Ακολουθήστε μας

Γενικά θέματα

Γιατί η Αμερική και η Ευρώπη θα βγουν ισχυρότερες από την οικονομική κρίση

Δημοσιεύτηκε στις

Roger C. Altman
Περίληψη:

Ενώ οι ζοφερές επιπτώσεις από την οικονομική
κρίση του 2008 εξακολουθούν να κλονίζουν την υφήλιο, διαπιστώνεται ότι η
ύφεση δεν είχε μόνον αρνητική επίδραση: επέφερε θεμελιώδη οικονομική
αναδιάρθρωση, με αποτέλεσμα η αμερικανική οικονομία να ετοιμάζεται να
αναδυθεί ισχυρότερη από πριν. Αν και είναι πολύ νωρίς για να μιλήσει
κανείς με βεβαιότητα, ακόμη και η Ευρώπη θα μπορούσε ίσως να βγει
ωφελημένη.
Ο ROGER C. ALTMAN είναι Εκτελεστικός Πρόεδρος της
Evercore Partners. Διετέλεσε αναπληρωτής υπουργός Οικονομικών των ΗΠΑ
κατά την περίοδο 1993–94.

Η οικονομική κρίση του 2008 και η Μεγάλη Ύφεση που επακολούθησε,
είχαν καταστροφικές επιπτώσεις στην αμερικανική οικονομία και στη ζωή
εκατομμυρίων Αμερικανών. Παρά ταύτα, η αμερικανική οικονομία θα εξέλθει
του δράματος ισχυρότερη και με εμπειρία ευρύτατων αναδιαρθρώσεων. Στο
τέλος, ακόμη και η Ευρώπη θα πρέπει να βγει ενισχυμένη, αν και το μέλλον
της γηραιάς ηπείρου δεν είναι εξίσου βέβαιο και η ανάκαμψη θ’ αργήσει
περισσότερο μέχρι να γίνει αισθητή. Οι ΗΠΑ βρίσκονται σε καλύτερο δρόμο,
επειδή η κρίση τις έπληξε τρία χρόνια πριν από την Ευρώπη, το 2008,
προκαλώντας αναταράξεις που διαρκούν μέχρι σήμερα. Θα χρειαστούν άλλα
δύο ως τρία χρόνια μέχρι να υποχωρήσουν, αλλά κατόπιν η ανάπτυξη της
αμερικανικής οικονομίας θα ξεπεράσει κάθε προσδοκία. Αντιθέτως, η Ευρώπη
βρίσκεται ακόμη μέσα στη δίνη της οικονομικής κρίσης. Με βάση, λοιπόν,
τη λογική τής ιστορίας, θα χρειαστούν τέσσερα ως έξι χρόνια για να λάβει
σάρκα και οστά μια ισχυρή οικονομική ανάπτυξη στην Ευρώπη.
Αυτή η ισχυροποίηση σε Αμερική και Ευρώπη θα προκύψει για έναν
σπουδαίο λόγο: στα χρόνια της κρίσης υλοποιείται εκτεταμένη οικονομική
αναδιάρθρωση. Μεγάλες αλλαγές λαμβάνουν χώρα στα δημοσιονομικά, στα
τραπεζικά συστήματα και στη βιομηχανία, καθώς και διαρθρωτικές
μεταρρυθμίσεις στις αγορές εργασίας. Για μία ακόμη φορά αποδεικνύεται
ότι οι διεθνείς κεφαλαιαγορές, που είναι η ισχυρότερη οικονομική δύναμη
στον κόσμο, μπορούν να πραγματοποιήσουν αλλαγές πέρα και έξω από τις
δυνατότητες των συνήθων πολιτικών διαδικασιών. Και, στη συγκεκριμένη
περίπτωση, μπορούν να διαψεύσουν όλες τις προβλέψεις για οικονομική
παρακμή της Δύσης. Πράγματι, μέσα στα επόμενα χρόνια, οι ΗΠΑ και η
Ευρώπη είναι δυνατόν να γίνουν ξανά οι ατμομηχανές της παγκόσμιας
οικονομικής ανάπτυξης.
Αυτό καθόλου δεν σημαίνει ότι οι κρίσεις άξιζαν το κακό που
προκάλεσαν. Ασφαλώς όχι. Και στις δύο πλευρές του Ατλαντικού υπάρχει
μεγάλη δυστυχία λόγω της ανεργίας και των πολιτικών λιτότητας που έχουν
επιβληθεί. Είναι τραγικό το γεγονός ότι τόσο πολλοί άνθρωποι έχουν χάσει
τη δουλειά τους και δεν θα την ξαναποκτήσουν. Επίσης, στις κοινωνίες
προκαλεί αποσάθρωση το γεγονός ότι οι κρίσεις όξυναν τις προϋπάρχουσες
τάσεις για μεγαλύτερες εισοδηματικές ανισότητες. Όμως, αυτά έχουν ήδη
συμβεί και το ζήτημα που εξετάζουμε εδώ είναι ο μακροπρόθεσμος
αντίκτυπός τους.
Παρά τα πισωγυρίσματα, η αμερικανική οικονομία παρουσιάζει ανάπτυξη
ήδη από τον Ιούνιο του 2009. Η Ευρώπη, ωστόσο, βρίσκεται εντελώς στον
αντίποδα. Σε αντίθεση με τις ΗΠΑ, τα ευρωπαϊκά οικονομικά συστήματα δεν
εξερράγησαν το 2008. Διαπιστώθηκαν σοβαρά προβλήματα στην Ιρλανδία και
στη Βρετανία, αλλά οι κεφαλαιαγορές δεν εξεγέρθηκαν κατά της Ευρώπης στο
σύνολό της, και γι’ αυτό δεν σημειώθηκε μεγάλη δημοσιονομική ή
νομισματική αντίδραση. Μόνο το 2012, όταν οι κρίσεις του δημοσίου χρέους
και του τραπεζικού τομέα έπληξαν πάση δυνάμει τη γηραιά ήπειρο, η
ευρωζώνη ήρθε αντιμέτωπη με προβλήματα παρόμοια με εκείνα που ταλάνισαν
την αμερικανική οικονομία στο διάστημα 2008-9. Συνεπώς στις μέρες μας,
το ΑΕΠ της ευρωζώνης εξακολουθεί να συρρικνώνεται και η καθοδική του
πορεία ίσως να μην έχει ακόμη τελειώσει. Οι ΗΠΑ, από την πλευρά τους,
έχοντας από πριν την εμπειρία της κρίσης, έχουν τώρα μπροστά τους
συντομότερο δρόμο. Εντούτοις, αν οι ευρωπαϊκές χώρες κατορθώσουν να
αναδιαρθρώσουν τις οικονομίες τους στον ίδιο βαθμό που το κατάφεραν οι
ΗΠΑ, θα υπάρχει βάσιμος λόγος αισιοδοξίας.
Οι οικονομολόγοι Κάρμεν Ράινχαρτ και Κένεθ Ρογκόφ έχουν υποστηρίξει
ότι οι περίοδοι οικονομικής ανάκαμψης, ύστερα από δημοσιονομικές
κρίσεις, είναι βραδύτερες, μακρύτερες και πιο ανεξέλεγκτες σε σύγκριση
με εκείνες που υπήρξαν ως επακόλουθο μιας οικονομικής ύφεσης που προήλθε
από τις διακυμάνσεις του οικονομικού κύκλου. Η οδυνηρά αργή ανάκαμψη
στις ΗΠΑ και η οξύτατη οικονομική πίεση που ασκείται στην Ευρώπη,
επιβεβαιώνουν αυτήν την άποψη. Η ιστορία, όμως, είναι γεμάτη από
παραδείγματα χωρών, οι οικονομίες των οποίων ισχυροποιήθηκαν μετά την
εσωτερική κατάρρευσή τους. Μετά την ασιατική οικονομική κρίση των ετών
1997–98, η Νότια Κορέα αποδέχθηκε ένα πακέτο διάσωσης από το ΔΝΤ,
ενίσχυσε το φορολογικό της σύστημα και βελτίωσε την ευελιξία στην αγορά
εργασίας. Σύντομα η χώρα γνώρισε τα ευεργετικά αποτελέσματα της
οικονομικής άνθησης. Στο Μεξικό, η οικονομία παρουσίασε καλή πορεία μετά
την κατάρρευση του πέσο και το αμερικανικό πακέτο διάσωσης του 1994.
Παρόμοια ήταν τα φαινόμενα και σε άλλες περιοχές της Λατινικής Αμερικής
ύστερα από τις κρίσεις δημοσιονομικού χρέους στα τέλη της δεκαετίας του
1980. Μολονότι αυτές οι δημοσιονομικές κρίσεις ήταν κατά πολύ μικρότερης
έκτασης σε σύγκριση με την κατάρρευση του 2008 στις ΗΠΑ, ακολούθησαν
εντούτοις την ίδια πορεία, με τις κεφαλαιαγορές να απορρίπτουν την
παλαιά τάξη πραγμάτων – και στη συνέχεια να προκαλούν μείζονα οικονομική
αναδιάρθρωση.

ΑΝΑΔΙΑΡΘΡΩΣΗ ΣΤΗΝ ΑΜΕΡΙΚΗ
Γιατί, άραγε, οι παρούσες κρίσεις σταδιακά θα ενδυναμώσουν την
αμερικανική και τις ευρωπαϊκές οικονομίες; Στις ΗΠΑ, την οικονομική
άνοδο θα πυροδοτήσουν η ανάκαμψη του κατασκευαστικού κλάδου, η
επανάσταση στον τομέα της παραγωγής ενέργειας, η αναδιάρθρωση του
τραπεζικού συστήματος και η αποδοτικότερη βιομηχανική παραγωγή.
Παράλληλα, η επανεκλογή του προέδρου Μπαράκ Ομπάμα και ο επαπειλούμενος
«δημοσιονομικός γκρεμός» έχουν ενισχύσει τις προοπτικές μιας μείζονος
συμφωνίας για τη μείωση του ελλείμματος και για μια λύση στο πρόβλημα
χρέους της χώρας.
Καταρχάς, μετά την καταστροφική κατάρρευση, η στεγαστική αγορά στις
ΗΠΑ ετοιμάζεται τώρα για μια σημαντική και πολυετή ανάπτυξη.
Παραδοσιακά, κάθε φορά που ο αμερικανικός κατασκευαστικός τομέας
πιέστηκε καθοδικά με μεγάλη ένταση και για μεγάλο χρονικό διάστημα, στο
τέλος ανέκαμπτε με υψηλότατες επιδόσεις. Πριν από την παρούσα κρίση, η
στεγαστική φούσκα είχε διογκωθεί τόσο πολύ ώστε, όταν τελικά έσκασε, ο
κλάδος οδηγήθηκε σε πραγματική κατάρρευση. Μεταξύ των ετών 2000 και
2004, κατά μέσο όρο χτίζονταν περί το 1,4 εκατομμύριο μονοκατοικίες
ετησίως. Μετά την κρίση, ο αριθμός αυτός περιορίστηκε στις 500.000 και
παρέμεινε σε αυτά τα επίπεδα μέχρι πρόσφατα. Οι πωλήσεις νέων κατοικιών,
που έφθαναν τις 900.000 στα χρόνια της φούσκας, μειώθηκαν κατά τα δύο
τρίτα, όταν η φούσκα έσκασε. Και οι συνολικές δαπάνες για την κατοικία,
που μεταξύ των ετών 1980 και 2005 ανέρχονταν στο 4% του αμερικανικού
ΑΕΠ, έπεσαν κατά μέσο όρο στο 2,5% μετά το 2008.
Μολονότι η κατάρρευση της στεγαστικής αγοράς σήμαινε καταστροφή για
εκατομμύρια ιδιοκτήτες ακινήτων που δεν ήταν σε θέση να εξυπηρετήσουν τα
ενυπόθηκα δάνειά τους, ανέδειξε ωστόσο με σαφήνεια τις καταχρήσεις και
τις υπερβολές που μάστιζαν επί χρόνια τον κλάδο. Οι αμερικανικές
τράπεζες, ως εκ τούτου, ασχολήθηκαν τα τελευταία χρόνια με τη βελτίωση
των όρων δανεισμού-χρηματοδότησης και των αγορών τιτλοποίησης. Έτσι,
σήμερα οι τάσεις όσον αφορά τα ενυπόθηκα στεγαστικά δάνεια δείχνουν πιο
υγιείς. Ο κατασκευαστικός τομέας έχει επιτέλους πραγματοποιήσει στροφή
180 μοιρών, με έναν βασικό δείκτη τιμών ακινήτων (τον
S&P/Case-Shiller, που συνυπολογίζει τις τιμές σε 20 πόλεις), να
παρουσιάζει άνοδο κατά 20% από τον Μάρτιο του 2012. Παράλληλα, η
προσφορά κατοικιών έχει πέσει δραστικά (δηλαδή, λιγότερες κατοικίες
διατίθενται προς πώληση), η ενυπόθηκη πίστωση παρέχεται με μεγαλύτερη
προθυμία και η πληθυσμιακή αύξηση σε συνδυασμό με την ανάκαμψη στον
ρυθμό δημιουργίας νέων νοικοκυριών, αναμένεται να οδηγήσει σε υψηλότερη
ζήτηση. Όλα αυτά σημαίνουν πως οι τιμές των ακινήτων θ’ αρχίσουν και
πάλι ν’ ακολουθούν ανοδική τροχιά. Οι παράγοντες που προαναφέρθηκαν
είναι πιθανό να δώσουν μια κατά 15-20% ώθηση στις συνολικές επενδύσεις
στον τομέα της κατοικίας (νέες κατασκευές και ανακαινίσεις), μέσα στην
επόμενη πενταετία. Αυτή και μόνη η αλλαγή θα μπορούσε να προσθέσει μια
εκατοστιαία μονάδα στο ετήσιο αμερικανικό ΑΕΠ, καθώς και περί τα τέσσερα
εκατομμύρια νέες θέσεις εργασίας στην αμερικανική οικονομία.
Δεύτερον, οι νέες τεχνολογίες οδηγούν σε μια εντυπωσιακή ανάκαμψη την
αμερικανική παραγωγή πετρελαίου και φυσικού αερίου. Συγκλονιστικές
προηγμένες τεχνικές και καινοτόμες προσεγγίσεις, που αφορούν την
«υδραυλική διάσπαση» και την «οριζόντια εξόρυξη», έχουν δώσει πρόσβαση
σε ενεργειακά αποθέματα που ήταν προηγουμένως άγνωστα ή απροσπέλαστα. Το
αποτέλεσμα ήταν μια δραστική ανάκαμψη στις βιομηχανίες του πετρελαίου
και του φυσικού αερίου. Το 2012, η παραγωγή αμερικανικού φυσικού αερίου
άγγιξε τα 65 δισ. κυβικά πόδια ημερησίως, ένα μέγεθος που αποτελεί
ιστορικό ρεκόρ και είναι κατά 25% υψηλότερο σε σύγκριση με το προ
πενταετίας αντίστοιχο. Γι’ αυτήν την αύξηση σημαντικά υπεύθυνο είναι το
σχιστολιθικό φυσικό αέριο (shale gas). Εν τω μεταξύ, η αμερικανική
παραγωγή πετρελαίου εκτοξεύθηκε στα ύψη. Εκτιμάται ότι μόνο μέσα στο
2012 η παραγωγή πετρελαίου και άλλων υγρών υδρογονανθράκων, όπως των
βιοκαυσίμων, αυξήθηκε κατά 7%, φθάνοντας στα 10,9 εκατομμύρια βαρέλια
ημερησίως. Πρόκειται για τη μεγαλύτερη ετήσια αύξηση από το 1951.
Το αμερικανικό υπουργείο Ενέργειας προβλέπει ότι μέσα στο 2013 η
αμερικανική παραγωγή υγρών υδρογονανθράκων θα αυξηθεί κατά 500.000
βαρέλια επιπλέον, ενώ η Διεθνής Υπηρεσία Ενέργειας (ΙΕΑ) εκτιμά ότι
μέχρι το 2017 οι ΗΠΑ θα αναδειχθούν στη μεγαλύτερη πετρελαιοπαραγωγό
χώρα, ξεπερνώντας τη Σαουδική Αραβία. Συνολικά, αυτή η ενεργειακή
έκρηξη θα προσθέσει 3% στο αμερικανικό ΑΕΠ μέσα στην επόμενη δεκαετία,
καθώς επίσης και σχεδόν τρία εκατομμύρια άμεσες και έμμεσες θέσεις
εργασίας, που οι περισσότερες θα είναι υψηλά αμειβόμενες. Κατ’ αυτόν τον
τρόπο οι ΗΠΑ θα μπορέσουν να περικόψουν κατά ένα τρίτο τις εισαγωγές
πετρελαίου, συμβάλλοντας έτσι στη μείωση του ελλείμματος στο ισοζύγιο
πληρωμών. Επιπλέον, η αυξημένη παραγωγή φυσικού αερίου θα συμβάλει στη
μείωση της μέσης δαπάνης για υπηρεσίες κοινής ωφέλειας σχεδόν κατά χίλια
δολάρια ετησίως, γεγονός που θα σημάνει επίσης περαιτέρω τόνωση της
αμερικανικής οικονομίας. Η δίψα των Αμερικανών για οικονομική ανάκαμψη
και θέσεις εργασίας έχει κάμψει την προηγούμενη αντίθεσή τους απέναντι
σ’ αυτήν την ενεργειακή επανάσταση.
Τρίτον, αψηφώντας την αρνητική δημοσιότητα, το αμερικανικό τραπεζικό
σύστημα ανακεφαλαιοποιήθηκε από το 2008 και αναδιαρθρώθηκε με προσεκτικά
βήματα. Δικαιολογημένα, κανείς δεν θα μπορούσε να φανταστεί την
ταχύτητα με την οποία βελτιώθηκαν από τότε οι κεφαλαιακοί δείκτες και οι
δείκτες ρευστότητας των τραπεζών. Οι μεγαλύτερες τράπεζες πέρασαν με
επιμέλεια από όλα τα αυστηρά τεστ αντοχής της Ομοσπονδιακής Τράπεζας των
ΗΠΑ και, παραδόξως, βρίσκονται πιο μπροστά από τον προγραμματισμό τους
στην επίτευξη των απαιτουμένων κεφαλαιακών δεικτών, βάσει του διεθνούς
κανονιστικού πλαισίου, γνωστού ως Βασιλεία ΙΙΙ. Οι μεσαίου μεγέθους
τράπεζες είναι σε ακόμη καλύτερη μοίρα. Αν και η συγκεκριμένη δουλειά
δεν έχει ακόμη ολοκληρωθεί, αυτά τα ιδρύματα φρόντισαν γρήγορα να
απαλλαγούν από προβληματικά κληρονομηθέντα περιουσιακά στοιχεία, και,
κυρίως, από τους τίτλους που είχαν εκδοθεί με την κάλυψη ενυπόθηκων
δανείων. Τόσο οι μεγάλες όσο και οι μεσαίες τράπεζες απομακρύνθηκαν από
μια μεγάλη γκάμα περιουσιακών στοιχείων και άντλησαν στέρεα νέα κεφάλαια
από δημόσιες και ιδιωτικές πηγές. Σε πολλές περιπτώσεις, μάλιστα,
αναδιάρθρωσαν τις διευθυντικές ομάδες και τα διοικητικά συμβούλιά τους.
Υπό το πρίσμα αυτών των αλλαγών, οι προηγούμενες έντονες ανησυχίες ως
προς τη χρηματοοικονομική σταθερότητα των αμερικανικών τραπεζών, έχουν
σε μεγάλο βαθμό διαλυθεί.
Πράγματι, οι τράπεζες ήδη δανείζουν και πάλι εντατικά τόσο τις
επιχειρήσεις όσο και τους καταναλωτές. Σύμφωνα με στοιχεία της
Ομοσπονδιακής Τράπεζας (Federal Reserve), τα τρέχοντα δάνεια σε
αμερικανικές επιχειρήσεις ανέρχονται σήμερα σε 1,45 τρισ. δολάρια,
έχοντας αυξηθεί με διψήφιο ποσοστό σε κάθε ένα από τα τέσσερα
προηγούμενα τρίμηνα. Ο αριθμός αυτός είναι ακόμη κάτω από το ζενίθ του
2008, αλλά η απόσταση μειώνεται με ταχύ ρυθμό. Όσον αφορά την
καταναλωτική πίστη, το προηγούμενο ιστορικό ρεκόρ ξεπεράστηκε μέσα στο
2011 και το σύνολο των καταναλωτικών δανείων αυξήθηκε επιπλέον κατά 3-4%
μέσα στο 2012. Όλα αυτά τα δάνεια οδηγούν σε αύξηση του ΑΕΠ και ο
τραπεζικός τομέας αναμένεται να ενισχύει σταθερά τη δανειοδότηση μέσα
στα προσεχή χρόνια.
Τέταρτον, η Μεγάλη Ύφεση οδήγησε αθόρυβα την αμερικανική βιομηχανία
σε μεγαλύτερη αποδοτικότητα. Το κόστος παραγωγής στις ΗΠΑ είναι τώρα
κατά 11% χαμηλότερο σε σύγκριση με μια δεκαετία πριν, την ίδια ώρα που
σε πολλές άλλες βιομηχανικές χώρες εξακολουθεί να ανεβαίνει. Παράλληλα, η
διαφορά ανάμεσα στο αμερικανικό και στο κινεζικό εργατικό κόστος
μειώνεται. Η αμερικανική οικονομία εμπλουτίστηκε από το 2010 με μισό
εκατομμύριο νέες θέσεις εργασίας στη βιομηχανία της και, όπως φαίνεται,
αυτή η τάση θα συνεχιστεί επί σειρά ετών. Ο μετασχηματισμός που
συντελέστηκε στον αμερικανικό μεταποιητικό τομέα είναι ίσως περισσότερο
αισθητός στην αυτοκινητοβιομηχανία. Το 2005, το ωριαίο εργατικό κόστος
στην αμερικανική αυτοκινητοβιομηχανία ήταν κατά 40% υψηλότερο σε
σύγκριση με εκείνο των ξένων μονάδων παραγωγής που διέθεταν εργοστάσια
στις ΗΠΑ. Σήμερα, όμως, το κόστος έχει εξισωθεί και οι Τρεις Μεγάλες
αμερικανικές αυτοκινητοβιομηχανίες (Chrysler, Ford και General Motors),
έχουν ξανακερδίσει το μερίδιό τους στην αγορά της Βόρειας Αμερικής.
Οπωσδήποτε, η ανάκαμψη που σημειώνεται στον στεγαστικό και στον
ενεργειακό τομέα, θα επηρεάσει θετικά και τον μεταποιητικό. Με δεδομένες
τις τόσο αισιόδοξες προβλέψεις για τον κλάδο κατασκευής κατοικίας, και
λαμβανομένου υπόψη ότι κάθε νέα κατοικία περιλαμβάνει πάρα πολλά
βιομηχανικά προϊόντα, η αύξηση των θέσεων εργασίας στη βιομηχανία θα
πρέπει να θεωρείται βέβαιη. Επιπλέον, η υποχώρηση στις τιμές του φυσικού
αερίου θα ενισχύσει τον τομέα των πετροχημικών και κάθε τύπο
βιομηχανίας που χρησιμοποιεί αυτό το καύσιμο.
Τέλος, αν και δεν μπορούν να υπάρξουν εγγυήσεις, οι πιθανότητες να
κατορθώσει η Ουάσιγκτον να δώσει λύση στο πρόβλημα του εθνικού χρέους,
είναι αυξημένες. Καθώς ο Ομπάμα έχει ορίσει τη μείωση του ελλείμματος ως
τον πρωταρχικό στόχο της δεύτερης θητείας του και με δεδομένα τα
δυσμενή εκλογικά αποτελέσματα για τους Ρεπουμπλικανούς, των οποίων η
πολιτική κατά της φορολόγησης στερείται νομιμοποίησης από την κοινή
γνώμη, οι προοπτικές για μια αποφασιστική συμφωνία όσον αφορά τη μείωση
του ελλείμματος εμφανίζονται βελτιωμένες. Εάν αυτό συμβεί μέσα στο 2013,
θα δοθεί μεγαλύτερη ώθηση στην επιχειρηματική και επενδυτική
εμπιστοσύνη, καθώς επίσης και συνολικά στις ιδιωτικές επενδύσεις.

ΕΛΠΙΔΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΥΡΩΠΗ
Στην Ευρώπη οι μέχρι στιγμής ενδείξεις ότι οι οικονομίες της θα
αναδυθούν ισχυρότερες από την κρίση είναι πιο δυσδιάκριτες. Αυτό
οφείλεται κυρίως στο γεγονός ότι, μετά τη βουτιά του 2008, η Ευρώπη
ακολουθούσε πορεία ανάκαμψης μέχρι που το 2011 ξέσπασε η διπλή κρίση στο
δημοσιονομικό χρέος και στον τραπεζικό τομέα της ευρωζώνης. Επιπλέον,
συγκρινόμενο με εκείνο των ΗΠΑ, το εύρος της οικονομικής αναδιάρθρωσης
που απαιτείται για την Ευρώπη είναι πολύ πιο δύσκολο να επιτευχθεί. Εν
μέρει αυτό οφείλεται στην πολυπλοκότητα που παρουσιάζει η Ευρωπαϊκή
Ένωση ως σύνθεση 27 πολύ διαφορετικών μεταξύ τους χωρών. Είναι επίσης
αποτέλεσμα της άκαμπτης, αρτηριοσκληρωτικής φύσης των οικονομιών πολλών
ευρωπαϊκών χωρών. Ως εκ τούτου, οι συνέπειες από την ευρωπαϊκή κρίση και
το ερώτημα κατά πόσον αυτή θα μπορέσει να οδηγήσει πραγματικά σε
ευρύτερης κλίμακας αναδιάρθρωση, παραμένει ασαφές. Παρ’ όλα αυτά, είναι
λογικό ότι θα συμβούν μεγάλες και θετικές αλλαγές, των οποίων κάποια
ενθαρρυντικά δείγματα είναι ήδη ορατά. Η Ευρώπη έχει κινηθεί σπασμωδικά
προς τη δημοσιονομική ένωση και την τραπεζική μεταρρύθμιση. Απ’ άκρη σ’
άκρη της Ε.Ε, οι οικονομίες επιχειρούν να βελτιώσουν την παραγωγικότητα
και να κάνουν πιο ανταγωνιστικές τις εξαγωγές τους, ενώ οι κυβερνήσεις
ασκούν σκληρό έλεγχο στον δημόσιο τομέα των χωρών τους.
Μέσα στην Ευρώπη υπάρχουν προηγούμενα παραδείγματα αναδιάρθρωσης και
ενίσχυσης ύστερα από μεγάλες δημοσιονομικές κρίσεις, όπως αυτή της
Σουηδίας στη δεκαετία του 1990. Στην περίπτωση αυτή, η έκρηξη που
σημειώθηκε στις δανειοδοτήσεις και στην αγορά κατοικίας, συνέπεσε με μια
μακρά περίοδο ανάπτυξης του δημοσίου τομέα και μια αναλογία χρέους προς
ΑΕΠ σχεδόν στο 80%. Εκείνη τη εποχή η Σουηδία εθεωρείτο πρότυπο
ευρωπαϊκού κοινωνικού κράτους. Ωστόσο, το 1992 κατέρρευσε το τραπεζικό
της σύστημα και η ανεργία σκαρφάλωσε στο 12%, δίνοντας το έναυσμα για
μια σειρά οικονομικών, φορολογικών και τραπεζικών μεταρρυθμίσεων. Η
Στοκχόλμη αύξησε τη φορολογία, απελευθέρωσε τους τομείς της ηλεκτρικής
ενέργειας και των τηλεπικοινωνιών και περιέκοψε τις ομοσπονδιακές
δαπάνες, συμπεριλαμβάνοντας τις συντάξεις και τα επιδόματα ανεργίας.
Όλες αυτές οι ενέργειες βελτίωσαν την ανταγωνιστικότητα της Σουηδίας και
έδωσαν ώθηση στην αύξηση του ΑΕΠ, το οποίο ανέκαμψε με ρυθμό αύξησης 4%
δύο χρόνια αργότερα, το 1994.
Σήμερα στην ευρωζώνη οι κυβερνήσεις πραγματοποιούν μια αβέβαιη
πρόοδο. Ας λάβουμε υπόψη καταρχάς τα δημοσιονομικά έσοδα. Στον τομέα
αυτόν, γίνονται ενέργειες στην κατεύθυνση της καθιέρωσης μιας κεντρικής
φορολογικής αρχής με ουσιαστικό έλεγχο επί των προϋπολογισμών και των
χρεών της κάθε μιας χώρας. Είναι πολύ πιθανό ότι τα μέλη της ευρωζώνης
θα αρνηθούν να προσδώσουν νομική ισχύ για πλήρη απόρριψη των εθνικών
προϋπολογισμών στο όργανο που θα υλοποιεί τη φορολογική ενοποίηση.
Εντούτοις, αν η φορολογική ενοποίηση κερδίσει αξιοπιστία στις
χρηματαγορές, θα αποκτήσει πραγματική ισχύ, επειδή η ενδεχόμενη μη
έγκριση εθνικών προϋπολογισμών θα προκαλούσε αρνητικές αντιδράσεις από
αυτές ακριβώς τις αγορές.
Δεύτερον, η απόφαση της ευρωζώνης να αναθέσει στην Ευρωπαϊκή Κεντρική
Τράπεζα την εποπτεία των μεγαλύτερων ευρωπαϊκών ιδιωτικών τραπεζών,
είναι ένα ακόμη σημαντικό βήμα. Ως αποτέλεσμα, οι τράπεζες αυτές θα
υπαχθούν σε κανόνες εκσυγχρονισμού, διαφάνειας και ανεξαρτησίας, δηλαδή
σ’ ένα καθεστώς που πόρρω απέχει από τη σημερινή πραγματικότητα, στο
πλαίσιο της οποίας αδύναμοι τοπικοί ελεγκτικοί μηχανισμοί χαϊδεύουν τις
τράπεζες. Με το νέο καθεστώς, η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα θα πλησιάσει
το πιο ισχυρό και ευέλικτο μοντέλο της αμερικανικής Ομοσπονδιακής
Τράπεζας. Κι αυτή είναι μια ουσιαστική αλλαγή.
Ωστόσο, για την πλήρη ίαση του τραπεζικού της συστήματος, η ευρωζώνη
έχει ανάγκη από έναν φορέα σαν τον αμερικανικό TARP (Troubled Asset
Relief Program). Προς την κατεύθυνση αυτή, σαν πρώτο βήμα λειτούργησε η
ανακεφαλαιοποίηση των τραπεζών στην Ισπανία. Ο Ευρωπαϊκός Μηχανισμός
Σταθερότητας χορηγεί κεφάλαια στις ευρωπαϊκές τράπεζες σε συνάρτηση με
τη συνολική εκκαθάριση των ισολογισμών τους. Αν αυτή η τακτική
υιοθετηθεί σε όλη την Ευρώπη, στο τέλος θα παραγάγει ένα υγιέστερο
χρηματοπιστωτικό σύστημα.
Τρίτον, κάποιες ευρωπαϊκές χώρες έχουν ξεκινήσει την αναζήτηση λύσεων
για τη βελτίωση των διαρθρωτικών προβλημάτων τους, τα οποία αποτελούν
μείζονα, αν και όχι ευρέως προβαλλόμενο, παράγοντα τροφοδότησης της
κρίσης. Έχει αρχίσει να γίνεται όλο και πιο πιθανό το ενδεχόμενο να
πραγματοποιήσουν ουσιαστική πρόοδο στον τομέα της παραγωγικότητας οι
λιγότερο ανταγωνιστικές ευρωπαϊκές οικονομίες, κυρίως αυτές του Νότου.
Καθώς δεν έχουν εθνικά νομίσματα για να μπορέσουν να τα υποτιμήσουν,
αυτές οι χώρες περιστέλλουν το κόστος με εσωτερικές υποτιμήσεις αλλά και
μείωση στην εισροή εργασίας. Στην Ελλάδα, την Πορτογαλία και την
Ισπανία, τις χώρες της ευρωζώνης που υφίστανται τη μεγαλύτερη οικονομική
πίεση, το μοναδιαίο κόστος εργασίας έχει σημαντικά μειωθεί από το 2010.
Οι χώρες αυτές έχουν εισαγάγει μεγάλης σημασίας μεταρρυθμίσεις στην
αγορά εργασίας, όπως μείωση των κατώτατων μισθών και κατάργηση των
περιορισμών στις προσλήψεις, τις απολύσεις και τις αποζημιώσεις. Το
μάθημα από την περίπτωση της Ιρλανδίας είναι διδακτικό. Μετά την
κατάρρευση του ιρλανδικού τραπεζικού συστήματος το 2008, το Δουβλίνο
μείωσε δραματικά το κόστος παραγωγής και τόνωσε την παραγωγικότητα.
Σήμερα, λίγα μόλις χρόνια ύστερα από εκείνη την κρίση, η Ιρλανδία είναι
και πάλι ένα από τα πλέον αποδοτικά μέρη στην Ευρώπη για παραγωγή.
Τέταρτον, οι εξαγωγές των χωρών της περιφέρειας (που υπέφεραν για
πολύ καιρό κάτω από το βάρος των μεγάλων εμπορικών ελλειμμάτων έναντι
της Γερμανίας και των άλλων χωρών της βόρειας Ευρώπης), ξανακερδίζουν
την ανταγωνιστικότητά τους. Ως αποτέλεσμα, η Ιταλία, η Πορτογαλία και η
Ισπανία καταγράφουν σήμερα μικρότερα ελλείμματα στο εμπορικό ισοζύγιο
και στο ισοζύγιο τρεχουσών συναλλαγών, γεγονός που σχετίζεται με το
χαμηλότερο κόστος των εξαγωγών τους και το ασθενέστερο ευρώ. Στην
Ελλάδα, παρά τη σοβαρότητα της οικονομικής κατάρρευσης, οι εξαγωγές της
-σε απόλυτες τιμές- επέστρεψαν στα προ κρίσης επίπεδα.
Τέλος, με την απόφασή τους να περιορίσουν τον δημόσιο τομέα τους, οι
ευρωπαϊκές κυβερνήσεις συμβάλλουν ουσιαστικά στην οικονομική αναθέρμανση
της ηπείρου, καθώς η περικοπή των δημοσίων δαπανών θα αφήνει όλο και
μεγαλύτερο πεδίο ανάπτυξης για τον ιδιωτικό τομέα. Σύμφωνα με την
Ευρωπαϊκή Επιτροπή, το συνολικό έλλειμμα των 17 χωρών της ευρωζώνης
μειώθηκε στο 4,1% του ΑΕΠ για το 2011, γεγονός που συνιστά σημαντική
μείωση σε σύγκριση με το 6,2% του 2010. Επιπλέον, στον ευρύτερο κύκλο
των χωρών-μελών της Ε.Ε, το συνολικό έλλειμμα μειώθηκε κατά ένα τρίτο
για το 2011. Οπωσδήποτε, η αναλογία ελλείμματος προς ΑΕΠ σε πολλές
ευρωπαϊκές χώρες παραμένει πάνω από τον επίσημο στόχο του 3% και το
χρέος αυξήθηκε πέρυσι με ταχύτερους ρυθμούς από το ΑΕΠ στην ευρωζώνη ως
σύνολο. Εντούτοις, η πίεση που ασκείται από τις χρηματαγορές θα
συνεχίζει και στο μέλλον να οδηγεί σε συρρίκνωση τον δημόσιο τομέα στην
Ευρώπη.
Σε όλη τη διάρκεια της σύγχρονης ιστορίας οι σοβαρές οικονομικές
κρίσεις προκάλεσαν μεγάλη οδύνη στα ευάλωτα τμήματα των κοινωνιών που
επλήγησαν, επίσης, όμως, συχνά συνέβαλαν στην ενίσχυση των οικονομιών
των χωρών τους. Και τα δύο αυτά αλληλοσυγκρουόμενα φαινόμενα γίνονται
αισθητά σήμερα στις ΗΠΑ. Από τη φύση της η Ευρώπη είναι πιο ευπαθής,
αλλά οι αρχικές ενδείξεις δίνουν την εντύπωση ότι και εδώ θα προκύψει η
ίδια δυναμική. Εάν επαληθευτεί αυτό το ιστορικό σχήμα, οι ΗΠΑ και η
Ευρώπη θα μπορούσαν να εναντιωθούν στην κοινή πεποίθηση και να ηγηθούν
εκ νέου της παγκόσμιας οικονομίας.

Copyright © 2002-2012 by the Council on Foreign Relations, Inc.
All rights reserved.
Στα αγγλικά: http://www.foreignaffairs.com/articles/138463/roger-c-altman/the-fall-an…

Γενικά θέματα

Η πετρελαϊκή «μάχη» που ενώνει Τραμπ-Πούτιν και δισεκατομμυριούχους του Κόλπου

Οι συνομιλίες της κυβέρνησης του Ντόναλντ Τραμπ με τη Ρωσία για τον τερματισμό του πολέμου στην Ουκρανία έχουν διευρυνθεί και περιλαμβάνουν πλέον μια υπό διαπραγμάτευση συμφωνία δισεκατομμυρίων δολαρίων για την εξαγορά διεθνών περιουσιακών στοιχείων της ρωσικής πετρελαϊκής εταιρείας Lukoil, σύμφωνα με δημοσίευμα των «New York Times».

Δημοσιεύτηκε

στις

από τον

Οι συνομιλίες της κυβέρνησης του Ντόναλντ Τραμπ με τη Ρωσία για τον τερματισμό του πολέμου στην Ουκρανία έχουν διευρυνθεί και περιλαμβάνουν πλέον μια υπό διαπραγμάτευση συμφωνία δισεκατομμυρίων δολαρίων για την εξαγορά διεθνών περιουσιακών στοιχείων της ρωσικής πετρελαϊκής εταιρείας Lukoil, σύμφωνα με δημοσίευμα των «New York Times».

Η συμφωνία, η οποία δεν έχει ακόμη οριστικοποιηθεί και τελεί υπό την αίρεση της έγκρισης της αμερικανικής κυβέρνησης και του Κρεμλίνου, αφορά ένα εκτεταμένο χαρτοφυλάκιο πετρελαιοπηγών, διυλιστηρίων και πρατηρίων καυσίμων της Lukoil σε διάφορες χώρες.

Σύμφωνα με τους «New York Times», στο επίκεντρο της υπόθεσης βρίσκεται κοινοπραξία με επικεφαλής τον Αμερικανό επενδυτή Τοντ Μπόελι, στην οποία συμμετέχουν επίσης επενδυτικοί όμιλοι από τη Μέση Ανατολή. Στην προτεινόμενη συμφωνία συμμετέχει και η αμερικανική κυβέρνηση, μέσω της U.S. International Development Finance Corporation (DFC).

 Στο τραπέζι των συνομιλιών Τραμπ-Πούτιν

Οι πολύμηνες διαπραγματεύσεις, σύμφωνα με οκτώ πρόσωπα με γνώση της υπόθεσης που επικαλούνται οι «New York Times», συνδέονται με την ευρύτερη προσπάθεια της κυβέρνησης Τραμπ να αποκαταστήσει οικονομικούς δεσμούς με τη Ρωσία στο πλαίσιο των συνομιλιών για τον τερματισμό του πολέμου στην Ουκρανία.

Το ζήτημα της Lukoil φέρεται να τέθηκε από τον Βλαντιμίρ Πούτιν κατά τη συνάντησή του με τους Αμερικανούς διαπραγματευτές Στιβ Γουίτκοφ και Τζάρεντ Κούσνερ στο Κρεμλίνο, στις 5 Σεπτεμβρίου. Σύμφωνα με πηγή που επικαλείται η αμερικανική εφημερίδα, ο Ρώσος πρόεδρος πρότεινε την προώθηση της συμφωνίας ως ένδειξη ότι η Ρωσία και οι Ηνωμένες Πολιτείες μπορούν να συνεργαστούν επιχειρηματικά.

Οι Αμερικανοί διαπραγματευτές φέρεται να απάντησαν ότι θα εργαστούν για την προώθηση της συμφωνίας, τόσο ως ένδειξη «καλής θέλησης» προς το Κρεμλίνο όσο και με στόχο τη μείωση των διεθνών τιμών ενέργειας.

Η ενδεχόμενη συμφωνία παρουσιάζει ιδιαίτερο οικονομικό ενδιαφέρον για τους υποψήφιους αγοραστές. Η έγκρισή της από τις Ηνωμένες Πολιτείες θα μπορούσε να οδηγήσει στην απελευθέρωση των ρωσικών περιουσιακών στοιχείων από τις αμερικανικές κυρώσεις, αυξάνοντας παράλληλα την αξία τους.

 Οι διασυνδέσεις των επενδυτών

Στην κορυφή της κοινοπραξίας βρίσκεται ο Αμερικανός επενδυτής Τοντ Μπόελι, συνιδιοκτήτης των Los Angeles Dodgers και γνωστός υποστηρικτής του Τραμπ. Στο επενδυτικό σχήμα συμμετέχουν επίσης επιχειρηματικοί όμιλοι από το Κατάρ και τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα.

Οι «New York Times» επισημαίνουν ότι ορισμένοι από τους επενδυτές διατηρούν επιχειρηματικές σχέσεις με πρόσωπα που βρίσκονται κοντά στην κυβέρνηση Τραμπ.

Μεταξύ αυτών είναι οι αδελφοί Μουτάζ και Ράμεζ αλ-Χαγιάτ από το Κατάρ, οι οποίοι έχουν συνεργαστεί με τον Τζάρεντ Κούσνερ και την Ιβάνκα Τραμπ για τη χρηματοδότηση επενδυτικού σχεδίου στην Αλβανία.

Στην κοινοπραξία συμμετέχει επίσης επενδυτικό ταμείο με έδρα το Αμπού Ντάμπι, το οποίο ελέγχεται από τον σεΐχη Ταχνούν μπιν Ζαγιέντ Αλ Ναχιάν, σύμβουλο εθνικής ασφάλειας των Ηνωμένων Αραβικών Εμιράτων. Ο ίδιος συνδέεται με επενδύσεις στην World Liberty Financial, την εταιρεία κρυπτονομισμάτων της οικογένειας Τραμπ.

Παράλληλα, επενδυτικό ταμείο που συνδέεται με τον σεΐχη Ταχνούν αποτελεί σημαντικό μέτοχο της εταιρείας private equity που ίδρυσε ο Κούσνερ μετά την αποχώρησή του από τον Λευκό Οίκο.

 Τα ερωτήματα για πιθανές συγκρούσεις συμφερόντων

Οι διασυνδέσεις αυτές έχουν προκαλέσει ερωτήματα σχετικά με το κατά πόσο προσωπικές επιχειρηματικές σχέσεις μπορεί να διασταυρώνονται με τη διαδικασία λήψης αποφάσεων για μια συμφωνία που συνδέεται με την αμερικανική εξωτερική πολιτική.

Οι «New York Times» αναφέρουν ότι δεν υπάρχει ένδειξη πως ο Γουίτκοφ ή ο Κούσνερ πρόκειται να αποκομίσουν προσωπικό οικονομικό όφελος από τη συμφωνία. Ωστόσο, η υπόθεση έχει εγείρει ζητήματα σχετικά με τις σχέσεις μεταξύ των εμπλεκόμενων επιχειρηματιών και προσώπων του στενού περιβάλλοντος του Τραμπ.

Η Χούι Τσεν, πρώην εισαγγελέας και σύμβουλος σε θέματα οικονομικού εγκλήματος και δεοντολογίας, χαρακτήρισε τις διασυνδέσεις «ανησυχητικές» και έθεσε το ερώτημα κατά πόσο προσωπικά συμφέροντα θα μπορούσαν να επηρεάσουν την αξιολόγηση των υποψήφιων αγοραστών.

Από την πλευρά του, εκπρόσωπος του Γουίτκοφ απέρριψε οποιοδήποτε ζήτημα σύγκρουσης συμφερόντων, υποστηρίζοντας ότι ο Αμερικανός διαπραγματευτής δεν λαμβάνει μισθό και καλύπτει ο ίδιος τα έξοδα των ταξιδιών του στο πλαίσιο της αποστολής του για λογαριασμό του Τραμπ.

Η κούρσα για τα περιουσιακά στοιχεία της Lukoil

Η Lukoil είχε θέσει προς πώληση τα διεθνή περιουσιακά της στοιχεία μετά την επιβολή αμερικανικών κυρώσεων. Αρκετοί υποψήφιοι αγοραστές είχαν εκδηλώσει ενδιαφέρον, μεταξύ των οποίων και μεγάλοι αμερικανικοί ενεργειακοί όμιλοι.

Τον Ιανουάριο, η επενδυτική εταιρεία Carlyle είχε καταλήξει σε προκαταρκτική συμφωνία για την εξαγορά σημαντικού μέρους του διεθνούς χαρτοφυλακίου της Lukoil. Η συμφωνία, ωστόσο, δεν ολοκληρώθηκε, καθώς απαιτούσε την έγκριση της αμερικανικής κυβέρνησης.

Στη συνέχεια, ο όμιλος υπό τον Μπόελι εμφανίστηκε ως ένας από τους βασικούς διεκδικητές των περιουσιακών στοιχείων.

Η αξία των διεθνών περιουσιακών στοιχείων της Lukoil είχε υπολογιστεί από την ίδια την εταιρεία σε περίπου 20 δισ. δολάρια στις αρχές του έτους. Ωστόσο, οι οικονομικοί όροι της υπό διαπραγμάτευση συμφωνίας δεν έχουν γίνει γνωστοί.

 Ο ρόλος της αμερικανικής κυβέρνησης

Η αμερικανική κυβέρνηση συμμετέχει στην προτεινόμενη συμφωνία μέσω της U.S. International Development Finance Corporation, η οποία επενδύει και παρέχει χρηματοδότηση για έργα στο εξωτερικό.

Αμερικανός αξιωματούχος δήλωσε ότι μια ενδεχόμενη συμφωνία για τη Lukoil θα μπορούσε να ενισχύσει την οικονομική ασφάλεια των ΗΠΑ, να εξυπηρετήσει στόχους της αμερικανικής εξωτερικής πολιτικής και να συμβάλει στη μείωση του ενεργειακού κόστους για τους Αμερικανούς.

Η συμφωνία, ωστόσο, χρειάζεται την έγκριση του αμερικανικού υπουργείου Οικονομικών, το οποίο είναι αρμόδιο για την εφαρμογή των κυρώσεων κατά της Ρωσίας.

 Η ενεργειακή διάσταση

Στο υπό διαπραγμάτευση χαρτοφυλάκιο περιλαμβάνονται διυλιστήρια της Lukoil στην Ολλανδία, τη Βουλγαρία και τη Ρουμανία, καθώς και άλλες ενεργειακές υποδομές και πρατήρια καυσίμων σε διάφορες χώρες.

Η ενεργειακή διάσταση αποκτά ιδιαίτερη σημασία καθώς η κυβέρνηση Τραμπ έχει επανειλημμένα υποστηρίξει ότι η αποκατάσταση οικονομικών σχέσεων με τη Ρωσία θα μπορούσε να λειτουργήσει ως κίνητρο για τη Μόσχα ώστε να προχωρήσει σε συμβιβασμούς για τον τερματισμό του πολέμου στην Ουκρανία.

Ο Ρώσος οικονομικός απεσταλμένος Κίριλ Ντμίτριεφ έχει επίσης εμπλακεί στη διαδικασία, ενώ, σύμφωνα με τους «New York Times», έχει δηλώσει ότι ο διάλογος ΗΠΑ-Ρωσίας συνεχίζεται σε πολλούς τομείς, μεταξύ των οποίων και η ενέργεια.

Η συμφωνία για τη Lukoil παραμένει, πάντως, ανοικτή και δεν έχει οριστικοποιηθεί. Η τελική απόφαση θα εξαρτηθεί από τις απαιτούμενες εγκρίσεις των αμερικανικών αρχών και της ρωσικής πλευράς.

skpress.gr

Συνέχεια ανάγνωσης

Γενικά θέματα

Πώς μια «Ελληνίδα» έγινε το «θεμέλιο» της Εθνικής Πινακοθήκης της Ουγγαρίας

Στον πρώτο όροφο της Πινακοθήκης συναντήσαμε την «Ελληνίδα». Πρόκειται για ένα έργο του Jakob Marastoni (1804-1860), ενός ζωγράφου ιταλικής καταγωγής που εγκαταστάθηκε και εργάστηκε στην Πέστη και έγινε μία από τις σημαντικότερες μορφές στην ιστορία της ουγγρικής τέχνης.

Δημοσιεύτηκε

στις

από τον

Πριν λίγο καιρό επισκεφθήκαμε την Εθνική Πινακοθήκη της Ουγγαρίας στη Βουδαπέστη, ένα από τα πλέον σημαντικά μουσεία της χώρας, στο οποίο παρουσιάζεται με μοναδικό τρόπο η εξέλιξη της ουγγρικής εικαστικής τέχνης από τον 11ο αιώνα μέχρι σήμερα. Βρίσκεται στο Βασιλικό Ανάκτορο του Κάστρου της Βούδας και ιδρύθηκε το 1957 με βάση κυρίως τις ουγγρικές συλλογές του Μουσείου Καλών Τεχνών. Η συλλογή της περιλαμβάνει περίπου 110.00 έργα.

Στον πρώτο όροφο της Πινακοθήκης συναντήσαμε την «Ελληνίδα». Πρόκειται για ένα έργο του Jakob Marastoni (1804-1860), ενός ζωγράφου ιταλικής καταγωγής που εγκαταστάθηκε και εργάστηκε στην Πέστη και έγινε μία από τις σημαντικότερες μορφές στην ιστορία της ουγγρικής τέχνης.

Το έργο του με τίτλο «Ελληνίδα», φιλοτεχνημένο το 1845, θεωρείται εξαιρετικά σημαντικό για τη δημιουργία της συλλογής της Ουγγρικής Εθνικής Πινακοθήκης. Είναι το πρώτο έργο που σηματοδότησε την έναρξη της συστηματικής συλλογής ουγγρικής ζωγραφικής στα εθνικά ιδρύματα.⁠ Είναι επίσης το πιο γνωστό και εμβληματικό έργο του ζωγράφου.

Οι διαστάσεις του είναι 77Χ61,5 cm περίπου. Το μοντέλο δεν είναι Ελληνίδα, αλλά η σύζυγος του Marastoni, η Giovanna Bianchi, με καταγωγή από τη Βενετία. Ο ζωγράφος την απεικόνισε με παραδοσιακή (ή φανταστική) ελληνική φορεσιά της εποχής, σύμφωνα με τη μόδα του ρομαντισμού. Η εικόνα συνδυάζει εξωτισμό, ελαφρύ ερωτισμό και ιδανική ομορφιά.

Η ιστορία

Το 1845 η Pest Art Society — η πρώτη καλλιτεχνική εταιρεία στην Ουγγαρία — αγόραζε κάθε χρόνο ένα έργο από την ετήσια έκθεσή της για να το δωρίσει στο Ουγγρικό Εθνικό Μουσείο, το οποίο τότε περιλάμβανε και την πινακοθήκη.

Η «Ελληνίδα» του Marastoni ήταν αυτό που επέλεξαν και δώρισαν τον Νοέμβριο του 1845. Έτσι, καταγράφηκε ως το πρώτο έργο στη συλλογή ζωγραφικής του μουσείου.⁠ Το Εθνικό Μουσείο είχε ήδη κάποιες δωρεές, αλλά η συστηματική συλλογή ουγγρικής τέχνης ξεκινάει ουσιαστικά με αυτό το έργο. Η Εθνική Πινακοθήκη κληρονόμησε αυτή τη συλλογή από το Εθνικό Μουσείο.

Η επιλογή του προκάλεσε έντονες συζητήσεις και αποτέλεσε το «πρώτο καλλιτεχνικό σκάνδαλο» της εποχής, λόγω του ερωτισμού που απέπνεε το μοντέλο. Ωστόσο ο πίνακας αυτός ήταν και ιδιαίτερα δημοφιλής, κάτι που ενίσχυσε την εθνική συζήτηση για την τέχνη.⁠

Σήμερα, το έργο παραμένει εμβληματικό και εκτίθεται συχνά ως αφετηρία της συλλογής ζωγραφικής του 19ου αιώνα στην Πινακοθήκη. Συμβολίζει το πώς η ουγγρική τέχνη χτίστηκε με συνεισφορές από ξένους καλλιτέχνες που ενσωματώθηκαν στη χώρα, όπως ο Marastoni.

Η δημιουργία της Πινακοθήκης

Αν κάνετε περίπατο στην οδό Deák Ferenc στο κέντρο της πόλης ίσως αξίζει κάποιες φορές να σηκώσετε το βλέμμα πάνω από τις βιτρίνες των καταστημάτων. Το βλέμμα σας θα συναντήσει όχι μόνο κλασικές προσόψεις, αλλά και αναμνηστικές πλάκες, όπως για παράδειγμα εκείνη στον αριθμό 21, όπου αναγράφεται: «Η Πρώτη Ουγγρική Ακαδημία Ζωγραφικής – ιδρυθείσα από τον Jakab Marastoni».

Η Πέστη του 19ου αιώνα ήταν μια πραγματικά πολυπολιτισμική πόλη. Γερμανοί, Ούγγροι, Έλληνες, Ιταλοί, Σέρβοι και πολλές άλλες μικρότερες εθνότητες ζούσαν εδώ δίπλα-δίπλα ειρηνικά. Ο καθένας καλλιεργούσε τον δικό του πολιτισμό, αλλά ένα πράγμα τους ένωνε: όλοι ήθελαν να είναι και Ούγγροι και επιδίωκαν να υπηρετήσουν τον ουγγρικό πολιτισμό με τις δραστηριότητές τους.

Εκείνη την εποχή ο Marastoni υπέβαλε την αίτησή του για την ακαδημία ζωγραφικής στο Βασιλικό Συμβούλιο των Κυβερνητών, όταν ιδρύθηκε εντός του Ουγγρικού Εθνικού Μουσείου ο Σύλλογος Εθνικής Πινακοθήκης, ένα «τμήμα που συνέλεγε αποκλειστικά ουγγρική ζωγραφική».

Όλα αυτά συνέβησαν το 1845 και αυτή η μεγάλη πολιτιστική δραστηριότητα μπορεί να ήταν αποτέλεσμα του γεγονότος ότι εκείνη τη χρονιά το Εθνικό Μουσείο ήθελε να τιμήσει δεόντως την πεντηκοστή επέτειο της ανάληψης καθηκόντων του αρχιδούκα Ιωσήφ της Αυστρίας.

Ο σύλλογος που έφερε το όνομα του αρχιδούκα εγκρίθηκε τελικά από το Βασιλικό Συμβούλιο των Κυβερνητών τον Σεπτέμβριο του 1845. Η Εθνική Πινακοθήκη του αρχιδούκα Ιωσήφ μπορεί, επομένως, να θεωρηθεί ως το πρώτο εθνικό ίδρυμα που συνέλεγε ουγγρικούς πίνακες.

Η πινακοθήκη δέχθηκε δωρεές έργων τόσο από συλλόγους, όσο και από ιδιώτες, και ανάμεσά τους το σημαντικότερο ήταν το έργο του Jakab Marastoni «H Ελληνίδα», το οποίο δωρήθηκε στην πινακοθήκη τον Νοέμβριο του 1845 από την Καλλιτεχνική Εταιρεία της Πέστης. Έτσι, μπορεί να πει κανείς ότι η ιστορία της μουσειακής συλλογής ουγγρικής ζωγραφικής ξεκίνησε με την «Ελληνίδα».

Αλλά γιατί μια Ελληνίδα; Το σύγχρονο (όχι αρχαίο) ελληνικό θέμα εμφανίστηκε στην ευρωπαϊκή ζωγραφική με την Ελληνική Επανάσταση ενάντια στην Οθωμανική Αυτοκρατορία τη δεκαετία του 1820. Φυσικά, οι συμπάθειες του ευρωπαϊκού ρομαντισμού προς τους Έλληνες άσκησαν επιρροή και στην ουγγρική τέχνη.

Οι Έλληνες, και ιδιαίτερα οι Ελληνίδες, αποτελούσαν συχνά θέμα στην ουγγρική ζωγραφική του 19ου αιώνα, και κατά μία έννοια η «Ελληνίδα» κατέληξε να αντιπροσωπεύει ένα εξωτικό θέμα αρωματισμένο με ερωτισμό.

Και αν σήμερα βρίσκουμε την «Ελληνίδα» να αποκαλύπτει ανοιχτά την ομορφιά και τη γοητεία της, δεν πρέπει να ξεχνάμε ότι επρόκειτο για θέμα μόδας. Και όσο κι αν μας γνέφει σαγηνευτικά αυτή η όμορφη γυναίκα, με την ιστορική έννοια το έργο αυτό είναι ένα από τα σημαντικότερα της ουγγρικής μουσειολογίας.

Ο ζωγράφος

Ο Jakab Marastoni (Giacomo Marastoni) γεννήθηκε το 1804 στη Βενετία και σπούδασε στην περίφημη Ακαδημία Καλών Τεχνών.

Ταξίδεψε στη Βιέννη στις αρχές της δεκαετίας του 1830, πέρασε από τη σημερινή Μπρατισλάβα το 1833 και εγκαταστάθηκε οριστικά στην Πέστη το 1836. Έγινε περιζήτητος πορτρετίστας μεταξύ αριστοκρατικών και αστικών οικογενειών, αλλά και κατά τη διάρκεια κοινοβουλευτικών συνεδριάσεων.⁠

Το 1846 ίδρυσε την Πρώτη Ουγγρική Ακαδημία Ζωγραφικής στην Πέστη – την πρώτη ιδιωτική σχολή αποκλειστικά για ζωγραφική στην Ουγγαρία. Ανάμεσα στους μαθητές του περιλαμβάνονται σημαντικοί Ούγγροι καλλιτέχνες όπως ο Károly Lotz, ο Mihály Zichy, ο Soma Orlai Petrich κ.ά. Το 1846 έγινε Επίτιμος Πολίτης της Πέστης.

Στα τελευταία χρόνια της ζωής του ασχολήθηκε με την δαγκεροτυπία ήταν ο πρώτος επαγγελματίας αυτής της τεχνικής στην Ουγγαρία. Πέθανε σε ψυχιατρική κλινική και η σχολή του έκλεισε λίγο μετά.

tovima.gr

Συνέχεια ανάγνωσης

Γενικά θέματα

Ούμαρ Κρέμλεφ: Ο άνθρωπος του Πούτιν που «εισέβαλε» στον αμερικανικό αθλητισμό

Πριν γίνει γνωστός ως Ούμαρ Κρέμλεφ, ο 43χρονος που χρόνια αργότερα θα συνδεόταν ακόμη και με το πολυτελές πάρτι του Ντόναλντ Τραμπ Τζούνιορ στις Μπαχάμες, ήταν γνωστός με το όνομα Ούμαρ Λουτφουλόεφ. Μέχρι τον Μάρτιο του 2010, το όνομα Κρέμλεφ παρέμενε ουσιαστικά άγνωστο

Δημοσιεύτηκε

στις

από τον

Πριν γίνει γνωστός ως Ούμαρ Κρέμλεφ, ο 43χρονος που χρόνια αργότερα θα συνδεόταν ακόμη και με το πολυτελές πάρτι του Ντόναλντ Τραμπ Τζούνιορ στις Μπαχάμες, ήταν γνωστός με το όνομα Ούμαρ Λουτφουλόεφ. Μέχρι τον Μάρτιο του 2010, το όνομα Κρέμλεφ παρέμενε ουσιαστικά άγνωστο.

Όταν «πάτησε» τα 28 κι έχοντας, σύμφωνα με δημοσιεύματα της εποχής, καταδίκες για εκβιασμό και ξυλοδαρμό, είδε τις φιλοδοξίες του για καριέρα στην πυγμαχία να σβήνουν εξαιτίας της έλλειψης πειθαρχίας και θέλησε να κάνει μια νέα αρχή για να ανεβεί τα σκαλοπάτια της ρωσικής κοινωνίας.

Και για να πετύχει αυτή του την επιδίωξη, δεν θα μπορούσε να διαλέξει καταλληλότερο επώνυμο από το Κρεμλέφ – ουσιαστικά, «ο άνθρωπος του Κρεμλίνου». Όπως και στην περίπτωση του Ντόναλντ Τραμπ Τζούνιορ, αυτό ήταν ένα όνομα που έμελλε να συνδεθεί με φήμη, πλούτο και αντιπαραθέσεις.
Ο Ρόμπερτ Γκαρσία, ο κορυφαίος Δημοκρατικός στην Επιτροπή Εποπτείας της Βουλής των Αντιπροσώπων, έθεσε το εύλογο ερώτημα: «Τι πήρε ως αντάλλαγμα; Χρειαζόμαστε απαντήσεις» και το ζευγάρι των νεόνυμφων έσπευσε να απαντήσει: «Η φιλία δεν προϋποθέτει πολιτικά κίνητρα. Η γενναιοδωρία δεν συνοδεύεται αυτομάτως από κάποια ατζέντα. Και μερικές φορές ένα γαμήλιο δώρο είναι απλώς ένα γαμήλιο δώρο», προσφέροντας στη συνέχεια να επιστρέψει τα χρήματα.

Ο 43χρονος μεγάλωσε στο Σερπούχοφ, μια πόλη περίπου 120.000 κατοίκων, 60 μίλια νότια της Μόσχας και 5.729 μίλια ανατολικά του Little Pipe Cay, του νησιού στις Μπαχάμες που νοίκιασε για τον γιο του Αμερικανού προέδρου. Γεννημένος από μητέρα Τατζίκα σε μουσουλμανική οικογένεια, «παντρεύτηκε» αρχή τον ρόλο του αουτσάιντερ.

Στράφηκε από μικρός στην πυγμαχία, όμως έχει παραδεχτεί σε συνέντευξή του ότι σταμάτησε στα 19 του, επειδή δεν διέθετε την απαιτούμενη πειθαρχία. Ακόμη και την ημέρα ενός αγώνα μπορούσε να βρεθεί σε νυχτερινό κέντρο ως τις τέσσερις τα ξημερώματα. Με μεγάλα χέρια και τη σωματική διάπλαση πυγμάχου βαρέων βαρών, ο Κρεμλέφ πέρασε τα επόμενα χρόνια αναζητώντας τον δρόμο που του ταίριαζε. Παρέμεινε, πάντως, στον κόσμο της πυγμαχίας, εργαζόμενος ως διοργανωτής αγώνων.

Σύμφωνα με το ρωσικό ερευνητικό μέσο Proekt, καταδικάστηκε για εκβιασμό το 2004 και για ξυλοδαρμό το 2007, αν και οι ακριβείς συνθήκες των υποθέσεων παραμένουν ασαφείς. Ο ίδιος δεν έχει αρνηθεί τις καταδίκες.

Οι Night Wolves εμφανίστηκαν την περίοδο της Περεστρόικα, της οικονομικής αναδιάρθρωσης της δεκαετίας του 1980, ως μια ομάδα μοτοσικλετιστών και φίλων της ροκ μουσικής. Επικεφαλής τους ήταν ο Αλεξάντερ Ζαλντοστάνοφ, γνωστός ως «Χειρουργός», στενός φίλος του Βλαντίμιρ Πούτιν.

Μέσα σε αυτόν τον ετερόκλητο κόσμο που ο Κρεμλέφ άρχισε να καλλιεργεί τις σχέσεις που θα τον μετέτρεπαν από πυγμάχο σε ισχυρό παράγοντα της ρωσικής κοινωνίας. Η σημαντικότερη από αυτές ήταν με τον Αλεξέι Ρουμπέζνι, υποστράτηγο της Ομοσπονδιακής Υπηρεσίας Προστασίας (FSO) ψηλόβαθμων κρατικών αξιωματούχων, με τον οποίο έγιναν αχώριστοι.

Το 2016, ο Ρουμπέζνι ήταν πλέον επικεφαλής της Υπηρεσίας Ασφαλείας του Προέδρου και ο Κρεμλέφ είχε αποκτήσει, με αυτό τον τρόπο, πρόσβαση στον Πούτιν. Έκτοτε, η καριέρα του απογειώθηκε.

Ανέβηκε γρήγορα στην ιεραρχία και το 2017 ανέλαβε την ηγεσία της Ρωσικής Ομοσπονδίας Πυγμαχίας. Όμως η ορεξη του Κρεμλέφ είχε ανοίξει και δεν χόρταινε. Η Association Internationale de Boxe Amateur (AIBA – Διεθνής Ομοσπονδία Ερασιτεχνικής Πυγμαχίας) βρισκόταν τότε σε βαθιά κρίση, αντιμέτωπη με καταγγελίες διαφθοράς που οδήγησαν το 2019 στην αρχική αναστολή της από τους Ολυμπιακούς Αγώνες ως φορέα που είχε την ευθύνη της ολυμπιακής πυγμαχίας.

Ο Κρεμλέφ υποσχέθηκε σαρωτικές μεταρρυθμίσεις και την εξόφληση χρέους που υπολογιζόταν στα 16 εκατ. δολάρια, με στόχο ο οργανισμός να ανακτήσει τον έλεγχο της ολυμπιακής πυγμαχίας. Έτσι, το 2020 κέρδισε με άνεση την ψηφοφορία για την προεδρία, ενώ το γεγονός ότι μιλούσε από ελάχιστα έως καθόλου αγγλικά δεν αποτέλεσε εμπόδιο. Και όπως έκανε με τον ίδιο του τον εαυτό, και σε αυτή την περίπτωση έκανε το restart με τον ίδιο τρόπο: άλλαξε το όνομα του οργανισμού σε International Boxing Association (IBA).

Ακολούθησε συνεργασία της IBA με την Gazprom, τον ρωσικό κρατικό ενεργειακό κολοσσό, με συνέπεια το χρέος να μηδενιστεί και τα χρηματικά έπαθλα να αυξηθούν. «Γιατί να μην μπορούν οι ερασιτέχνες πυγμάχοι να πληρώνουν τα στεγαστικά τους δάνεια και να στηρίζουν τις οικογένειές τους;» είχε δηλώσει τότε ο Κρεμλέφ.

Το 2022, η IBA ήρε περιορισμούς που είχαν επιβληθεί νωρίτερα την ίδια χρονιά και επέτρεψε σε Ρώσους και Λευκορώσους πυγμάχους να αγωνίζονται με τις εθνικές σημαίες και τους ύμνους τους, ενώ απέκλεισε από τις τάξεις της την Ουκρανική Ομοσπονδία Πυγμαχίας. Την επόμενη χρονιά, ωστόσο, η Διεθνής Ολυμπιακή Επιτροπή (ΔΟΕ) ψήφισε – με αφορμή τον πόλεμο της Ρωσίας στην Ουκρανία – υπέρ της αφαίρεσης από την IBA της ιδιότητας της παγκόσμιας ομοσπονδίας του αθλήματος.

Ο Κρεμλέφ γίνεται ο «σκιώδης δήμαρχος»

Ωστόσο, δεν ήταν μόνο οι πυγμάχοι του Κρεμλέφ που πληρώνονταν καλά. Το 2019, μια εταιρεία του απέκτησε το δικαίωμα να γίνει ο μοναδικός διαχειριστής της εθνικής λοταρίας της Ρωσίας. Σε ένα μοτίβο που θα επαναλαμβανόταν αρκετές φορές, η λοταρία έγινε σύντομα χορηγός της IBA.

Τα επόμενα χρόνια, ο Κρεμλέφ απέκτησε μερίδια σε τρεις από τις μεγαλύτερες στοιχηματικές εταιρείες της Ρωσίας, τις Fonbet, Liga Stavok και Pari. Ρωσικά μέσα ενημέρωσης έχουν αναφέρει ότι οι συμφωνίες αυτές είχαν την υποστήριξη του Αντρέι Κόστιν, του υπό κυρώσεις χρηματοδότη και προέδρου της συνδεδεμένης με το Κρεμλίνο τράπεζας VTB, ο οποίος έχει χαρακτηριστεί «τραπεζίτης-κουμπαράς του Πούτιν».

Οι εταιρείες αυτές φαίνεται ότι είχαν συνολικά έσοδα περίπου 625 δισ. ρούβλια (5,5 δισ. λίρες) το 2023, ενώ η Liga Stavok αποτελεί πλέον βασικό εταίρο της IBA.

Ο Κρεμλέφ είχε επίσης αποκτήσει σταδιακά τον έλεγχο της Tsupis, μιας εταιρείας πληρωμών που συνδέει τους παίκτες με τις στοιχηματικές εταιρείες και εισπράττει προμήθεια από κάθε ποντάρισμα. Το 2021, ο Πούτιν εξέδωσε διάταγμα κατά της απάτης, το οποίο παραχώρησε στην Tsupis μονοπώλιο σε αυτή την εξαιρετικά επικερδή δραστηριότητα. Την ίδια περίοδο, οι φορείς που ρύθμιζαν την αγορά στοιχημάτων πέρασαν επίσης υπό τον έλεγχο του Κρεμλέφ και ενοποιήθηκαν σε έναν κοινό εποπτικό οργανισμό, με αρκετά μέλη του διοικητικού συμβουλίου να προέρχονται, σύμφωνα με δημοσιεύματα, από το δίκτυό του στον χώρο της πυγμαχίας.

Στη γενέτειρά του, το Σερπούχοφ, καθώς εξελισσόταν σε ολιγάρχη, ο Κρεμλέφ απέκτησε το προσωνύμιο «σκιώδης δήμαρχος», έχοντας συγκεντρώσει ένα εντυπωσιακό χαρτοφυλάκιο ακινήτων. Κάποια από αυτά φέρεται να περιήλθαν στην κατοχή του μετά την αναδιανομή περιουσιακών στοιχείων του φυλακισμένου πρώην δημάρχου Αλεξάντερ Σεστούν.

Πηγές αναφέρουν ότι απέκτησε γεωργικές εκτάσεις, βιομηχανικές εγκαταστάσεις, ένα λιμάνι, ένα εμπορικό κέντρο και ένα ξενοδοχείο, ενώ το 2024, ο Κρεμλέφ φέρεται να επωφελήθηκε και από απαλλοτρίωση. Τον Φεβρουάριο, το Κρεμλίνο κατέσχεσε τη Rolf, τη μεγαλύτερη αντιπροσωπεία αυτοκινήτων της Ρωσίας, από τον Σεργκέι Πετρόφ, τον εξόριστο ιδιοκτήτη της και πρώην βουλευτή της αντιπολίτευσης και μέχρι τον Σεπτέμβριο, η εταιρεία είχε περάσει στον Κρεμλέφ μέσω συμφωνίας ύψους 35 δισ. ρουβλίων.

Σε ανακοίνωσή της, η Rolf παρουσίασε τον Κρεμλέφ ως νέο ιδιοκτήτη της, χαρακτηρίζοντάς τον «στρατηγικό επενδυτή, ο οποίος θα επιτρέψει στην εταιρεία να διατηρήσει τη μοναδική εταιρική κουλτούρα της και να διευρύνει το φάσμα των δραστηριοτήτων της, με έμφαση στην αύξηση της αποτελεσματικότητας και την προσέλκυση νέων συνεργατών και πελατών».

Ένας από αυτούς τους νέους συνεργάτες, σύμφωνα με μεταγενέστερα δημοσιεύματα του Proekt, ήταν η IBA.

Η πίστη στον Πούτιν

Έχοντας συγκεντρώσει προσωπική περιουσία που υπολογίζεται έως και σε 300 εκατ. λίρες και αναλαμβάνοντας παράλληλα και άλλα αξιώματα – μεταξύ αυτών την προεδρία της Διεθνούς Ομοσπονδίας Ταβλιού – ο Κρεμλέφ δεν έκρυβε ποτέ τις πολιτικές του συμπάθειες.

«Χάρη σε έναν άνθρωπο, σήμερα υπάρχουν πραγματικά κάθε είδους ευκαιρίες να κερδίσεις χρήματα και να επιδιώξεις περισσότερα», είχε δηλώσει σε βιντεοσκοπημένη συνέντευξη το 2024, την οποία εντόπισε ο Guardian. «Αυτός ο άνθρωπος, φυσικά, είναι ο πρόεδρός μας, Βλαντίμιρ Βλαντιμίροβιτς Πούτιν».

Λίγους μήνες αργότερα, η Ουκρανία του επέβαλε κυρώσεις, χωρίς να βρίσκεται, ωστόσο, υπό κυρώσεις από τη Βρετανία, τις ΗΠΑ ή την Ευρωπαϊκή Ένωση.

Τον Απρίλιο, ο Πούτιν απένειμε στον Κρεμλέφ το Παράσημο της Φιλίας, ενώ λίγες ημέρες πριν από τον γάμο του Τραμπ Τζούνιορ, ο Κρεμλέφ συνόδευσε τον Ρώσο πρόεδρο σε επίσκεψη στην Κίνα, επιμένοντας πάντως ότι δεν βρισκόταν εκεί με επίσημη ιδιότητα.

Τα οφέλη για την οικογένειά του

Όπως συμβαίνει συχνά με τις οικογένειες ισχυρών και εύπορων πατριαρχών, και οι συγγενείς του Κρεμλέφ φαίνεται ότι επωφελήθηκαν από την άνοδό του. Το 2024, η ρωσική Novaya Gazeta ανέφερε ότι είχε παραχωρήσει στην τότε 21χρονη σύζυγό του, Αναστάσια Λεστσίνσκαγια, ένα κουρείο και ένα καφέ στο Σερπούχοφ, καθώς και πολυτελή αυτοκίνητα. Μάλιστα, αψηφώντας πλήρως τους νόμους, οι Porsche, Lamborghini και Aston Martin που φέρεται να της ανήκαν έχουν, σύμφωνα με δημοσιεύματα, συγκεντρώσει περίπου 50 κλήσεις από την τροχαία της περιφέρειας της Μόσχας.

Η Λεστσίνσκαγια ήταν γνωστή δημιουργός στο TikTok και το ένα από τα δύο μέλη του διδύμου «twinsrussian».

Ωστόσο, η δίδυμη αδελφή της είναι εκείνη που έχει προσελκύσει ακόμη μεγαλύτερο ενδιαφέρον. Η Εκατερίνα Λεστσίνσκαγια διευθύνει τη φιλοπουτινική οργάνωση Healthy Fatherland, ένα αθλητικό και πατριωτικό κίνημα στο οποίο το Κίεβο έχει επιβάλει κυρώσεις για τον φερόμενο ρόλο του στην απαγωγή, την απέλαση και την αναγκαστική μεταφορά παιδιών από την Ουκρανία. Η ίδια έχει επίσης συναντηθεί επανειλημμένα με τον Ρώσο πρόεδρο.

Και φαίνεται πως αυτή ακριβώς η σύνδεση του Τζούνιορ με τον Κρεμλέφ ήταν που ώθησε τη Μελάνια Τραμπ – η οποία έχει μεσολαβήσει σε συμφωνίες με Ρώσους αξιωματούχους για την επιστροφή Ουκρανών παιδιών – να πάρει αποστάσεις από τον γάμο του θετού γιου της, με εκπρόσωπό της να δηλώνει: «Η κυρία Τραμπ δεν έχει και δεν είχε ποτέ καμία σχέση με τον κ. Κρεμλέφ».

Ασαφής ο τρόπος σύνδεσης του Τραμπ Τζούνιορ με τον Κρεμλέφ
Ο Τραμπ Τζούνιορ, όμως, έχει. Το πώς ακριβώς ο γιος του Αμερικανού προέδρου μπήκε στον κύκλο του Κρεμλέφ παραμένει ασαφές. Εκπρόσωπος του γιου του Αμερικανού προέδρου δήλωσε ότι οι δύο άνδρες, αμφότεροι λάτρεις του κυνηγιού, γνωρίστηκαν μέσω κοινού φίλου και «δέθηκαν χάρη στην αγάπη τους για την πυγμαχία και τις δραστηριότητες στη φύση».

Επιπλέον, ο Τραμπ Τζούνιορ είχε επαφή με την πυγμαχία από μικρή ηλικία, λόγω της δραστηριότητας του πατέρα του ως διοργανωτή αγώνων. Στα δέκα του χρόνια είχε παρακολουθήσει από κοντά τον Μάικ Τάισον να διαλύει τον Μάικλ Σπινκς μέσα σε μόλις 91 δευτερόλεπτα στο Trump Plaza Hotel του Ατλάντικ Σίτι.

Ο κοινός φίλος μέσω του οποίου γνωρίστηκαν δεν έχει κατονομαστεί, ωστόσο αμφότεροι διατηρούν στενές σχέσεις με έναν Τούρκο επιχειρηματία, τον Κάαν Καρακάγια. Ο Καρακάγια φέρεται, μάίστα, να ήταν παρών σε ένα αμφιλεγόμενο κυνηγετικό ταξίδι στη Μογγολία το 2019, κατά το οποίο ο Τραμπ Τζούνιορ πυροβόλησε και σκότωσε ένα απειλούμενο πρόβατο.

Τον Σεπτέμβριο του περασμένου έτους, σε εκδήλωση της IBA στην Κωνσταντινούπολη, στην οποία παρευρέθηκε και ο Μάνι Πακιάο, παγκόσμιος πρωταθλητής σε οκτώ διαφορετικές κατηγορίες βάρους, ο Κρεμλέφ ανακοίνωσε τον διορισμό του Καρακάγια ως εκπροσώπου της οργάνωσης στην Τουρκία.

«Ο Κάαν υπήρξε μια γέφυρα ανάμεσα σε διαφορετικούς κόσμους, ένας φίλος που φέρνει τους ανθρώπους κοντά», είχε δηλώσει ο Κρεμλέφ.

«Ηγέτης και φίλος»

Ο Τραμπ Τζούνιορ παρευρέθηκε στην ίδια εκδήλωση της IBA και κάθισε δίπλα στον Κρεμλέφ πάνω στη σκηνή. Οι δύο άνδρες φαίνεται ότι διατηρούσαν ήδη τότε φιλική σχέση, παρά τα περιορισμένα αγγλικά του Ρώσου, ενώ ο Κρεμλέφ, σε μια ιδιαίτερα θερμή αναφορά, δήλωσε ότι ήταν «υπερήφανος που βρίσκεται εδώ με τον φίλο μου» και υποσχέθηκε ότι εκείνος και ο Τραμπ Τζούνιορ θα «προστατεύσουν τη διαφάνεια στην πυγμαχία και θα ανοίξουν τον δρόμο για την επόμενη γενιά».

Από την πλευρά του, ο Τραμπ Τζούνιορ επαίνεσε τον 43χρονο για το γεγονός ότι «επανέφερε την καθαρότητα της πυγμαχίας» και «αποκατέστησε την πραγματική δικαιοσύνη» στο άθλημα – μια αναφορά, όπως φαίνεται, στην πολιτική της IBA να μην επιτρέπει σε βιολογικούς άνδρες να αγωνίζονται στη γυναικεία πυγμαχία. «Είμαι υπερήφανος που αποκαλώ τον Ούμαρ όχι μόνο ηγέτη αλλά και φίλο», είχε δηλώσει, σύμφωνα με δελτίο Τύπου της IBA που είχε τον χαρακτηριστικό τίτλο: «Ούμαρ Κρεμλέφ και Ντόναλντ Τραμπ Τζούνιορ ενώνουν τις δυνάμεις τους».

Η θέση του για την πυγμάχο Ιμάν Κελίφ

Η IBA βρέθηκε ακόμη περισσότερο στο επίκεντρο της διεθνούς προσοχής κατά τη διάρκεια των Ολυμπιακών Αγώνων του Παρισιού το 2024, γεγονός που δημιούργησε μια ευκαιρία την οποία ο Κρεμλέφ μπορούσε να αξιοποιήσει.

Στους Αγώνες, η ΔΟΕ χρησιμοποίησε δική της μονάδα πυγμαχίας για τη διοργάνωση του τουρνουά, καθώς η IBA είχε ήδη αποβληθεί. Η διοργάνωση, ωστόσο, βρέθηκε στο επίκεντρο έντονης αντιπαράθεσης όταν επετράπη στην Αλγερινή πυγμάχος Ιμάν Κελίφ να αγωνιστεί στην κατηγορία των 66 κιλών γυναικών, μολονότι είχε αποκλειστεί από το Παγκόσμιο Πρωτάθλημα της προηγούμενης χρονιάς επειδή δεν είχε περάσει εξετάσεις επαλήθευσης φύλου.

Κι ενώ η IBA του Κρεμλέφ είχε αποκλείσει την Κελίφ από τις διοργανώσεις της, η ΔΟΕ της επέτρεψε να αγωνιστεί στους Ολυμπιακούς Αγώνες με βάση το γεγονός ότι στο διαβατήριό της αναγράφεται ως γυναίκα. Ακολούθησε διεθνής αντιπαράθεση, με την Κελίφ να κερδίζει ομόφωνα όλους τους αγώνες της και να κατακτά τελικά το χρυσό μετάλλιο.

«Είναι ξεκάθαρα καθορισμένο: ο γυναικείος αθλητισμός είναι για γυναίκες, ο ανδρικός αθλητισμός για άνδρες. Ο γυναικείος αθλητισμός είναι για γυναίκες», είχε δηλώσει ο Κρεμλέφ στο TalkSPORT, μεταφέροντας, μάλιστα, το μήνυμα αυτό στο υψηλότερο δυνατό επίπεδο, στέλνοντας ανοιχτή επιστολή 1.100 λέξεων στον Ντόναλντ Τραμπ, ο οποίος είχε πρόσφατα υπογράψει εκτελεστικό διάταγμα που απαγόρευε στις τρανς γυναίκες να αγωνίζονται στις γυναικείες κατηγορίες αθλημάτων.

Στην επιστολή, ο Κρεμλέφ έγραφε: «Είναι ζωτικής σημασίας όλοι οι αθλητές να αγωνίζονται επί ίσοις όροις και η θέση σας στο ζήτημα αποτελεί σημαντικό βήμα προς την επίτευξη αυτού του στόχου», ενώ επιτέθηκε και στη ΔΟΕ, λέγοντας: «Η Διεθνής Ολυμπιακή Επιτροπή και η σημερινή ηγεσία της έχουν, δυστυχώς, οδηγήσει το Ολυμπιακό Κίνημα σε παρακμή με τις κοντόφθαλμες ενέργειές τους και την κακή διοίκηση».

Ο Κρεμλέφ έριξε επίσης στον Αμερικανό πρόεδρο άλλο ένα «τυράκι». «Το τελευταίο Παγκόσμιο Πρωτάθλημα Πυγμαχίας της IBA στις Ηνωμένες Πολιτείες πραγματοποιήθηκε το 2007 στο Σικάγο. Ενδιαφερόμαστε πολύ να επαναφέρουμε τη διοργάνωση στη χώρα σας και είμαστε περισσότερο από έτοιμοι να συνεργαστούμε προς αυτή την κατεύθυνση» έγραψε, ενώ έκλεισε την επιστολή του παραλλάσσοντας δύο από τις αγαπημένες φράσεις του Τραμπ: «Σας ευχαριστώ για την προσοχή σας σε αυτά τα σημαντικά ζητήματα. Προσβλέπουμε με μεγάλη αισιοδοξία στην πιθανότητα να συνεργαστούμε για να κάνουμε ξανά σπουδαίο το Ολυμπιακό Κίνημα, να προωθήσουμε το άθλημα της πυγμαχίας και να υπερασπιστούμε τα δικαιώματα των αθλητών σε ολόκληρο τον κόσμο».

Η αντιπαράθεση με τους Σαουδάραβες

Το 2025, η IBA ανέβασε ακόμη περισσότερο στροφές. Σύμφωνα με πληροφορίες της Telegraph, στην Κωνσταντινούπολη η ομάδα του Κρεμλέφ προσέφερε στον γνωστό Βρετανό πυγμάχο Τάισον Φιούρι αμοιβή 50 εκατ. λιρών προκειμένου να αγωνιστεί σε μία από τις διοργανώσεις της IBA. Ο Φιούρι, ωστόσο, επέλεξε να υπογράψει συμφωνία τριών αγώνων με τον Τούρκι Αλ-Σέιχ, αξιωματούχο της κυβέρνησης της Σαουδικής Αραβίας.

Ο Κρεμλέφ αποτελεί, ουσιαστικά, τον ισχυρότερο promoter του αθλήματος στην Ανατολική Ευρώπη, αποτελώντας άμεση πρόκληση για την επιρροή του Αλ-Σέιχ και των Σαουδαράβων στην πυγμαχία και για τον έλεγχό τους σε ορισμένους από τους σημαντικότερους αγώνες του αθλήματος.

Άνθρωποι από τον χώρο της πυγμαχίας περιγράφουν τον Κρεμλέφ ως «μια χαρισματική προσωπικότητα που εμφανίζεται σε εκδηλώσεις και διοργανώσεις περιστοιχισμένος από μια πολυάριθμη ομάδα συνεργατών, σχεδόν σαν αρχηγός κράτους». Οι ομιλίες του είναι συχνά φορτισμένες συναισθηματικά και δυναμικές, με επαναλαμβανόμενες αναφορές στον τρόπο με τον οποίο η πυγμαχία μπορεί να αλλάξει τις ζωές των νέων ανθρώπων.

«Συχνά δεν έχει ιδιαίτερη έκφραση στο πρόσωπό του, κι όμως αποπνέει μια ευγένεια και μια ταπεινότητα», δήλωσε άνθρωπος του χώρου.

Το περασμένο καλοκαίρι, η IBA λάνσαρε και δικό της πρωτάθλημα πυγμαχίας χωρίς γάντια. Οι πρώτοι αγώνες πραγματοποιήθηκαν στη Μόσχα, όμως ήταν το ντεμπούτο στις ΗΠΑ, στο Μαϊάμι, το φετινό καλοκαίρι που τράβηξε την προσοχή.

Συμπαρουσιαστής της εκδήλωσης ήταν ο Άντριου Τέιτ, ο Βρετανός πρώην kickboxer και αυτοαποκαλούμενος μισογύνης, ο οποίος δεν ανέβηκε ποτέ στη σκηνή, καθώς συνελήφθη έξω από τον χώρο της διοργάνωσης. Ο Τέιτ και ο αδελφός του, Τρίσταν, βρίσκονται αντιμέτωποι με έκδοση στη Βρετανία, όπου αντιμετωπίζουν συνολικά 59 κατηγορίες, μεταξύ των οποίων βιασμό, αδικήματα που συνδέονται με εμπορία ανθρώπων για σεξουαλική εκμετάλλευση και άσεμνες εικόνες παιδιού. Και οι δύο αρνούνται οποιαδήποτε παρανομία.

Γλυκάθηκε με το Παγκόσμιο Κύπελλο και το UFC Freedom στον Λευκό Οίκο

Ωστόσο, δύο άλλες διοργανώσεις του καλοκαιριού φαίνεται ότι ενέπνευσαν περισσότερο τον Κρεμλέφ: το Παγκόσμιο Κύπελλο της FIFA υπό τον Τζάνι Ινφαντίνο και το UFC Freedom 250 του Ντέινα Γουάιτ, που φιλοξενήθηκε σε κήπο του Λευκού Οίκου.

«Ο Κρεμλέφ είδε πώς ο Ντέινα και ο Ινφαντίνο κατάφεραν να πάρουν αυτό που ήθελαν», δήλωσε παράγοντας του αθλητισμού. «Θέλει κι αυτός ένα κομμάτι από αυτή την πίτα».

«Και το να έχεις πρόσβαση στον Ντον Τζούνιορ είναι μια καλή αρχή», πρόσθεσε η ίδια πηγή.

Μάλλον πέρασε τα όρια και το «πληρώνει»

Στην προσπάθειά του, όμως, να αποκτήσει κυρίαρχη θέση στον παγκόσμιο αθλητισμό, ο Κρεμλέφ ίσως να πέρασε τα όρια. Η Ομοσπονδπια της οποίας ηγείται, απέχει πολύ από το να ανακτήσει τον έλεγχο της ολυμπιακής πυγμαχίας, καθώς τι χάσμα με τη ΔΟΕ δεν γεφυρώνεται, και η ζημιά που προκάλεσε το «εξαιρετικά γενναιόδωρο γαμήλιο δώρο» του – όπως το χαρακτήρισαν ο κύριος και η κυρία Τραμπ Τζούνιορ – φαίνεται ότι βαρύνει κυρίως τον ίδιο.

Παρότι στο νησί στις Μπαχάμες βρίσκονταν μόλις περίπου 50 άνθρωποι, ο Κρεμλέφ είχε φτάσει συνοδευόμενος από μεγάλη ομάδα Ρώσων, οι οποίοι απομονώνονταν από τους υπόλοιπους και μιλούσαν μεταξύ τους, σύμφωνα με το ProPublica. Η παρουσία και η συμπεριφορά τους είχε προκαλέσει, μάλιστα, απορίες στους άλλους καλεσμένους.

Και ύστερα τραβήχτηκε μια ομαδική φωτογραφία, όπου το ξυρισμένο κεφάλι του Κρεμλέφ διακρίνεται μισοκρυμμένο στο πίσω μέρος, ενώ στο κέντρο βρίσκονται η Ιβάνκα Τραμπ, ο Τζάρεντ Κούσνερ, η Τίφανι Τραμπ και άλλοι.

«Τι σκεφτόταν;» σχολίασε στην Telegraph πρόσωπο από κύκλους Ρώσων ολιγαρχών. «Είναι ένας μπράβος που κατάφερε να βρεθεί στη σωστή πλευρά του προέδρου και ενθουσιάστηκε υπερβολικά».

Πρώτα ήταν η Μελάνια Τραμπ που πήρε αποστάσεις. Στη συνέχεια, εκπρόσωπος του Έρικ Τραμπ, αδελφού του Ντόναλντ Τραμπ Τζούνιορ, δήλωσε για τον Κρεμλέφ: «Ο Έρικ δεν έχει απολύτως καμία ιδέα ποιος είναι αυτός ο άνθρωπος και δεν έχει ακούσει ποτέ το όνομά του». Και μετά ήρθε το τελειωτικό χτύπημα από τον ίδιο τον Ντόναλντ Τραμπ: «Δεν έχω ιδέα ποιος είναι ο Ούμαρ. Δεν τον έχω ξανακούσει ποτέ».

protothema.gr

Συνέχεια ανάγνωσης

ΡΟΗ ΕΙΔΗΣΕΩΝ

GEOPOLITICO4 ώρες πριν

Πόλεμος συμφερόντων για το LNG – Το τουρκικό σχέδιο και η ελληνική απάντηση

Στο Direct News, ο Ανδρέας Μουντζουρούλιας παρουσιάζει τις πληροφορίες του για τον GSI, αναλύει τα τουρκικά δημοσιεύματα για την Γκίλφοϊλ...

Ιστορία - Πολιτισμός5 ώρες πριν

Arolsen Archives: Το αρχείο που αναζητά τα ίχνη εκατομμυρίων θυμάτων του ναζισμού

Στη γερμανική πόλη Μπαντ Άρολσεν φυλάσσεται μία από τις σημαντικότερες συλλογές τεκμηρίων για τα θύματα των ναζιστικών διώξεων. Περισσότερα από...

Αναλύσεις5 ώρες πριν

Πού βρίσκεται η Ελλάδα στον σχεδιασμό του IMEC;

Η επίκληση της ελληνικής κληρονομιάς, η κριτική για τις αμερικανικές τοποθετήσεις στα ελληνοτουρκικά και η ανάγκη μιας εθνικής στρατηγικής που...

GEOPOLITICO5 ώρες πριν

Νέα τουρκική πρόκληση νότια του Καστελλόριζου! NAVTEX της Άγκυρας στην περιοχή που θα περάσει το γαλλικό ερευνητικό για το καλώδιο Ελλάδας–Κύπρου

Η Άγκυρα εξέδωσε NAVTEX για περιοχή νότια του Καστελλόριζου, όπου έχει προγραμματιστεί η πολυεθνική άσκηση «EUNOMIA», αμφισβητώντας τη δικαιοδοσία του...

GEOPOLITICO6 ώρες πριν

EurAsia Review: Ποιοι προστατεύουν τα κυκλώματα λαθρεμπορίου στα σύνορα Ιράν, Πακιστάν και Αφγανιστάν – Ο σκοτεινός ρόλος παραγόντων ασφαλείας

Ένα εκτεταμένο σύστημα παράνομου εμπορίου, διαφθοράς και πολιτικής προστασίας περιγράφει σε ανάλυσή του το EurAsia Review. Από τα καύσιμα και...

Δημοφιλή