Ακολουθήστε μας

Οικονομία

3 + 3 σενάρια για την ευρωπαϊκή και ελληνική (ελλαδική και κυπριακή) κρίση

Δημοσιεύτηκε στις

Του Δημήτρη Κωνσταντακόπουλου

Είπαμε, τελειώνοντας το 2013 και ανατέλλοντος του 2014, να επιχειρήσουμε ολίγη «μελλοντολογία». Τρία ζητήματα έχουν σήμερα ζωτικότατη σημασία για τον κόσμο μας: οι ανθρωπογενείς κλιματικές αλλαγές, που απειλούν τους όρους ύπαρξης της ανθρωπότητας, η κατάσταση στη Μέση Ανατολή, όπου παίζεται εμμέσως το ζήτημα της παγκόσμιας κυριαρχίας (και σημειώνεται μια πολύ ενδιαφέρουσα σύγκρουση μεταξύ, αφενός μιας συμμαχίας ΗΠΑ-Ρωσίας, αφετέρου του Ισραήλ των γερακιών) και, τέλος, η ευρωπαϊκή κρίση, αποφασιστικής σημασίας και για την παγκόσμια οικονομία και για την πορεία του πλανήτη.
Στο παρόν κείμενο θα επιχειρήσουμε να οριοθετήσουμε, σε γενικές γραμμές, τρία σενάρια που μπορεί, κατά τη γνώμη μας, να ακολουθήσουν τα ευρωπαϊκά πράγματα και τρία σενάρια που, αντιστοίχως προς τα γενικότερα, μπορούν να ακολουθήσουν τα ελληνικά, μαζί και να προσδιορίσουμε τις πολιτικές και ιδεολογικές δυνάμεις που πρωταγωνιστούν επικρατούντος ενός εκάστου σεναρίου.

Σε μια σειρά από άρθρα μας, εύκολα προσβάσιμα στην ιστοσελίδα μας (konstantakopoulos.blogspot.com) έχουμε υποστηρίξει από το 2010 γιατί, κατά την εκτίμησή μας, η ελληνική κρίση είναι “τύπου Βαϊμάρης plus”, α) θέτοντας σε αμφισβήτηση την αναπαραγωγή του κοινωνικού σχηματισμού, της δημοκρατίας και του ελληνικού κράτους-έθνους, β) επάγοντας συστημική κρίση της ΕΕ, γ) γιατί περιέχει και ισχυρή γεωπολιτική συνιστώσα εξ ου και το “plus”. Δεν θα επαναλάβουμε εδώ αυτές τις αναλύσεις, που είναι η προϋπόθεση όσων ακολουθούν.

Η «χαοτική», «μη γραμμική» φύση της ευρωπαϊκής κρίσης δεν επιτρέπει εύκολους ντετερμινισμούς. Μας αναγκάζει σε μια κατ’ ανάγκη γενική σκιαγράφηση, μέσω «σεναρίων», των περιοχών στις οποίες μπορούν να κινηθούν και να καταλήξουν οι «εξισώσεις» της ελληνικής/ευρωπαϊκής κρίσης.

1ο σενάριο: Δικτατορία του Χρήματος υπό γερμανική διεύθυνση 

Το πρώτο σενάριο είναι αυτό που επιδιώκεται να επιβληθεί από τις κυρίαρχες σήμερα δυνάμεις στην Ευρώπη, με τα μέτρα που παίρνονται από το 2010, για την αντιμετώπιση της κρίσης χρέους από μια συμμαχία του παγκόσμιου χρηματιστικού κεφαλαίου και των ανώτερων τάξεων της «Ευρωγερμανίας».

Το σενάριο αυτό προβλέπει τη σταδιακή πλήρη επιβολή αυτής της συμμαχίας σε όλη την ήπειρο, τουλάχιστο στην ευρωζώνη και την μετατροπή των φτωχότερων περιοχών όπως η Ελλάδα σε είδος ευρωπαϊκού Τρίτου Κόσμου, ενώ η Κύπρος θα απειληθεί με επίσημη διάλυση του κράτους της, κατά το πρότυπο του σχεδίου Ανάν. Τα ευρωπαϊκά κράτη παύουν σταδιακά να είναι ανεξάρτητα και κυρίαρχα, στο βαθμό και με την έννοια που ήταν έως τώρα, μετατρεπόμενα, λιγότερο ή περισσότερο, σε αποικίες χρέους. Σταδιακά καταργείται η δημοκρατία, με τα εθνικά κοινοβούλια και τις κυβερνήσεις να μπορούν να αποφασίσουν μόνο για θέματα όπως το χρώμα των ταξί (ήδη στην Ελλάδα προσεγγίσαμε στο σημείο αυτό). Η οικονομική πολιτική ασκείται από τα όργανα της ΕΕ με τις «Αγορές» δρώσες ως γενικοί προσδιοριστικοί παράγοντες.

Μιλάμε για μετατροπή της Ευρώπης σε «δικτατορία του Χρήματος», για «Ευρώπη του χρήματος» μάλλον παρά για «γερμανική Ευρώπη». Η Γερμανία παίζει αξιοσημείωτο ρόλο στο σχήμα αυτό, ως «διαχειριστής» του, από κοινού με τη γραφειοκρατία των Βρυξελλών και αποσπά μια υπεραξία από αυτή τη διαχείριση, δεν είναι όμως ο «ιδιοκτήτης» του. Τέτοιος «ιδιοκτήτης» παραμένει το διεθνές χρηματιστικό κεφάλαιο, συχνότερα ελεγχόμενο από κέντρα εκτός Ευρώπης (Σίτυ, Νέα Υόρκη κ.α.). Ο τρόπος επιβολής του «νόμου» επί των εθνών δεν είναι οι στρατιωτικές-αστυνομικές επιχειρήσεις, όπως στο Γ’ Ράιχ, είναι η άσκηση της εξουσίας επί του χρήματος, ο σταδιακός, όλο και μεγαλύτερος μονοπωλιακός έλεγχος του Χρήματος, η οικονομική, όχι η αστυνομική και στρατιωτική βία. Οι κανόνες της αυτοκρατορίας επιβάλλονται ως χρηματικοί κανόνες (π.χ. επιβολή οικονομικής πολιτικής μέσω δημοσιονομικών περιορισμών, κοινωνικής μέσω οικονομικής πολιτικής κ.ο.κ.)

Η διάκριση γερμανικού και χρηματικού Ράιχ είναι τελείως κρίσιμη και για την αποκρυστάλλωση μιας εθνικής στρατηγικής και γιατί επιτρέπει να αποφεύγουμε χονδροειδείς παγίδες και προβοκάτσιες, όπως να θεωρήσουμε ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες, το ΔΝΤ, η Βρετανία, το Ισραήλ είναι π.χ. σύμμαχοι της Ελλάδας. Το ελληνικό πολιτικό προσωπικό μπορεί να πέσει πολύ εύκολα σε αυτές τις παγίδες, για δύο λόγους. Πρώτον, έχει τρομερή ενστικτώδη διάθεση να βρει «νταβατζή», «προστάτη», δεν έχει καμιά εμπιστοσύνη στη χώρα και στον εαυτό του (το τελευταίο ορθότατα). Δεύτερο, η κατάσταση της χώρας είναι τόσο απελπιστική, που ο «πνιγμένος» τείνει «να πιάνεται από τα μαλλιά του».

Φαινομενικά, το σενάριο αυτό μοιάζει το πιθανότερο, αν στηριχθούμε στην εμπειρία των τελευταίων τεσσάρων ετών, στον τρόπο με τον οποίο, η μία μετά την άλλη, οι χώρες της περιφέρειας, με επικεφαλής την πρωτοπορούσα στο σπορ της υποτέλειας  ελληνική ηγεσία. Η Αθήνα έπαιξε πρωταγωνιστικό ρόλο σε αυτό το σπορ, νομιμοποιώντας έτσι αδιανόητα για την Ευρώπη πράγματα, περιλαμβανομένης της εισόδου του ΔΝΤ στην Ευρωζώνη. Αν οι σημαντικότεροι θεσμοί του δυτικού κόσμου, όπως το Πανεπιστήμιο του Χάρβαρντ, φτάνουν να αυτογελοιοποιούνται με τις προσκλήσεις στον Γιώργο Παπανδρέου, προφανώς το κάνουν γιατί η παγκοσμιοποίηση, η παγκόσμια δικτατορία του χρηματιστικού κεφαλαίου και των εθνών που κυριαρχούν επ’ αυτού, του οφείλει πάρα πολλά.

Παρά όμως τις έως τώρα σημαντικές επιτυχίες του σχεδίου, η ολιγαρχική και (γερμανική) εθνικιστική φύση του το καθιστά εξαιρετικά δυσάρεστο για την πλειοψηφία των ευρωπαϊκών λαών-εθνών που δύσκολα θα δεχθούν να βαδίσουν αυτό τον δρόμο μέχρι τέλους. Ακόμα και η ίδια η Γερμανία δεν αποκλείεται να «τσινίσει», γιατί θέλει να εφαρμόζει τη δικτατορία των αγορών σε όλη την Ευρώπη, αλλά να μπορεί να εξαιρείται η ίδια (βλ. τραπεζική ένωση).

Η προσπάθεια κατασκευής ενός «δεύτερου ιμπεριαλισμού», δίπλα στον αμερικανικό, κινδυνεύει να αποτύχει, και λόγω της αντίδρασης των λαϊκών τάξεων και των υπόλοιπων εθνών της Ευρώπης, και γιατί δρα στο περιβάλλον μιας αγγλοσαξωνικής παγκοσμιοποίησης και ενός καπιταλισμού-καζίνου, ενώ αγνοεί τα κύρια πολιτικά, οικονομικά, κοινωνικά και πολιτιστικά συγκριτικά πλεονεκτήματα της Ευρώπης. Στη σημερινή πολιτική του Βερολίνου, διακρίνει κανείς καθαρά την κληρονομιά ενός σαδιστικού «μεταναζισμού» (που εκδικείται Σέρβους, ‘Ελληνες, Γάλλους και μπορεί να εκδικηθεί αύριο και τους Ρώσους αν του δοθεί η δυνατότητα). Διακρίνει κανείς επίσης, στην περίπτωση Μέρκελ, τόσο την άγνοια της σημασίας και κληρονομιάς της Ευρώπης, όσο και την κληρονομιά του ανατολικογερμανικού σταλινισμού και της υφέρπουσας αμερικανολατρείας των πρώην σοβιετικών δορυφόρων. Η επανένωση της Γερμανίας οδήγησε παραδόξως (;) στην αναβίωση, υπό μεταμοντέρνο ένδυμα, της πιο επαρχιακής και καθυστερημένης μορφής γερμανικού εθνικισμού.

Μια τέτοια («πρωτο-ολοκληρωτική») Ευρώπη θα δυσκολευτεί πολύ να γίνει μακροχρόνια ανεξάρτητη απέναντι στις ΗΠΑ και στο Χρήμα, ή να κάνει μια «πολιτική Ραππάλο» απέναντι στη Ρωσία. Τα έθνη της, οι παραδοσιακοί φορείς της ισχύος της, κινδυνεύουν να μεταβληθούν σε σκιές του εαυτού τους αλλά και η ίδια η Γερμανία, λόγω της βεβαρυμένης ιστορίας της και της ιστορικο-συναισθηματικής «αναπηρίας» της πολύ δύσκολα θα μπορέσει να παίξει τον παγκόσμιο ρόλο που χρειάζεται και με τον οποίο μεγαλούργησε η Ευρώπη. Ας θυμηθούμε τον ρόλο που έπαιξε ο ντε Γκωλ, οι εξεγερμένοι του Μαίου 1968, η σοσιαλδημοκρατία του Πάλμε, η συμμαχία Σρέντερ-Σιράκ κατά του πολέμου στο Ιράκ, για να αναφέρουμε μερικά σκόρπια ιστορικά παραδείγματα κι ας συγκρίνουμε με τις απίστευτες σημερινές ευρωπαϊκές ηγεσίες-υπαλλήλους του χρήματος, τους ΓΑΠ, Μέρκελ, Ολάντ κλπ.

Το σχέδιο μιας ευρωπαϊκής «δικτατορίας του Χρήματος» κινδυνεύει επίσης να δημιουργήσει μια οργανικά φιλοαμερικανική «νέα Ευρώπη» εντός της Ευρώπης, κάτι αντίστοιχο προς το σχέδιο που εφήρμοσε η Ουάσιγκτον το 2003, όταν κινητοποίησε Ανατολικευρωπαίους, Βρετανούς και την Ιβηρική κατά της αντίθετη; στον πόλεμο στο Ιράκ Γαλλο-Γερμανίας. Αυτή όμως η νέα Ευρώπη θα είναι πολύ πιο στέρεα από αυτή που επιχειρήθηκε να φτιαχτεί το 2003, γιατί θα στηρίζεται στις οικονομικές ανάγκες της Ευρώπης, όχι απλώς στις πελατειακές σχέσεις φιλοαμερικανικών πολιτικών ελίτ. Για όλους αυτούς τους λόγους, το σενάριο αυτό έχει αυξημένες πιθανότητες να οδηγήσει σε «αντιγερμανική εξέγερση» την ευρωπαϊκή περιφέρεια, που ενδέχεται να υπονομεύσει τελικά τη γερμανική ηγεμονία στην ΕΕ, αναζητώντας συμμάχους στις ΗΠΑ, το Ισραήλ, ίσως, αν και λιγότερο πιθανό, και τη Ρωσία.

Συνοψίζοντας, αν το σχέδιο πετύχει θα συνιστά κολοσσιαία παγκόσμια πρόοδο του ολοκληρωτισμού. Αντί μιας ανεξάρτητης Ευρώπης, είναι πιθανότερο να φτιάξει μια Ευρώπη προσκολλημένη στο άρμα του Χρήματος και των ΗΠΑ, στα πλαίσια μιας παγκόσμιας αυτοκρατορίας «του χρήματος και των αμερικανικών όπλων», της οποίας η Ευρώπη θα είναι μια σημαντική υποδομή. Αν το πρώτο σενάριο δεν πετύχει, τότε θα ενεργοποιήσει ένα από τα δύο σενάρια που παρουσιάζουμε στη συνέχεια.

Δεύτερο σενάριο: ευρωπαϊκή καταστροφή

Η κατάρρευση της ευρωζώνης ή/και της ΕΕ μπορεί να ακολουθήσει την ίδια τροχιά με την κατάρρευση της ΕΣΣΔ. ‘Όπως και η τελευταία, έτσι και η ΕΕ είναι μια μεγάλη, αλλά εξαιρετικά τρωτή δομή, αν μη τι άλλο λόγω του πολυεθνικού χαρακτήρα της. ‘Ηδη, η αποδόμηση κρατών-μελών, όπως η Ελλάδα, οδηγεί σε οριακές καταστάσεις. Μια οποιαδήποτε χώρα μπορεί να προκαλέσει σοβαρή κρίση στο όλο οικοδόμημα αν αμφισβητήσει τις «μνημονιακές» πολιτικές. Η Ελλάδα είναι υποψήφια λόγω της τεράστιας καταστροφής της, αλλά η κρίση θα μπορούσε να προέλθει και από σχετικά ισχυρότερες χώρες όπως η Γαλλία ή η Ιταλία. ‘Ηδη μια μειοψηφική προς το παρόν, αλλά σημαντική μερίδα του γαλλικού κεφαλαίου προσανατολίζεται στην αποχώρηση από το ευρώ.

Η ισορροπία επί τη βάσει της οποίας λειτουργούσε επί δεκαετίες η ΕΕ, έχει σχεδόν καταστραφεί, ή, πάντως, απαιτεί κινητοποίηση πολύ μεγαλύτερων μέσων για να διατηρηθεί. Η εξέγερση μιας οποιασδήποτε χώρας μπορεί να αντιμετωπισθεί με τη συνήθη γερμανική έλλειψη ευελιξίας, με αποτέλεσμα η όλη δομή να μπει σε χαοτική περιδίνηση. ‘Ετσι όπως χειρίστηκε τα πράγματα, το Βερολίνο έχει προσφέρει εξάλλου και στο παγκόσμιο Χρήμα και στις ΗΠΑ, προφανείς μοχλούς αποσταθεροποίησης της ευρωζώνης και της ΕΕ, αν το επιθυμήσουν.

Μια χαοτική κατάρρευση θα προκαλέσει (δικαιολογήσει) δεύτερο, ισχυρότερο και βαθύτερο κύμα της παγκόσμιας οικονομικής κρίσης που ξεκίνησε το 2008. Θα πιέσει επίσης έντονα το «πλανητικό καθεστώς» της «παγκοσμιοποίησης», κατά τρόπο πολύ συγκρίσιμο με όσα συνέβησαν πριν από τον πρώτο και τον δεύτερο παγκόσμιο πόλεμο. Σε ένα τέτοιο περιβάλλον τα ευρωπαϊκά κράτη θα αρχίσουν οικονομικούς και χρηματιστικούς πολέμους μεταξύ τους, υποτιμώντας υπό καταστροφικές διεθνείς συνθήκες τα νέα νομίσματά τους, ώστε να προσελκύσουν τμήμα της μειούμενης ζήτησης. Θα εμφανισθούν ενδεχομένως αυταρχικά καθεστώτα σε ορισμένα ευρωπαϊκά κράτη, θα ενισχυθεί η άκρα δεξιά, θα μειωθεί σημαντικά η διεθνής απήχηση των δημοκρατικών, αριστερών και κοινωνικών ιδεών, των οποίων, τρόπον τινά, η Ευρώπη είναι η «πατρίδα». Κάθε ευρωπαϊκό έθνος θα ενδιαφέρεται πια για τα δικά του στενά προβλήματα και εύκολα θα γίνεται υποχείριο εξωευρωπαϊκών δυνάμεων και του χρήματος.

Μια τέτοια, χαοτική κατάσταση, θα μειώσει αποφασιστικά τη διεθνή επιρροή της Ευρώπης, των ευρωπαϊκών λαών και της ευρωπαϊκής δημοκρατίας και θα δημιουργήσει ευνοϊκές συνθήκες για μεγάλους πολεμικούς τυχοδιωκτισμούς, όπως στη Μέση Ανατολή.

Το σενάριο αυτό, μοιάζει το πιο απίθανο από τα τρία, λόγω των καταστρεπτικών συνεπειών του, αλλά δεν είναι στην πραγματικότητα. ‘Όπως απέδειξε το παράδειγμα της ταχείας και τόσο απρόσμενης σοβιετικής κατάρρευσης, μια φαινομενικά μεγάλη  και πανίσχυρη δομή, μπορεί εύκολα να διαλυθεί εις τα εξ ων συνετέθη, αν τεθεί ενώπιον προβλημάτων που αδυνατεί να λύσει. Στην πραγματικότητα πρόκειται για μέθοδο ανάλογη με αυτή που χρησιμοποιείται από τη θεωρία καταστροφών, για την ανατίναξη, μέσω ταλαντώσεων στην ιδιοσυχνότητά τους, των βασικών αρμών μιας οικοδομής (ομοιάζει επίσης με τη μέθοδο της «αλλαγής προσήμου» στην κυβερνητική).

Υπάρχουν λόγοι για τους οποίους μπορεί να συγκλίνουν σε τέτοιο σενάριο η συστημική ακροδεξιά της Γερμανίας, που θέλει να πετάξει εκτός ΕΕ τη «σαβούρα» (με τον ίδιο τρόπο που ο ρωσικός εθνικισμός υπό τόσο τη γελτσινική όσο και την αντίπαλη μορφή συνέκλιναν το 1990 στη διάλυση της ΕΣΣΔ), και κύκλοι του βαθέος χρήματος και της βαθιάς Αμερικής, που δεν επιθυμούν ύπαρξη ενωμένης Ευρώπης υπό γερμανική ηγεσία, δεν θέλουν ανταγωνιστικό νόμισμα προς το δολάριο, θέλουν χαοτικές συνθήκες για να κατεδαφίσουν συθέμελα το δυτικό κοινωνικό κράτος και δεν χρειάζονται την ΕΕ όπως την εποχή που υπήρχε ο «σοβιετικός κομμουνισμός». Το βασικότερο αντικίνητρο είναι ο κίνδυνος μιας μεγάλης κρίσης της όλης δυτικής  ηγεμονίας, ως αποτέλεσμα ενός ευρωπαϊκού χάους. Πολλά θα εξαρτηθούν και από το βάθος της μεγάλης παγκόσμιας κρίσης που πιθανότατα έρχεται.

Τρίτο σενάριο: μια ευρωπαϊκή «επανάσταση» κατά του χρηματοπιστωτικού ολοκληρωτισμού

Το τρίτο σενάριο προϋποθέτει την ανάδυση «νοήμονος» αντιπαγκοσμιοποιητικού υποκειμένου υψηλού επιπέδου, που θα συνδυάσει τις καλύτερες πνευματικές και πολιτικές (σοσιαλιστικές και γκωλικές) παραδόσεις της ηπείρου, επιχειρώντας να την ενώσει εναντίον των «αγορών» και της Αυτοκρατορίας, εισάγοντας νέο μοντέλο για την ΕΕ, χτυπώντας τις αγορές με απαγόρευση παραγώγων, διαχωρισμό παραγωγικών/αποταμιευτικών τραπεζών και άλλα μέτρα ελέγχου του χρηματοπιστωτικού τομέα, επιστροφή στη σταδιακή επαναφορολόγηση του κεφαλαίου, επανάκτηση του νομισματικού-χρηματικού εργαλείου, επιστροφή σε λελογισμένο προστατευτισμό (οικονομικό «πολυπολισμό»), νέο μοντέλο που θα συνδυάσει ίσως κάποια μορφή κεϋνσιανισμού, οικολογία και νέο υπόδειγμα πολιτισμού και κατανάλωσης, «πολυπολικό» στη γεωπολιτική του διάσταση.

Τέτοιο σενάριο απαιτεί, για να πραγματοποιηθεί, μια σειρά εξεγέρσεων στην Ευρώπη, αναγκαίων για να θα φωτίσουν το δρόμο για τη σωτηρία του πολιτισμού μας.

Το σενάριο αυτό μοιάζει πολύ δύσκολο με τα παρόντα δεδομένα, αλλά δεν μπορούμε να αποκλείσουμε την αλλαγή των δεδομένων, λόγω του βάθους της κρίσης, βάθους ίσως μεγαλύτερου και αυτής που γνώρισε, η Ευρώπη και ο κόσμος, μεταξύ 1914 και 1945, αφού τώρα δεν παίζεται μόνο το πολιτικό και κοινωνικό καθεστώς, αλλά η ίδια η επιβίωση της ανθρωπότητας. Η Ευρώπη διαθέτει διανοητικές δυνάμεις για να πραγματοποιήσει μια τέτοια υπέρβαση, όπως απέδειξε π.χ. η εκπληκτική πνευματική ατμόσφαιρα που προηγήθηκε του δημοψηφίσματος του 2005 στη Γαλλία, ελπίζει κανείς μια εικόνα από ένα μέλλον πολύ πιο συνειδητής ανθρωπότητας.

Είναι αλήθεια ότι ο έλεγχος και η προδοσία των ελίτ μοιάζει να έχει αποκεφαλίσει τώρα τις ευρωπαϊκές κοινωνίες, ταυτόχρονα όμως, η παρούσα οικονομική και κοινωνική κρίση δημιουργεί τεράστιο κίνητρο αντίστασης. Εάν παρήγετο το αναγκαίο ηγετικό υποκείμενο, θα μπορούσε εύκολα να κερδίσει την υποστήριξη ευρύτατων κοινωνικών στρωμάτων σε όλη την Ευρώπη. Η μεγάλη πλειοψηφία των Ευρωπαίων πολιτών, περιλαμβανομένων των Γερμανών και των Γάλλων, αντιλαμβάνεται ενστικτωδώς τι πάει να γίνει. Δεν θα επέλεγαν σε καμία περίπτωση Μέρκελ ή Λεπέν, αν είχαν αξιόπιστες αντι-ολοκληρωτικές εναλλακτικές, αν δηλαδή δεν είχαν ελεγχθεί μέσω της εξαγοράς και των μυστικών επιχειρήσεων ελέγχου ο πάσης φύσεως ελίτ από το Χρήμα.

Εν πάσει περιπτώσει, είτε σας φαίνεται πιθανό, είτε απίθανο, το τρίτο αυτό σενάριο είναι η μόνη δυνατότητα για την αποφυγή μιας τρομακτικής ιστορικής οπισθοδρόμησης, δυνητικά ικανής να θέσει σε αμφισβήτηση όλα τα ανθρώπινα επιτεύγματα της νεώτερης εποχής, αν όχι την επιβίωσή μας ως Γένους.

Η Ελλάδα ως fractal της παγκόσμιας κρίσης

Η Ελλάδα υπήρξε ο αρχικός καταλύτης της ευρωπαϊκής κρίσης και παραμένει (πλέον από κοινού με την Κύπρο) από τους πιθανότερους καταλύτες των επόμενων φάσεών της, αφενός λόγω συγκέντρωσης εδώ σειράς κρισιακών παραγόντων, αφετέρου λόγω μετατροπής της σε «μαύρη τρύπα» του ευρωπαϊκού συστήματος. Το ευρωπαϊκό σύστημα δεν προέβλεψε την ύπαρξη κρατών των οποίων οι ελίτ δεν τις υπερασπίζονται καθόλου, αποδέχονται πράγματα που είναι απολύτως αδιανόητα για άλλα ευρωπαϊκά κράτη, στερούνται οποιασδήποτε κουλτούρας κυρίαρχου και ανεξάρτητου κράτους. Γι’ αυτό η εμφάνιση ενός πολιτικού που δεν υπερασπίζεται, αλλά επιτίθεται στη χώρα του, όπως ο ΓΑΠ, επέτρεψε την κατάλυση μιας διαδικασίας δυνητικής αυτοκαταστροφής όχι μόνο της Ελλάδας, αλλά και της ίδιας της Ευρώπης, ομοιάζουσας με εκείνη που έβαλε σε κίνηση ο Μιχαήλ Γκορμπατσώφ στην ΕΣΣΔ και η οποία προκάλεσε την ταχεία κατάρρευση της σοβιετικής υπερδύναμης.

Επιπλέον η Ελλάδα μοιάζει και μικρογραφία, fractal, για να χρησιμοποιήσουμε την τοπολογία του χάους, της ευρωπαϊκής κατάστασης. Προπορευόμενη κατά μία φάση, η ελληνική κρίση μας πληροφορεί για το δυνατό μέλλον της ευρωπαϊκής.

Για την Ελλάδα μπορούμε να αντιστοιχίσουμε τρία σενάρια στα τρία ευρωπαϊκά που περιγράψαμε παραπάνω: 

Α) Η Ελλάδα (και η Κύπρος) συνεχίζουν να πραγματοποιούν συλλογική αυτοκτονία ως κράτη δια της συνέχισης των προγραμμάτων που συνομολογήθηκαν τον Μάιο 2010 (Μάρτιο 2013 αντίστοιχα), παρά τα καταστροφικά αποτελέσματά τους. Αυτό το σενάριο μετατρέπει (έχει ήδη μετατρέψει) Ελλάδα και Κύπρο σε αποικίες χρέους. Γεωπολιτικά οι δύο χώρες τίθενται υπό τον όλο και ασφυκτικότερο έλεγχο ΗΠΑ- Ισραήλ, υπό όρους καθαρά προτεκτοράτων. ΗΠΑ και Ισραήλ θα αποφασίσουν τελικά και το αν και πόση επιρροή θα έχει η ‘Αγκυρα σε Ελλάδα και Κύπρο ή και ποιο κομμάτι τους της επιτραπεί ενδεχομένως να πάρει. Η Κυπριακή Δημοκρατία θα παύσει και τυπικά, το πιθανότερο, να υπάρχει ως ανεξάρτητο και κυρίαρχο κράτος, με μορφή σχεδίου Ανάν, εκτός αν ΗΠΑ και Ισραήλ αποφασίσουν διαφορετικά. Ο ελληνικός πληθυσμός θα μεταναστεύσει σταδιακά εκτός Κύπρου, όπως ήδη συμβαίνει με πολύ μεγάλη μερίδα του νέου, μορφωμένου και πιο δυναμικού και ικανού πληθυσμού της μητροπολιτικής Ελλάδας. Η Ελλάδα θα αντιμετωπίσει πιθανώς έντονες, διαλυτικές γεωπολιτικές πιέσεις σε Θράκη, Αιγαίο, Κρήτη. Η όποια στρατηγική επιρροή της Ευρώπης στα Βαλκάνια και την Αν. Μεσόγειο θα μειωθεί δραματικά, προς όφελος των ΗΠΑ, του Ισραήλ, ενδεχομένως και της Τουρκίας. Μακροχρόνια η μετανάστευση του ελληνικού πληθυσμού θα δημιουργήσει τις συνθήκες για μια Ελλάδα και μια Κύπρο «χωρίς ‘Ελληνες».

Β) Το δεύτερο σενάριο είναι μια κακά προετοιμασμένη σύγκρουση της Ελλάδας ή και της Κύπρου με τις ευρωπαϊκές δομές, ή μια κατάρρευση των ζωτικών λειτουργιών του ενός ή και των δύο κρατών, ή μια εμφύλια ή εξωτερική σύρραξη. Τέτοιες εξελίξεις είτε θα οδηγήσουν σε επιστροφή, υπό δυσμενέστερους όρους στο πρώτο σενάριο, της πειθηνίως καταστρεφόμενης και υποδουλούμενης αποικίας χρέους, είτε στην αποχώρηση/αποβολή κακήν κακώς Ελλάδας και Κύπρου από ευρωζώνη ή και ΕΕ. Η αποχώρηση αυτή, με τις πολιτικές, νομικές και οικονομικές της παρενέργειες, παρά τους περί του αντιθέτου ευσεβείς πόθους, ενεργοποιεί το πιθανότερο μεγάλη ευρωπαϊκή κρίση που μπορεί να φτάσει μέχρι τη χαοτική διάλυση της ευρωζώνης/ΕΕ.

Τα γεωπολιτικά αποτελέσματα του δεύτερου σεναρίου πηγαίνουν στην ίδια κατεύθυνση, αλλά με πολύ μεγαλύτερη ένταση απότι του πρώτου.

Γ) Το τρίτο σενάριο είναι μια «ορθολογική εξέγερση» της Ελλάδας (και της Κύπρου) που βρίσκει συμμάχους μέσα στην Ευρώπη για να σταματήσει το ελληνικό πρόγραμμα καταστροφής, αλλά και έξω από την Ευρώπη να τη βοηθήσουν να επιβιώσει χρηματοπιστωτικά (κυρίως Ρωσία ή άλλες χώρες των BRIICS). Υπό την πίεση τέτοιας ελληνικής εξέγερσης η ΕΕ αναγκάζεται να τροποποιήσει την προσέγγισή της στην κρίση χρέους και να αναζητήσει εναλλακτικούς τρόπους αντιμετώπισης της κρίσης αλλά και της δικής της λειτουργίας. Με δύο λόγια η Ελλάδα καταλύει το τρίτο γενικό σενάριο και επιχειρεί να εντάξει σε αυτό το δικό της γενικό πρόβλημα.

Το πρώτο σενάριο είναι αυτό που εφαρμόζουν στην Ευρώπη οι δύο μεγάλες πολιτικές οικογένειες, απολύτως παραδομένες πλέον στο χρήμα και στη χώρα μας η ΝΔ, το ΠΑΣΟΚ και η ΔΗΜΑΡ. Το δεύτερο σενάριο ταιριάζει στον ακροδεξιό εθνικισμό, ενδεχομένως μετά από μια πανωλεθρία μιας αριστεράς που έρχεται στην εξουσία χωρίς σοβαρή προετοιμασία και στρατηγική. Για το τρίτο σενάριο απαιτείται η εμφάνιση του αναγκαίου υποκειμένου, που στην Ελλάδα θα μπορούσαν να είναι ενδεχομένως και υπό προϋποθέσεις ο ΣΥΡΙΖΑ, οι ΑΝΕΛ και, μαζί τους, ένα πολύ ευρύτερο, «ΕΑΜικού τύπου» (τηρουμένων των αναλογιών και αντίστοιχο προς τα σημερινά προβλήματα) μέτωπο εθνικής και κοινωνικής σωτηρίας.

Ο Στρατός και η Εκκλησία είναι πιθανό να κληθούν σε μια ορισμένη φάση να αναπληρώσουν το κύρος που έχουν χάσει τα πολιτικά κόμματα, ιδίως αν τα πράγματα ακολουθήσουν τη δεύτερη χαοτική καμπύλη.

Konstantakopoulos.blogspot.com

Επίκαιρα, 31.12.2013

Οικονομία

Τουρκία: Η υπόθεση των επενδυτικών κεφαλαίων αγγίζει τον λαλίστατο και προκλητικότατο κατά της Ελλάδας Τσελίκ – Πολιτικό δίλημμα για τον Ερντογάν

Καταγγελίες για δισεκατομμύρια λίρες, ερωτήματα για σχέσεις κυβερνητικών στελεχών και πληροφορίες για λίστες δικαιούχων εντείνουν την πίεση στο AKP.

Δημοσιεύτηκε

στις

από τον

Νέες πολιτικές διαστάσεις προσλαμβάνει στην Τουρκία η υπόθεση των επενδυτικών κεφαλαίων, καθώς τα ερωτήματα της αντιπολίτευσης φτάνουν πλέον στον Ομέρ Τσελίκ, εκπρόσωπο του κυβερνώντος Κόμματος Δικαιοσύνης και Ανάπτυξης (AKP), αλλά και προκλητικότατο ρητορικά εναντίον της Ελλάδας. Στο επίκεντρο βρίσκονται καταγγελίες για μεγάλα κέρδη, αποσύρσεις χρημάτων πριν από την αποκάλυψη της κρίσης και πιθανές διασυνδέσεις προσώπων της υπόθεσης με τον κυβερνητικό μηχανισμό.

Ο Ζεϊνέλ Εμρέ, εκπρόσωπος του Νέου Κόμματος, ζητά εξηγήσεις για τη σχέση του Τσελίκ με τον πρώην γραφειοκράτη Οσμάν Αρικάν Νατζάρ, ο οποίος, σύμφωνα με δημοσίευμα της «Σοζτζού», φέρεται να αποκόμισε περίπου 20 δισ. τουρκικές λίρες από επενδυτικό κεφάλαιο και να αναχώρησε στο εξωτερικό.

Τα ερωτήματα προς τον Τσελίκ

Ο Εμρέ έθεσε δημόσια το ερώτημα εάν ο εκπρόσωπος του AKP έκανε πρόσφατα διακοπές με τον Νατζάρ στην Αλικαρνασσό και εάν επέστρεψαν μαζί στην Άγκυρα. Ζήτησε επίσης να διευκρινιστεί το εύρος της σχέσης τους και η θέση του Τσελίκ για τις επίμαχες συναλλαγές.

Παράλληλα, επισήμανε ότι ο επιχειρηματικός εταίρος του Νατζάρ, Αλί Γκιόλ, βρίσκεται υπό κράτηση στο πλαίσιο της έρευνας. Το ποσό των 20 δισ. λιρών που αποδίδεται στον Νατζάρ είναι περίπου εννεαπλάσιο των 2,2 δισ. λιρών που, σύμφωνα με τις προηγούμενες καταγγελίες, φέρονται να αποκόμισαν η πρώην υπουργός Φατμά Μπετούλ Σαγιάν Καγιά και ο σύζυγός της.

Η αντιπολίτευση είχε ήδη θέσει ερωτήματα για την Καγιά και τον πρώην πρόεδρο του Συμβουλίου Κεφαλαιαγοράς, Ιμπραήμ Ομέρ Γκιονούλ. Η αναφορά στον Τσελίκ διευρύνει την πολιτική αντιπαράθεση, μεταφέροντάς την ακόμη πιο κοντά στην κορυφή της κυβερνητικής εκπροσώπησης.

Η φερόμενη προειδοποίηση της πρώην υπουργού

Σύμφωνα με τον δημοσιογράφο Ντενίζ Ζεϊρέκ, η Καγιά φέρεται να έχει διαμηνύσει σε πρόσωπα του περιβάλλοντός της ότι, εάν κληθεί από εισαγγελέα, θα αποκαλύψει όσα γνωρίζει.

Η φράση που της αποδίδεται, «Αν καώ, θα τους πάρω όλους μαζί μου», ενισχύει τα ερωτήματα για το εύρος της υπόθεσης. Ο πολιτικός αναλυτής Μουράτ Γετκίν διερωτάται εάν η φερόμενη αυτή στάση λειτουργεί ως πίεση προς την ηγεσία του AKP.

Κατά την περιγραφή του Γετκίν, μέχρι τον χρόνο δημοσίευσης της ανάλυσής του δεν είχε υπάρξει εισαγγελική κλήση της πρώην υπουργού ούτε σχετική καταγγελία από το Συμβούλιο Κεφαλαιαγοράς. Ο ίδιος αναφέρεται και στον βουλευτή του AKP Σερκάν Μπαϊράμ, ο οποίος επέκρινε την υπόθεση συνδέοντάς την με περικοπές δικαιωμάτων συνταξιούχων και ατόμων με αναπηρία, αλλά στη συνέχεια ανακάλεσε τη δήλωσή του.

Οι πληροφορίες για λίστες και η εσωκομματική πίεση

Στα πολιτικά παρασκήνια της Άγκυρας κυκλοφορούν, σύμφωνα με τον Γετκίν, πληροφορίες για καταλόγους προσώπων που φέρονται να επωφελήθηκαν από επενδυτικά κεφάλαια, κυρίως της εταιρείας Tera, πριν από τη δημοσιοποίηση σχετικών πληροφοριών.

Οι αναφορές κάνουν λόγο για χιλιάδες ονόματα, μια ξεχωριστή λίστα 50 προβεβλημένων προσώπων και 26 ονόματα με διασυνδέσεις στο AKP. Οι πληροφορίες αυτές παραμένουν ανεπιβεβαίωτες, όπως επισημαίνεται στην ίδια ανάλυση.

Ο Γετκίν διακρίνει τρεις στάσεις μέσα στο κυβερνών κόμμα. Μια ομάδα αποδίδει την κρίση σε υποτιθέμενη συνωμοσία της CIA και της Μοσάντ. Μια δεύτερη ζητά να διερευνηθούν οι καταγγελίες και να απομακρυνθούν όσοι αποδειχθεί ότι εμπλέκονται. Η τρίτη, την οποία περιγράφει ως πολυπληθέστερη, περιμένει την τελική τοποθέτηση του Ερντογάν.

Μέχρι πού θα φτάσει η έρευνα;

Ο Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν είχε δηλώσει στις 29 Σεπτεμβρίου ότι οι χρηματοπιστωτικές αγορές πρέπει να καθαρίσουν από τέτοιες πρακτικές. Παράλληλα, ο αρθρογράφος της «Χουριέτ» Αμπντουλκαντίρ Σελβί του αποδίδει τη θέση ότι όσοι αποκόμισαν παράνομα κέρδη θα πρέπει να επιστρέψουν τα χρήματα.

Το πολιτικό ερώτημα είναι εάν η έρευνα θα εξετάσει ολόκληρο το δίκτυο των επίμαχων συναλλαγών ή θα περιοριστεί στα πρόσωπα που έχουν ήδη κατονομαστεί. Ο πρόεδρος του Καλού Κόμματος, Μουσαβάτ Ντερβίσογλου, έχει χαρακτηρίσει την υπόθεση «οργανωμένη ληστεία», μεταφέροντας την αντιπαράθεση στην τουρκική Εθνοσυνέλευση.

Στο επίκεντρο της διερεύνησης παραμένει η πιθανή πρόσβαση σε μη δημόσιες πληροφορίες: ποιοι γνώριζαν, πότε γνώριζαν και εάν αξιοποίησαν αυτή τη γνώση για να αποκομίσουν κέρδη ή να αποσύρουν εγκαίρως τα χρήματά τους. Η απάντηση απαιτεί στοιχεία για τις συναλλαγές και τις διαδρομές των κεφαλαίων, ενώ η πολιτική πίεση προς το AKP συνεχίζει να αυξάνεται.

Συνέχεια ανάγνωσης

Οικονομία

Η Ινδία στρέφεται σε Κατάρ και Κόλπο για την ενεργειακή της μετάβαση – Στόχος κεφάλαια για διυλιστήρια και ασφάλεια εφοδιασμού

Το Νέο Δελχί αναζητά συμμετοχή κρατικών επενδυτικών ταμείων του Κόλπου σε ενεργειακές υποδομές – Στο επίκεντρο το Κατάρ, η Saudi Arabia και τα ΗΑΕ

Δημοσιεύτηκε

στις

από τον

Η Ινδία επιταχύνει την προσπάθειά της να προσελκύσει κεφάλαια από το Κατάρ και άλλες χώρες του Κόλπου για τη χρηματοδότηση της μεγάλης αναβάθμισης του ενεργειακού της τομέα, με βασικό στόχο την επέκταση της διυλιστικής ικανότητας και τη μακροπρόθεσμη ενίσχυση της ενεργειακής ασφάλειας της χώρας.

Σύμφωνα με στοιχεία που παρουσιάζει η Gulf Times, οι ινδικές αρχές επιδιώκουν μεγαλύτερη συμμετοχή κρατικών επενδυτικών ταμείων της Μέσης Ανατολής σε έργα του downstream τομέα, δηλαδή σε διύλιση, επεξεργασία και υποδομές που βρίσκονται στο τελικό στάδιο της ενεργειακής αλυσίδας.

Η κίνηση εντάσσεται στον ευρύτερο σχεδιασμό του Νέου Δελχί να αυξήσει τη συνολική εθνική διυλιστική ικανότητα από περίπου 5,4 εκατομμύρια βαρέλια ημερησίως σε περισσότερα από 6,2 εκατομμύρια βαρέλια, προκειμένου να καλυφθεί η αυξανόμενη εγχώρια ζήτηση καυσίμων.

Ενδιαφέρον από Σαουδική Αραβία και ΗΑΕ

Ο Ινδός υπουργός Πετρελαίου και Φυσικού Αερίου Hardeep Singh Puri είχε δηλώσει ήδη τον προηγούμενο μήνα ότι μεγάλοι ενεργειακοί παραγωγοί της περιοχής, μεταξύ των οποίων η Σαουδική Αραβία και τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα, έχουν εκφράσει ισχυρό ενδιαφέρον για επενδύσεις στον ινδικό τομέα διύλισης.

Η σημασία αυτών των κεφαλαίων είναι διπλή.

Από τη μία πλευρά, η Ινδία αποκτά πρόσβαση σε μακροπρόθεσμη χρηματοδότηση για έργα πολύ μεγάλης κλίμακας.

Από την άλλη, οι χώρες του Κόλπου αποκτούν άμεση συμμετοχή σε μία από τις ταχύτερα αναπτυσσόμενες αγορές ενέργειας στον κόσμο.

Το Κατάρ μπαίνει βαθύτερα στην εξίσωση

Παράλληλα με τη Σαουδική Αραβία και τα ΗΑΕ, το Νέο Δελχί διευρύνει την οικονομική και ενεργειακή προσέγγισή του με το Κατάρ.

Τον Απρίλιο του 2026, κατά τη διάρκεια διήμερης επίσκεψής του στη Ντόχα, ο Hardeep Singh Puri συναντήθηκε με τον υπουργό Επικρατείας για Ενεργειακές Υποθέσεις και διευθύνοντα σύμβουλο της QatarEnergy, Saad Sherida al-Kaabi.

Οι συνομιλίες επικεντρώθηκαν στις στρατηγικές ενεργειακές σχέσεις, στο εμπόριο, στις επενδύσεις και στην ασφάλεια των θαλάσσιων εφοδιαστικών αλυσίδων.

Ιδιαίτερη έμφαση δόθηκε στη σταθερότητα των παγκόσμιων ενεργειακών ροών και στη διατήρηση της απρόσκοπτης θαλάσσιας εμπορικής δραστηριότητας σε περιόδους περιφερειακών κρίσεων.

Από τις αγορές LNG στις κοινές επενδύσεις

Η σχέση Ινδίας–Κατάρ στηριζόταν παραδοσιακά στις μακροχρόνιες συμφωνίες για προμήθεια υγροποιημένου φυσικού αερίου.

Αυτή η σχέση, όμως, φαίνεται ότι διευρύνεται.

Ο διμερής διάλογος μετατοπίζεται σταδιακά από μια απλή σχέση αγοραστή–προμηθευτή προς ένα μοντέλο αμοιβαίας συμμετοχής σε ενεργειακά περιουσιακά στοιχεία.

Χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελεί η συμφωνία της Petronet LNG με την QatarEnergy για προμήθεια 7,5 εκατομμυρίων τόνων LNG ετησίως, στο πλαίσιο μακροχρόνιας συνεργασίας που παραμένει βασικός πυλώνας των ενεργειακών σχέσεων των δύο χωρών.

Το Νέο Δελχί επιδιώκει πλέον το επόμενο βήμα: όχι μόνο να αγοράζει καταριανό αέριο, αλλά να προσελκύσει καταριανά κεφάλαια σε ινδικά διυλιστήρια, δίκτυα και ενεργειακές υποδομές.

Ο ρόλος της Qatar Investment Authority

Η παρουσία του Κατάρ στην ινδική ενεργειακή αγορά δεν ξεκινά τώρα.

Η Qatar Investment Authority (QIA) έχει ήδη πραγματοποιήσει σημαντικές επενδύσεις σε ινδικές εταιρείες ενέργειας και κοινής ωφέλειας.

Τον Φεβρουάριο του 2020 απέκτησε ποσοστό 25,1% στην Adani Electricity Mumbai Limited έναντι περίπου 450 εκατ. δολαρίων.

Τον Αύγουστο του 2023 προχώρησε σε νέα επένδυση, αποκτώντας 2,68% της Adani Green Energy Limited έναντι περίπου 500 εκατ. δολαρίων.

Οι κινήσεις αυτές δείχνουν ότι το καταριανό κρατικό επενδυτικό ταμείο έχει ήδη αποκτήσει επιχειρησιακή παρουσία σε κρίσιμα τμήματα της ινδικής ενεργειακής αγοράς.

Τον Απρίλιο του 2026, ο διοικητής της Κεντρικής Τράπεζας του Κατάρ και πρόεδρος της QIA, Sheikh Bandar bin Mohammed bin Saoud al-Thani, είχε συνάντηση με τον εκτελεστικό διευθυντή της Adani Green Energy, Sagar Adani, με αντικείμενο τις εξελίξεις στις διεθνείς αγορές και τις επενδυτικές προοπτικές.

Θεσμική θωράκιση των επενδύσεων

Ινδία και Κατάρ έχουν ήδη δημιουργήσει μηχανισμούς που διευκολύνουν πιο οργανωμένες επενδυτικές ροές.

Η Joint Task Force on Investment έχει συσταθεί για να εξετάζει επενδυτικές ευκαιρίες σε υποδομές, τεχνολογία και ενέργεια.

Η πρώτη συνεδρίαση της κοινής ομάδας πραγματοποιήθηκε στο Νέο Δελχί τον Ιούνιο του 2024.

Παράλληλα, οι δύο χώρες διαθέτουν εδώ και χρόνια φορολογικό πλαίσιο μέσω της συμφωνίας αποφυγής διπλής φορολογίας, στοιχείο που μειώνει τα εμπόδια για διασυνοριακές επενδύσεις.

Εμπόριο άνω των 13 δισ. δολαρίων

Η οικονομική σχέση είναι ήδη σημαντική.

Το διμερές εμπόριο είχε φτάσει περίπου τα 13,46 δισ. δολάρια το 2023, με την Ινδία να αποτελεί τον δεύτερο μεγαλύτερο εμπορικό εταίρο του Κατάρ.

Οι καταριανές εξαγωγές προς την Ινδία περιλαμβάνουν κυρίως LNG, LPG, χημικά, πετροχημικά, πλαστικά και αλουμίνιο.

Αντίστοιχα, η Ινδία εξάγει προς το Κατάρ δημητριακά, προϊόντα χαλκού, σίδηρο και χάλυβα, λαχανικά, μπαχαρικά, ηλεκτρολογικό εξοπλισμό, δομικά υλικά και κλωστοϋφαντουργικά προϊόντα.

Γιατί η Ινδία χρειάζεται τον Κόλπο

Το πραγματικό βάθος της στρατηγικής φαίνεται από τις προβλέψεις για τη μελλοντική ενεργειακή ζήτηση της Ινδίας.

Η χώρα αναμένεται να ευθύνεται για περίπου το 25% της αύξησης της παγκόσμιας ενεργειακής ζήτησης μέσα στις επόμενες δύο δεκαετίες.

Αυτό σημαίνει ότι το Νέο Δελχί δεν μπορεί να στηρίζεται αποκλειστικά σε παραδοσιακές εμπορικές σχέσεις εισαγωγής πετρελαίου και φυσικού αερίου.

Χρειάζεται κεφάλαια, υποδομές, πρόσβαση σε παραγωγούς και μακροχρόνιες στρατηγικές συμμαχίες.

Οι χώρες του Κόλπου διαθέτουν ακριβώς αυτά τα χαρακτηριστικά: τεράστια επενδυτικά αποθέματα, ενεργειακή ισχύ και μακρά εμπειρία στην πετρελαϊκή και αεριοπαραγωγική αλυσίδα.

Μια νέα ενεργειακή γεωοικονομία

Η κίνηση της Ινδίας δείχνει ότι η ενεργειακή μετάβαση δεν σημαίνει απαραίτητα απομάκρυνση από τα συμβατικά καύσιμα.

Αντιθέτως, για μια οικονομία του μεγέθους και της ταχύτητας ανάπτυξης της Ινδίας, η μετάβαση απαιτεί ταυτόχρονα περισσότερη διύλιση, περισσότερες υποδομές, σταθερές προμήθειες LNG και μεγαλύτερη διαφοροποίηση των επενδυτικών πηγών.

Σε αυτό το πλαίσιο, το Κατάρ και ο ευρύτερος Κόλπος μετατρέπονται όχι μόνο σε προμηθευτές ενέργειας, αλλά και σε μετόχους της ίδιας της ενεργειακής ανάπτυξης της Ινδίας.

Και αυτό δημιουργεί μια βαθύτερη στρατηγική αλληλεξάρτηση ανάμεσα στο Νέο Δελχί και τις μοναρχίες του Κόλπου, με επιπτώσεις που ξεπερνούν την ενέργεια και αγγίζουν πλέον την οικονομία, τη ναυσιπλοΐα και τη γεωπολιτική της ευρύτερης περιοχής.

Συνέχεια ανάγνωσης

Οικονομία

Ινδικός κολοσσός επενδύει 18 δισ. δολάρια στις ΗΠΑ – Ο Τραμπ ανακοίνωσε το μεγαλύτερο χαλυβουργείο στην αμερικανική ιστορία

Μία από τις μεγαλύτερες ινδικές βιομηχανικές επενδύσεις που έχουν πραγματοποιηθεί στις Ηνωμένες Πολιτείες ανακοίνωσε ο Ντόναλντ Τραμπ, παρουσιάζοντας σχέδιο του ομίλου Essar για επενδύσεις συνολικού ύψους 18 δισ. δολαρίων, με επίκεντρο την κατασκευή γιγαντιαίου χαλυβουργείου στην Αϊόβα.

Δημοσιεύτηκε

στις

από τον

Το νέο εργοστάσιο, προϋπολογισμού περίπου 15 δισ. δολαρίων, θα αναπτυχθεί από την Mesabi Metallics, αμερικανική θυγατρική του ινδικού ομίλου Essar, και σύμφωνα με τον Αμερικανό πρόεδρο φιλοδοξεί να αποτελέσει το μεγαλύτερο συγκρότημα παραγωγής χάλυβα στην ιστορία των Ηνωμένων Πολιτειών.

Η ανακοίνωση έγινε στον Λευκό Οίκο, παρουσία στελεχών της οικογένειας Ruia, που ελέγχει τον όμιλο Essar.

Ο Τραμπ χαρακτήρισε το έργο «το μεγαλύτερο εργοστάσιο χάλυβα στην αμερικανική ιστορία», υποστηρίζοντας ότι θα αποτελέσει ακόμη ένα δείγμα επιστροφής της βαριάς βιομηχανίας στις ΗΠΑ.

Παραγωγή έως 10 εκατ. τόνους χάλυβα τον χρόνο

Σύμφωνα με τον σχεδιασμό, η παραγωγή αναμένεται να ξεκινήσει το 2030.

Το συγκρότημα προβλέπεται αρχικά να παράγει περίπου 7,5 εκατομμύρια τόνους χάλυβα ετησίως, με τελικό στόχο δυναμικότητας που θα φθάνει τα 10 εκατομμύρια τόνους τον χρόνο.

Ιδιαίτερη σημασία έχει το γεγονός ότι το σχέδιο βασίζεται στη δημιουργία μιας σχεδόν πλήρως καθετοποιημένης αμερικανικής αλυσίδας παραγωγής.

Το σιδηρομετάλλευμα θα προέρχεται από τις εγκαταστάσεις της Mesabi Metallics στη Μινεσότα και θα μεταφέρεται στην Αϊόβα για την παραγωγή χάλυβα, ενισχύοντας τη σύνδεση εξόρυξης, επεξεργασίας και τελικής βιομηχανικής παραγωγής εντός των Ηνωμένων Πολιτειών.

Η Mesabi έχει ήδη επενδύσει περισσότερα από 2,5 δισ. δολάρια στις δραστηριότητές της στη Μινεσότα.

Χιλιάδες θέσεις εργασίας

Το έργο αναμένεται να δημιουργήσει τουλάχιστον 1.750 μόνιμες θέσεις εργασίας, ενώ κατά τη διάρκεια της κατασκευής υπολογίζεται ότι θα υποστηριχθούν έως και 6.000 θέσεις εργασίας.

Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις που παρουσιάστηκαν κατά την ανακοίνωση, η συνολική οικονομική επίδραση του έργου μπορεί να φτάσει περίπου τα 95 δισ. δολάρια κατά την πρώτη δεκαετία λειτουργίας του.

Τραμπ: Οι δασμοί φέρνουν τα εργοστάσια πίσω στις ΗΠΑ

Ο Αμερικανός πρόεδρος συνέδεσε άμεσα την επένδυση με την εμπορική πολιτική της κυβέρνησής του και ειδικότερα με τους υψηλούς δασμούς στις εισαγωγές χάλυβα.

Η κυβέρνηση Τραμπ παρουσιάζει τις επενδύσεις αυτές ως απόδειξη ότι οι εμπορικοί φραγμοί ωθούν ξένες εταιρείες να μεταφέρουν παραγωγική δραστηριότητα στο αμερικανικό έδαφος.

Ο Τραμπ υποστήριξε ότι η αμερικανική χαλυβουργία «επιστρέφει δυναμικά», αποδίδοντας σημαντικό μέρος αυτής της εξέλιξης στην πολιτική προστασίας της εγχώριας παραγωγής.

Η ανακοίνωση πραγματοποιείται παράλληλα με ευρύτερες αμερικανικές πρωτοβουλίες για την αντιμετώπιση της παγκόσμιας υπερπαραγωγής χάλυβα, με την Ουάσιγκτον να πιέζει και άλλες χώρες να υιοθετήσουν αυστηρότερα εμπορικά μέτρα απέναντι σε παραγωγούς με μεγάλη πλεονάζουσα παραγωγική ικανότητα.

Κρίσιμος ο χάλυβας για άμυνα και βιομηχανία

Η επένδυση έχει ευρύτερη στρατηγική σημασία, καθώς ο χάλυβας αποτελεί βασικό υλικό για μια σειρά κρίσιμων τομέων της αμερικανικής οικονομίας και εθνικής ασφάλειας.

Η παραγωγή του νέου εργοστασίου προορίζεται μεταξύ άλλων να καλύψει ανάγκες:

  • της αμυντικής βιομηχανίας,
  • της ναυπηγικής,
  • της αυτοκινητοβιομηχανίας,
  • του ενεργειακού τομέα,
  • των κατασκευών και μεγάλων υποδομών,
  • καθώς και της βιομηχανίας μηχανημάτων και οικιακού εξοπλισμού.

Ο διευθύνων σύμβουλος της Mesabi Metallics, Joe Broking, χαρακτήρισε το σχέδιο σημαντικό βήμα για τον αμερικανικής παραγωγής χάλυβα, δίνοντας ιδιαίτερη έμφαση στην ανάγκη εγχώριας τροφοδοσίας στρατηγικών βιομηχανιών.

Η Essar και η διεθνής επέκταση

Ο όμιλος Essar ιδρύθηκε στην Ινδία το 1969 από τους αδελφούς Shashi και Ravi Ruia και εξελίχθηκε σε έναν από τους σημαντικούς βιομηχανικούς ομίλους της χώρας, με δραστηριότητες στους τομείς της ενέργειας, των μετάλλων, των εξορύξεων, της τεχνολογίας και των υποδομών.

Ο όμιλος έχει αναπτύξει μεγάλα βιομηχανικά περιουσιακά στοιχεία στην Ινδία, ενώ έχει πραγματοποιήσει σημαντικές επενδύσεις και εκτός χώρας.

Στις Ηνωμένες Πολιτείες, η Mesabi Metallics έχει παρουσία στη Μινεσότα από το 2007 και ελέγχει σημαντικά αποθέματα σιδηρομεταλλεύματος.

Το σχέδιο των 18 δισ. δολαρίων σηματοδοτεί πλέον μία σαφή αναβάθμιση της παρουσίας του ινδικού ομίλου στις ΗΠΑ, αλλά ταυτόχρονα εντάσσεται και στη γενικότερη αμερικανική προσπάθεια επαναφοράς κρίσιμων παραγωγικών αλυσίδων στο εσωτερικό της χώρας.

Και πολιτική διάσταση ενόψει ενδιάμεσων εκλογών

Η επιλογή της Αϊόβα έχει και πολιτική βαρύτητα, καθώς η ανακοίνωση έρχεται λίγες εβδομάδες πριν από τις αμερικανικές ενδιάμεσες εκλογές του Νοεμβρίου.

Στην παρουσίαση συμμετείχαν στελέχη των Ρεπουμπλικανών από την Αϊόβα, ενώ ο Τραμπ δήλωσε ότι σχεδιάζει να πραγματοποιήσει προεκλογική συγκέντρωση στην Πολιτεία.

Το Reuters σημειώνει ότι η κυβέρνηση προβάλλει το έργο ως σημαντική επιτυχία της βιομηχανικής της πολιτικής, σε μια περίοδο κατά την οποία η οικονομία και η εγχώρια παραγωγή βρίσκονται ψηλά στην ατζέντα της προεκλογικής αντιπαράθεσης.

Το μέγεθος πάντως της σχεδιαζόμενης επένδυσης υπερβαίνει την άμεση πολιτική συγκυρία: εφόσον το έργο υλοποιηθεί στον προβλεπόμενο χρόνο και στην ανακοινωθείσα κλίμακα, η Essar και η Mesabi Metallics θα αποκτήσουν κομβικό ρόλο στην αμερικανική εφοδιαστική αλυσίδα χάλυβα, από την εξόρυξη του μεταλλεύματος μέχρι την τελική παραγωγή.

Συνέχεια ανάγνωσης

ΡΟΗ ΕΙΔΗΣΕΩΝ

GEOPOLITICO10 λεπτά πριν

Πυραυλική επίθεση των Χούθι στο Ριάντ! Παράλυση αεροδρομίου, ακυρώσεις πτήσεων και φόβοι για γενικευμένη ανάφλεξη

Νέα επικίνδυνη κλιμάκωση καταγράφεται στη σύγκρουση της Υεμένης, με τους Χούθι να αναλαμβάνουν την ευθύνη για πυραυλική επίθεση εναντίον του...

GEOPOLITICO24 λεπτά πριν

Μητσοτάκης: Το καλώδιο θα προχωρήσει χωρίς εκπτώσεις στα κυριαρχικά δικαιώματα – Μηνύματα σε Τουρκία, ΗΠΑ και Ισραήλ

Μήνυμα σιγουριάς για την υλοποίηση της ηλεκτρικής διασύνδεσης Ελλάδας–Κύπρου έστειλε ο Κυριάκος Μητσοτάκης, υπογραμμίζοντας ότι το έργο πρέπει να προχωρήσει...

GEOPOLITICO34 λεπτά πριν

Reuters: Αμυντική συμφωνία-μαμούθ Ελλάδας–ΗΠΑ έως 4 δισ. δολάρια – F-16 Viper, F-35 και προηγμένα όπλα

Νέα δεδομένα στην αμυντική συνεργασία Αθήνας και Ουάσιγκτον δημιουργεί συμφωνία ύψους έως 4 δισ. δολαρίων, την οποία αποκαλύπτει το Reuters....

GEOPOLITICO55 λεπτά πριν

Μάρκο Ρούμπιο, Δούρειος Ίππος και γεωπολιτική πραγματικότητα!

Η Πνύκα δεν πρέπει να γίνει το σκηνικό μιας νέας αμερικανικής αφήγησης εντυπωσιασμού για τη Δύση. Πρέπει να παραμείνει ο...

Αναλύσεις2 ώρες πριν

Η σχέση ΕΕ–Ινδίας μπορεί να εξελιχθεί από τις σημαντικότερες γεωπολιτικές σχέσεις των επόμενων δεκαετιών

Η πολιτική ολοκλήρωση των διαπραγματεύσεων για τη συμφωνία ελεύθερου εμπορίου ΕΕ–Ινδίας, σε συνδυασμό με την προώθηση μιας νέας Συνεργασίας Ασφάλειας...

Δημοφιλή