecumenical vision of Islam. To document our encounters with Gulenist applicants to whom we issue visas, we routinely subject them to security advisory opinion clearances (Ref B). ------- Comment ------- ¶10. (C) In Turkey, Gulenist applicants, the majority with travel and work connections to these regions, have become a regular and growing part of the nonimmigrant visa applicant pool. We estimate that they comprise three to five percent of Mission Turkey,s annual NIV caseload of approximately 75,000 applicants. While on the surface a benign humanitarian movement, the ubiquitous evasiveness of Gulenist applicants -- coupled with what appears to be a deliberate management of applicant profiles over the past several years -- leaves Consular officers uneasy, an uneasiness echoed within Turkey by those familiar with the Gulenists. More information, presented by the Gulenist movement itself, is available at http://fetullahgulen.org/. JONES
CABLEGATE
GEOPOLITICO
Σχέδιο για παραγωγή X-BAT στην Ελλάδα! Το μαχητικό της τεχνητής νοημοσύνης και η στρατηγική του Αιγαίου
Στρατηγική συμφωνία της αμερικανικής Shield AI με τη ΓΕΚ ΤΕΡΝΑ για τη δημιουργία βιομηχανικής βάσης του μη επανδρωμένου μαχητικού X-BAT στην Ελλάδα – Το αεροσκάφος κάθετης απογείωσης, η τεχνολογία Hivemind, τα 400 εκατ. δολάρια από τις ΗΠΑ και η προοπτική ελληνικής συμπαραγωγής. Γιατί το Πεντάγωνο ενδιαφέρεται για ένα σύστημα που μπορεί να επιχειρεί από νησιά και πλοία χωρίς αεροδιαδρόμους.
Μια συμφωνία με σημαντικές προοπτικές για την ελληνική αμυντική βιομηχανία και τη μελλοντική επιχειρησιακή αρχιτεκτονική των Ενόπλων Δυνάμεων υπεγράφη στην Αθήνα στις 8 Οκτωβρίου 2026, σε μια περίοδο ενίσχυσης της στρατηγικής συνεργασίας Ελλάδας και Ηνωμένων Πολιτειών.
Η αμερικανική εταιρεία αμυντικής τεχνολογίας Shield AI και ο ελληνικός όμιλος ΓΕΚ ΤΕΡΝΑ υπέγραψαν στρατηγική συμφωνία για τη διερεύνηση της ανάπτυξης παραγωγικών εγκαταστάσεων, υποδομών συναρμολόγησης και κέντρων τεχνικής υποστήριξης του X-BAT στην Ελλάδα, ενός αυτόνομου μη επανδρωμένου μαχητικού αεροσκάφους που ενσωματώνει τεχνολογίες τεχνητής νοημοσύνης.
Η συμφωνία ανακοινώθηκε στο περιθώριο της ευρύτερης ενίσχυσης των ελληνοαμερικανικών σχέσεων, μετά και την επίσκεψη του υπουργού Εξωτερικών των ΗΠΑ Μάρκο Ρούμπιο στην Αθήνα. Δεν έχει, ωστόσο, τεκμηριωθεί ότι αποτελεί μέρος συγκεκριμένης εξοπλιστικής συμφωνίας που διαπραγματεύτηκε ο Ρούμπιο.
Πρόκειται για εξέλιξη που μπορεί να προσφέρει στην Ελλάδα συμμετοχή στην αλυσίδα παραγωγής μιας νέας κατηγορίας αυτόνομων πολεμικών αεροσκαφών, με προοπτικές αξιοποίησης τόσο από τις ελληνικές Ένοπλες Δυνάμεις όσο και από άλλες χώρες της ευρύτερης περιοχής.
Τι είναι το X-BAT και γιατί ενδιαφέρει την Ελλάδ
Το X-BAT αποτελεί ένα υπό ανάπτυξη μη επανδρωμένο αεροσκάφος μάχης, σχεδιασμένο να επιχειρεί χωρίς πιλότο στο εσωτερικό του και χωρίς την ανάγκη συμβατικού αεροδιαδρόμου.
Η δυνατότητα κάθετης απογείωσης και προσγείωσης (VTOL) επιτρέπει, σύμφωνα με τον σχεδιασμό της κατασκευάστριας εταιρείας, την ανάπτυξή του από πλοία, απομακρυσμένες χερσαίες εγκαταστάσεις και νησιωτικές περιοχές.
Αυτό είναι το στοιχείο που αποκτά ιδιαίτερη επιχειρησιακή σημασία για την Ελλάδα.
Σε ένα ενδεχόμενο πολεμικής σύγκρουσης στο Αιγαίο, τα αεροδρόμια και οι υποδομές απογείωσης αποτελούν πιθανούς στόχους εχθρικών επιθέσεων. Ένα αεροσκάφος που δεν εξαρτάται από συμβατικούς διαδρόμους μπορεί, εφόσον αποδώσει επιχειρησιακά όπως σχεδιάζεται, να προσφέρει μεγαλύτερη ευελιξία στη διασπορά και ανάπτυξη της αεροπορικής ισχύος.
Η ίδια η Shield AI στην επίσημη ανακοίνωσή της αναφέρεται ειδικά στη γεωγραφία του Αιγαίου, επισημαίνοντας ότι η Ελλάδα καλείται να υπερασπιστεί εκατοντάδες νησιά και μια ιδιαίτερα εκτεταμένη ακτογραμμή.
Η δυνατότητα ανάπτυξης μη επανδρωμένων αεροσκαφών από μικρές, διάσπαρτες εγκαταστάσεις θα μπορούσε να περιορίσει την επιχειρησιακή εξάρτηση από μεγάλες αεροπορικές βάσεις.
Εμβέλεια 1.000 ναυτικών μιλίων και οπλισμός βαρέων μαχητικών
Η Shield AI σχεδιάζει το X-BAT ως αεροσκάφος κρούσης μεγάλης εμβέλειας, με δυνατότητες που παραπέμπουν σε επανδρωμένα μαχητικά υψηλών επιδόσεων.
X-BAT | Σχεδιαζόμενα τεχνικά χαρακτηριστικά
Ακτίνα μάχης
1.000 ν.μ.
Επιδιωκόμενη επίδοση
Μέγιστη εμβέλεια
2.000+ ν.μ.
Στόχος κατασκευαστή
Κατηγορία οπλισμού
2.000 lb
Εσωτερικοί χώροι οπλισμού
Κινητήρας
F110
GE Aerospace
Προβλέπονται αποστολές αέρος–αέρος, αέρος–εδάφους, ηλεκτρονικού πολέμου και ISR (πληροφορίες, επιτήρηση, αναγνώριση).
Οι επιδόσεις αποτελούν σχεδιαστικούς στόχους της Shield AI, όχι αποτελέσματα ολοκληρωμένων πτητικών δοκιμών.
Το X-BAT προβλέπεται να διαθέτει εσωτερικούς χώρους μεταφοράς οπλισμού κατηγορίας έως 2.000 λιβρών, με διαστάσεις συγκρίσιμες με εκείνες των αντίστοιχων χώρων του F-35.
Στο πλαίσιο των πιθανών επιχειρησιακών εφαρμογών του έχουν αναφερθεί όπλα όπως οι AGM-154 JSOW και AGM-158C LRASM. Ωστόσο, η ενσωμάτωση και πιστοποίηση των συγκεκριμένων πυραύλων στο X-BAT δεν έχει επιβεβαιωθεί ως ολοκληρωμένη δυνατότητα.
Η σχεδίαση προβλέπει επίσης αποστολές ηλεκτρονικού πολέμου και αναγνώρισης, με το αεροσκάφος να μπορεί να δρα σε περιοχές όπου η πρόσβαση επανδρωμένων μαχητικών ενδέχεται να είναι ιδιαίτερα επικίνδυνη.
Hivemind: Ο ψηφιακός πιλότος της Shield AI
Στην καρδιά του X-BAT βρίσκεται το Hivemind, το λογισμικό αυτονομίας που αναπτύσσει η Shield AI.
Το σύστημα επιδιώκει να παρέχει δυνατότητα αυτόνομης πτήσης και εκτέλεσης αποστολών, ακόμη και σε περιβάλλοντα με παρεμβολές στα δορυφορικά συστήματα πλοήγησης και στις επικοινωνίες.
Αυτή η λειτουργία αποκτά ιδιαίτερη σημασία σε επιχειρησιακές συνθήκες όπου ο αντίπαλος χρησιμοποιεί μέσα ηλεκτρονικού πολέμου για να διακόψει τις επικοινωνίες και να δυσχεράνει τη λειτουργία μη επανδρωμένων συστημάτων.
Η τεχνολογία Hivemind έχει ήδη εφαρμοστεί σε άλλα συστήματα της εταιρείας, μεταξύ των οποίων το V-BAT.
Η επέκτασή της στο X-BAT αποτελεί ένα σημαντικότερο τεχνολογικό βήμα, καθώς αφορά πλέον ένα αεροσκάφος σχεδιασμένο να μεταφέρει ισχυρότερο οπλισμό και να εκτελεί αποστολές υψηλότερης επιχειρησιακής πολυπλοκότητας.
Παράλληλα, δημιουργεί προϋποθέσεις συνεργατικών αποστολών με επανδρωμένα αεροσκάφη, όπως τα F-35, στο πλαίσιο της φιλοσοφίας loyal wingman.
Αυτή η χρήση αποτελεί πιθανή μελλοντική εφαρμογή και όχι ήδη πιστοποιημένη συνεργασία του X-BAT με την ελληνική έκδοση των F-35.
Ο ρόλος της ΓΕΚ ΤΕΡΝΑ και η ελληνική συμπαραγωγή
Η συμφωνία με τη ΓΕΚ ΤΕΡΝΑ προβλέπει τη διερεύνηση δημιουργίας μιας εγχώριας βιομηχανικής βάσης για την παραγωγή εξαρτημάτων, την ολοκλήρωση αεροσκαφών και τη μακροπρόθεσμη συντήρηση του X-BAT.
Όπως προκύπτει από το ρεπορτάζ της Ελευθερίας Πιπεροπούλου στο Capital.gr, στις 9 Οκτωβρίου, οι δύο εταιρείες βρίσκονται ήδη σε διαπραγματεύσεις για τις οριστικές συμφωνίες που θα καθορίσουν το εύρος της ελληνικής συμμετοχής.
Πριν αρχίσει οποιαδήποτε παραγωγική δραστηριότητα, θα πρέπει να εντοπιστούν και να πιστοποιηθούν οι ελληνικές επιχειρήσεις που μπορούν να ανταποκριθούν στις απαιτήσεις του προγράμματος.
Θα ακολουθήσει η αξιολόγηση των εγκαταστάσεων και των παραγωγικών δυνατοτήτων, ενώ απαραίτητη προϋπόθεση αποτελούν οι κυβερνητικές και εξαγωγικές εγκρίσεις.
Η ΓΕΚ ΤΕΡΝΑ αναλαμβάνει, σύμφωνα με τον σχεδιασμό, τον συντονισμό του ελληνικού δικτύου προμηθευτών και τη λειτουργία του τοπικού γραφείου του προγράμματος. Η Shield AI θα διατηρήσει την ευθύνη ανάπτυξης του αεροσκάφους, του λογισμικού αυτονομίας και των συστημάτων αποστολής.
Σημαντική είναι και η προοπτική συνεργασίας με ελληνικά πανεπιστήμια και ερευνητικά ιδρύματα, δημιουργώντας δυνατότητες ανάπτυξης εξειδικευμένου προσωπικού και νέων τεχνολογιών.
Προς το παρόν, πάντως, δεν έχει ανακοινωθεί ημερομηνία έναρξης παραγωγής ή οριστική κατανομή του βιομηχανικού έργου.
Η Ελλάδα ως περιφερειακό κέντρο για Κύπρο, Βαλκάνια και Νοτιοανατολική Ευρώπη
Ο σχεδιασμός των δύο εταιρειών δεν περιορίζεται στις ανάγκες της ελληνικής αγοράς.
Η συμφωνία προβλέπει τη διερεύνηση υποδομών που θα μπορούσαν να καταστήσουν την Ελλάδα περιφερειακό κέντρο εκπαίδευσης, συντήρησης και εφοδιαστικής υποστήριξης των X-BAT.
Στην ανακοίνωσή της, η Shield AI προσδιορίζει ως δυνητική περιοχή εξυπηρέτησης την Κύπρο, τα Βαλκάνια και τη Νοτιοανατολική Ευρώπη.
Αυτό σημαίνει ότι η ελληνική βιομηχανική συμμετοχή θα μπορούσε να αποκτήσει εξαγωγικό προσανατολισμό, δημιουργώντας δραστηριότητες που δεν θα εξαρτώνται αποκλειστικά από παραγγελίες των ελληνικών Ενόπλων Δυνάμεων.
Ανάλογες πρωτοβουλίες αναπτύσσει η Shield AI και στην Πολωνία, όπου τον Σεπτέμβριο υπέγραψε επιστολή προθέσεων με τις PGZ και WZL-2 για συμμετοχή στην ανάπτυξη, παραγωγή και υποστήριξη του X-BAT.
Η εξέλιξη δείχνει ότι η αμερικανική εταιρεία επιδιώκει να διαμορφώσει ένα ευρύτερο δίκτυο συνεργαζόμενων βιομηχανιών στην Ευρώπη.
Η Shield AI έχει ήδη παρουσία στην Ελλάδα
Η νέα συμφωνία δεν αποτελεί την πρώτη συνεργασία της αμερικανικής εταιρείας με την ελληνική αμυντική βιομηχανία.
Το μη επανδρωμένο V-BAT χρησιμοποιείται ήδη από τις ελληνικές Ένοπλες Δυνάμεις για αποστολές επιτήρησης. Τον Ιούνιο του 2026, ο Ελληνικός Στρατός υπέγραψε συμφωνία επέκτασης του στόλου των V-BAT, ενώ η Shield AI ανακοίνωσε τη δημιουργία γραφείου στην Αθήνα.
Παράλληλα, η εταιρεία συνεργάζεται με το EFA Group στον τομέα των τεχνολογιών αυτονομίας και έχει υπογράψει μνημόνιο συνεργασίας με την ALTUS LSA για την ενσωμάτωση ελληνικής ανάπτυξης συστημάτων στο V-BAT.
Η διεύρυνση αυτής της συνεργασίας προς το X-BAT δημιουργεί προοπτικές συμμετοχής ελληνικών επιχειρήσεων σε ένα τεχνολογικά πιο απαιτητικό πρόγραμμα.
Ψήφος εμπιστοσύνης 400 εκατομμυρίων δολαρίων από τις ΗΠΑ
Σχεδόν ταυτόχρονα με τη συμφωνία στην Αθήνα, η Shield AI ανακοίνωσε νέα χρηματοδότηση από το αμερικανικό Πολεμικό Ναυτικό.
Στις 8 Οκτωβρίου επιβεβαιώθηκε πρόσθετη κυβερνητική χρηματοδότηση 150 εκατ. δολαρίων, την οποία η εταιρεία θα συμπληρώσει με ισόποση ιδιωτική επένδυση.
Τον Αύγουστο είχε προηγηθεί ξεχωριστή χρηματοδότηση 50 εκατ. δολαρίων από το αμερικανικό Πολεμικό Ναυτικό, επίσης με αντίστοιχη συμμετοχή ιδιωτικών κεφαλαίων της Shield AI.
Έτσι, οι συνολικές ανακοινωμένες δεσμεύσεις για την ανάπτυξη του X-BAT ανέρχονται στα 400 εκατ. δολάρια, μοιρασμένα ισόποσα μεταξύ αμερικανικής κρατικής χρηματοδότησης και κεφαλαίων της εταιρείας.
Η χρηματοδότηση υποστηρίζει την ανάπτυξη και τις δοκιμές του προγράμματος και δεν πρέπει να συγχέεται με εγκεκριμένο ποσό για κατασκευή εργοστασίου στην Ελλάδα.
Οι πρώτες πτητικές δοκιμές μέσα στο 2026
Η ανάπτυξη του X-BAT βρίσκεται ήδη σε προχωρημένο στάδιο κατασκευής πρωτοτύπων.
Περίπου 500 μηχανικοί της Shield AI και συνεργαζόμενων επιχειρήσεων, μεταξύ των οποίων η GE Aerospace, εργάζονται στην ανάπτυξη των πρώτων αεροσκαφών.
Σύμφωνα με την εταιρεία, έχουν ήδη πραγματοποιηθεί δοκιμές κινητήρα, ενσωμάτωση του συστήματος κατεύθυνσης ώσης και αεροδυναμικές δοκιμές των χώρων οπλισμού.
Οι πρώτες πτητικές δοκιμές πλήρους κλίμακας προγραμματίζονται για το τέλος του 2026.
Παράλληλα, η Shield AI έχει ανακοινώσει ότι οι βασικές εγκαταστάσεις παραγωγής και δοκιμών στις Ηνωμένες Πολιτείες θα βρίσκονται στις πολιτείες της Ουάσιγκτον και του Κάνσας, αντίστοιχα.
Επομένως, η προοπτική ελληνικής συμμετοχής αφορά ένα πρόσθετο βιομηχανικό και υποστηρικτικό σκέλος του προγράμματος και δεν αντικαθιστά την αμερικανική παραγωγική βάση.
Τι μπορεί να σημαίνει για το Αιγαίο
Από ελληνικής πλευράς, το μεγαλύτερο ενδιαφέρον συνδέεται με τη δυνατότητα ανάπτυξης αεροπορικής ισχύος χωρίς την αποκλειστική χρήση συμβατικών αεροπορικών βάσεων.
Η γεωγραφία του Αιγαίου δημιουργεί ιδιαίτερες απαιτήσεις για την άμυνα των νησιών, τη διατήρηση επιχειρησιακής ετοιμότητας και την προστασία στρατηγικών υποδομών.
Ένα αυτόνομο αεροσκάφος που μπορεί να επιχειρεί από εναλλακτικές εγκαταστάσεις θα μπορούσε να προσφέρει μεγαλύτερη ευελιξία στον σχεδιασμό, ιδιαίτερα σε συνδυασμό με επανδρωμένα μαχητικά, συστήματα επιτήρησης και δίκτυα διοίκησης και ελέγχου.
Ωστόσο, η επιχειρησιακή αξία του X-BAT θα εξαρτηθεί από τις πραγματικές επιδόσεις του, την αξιοπιστία του λογισμικού αυτονομίας, τη δυνατότητα συντήρησης και επανεξοπλισμού σε προωθημένες θέσεις και την ανθεκτικότητά του απέναντι σε σύγχρονες αντιαεροπορικές απειλές.
Εξίσου σημαντικό είναι ότι η συμφωνία Shield AI–ΓΕΚ ΤΕΡΝΑ δεν αποτελεί ακόμη ανακοίνωση αγοράς X-BAT από τις ελληνικές Ένοπλες Δυνάμεις.
Η απόκτηση του συστήματος θα αποτελούσε ξεχωριστή εξοπλιστική απόφαση, με διαφορετικές οικονομικές και επιχειρησιακές παραμέτρους.
Το μεγάλο διακύβευμα για την ελληνική αμυντική βιομηχανία
Η συμφωνία για το X-BAT δημιουργεί μια σημαντική ευκαιρία, αλλά η αξιοποίησή της θα εξαρτηθεί από το περιεχόμενο των οριστικών συμβάσεων.
Για την Ελλάδα, η ουσία δεν βρίσκεται μόνο στη δυνατότητα συναρμολόγησης ενός προηγμένου αεροσκάφους. Βρίσκεται στη συμμετοχή ελληνικών επιχειρήσεων στην παραγωγή εξαρτημάτων, στην ανάπτυξη τεχνολογίας, στην τεχνική υποστήριξη και στη δημιουργία εγχώριας τεχνογνωσίας.
Η εμπλοκή του ελληνικού βιομηχανικού οικοσυστήματος σε προγράμματα που συνδέονται με την τεχνητή νοημοσύνη, τον ηλεκτρονικό πόλεμο και την αυτονομία μπορεί να προσφέρει μακροπρόθεσμα οφέλη, εφόσον εξασφαλιστεί ουσιαστικό βιομηχανικό έργο.
Ειδικά για την ελληνική άμυνα, η δυνατότητα εγχώριας υποστήριξης και συντήρησης ενός συστήματος αποκτά στρατηγική σημασία σε περιόδους κρίσης, όταν η εξάρτηση από εξωτερικές εφοδιαστικές αλυσίδες μπορεί να δημιουργήσει επιχειρησιακούς περιορισμούς.
Το επόμενο διάστημα θα δείξει εάν το αρχικό μνημόνιο συνεργασίας θα μετατραπεί σε συγκεκριμένο πρόγραμμα βιομηχανικής παραγωγής με ουσιαστική ελληνική προστιθέμενη αξία.
Το X-BAT δεν έχει ακόμη αποδείξει τις πλήρεις επιχειρησιακές δυνατότητές του. Η συμφωνία, όμως, ανοίγει στην Ελλάδα μια νέα δυνατότητα συμμετοχής στην αμυντική τεχνολογία της επόμενης δεκαετίας — και αυτό είναι το πραγματικό στρατηγικό της ενδιαφέρον.
GEOPOLITICO
Αναβρασμός στην Τουρκία για τις δηλώσεις Ρούμπιο! Τα F-35, η κριτική στον Ερντογάν και το παρασκήνιο του καλωδίου
Αντιδράσεις στην Άγκυρα προκαλούν οι δηλώσεις του Αμερικανού υπουργού Εξωτερικών Μάρκο Ρούμπιο για τους περιορισμούς που αντιμετωπίζει η Τουρκία στο πρόγραμμα των F-35. Ο τουρκικός Τύπος αναδεικνύει το ζήτημα, ενώ η αντιπολίτευση κατηγορεί την κυβέρνηση Ερντογάν για τη διαχείριση των εξοπλιστικών προτεραιοτήτων. Την ίδια στιγμή, τουρκικές πηγές επιχειρούν να ερμηνεύσουν υπέρ των θέσεων της Άγκυρας τις αναφορές Ρούμπιο στη διακριτική διπλωματία για το Great Sea Interconnector.
Πολιτική συζήτηση στην Τουρκία προκάλεσαν οι τοποθετήσεις του επικεφαλής της αμερικανικής διπλωματίας Μάρκο Ρούμπιο, κατά την επίσκεψή του στην Αθήνα, σχετικά με την προοπτική επανένταξης της Άγκυρας στο πρόγραμμα των αμερικανικών μαχητικών πέμπτης γενιάς F-35.
Οι δηλώσεις του Αμερικανού υπουργού προκάλεσαν ενόχληση στην τουρκική πλευρά, καθώς επανέφεραν στο προσκήνιο τους περιορισμούς που αντιμετωπίζει η Τουρκία στην πρόσβαση σε συγκεκριμένα αμερικανικά εξοπλιστικά προγράμματα.
Habertürk, Haber Global και T24 αναδεικνύουν το ζήτημα
Τα τουρκικά μέσα ενημέρωσης Habertürk, Haber Global και T24 έδωσαν δημοσιότητα στις δηλώσεις Ρούμπιο, εστιάζοντας στα εμπόδια που εξακολουθούν να υπάρχουν στην αμερικανοτουρκική αμυντική συνεργασία.
Το βασικό πρόβλημα παραμένει η απόκτηση των ρωσικών αντιαεροπορικών συστημάτων S-400 από την Άγκυρα, που οδήγησε στον αποκλεισμό της Τουρκίας από το πρόγραμμα των F-35.
Παρά τις προσπάθειες επαναπροσέγγισης της κυβέρνησης Ερντογάν με την Ουάσιγκτον, δεν έχει ανακοινωθεί οριστική συμφωνία που να επιτρέπει την επιστροφή της χώρας στο πρόγραμμα.
Η Τουρκία επιδιώκει να ενισχύσει επειγόντως τις αεροπορικές της δυνατότητες, σε μια περίοδο κατά την οποία η Ελλάδα προχωρά στην προμήθεια F-35 και στην αναβάθμιση των F-16.
Κριτική από το CHP στην κυβέρνηση Ερντογάν
Η υπόθεση απέκτησε και εσωτερική πολιτική διάσταση.
Ο αντιπρόεδρος του Ρεπουμπλικανικού Λαϊκού Κόμματος (CHP), Yankı Bağcıoğlu, άσκησε κριτική στην τουρκική κυβέρνηση, υποστηρίζοντας ότι οι άμεσες ανάγκες της τουρκικής Πολεμικής Αεροπορίας δεν μπορούν να εξαρτώνται από χρονοβόρες διαδικασίες και υποσχέσεις Αμερικανών αξιωματούχων.
Η παρέμβαση αυτή αναδεικνύει τις ανησυχίες που υπάρχουν στην Τουρκία για τον χρόνο που απαιτείται προκειμένου η χώρα να ανανεώσει τον στόλο των μαχητικών της.
Η επίλυση του ζητήματος των S-400 εξακολουθεί να αποτελεί βασική προϋπόθεση για οποιαδήποτε ουσιαστική μεταβολή της αμερικανικής στάσης.
Η τουρκική ανάγνωση για το Great Sea Interconnector
Αξιοσημείωτο είναι ότι η Άγκυρα εμφανίζεται να αντιμετωπίζει διαφορετικά τις δηλώσεις Ρούμπιο για το καλώδιο Ελλάδας–Κύπρου.
Σύμφωνα με την Καθημερινή, τουρκικές πηγές αξιολόγησαν θετικά την αναφορά του Αμερικανού υπουργού στη διακριτική διπλωματία για τα ζητήματα που αφορούν τρίτες χώρες.
Η τουρκική πλευρά επιχειρεί να παρουσιάσει την τοποθέτηση αυτή ως επιβεβαίωση της δικής της επιδίωξης να προηγείται συντονισμός πριν από την πραγματοποίηση εργασιών στην Ανατολική Μεσόγειο.
Ωστόσο, η αμερικανική αναφορά στη διπλωματική αντιμετώπιση διαφορών δεν συνιστά αναγνώριση των τουρκικών θαλάσσιων διεκδικήσεων ούτε αποδοχή απαίτησης για προηγούμενη τουρκική άδεια.
Αυτή η διάκριση αποκτά ιδιαίτερη σημασία ενόψει της πιθανής επανέναρξης των ερευνών ανατολικά της Κάσου και της Καρπάθου.
Γκιουλέρ: Κύπρος και Ανατολική Μεσόγειος στην πρώτη γραμμή
Στο ίδιο περιβάλλον, ο Τούρκος υπουργός Άμυνας Γιασάρ Γκιουλέρ χαρακτήρισε την Κύπρο και την Ανατολική Μεσόγειο ζητήματα ύψιστης σημασίας για την τουρκική εθνική ασφάλεια.
Παράλληλα, ανέφερε ότι η Άγκυρα παρακολουθεί στενά την ενίσχυση των στρατιωτικών δυνατοτήτων της Κυπριακής Δημοκρατίας με τη βοήθεια ξένων χωρών.
Οι δηλώσεις αυτές δείχνουν ότι η Τουρκία εξακολουθεί να αντιμετωπίζει την αμυντική και ενεργειακή δραστηριότητα Ελλάδας και Κύπρου μέσα από το πρίσμα της δικής της στρατηγικής ασφάλειας.
Δύο παράλληλα μέτωπα για την Άγκυρα
Οι εξελίξεις αποτυπώνουν δύο διαφορετικές προκλήσεις για την τουρκική κυβέρνηση.
Η πρώτη αφορά την προσπάθεια αποκατάστασης της πρόσβασης στην αμερικανική αμυντική τεχνολογία, με αιχμή τα F-35.
Η δεύτερη σχετίζεται με την επιδίωξη της Άγκυρας να διατηρήσει ρόλο στις ενεργειακές εξελίξεις της Ανατολικής Μεσογείου, ακόμη και σε έργα στα οποία δεν συμμετέχει.
Η επίσκεψη Ρούμπιο στην Αθήνα ανέδειξε εκ νέου αυτές τις εκκρεμότητες, χωρίς να προκύπτει από τις δημόσιες δηλώσεις κάποια καθοριστική μεταβολή στην αμερικανική πολιτική.
Το ενδιαφέρον επικεντρώνεται πλέον στον τρόπο με τον οποίο η Τουρκία θα επιχειρήσει να διαχειριστεί τα δύο ζητήματα στις επόμενες επαφές της με την Ουάσιγκτον.
GEOPOLITICO
Reuters: Αμυντική συμφωνία-μαμούθ Ελλάδας–ΗΠΑ έως 4 δισ. δολάρια – F-16 Viper, F-35 και προηγμένα όπλα
Νέα δεδομένα στην αμυντική συνεργασία Αθήνας και Ουάσιγκτον δημιουργεί συμφωνία ύψους έως 4 δισ. δολαρίων, την οποία αποκαλύπτει το Reuters. Στο επίκεντρο βρίσκονται η αναβάθμιση επιπλέον ελληνικών F-16 στη διαμόρφωση Viper, η προμήθεια προηγμένων οπλικών συστημάτων και η ενίσχυση των επιχειρησιακών δυνατοτήτων της Πολεμικής Αεροπορίας. Η εξέλιξη έρχεται αμέσως μετά την επίσκεψη του Αμερικανού υπουργού Εξωτερικών Μάρκο Ρούμπιο στην Αθήνα.
Σε σημαντική διεύρυνση της αμυντικής συνεργασίας τους προχωρούν Ελλάδα και Ηνωμένες Πολιτείες, με το πρακτορείο Reuters να αποκαλύπτει ότι οι δύο χώρες κατέληξαν σε συμφωνία για ένα εκτεταμένο εξοπλιστικό πακέτο, η συνολική αξία του οποίου μπορεί να φθάσει τα 4 δισ. δολάρια.
Σύμφωνα με το δημοσίευμα της 8ης Οκτωβρίου 2026, το οποίο επικαλείται πηγές με γνώση των σχετικών διαπραγματεύσεων, η συμφωνία περιλαμβάνει αναβαθμίσεις μαχητικών αεροσκαφών, πυραυλικά συστήματα, προηγμένα πυρομαχικά και εξοπλισμό για διαφορετικές πλατφόρμες των ελληνικών Ενόπλων Δυνάμεων.
Στο επίκεντρο 37 επιπλέον F-16 Viper
Ιδιαίτερη σημασία αποκτά ο σχεδιασμός αναβάθμισης 37 μαχητικών F-16 Block 50 στην έκδοση Viper, με εκτιμώμενο κόστος περίπου 1 δισ. δολαρίων.
Η εξέλιξη αυτή έρχεται να προστεθεί στο ήδη υφιστάμενο πρόγραμμα αναβάθμισης 82 ελληνικών F-16, διαμορφώνοντας την προοπτική ενός σημαντικά ενισχυμένου στόλου μαχητικών τέταρτης γενιάς.
Παράλληλα, το πακέτο αφορά την απόκτηση προηγμένων όπλων για τα F-16 και τα υπό ένταξη F-35, καθώς και συστημάτων που συνδέονται με τα ελικόπτερα Black Hawk.
Η επιλογή αυτή αποσκοπεί στη βελτίωση της επιχειρησιακής αποτελεσματικότητας των ελληνικών αεροπορικών δυνάμεων και στη μεγαλύτερη διαλειτουργικότητά τους με τις αμερικανικές Ένοπλες Δυνάμεις.
F-35 και το νέο ελληνικό εξοπλιστικό πρόγραμμα
Η συμφωνία εντάσσεται στον ευρύτερο σχεδιασμό εκσυγχρονισμού των ελληνικών Ενόπλων Δυνάμεων, ο οποίος προβλέπει αμυντικές επενδύσεις περίπου 28 δισ. ευρώ έως το 2036.
Η Αθήνα έχει ήδη προχωρήσει στην απόκτηση 20 μαχητικών F-35 και 35 ελικοπτέρων Black Hawk, ενώ στον αμυντικό σχεδιασμό περιλαμβάνεται και η ανάπτυξη του πολυεπίπεδου συστήματος αεράμυνας και αντιπυραυλικής προστασίας «Ασπίδα του Αχιλλέα», με σημαντική συμμετοχή ισραηλινής τεχνολογίας.
Οι νέες προμήθειες ενισχύουν τη διασύνδεση των προγραμμάτων αυτών και την προσπάθεια δημιουργίας ενός ολοκληρωμένου συστήματος αεροπορικής και αντιαεροπορικής ισχύος.
Σύμφωνα με τις πληροφορίες του Reuters, η χρηματοδοτική επιβάρυνση της νέας συμφωνίας προβλέπεται να κατανεμηθεί σε περισσότερα έτη, ώστε να αποφευχθεί υπέρμετρη πίεση στον κρατικό προϋπολογισμό.
Το μήνυμα προς την Τουρκία
Η νέα αμυντική συνεργασία αποκτά ιδιαίτερη σημασία στο περιβάλλον των ελληνοτουρκικών σχέσεων.
Η Ελλάδα προχωρά στην αναβάθμιση των αεροπορικών δυνατοτήτων της την ώρα που η Τουρκία εξακολουθεί να αντιμετωπίζει περιορισμούς στην πρόσβασή της στο πρόγραμμα των F-35, εξαιτίας της απόκτησης των ρωσικών S-400.
Το γεγονός αυτό δημιουργεί διαφορετικές συνθήκες στον εξοπλιστικό σχεδιασμό των δύο χωρών, αν και η συνολική ισορροπία ισχύος δεν καθορίζεται αποκλειστικά από την απόκτηση συγκεκριμένων μαχητικών αεροσκαφών.
Η επίσκεψη Ρούμπιο στην Αθήνα και ο έκτος γύρος του Στρατηγικού Διαλόγου Ελλάδας–ΗΠΑ επιβεβαιώνουν τη σημασία που αποδίδει η Ουάσιγκτον στη διμερή αμυντική συνεργασία, ιδιαίτερα σε μια περίοδο αυξημένης γεωπολιτικής έντασης στην Ανατολική Μεσόγειο.
Το κρίσιμο στοιχείο είναι ότι η συμφωνία δεν αφορά μόνο νέες αγορές, αλλά και τη συγκρότηση ενός μακροπρόθεσμου πλαισίου στρατιωτικού εκσυγχρονισμού. Η οριστικοποίηση των επιμέρους συμβάσεων, τα χρονοδιαγράμματα και το τελικό κόστος κάθε προγράμματος θα καθορίσουν την πρακτική αξία της.
Στην Ελλάδα συνελήφθη καταζητούμενος για το σκάνδαλο στον Δήμο Κωνσταντινούπολης – Η Τουρκία ζητά την έκδοσή του
Νέα εξέλιξη στην πολύκροτη δικαστική υπόθεση που αφορά τον Μητροπολιτικό Δήμο Κωνσταντινούπολης και συνδέεται με τον Εκρέμ Ιμάμογλου. Σύμφωνα με...
Αρχιεπίσκοπος Κύπρου Γεώργιος: «Οι εξελίξεις στο Κυπριακό δεν οδηγούν πουθενά» – Ζητά αλλαγή στρατηγικής και αξιοποίηση της ΕΕ
Σαφές μήνυμα για την ανάγκη επαναξιολόγησης της στρατηγικής στο Κυπριακό έστειλε ο Αρχιεπίσκοπος Κύπρου Γεώργιος, υποστηρίζοντας ότι οι μέχρι σήμερα...
Flydubai: Επίθεση αυτοκτονίας στο Τελ Αβίβ ετοίμαζε ο συγκυβερνήτης της πτήσης
Ο δράστης, που κατάγεται από το Ομάν, σκόπευε να πραγματοποιήσει επίθεση αυτοκτονίας, εμπνευσμένος από τις επιθέσεις της 11ης Σεπτεμβρίου 2002...
Reuters: Στο μικροσκόπιο ο Τομ Μπάρακ – Οι επιχειρηματικοί δεσμοί και ο αγωγός των 15 δισ. δολαρίων
Σοβαρά ερωτήματα για τις επιχειρηματικές διασυνδέσεις του Αμερικανού πρέσβη στην Τουρκία και ειδικού απεσταλμένου του Ντόναλντ Τραμπ σε Ιράκ και...
Hürriyet: «Διπλωματική απογοήτευση για την Αθήνα» – Η τουρκική ανάγνωση της επίσκεψης Ρούμπιο και τα μηνύματα για τα F-35
Ως διπλωματική απογοήτευση για την Ελλάδα επιχειρεί να παρουσιάσει η τουρκική εφημερίδα Hürriyet την επίσκεψη του Αμερικανού υπουργού Εξωτερικών Μάρκο...
-
Αναλύσεις3 εβδομάδες πρινΤο τελεσίγραφο Καλίν την ώρα που η Τουρκία προετοιμάζεται για πόλεμο!
-
Άμυνα3 μήνες πρινΡωσσικό ΜΜΕ: Ελληνικό «μπλόκο» στην απαίτηση για Patriot – Πώς γνωρίζει το Κίεβο απόρρητα στοιχεία για τους πυραύλους μας;
-
ΑΝΑΡΤΗΣΕΙΣ ΜΕ ΣΗΜΑΣΙΑ2 μήνες πρινΠακιστανός με καναδική υπηκοότητα ο υπαίτιος της πυρκαγιάς στον Έβρο! Πιθανόν να μετέφερε μετανάστες
-
GEOPOLITICO1 μήνα πρινΤο διέρρευσε ο Παπαχελάς! Έφεραν τον Καλίν στο Μαξίμου – Τί συζήτησε με τον Μητσοτάκη;
-
Αναλύσεις2 μήνες πρινΚαραγκιούλ: «Αν Ελλάδα, Κύπρος και Ισραήλ επιτεθούν στην Τουρκία, ο χάρτης του Αιγαίου θα αλλάξει»
-
ΑΝΑΡΤΗΣΕΙΣ ΜΕ ΣΗΜΑΣΙΑ2 μήνες πρινΞέσπασμα της μητέρας της Μυρτούς για την υπόθεση Τζαβέντ Ασλάμ: «Δεν ξεχνώ ποτέ» – «Δήμαρχος των Πακιστανών ο Δούκας»
-
GEOPOLITICO3 εβδομάδες πρινΤί λέει Τούρκος δημοσιογράφος για Σάββα Καλεντερίδη; «Έκανε πολύ καλά τη δουλειά του για τη χώρα του – Δεν μπορούσε να τον στριμώξει η ΜİΤ»
-
Αναλύσεις3 μήνες πρινΕάν η Τουρκία απορρίψει τη συμφωνία αποχώρησης από την Κύπρο θα απομακρυνθεί δια της βίας