Την Ινδία ως πιθανό δίαυλο προς τη Μόσχα επιχειρεί να αξιοποιήσει η Πολωνία, αναζητώντας περιθώρια αποκλιμάκωσης του πολέμου στην Ουκρανία. Κατά την πρόσφατη επίσκεψή του στο Νέο Δελχί, ο πρωθυπουργός Ντόναλντ Τουσκ ενθάρρυνε τον Ναρέντρα Μόντι να χρησιμοποιήσει τη μακρόχρονη σχέση της χώρας του με τη Ρωσία για να ενισχύσει την προοπτική ειρηνευτικών συνομιλιών.

Σύμφωνα με το δημοσίευμα του Μουράλι Κρίσναν στη Deutsche Welle, στις 26 Οκτωβρίου, ο Τουσκ χαρακτήρισε τον Ινδό πρωθυπουργό «φάρο ελπίδας» σε μια περίοδο διεθνούς αβεβαιότητας. Για τη Βαρσοβία, η οποία στηρίζει διπλωματικά και στρατιωτικά τη γειτονική της Ουκρανία, η δυνατότητα επικοινωνίας του Νέου Δελχί με το Κρεμλίνο έχει ιδιαίτερη σημασία.

«Θα στηρίξουμε όλες τις προσπάθειες που αποσκοπούν στην επίτευξη ειρήνης», δήλωσε ο Μόντι στην κοινή ενημέρωση των δημοσιογράφων. Από την επίσκεψη, ωστόσο, δεν προέκυψαν ανακοινώσεις συγκεκριμένων βημάτων.

Δίαυλος επικοινωνίας, χωρίς εγγύηση αποτελέσματος

Το βασικό ερώτημα είναι πόσο μπορεί η Ινδία να επηρεάσει τη ρωσική ηγεσία. Ο πρώην πρέσβης της στην Πολωνία, Ανίλ Ουάντουα, εκτιμά ότι το Νέο Δελχί δύσκολα θα θυσιάσει δικά του συμφέροντα ανταποκρινόμενο στις ευρωπαϊκές πιέσεις.

Η Ινδία διατηρεί την πολιτική και αμυντική συνεργασία της με τη Μόσχα, ενώ παράλληλα ζητά διάλογο και διπλωματική επίλυση. Δεν έχει, όμως, ευθυγραμμιστεί πλήρως με τις δυτικές κυρώσεις.

Όπως εξηγεί ο Ουάντουα στη DW, η Πολωνία επιδιώκει να αξιοποιηθεί η πρόσβαση της Ινδίας στον Βλαντίμιρ Πούτιν για την προώθηση κατάπαυσης του πυρός και ουσιαστικών διαπραγματεύσεων. Η επιρροή της στις ρωσικές στρατιωτικές αποφάσεις παραμένει περιορισμένη, ενώ ούτε η Μόσχα ούτε το Κίεβο είναι δεδομένο ότι θα ανταποκριθούν κάνοντας παραχωρήσεις.

«Η Ινδία μπορεί να συμβάλει στην αποκλιμάκωση και να βοηθήσει στη δημιουργία συνθηκών για διαπραγματεύσεις, αλλά δεν μπορεί να εγγυηθεί την ειρήνη», υπογραμμίζει.

Στο τραπέζι ενεργειακές υποδομές και θαλάσσιες μεταφορές

Η DW αναφέρεται σε προηγούμενες πληροφορίες σύμφωνα με τις οποίες η Ινδία είχε διαμορφώσει σχέδιο για την παύση των επιθέσεων σε ενεργειακές υποδομές μεταξύ Ρωσίας και Ουκρανίας, καθώς και για την προστασία πλοίων που μεταφέρουν σιτηρά και καύσιμα.

Τέτοιες παρεμβάσεις θα μπορούσαν να αποτελέσουν πεδίο περιορισμένης αποκλιμάκωσης. Το δημοσίευμα, πάντως, δεν καταγράφει συμφωνία εφαρμογής τους ως αποτέλεσμα της επίσκεψης Τουσκ.

Η Ευρώπη πλησιάζει την Ινδία, με ανοιχτή τη διαφωνία για τη Ρωσία

Η πολωνική πρωτοβουλία εντάσσεται στην ευρύτερη προσπάθεια ευρωπαϊκής προσέγγισης με το Νέο Δελχί. Η Ούμου Σάλμα Μπάβα, επικεφαλής του Κέντρου Ευρωπαϊκών Σπουδών στο Πανεπιστήμιο Τζαβαχαρλάλ Νεχρού και κάτοχος έδρας Jean Monnet, διακρίνει δύο στόχους στην επίσκεψη: ενίσχυση των διμερών σχέσεων και προσπάθεια να λάβει περισσότερο υπόψη η Ινδία την ευρωπαϊκή οπτική για την Ουκρανία.

Για την Πολωνία, η σχέση Ινδίας–Ρωσίας προκαλεί ανησυχία και ως προς τα οικονομικά οφέλη που μπορεί να αποκομίζει η Μόσχα. Μέχρι στιγμής, όπως σημειώνει η Μπάβα, οι δύο πλευρές έχουν καταφέρει να διαχειρίζονται χωριστά τη διαφωνία τους για τον πόλεμο, προωθώντας συνεργασίες στο εμπόριο, την ασφάλεια και την άμυνα.

Προειδοποιεί, ωστόσο, ότι αυτή η διαφορά μπορεί να δυσκολέψει την περαιτέρω εμβάθυνση των σχέσεων στον αμυντικό τομέα.

Η διαφορετική ανάγνωση και ο αμερικανικός παράγοντας

Πιο θετικά αποτιμά τις δυνατότητες της Ινδίας ο επίσης πρώην πρέσβης στην Πολωνία, Ατζάι Μπισάρια. Κατά την εκτίμησή του, η δυνατότητα επικοινωνίας τόσο με τη Μόσχα όσο και με το Κίεβο ενισχύει τον πιθανό μεσολαβητικό της ρόλο.

Ο ίδιος θεωρεί ότι ακόμη και η Βαρσοβία δεν αντιμετωπίζει πλέον τη ρωσοϊνδική σχέση ως σοβαρό εμπόδιο στη συνεργασία της με το Νέο Δελχί. Όπως επισημαίνει, η Ευρώπη κατανοεί το βάθος της συνεργασίας Ινδίας–Ρωσίας, ενώ η ινδική πλευρά αντιλαμβάνεται τη διαφορετική ευρωπαϊκή προσέγγιση απέναντι στη Μόσχα.

Ο Μπισάρια συνδέει αυτήν τη μετατόπιση και με τη μεταβολή της αμερικανικής στάσης προς την αναζήτηση μεσολάβησης για τον πόλεμο. Κατά την άποψή του, αυτό ενισχύει τα επιχειρήματα υπέρ της στενότερης ευρωπαϊκής συνεργασίας με την Ινδία, παρά τις διαφωνίες για τη Ρωσία.

Η πολωνική κίνηση αναδεικνύει έτσι τη δύσκολη ισορροπία των ευρωπαϊκών επιδιώξεων: η σχέση της Ινδίας με τη Ρωσία προκαλεί ανησυχία, αλλά ταυτόχρονα τροφοδοτεί ελπίδες για διπλωματική παρέμβαση. Το αποτέλεσμα θα κριθεί από το αν αυτή η πρόσβαση μεταφραστεί σε συγκεκριμένες δεσμεύσεις της Μόσχας και του Κιέβου.

Στην καταρχήν έγκριση προμηθειών στρατιωτικού εξοπλισμού συνολικής αξίας 2,12 τρισ. ρουπιών, περίπου 22,27 δισ. δολαρίων, προχώρησε τη Δευτέρα 26 Οκτωβρίου το Συμβούλιο Αμυντικών Προμηθειών της Ινδίας, σύμφωνα με ανακοίνωση του υπουργείου Άμυνας που επικαλείται το Reuters.

Στο πακέτο περιλαμβάνονται αντιαεροπορικά συστήματα πολύ μικρού βεληνεκούς, συστήματα αντιμετώπισης μη επανδρωμένων αεροσκαφών, μέσα επιτήρησης και κρούσης, καθώς και drones αυτοκτονίας μεγάλης εμβέλειας.

Προστασία από εναέριες απειλές και ενίσχυση της κρούσης

Οι κατηγορίες των υπό προμήθεια συστημάτων αποτυπώνουν την έμφαση που δίνει η Ινδία στην προστασία των δυνάμεών της από εναέριες απειλές, αλλά και στην ενίσχυση των δυνατοτήτων εντοπισμού και προσβολής στόχων.

Η παράλληλη προώθηση αντιαεροπορικών και αντι-drone συστημάτων με μη επανδρωμένα μέσα επιτήρησης και επίθεσης καλύπτει τόσο αμυντικές όσο και επιθετικές επιχειρησιακές ανάγκες.

Καταρχήν έγκριση, πριν από τις συμβάσεις

Η απόφαση αποτελεί καταρχήν διοικητική έγκριση των προτεινόμενων προμηθειών και δεν ισοδυναμεί με υπογραφή συμβάσεων για το σύνολο του εξοπλισμού. Η ανακοίνωση του ινδικού υπουργείου Άμυνας προσδιορίζει το στάδιο αυτό ως αποδοχή της αναγκαιότητας των προγραμμάτων.

Το σύντομο τηλεγράφημα του Reuters δεν παραθέτει κατασκευαστές, ποσότητες ανά οπλικό σύστημα ή χρονοδιαγράμματα παραδόσεων. Συνεπώς, το τελικό περιεχόμενο και ο ρυθμός υλοποίησης του πακέτου θα αποσαφηνιστούν στα επόμενα στάδια των διαδικασιών προμήθειας.

Τρεις ημέρες μετά την αιματηρή επίθεση κατά τη διάρκεια κηδείας, οι ιορδανικές Ένοπλες Δυνάμεις ανακοίνωσαν την επιχείρηση «Ιορδανική Αποτροπή – Χαμούτ». Σύμφωνα με τη στρατιωτική ανακοίνωση, που δημοσίευσε το κρατικό πρακτορείο Petra, στόχος ήταν εγκαταστάσεις οργανώσεων στη νοτιοανατολική Συρία, με τις οποίες το Αμμάν συνδέει τους δράστες της επίθεσης.

Τι ανακοίνωσε ο ιορδανικός στρατός

Η στρατιωτική ηγεσία της Ιορδανίας υποστήριξε ότι τα μαχητικά κατέστρεψαν θέσεις και οχήματα των οργανώσεων που στοχοποιήθηκαν, προκαλώντας νεκρούς και τραυματίες στις τάξεις τους.

Ωστόσο, η ανακοίνωση δεν προσδιορίζει αριθμό απωλειών ούτε κατονομάζει τις οργανώσεις. Οι αναφορές για τα αποτελέσματα των πληγμάτων δεν έχουν επιβεβαιωθεί ανεξάρτητα.

Ο ιορδανικός στρατός διαμήνυσε ότι θα συνεχίσει να αντιμετωπίζει όσους απειλούν την ασφάλεια των πολιτών και συνέδεσε ευθέως την επιχείρηση με την επίθεση στην εκκλησία. Στην ίδια ανακοίνωση αναφέρεται ότι οι βομβαρδισμοί πραγματοποιήθηκαν σε συντονισμό με τη συριακή κυβέρνηση — θέση την οποία η Δαμασκός απορρίπτει.

Η επίθεση στον ναό και οι συλλήψεις

Η επίθεση σημειώθηκε την Παρασκευή 23 Οκτωβρίου στην ελληνορθόδοξη εκκλησία του Αγίου Γεωργίου στη Χαμούτ, την ώρα που είχαν συγκεντρωθεί πιστοί για νεκρώσιμη ακολουθία. Ένοπλοι άνοιξαν πυρ εναντίον των παρευρισκομένων, σκοτώνοντας εννέα ανθρώπους και τραυματίζοντας δεκάδες.

Τη Δευτέρα, οι ιορδανικές αρχές ανακοίνωσαν τη σύλληψη τριών υπόπτων έπειτα από ανταλλαγή πυροβολισμών στην περιοχή του Καράκ. Ο βασιλιάς Αμπντάλα Β΄ είχε ζητήσει αποφασιστική αντιμετώπιση των δραστών και προστασία της ενότητας της ιορδανικής κοινωνίας.

Σύμφωνα με το Associated Press, οι συλληφθέντες είναι τρεις Ιορδανοί, δύο αδέλφια και ο γαμπρός τους. Ο επικεφαλής της Δημόσιας Ασφάλειας τους περιέγραψε ως εξτρεμιστές, αλλά δήλωσε ότι δεν συνδέονταν με οργανωμένη ομάδα. Η τοποθέτηση αυτή δημιουργεί ερωτήματα σε σχέση με τη μεταγενέστερη στρατιωτική ανακοίνωση, η οποία συνδέει τους δράστες με οργανώσεις στη Συρία. Δεν είχε δημοσιοποιηθεί ανάληψη ευθύνης.

Η Δαμασκός διαψεύδει τον συντονισμό

Η συριακή κυβέρνηση ανακοίνωσε ότι δεν είχε προηγηθεί ενημέρωση ή συντονισμός για την επιχείρηση. Το συριακό υπουργείο Εξωτερικών γνωστοποίησε ότι μετέφερε στην Ιορδανία την αντίθεσή του σε στρατιωτικές ενέργειες εντός του συριακού εδάφους χωρίς προηγούμενη συνεννόηση.

Παράλληλα, οι συριακές αρχές ανέφεραν ότι ξεκίνησαν έρευνες για τις συνθήκες των πληγμάτων και άνοιξαν διαύλους επικοινωνίας με το Αμμάν.

Σύμφωνα με τον αρχικό απολογισμό του συριακού υπουργείου Εκτάκτων Αναγκών, που μετέδωσε η κρατική τηλεόραση Al-Ikhbariah, επτά άμαχοι σκοτώθηκαν σε επιδρομές στις επαρχίες Ντεράα και Σουέιντα. Ανάμεσά τους περιλαμβάνονταν τρία παιδιά, ενώ πέντε από τα θύματα ανήκαν στην ίδια οικογένεια. Τα στοιχεία χαρακτηρίστηκαν προκαταρκτικά.

Μεταγενέστερη ενημέρωση που μετέδωσε η Arab News, επικαλούμενη τις συριακές αρχές, έκανε λόγο για οκτώ νεκρούς αμάχους. Ο απολογισμός αυτός αφορά τους βομβαρδισμούς στη Συρία και είναι διαφορετικός από τους εννέα νεκρούς της επίθεσης στην ελληνορθόδοξη εκκλησία της Ιορδανίας.