Διεθνή
Υπερασπίζομαι το ISIS;
Υπερασπίζομαι το ISIS; Ερώτηση κάνω. Θα το ξεκαθαρίσω από την αρχή. Το κείμενο αυτό θα δει το ISIS από μια άλλη ματιά. Δεν έχει σκοπό να το υποστηρίξει αλλά να αναδείξει τις συνθήκες οι οποίες δημιούργησαν αυτή την οργάνωση, την έκαναν δημοφιλή και την ανέδειξαν ως την πιο επικίνδυνη στο πλανήτη.
Πέρα από τον πόλεμο με τους αμερικανούς και πριν καν ξεκινήσει αυτός, τα Ηνωμένα Έθνη επιβάλουν εμπάργκο σε πολλά προϊόντα, ακόμα και σε είδη πρώτης ανάγκης. Ταυτόχρονα μείωσαν την ικανότητα του κράτους να πουλά το πετρέλαιό του στο εξωτερικό. Το αποτέλεσμα ήταν να δημιουργηθούν ελλείψεις στην αγορά σε προϊόντα που ποτέ δεν έλειψαν από τη κοινωνία. Η δε μείωση των πωλήσεων πετρελαίου μείωσε δραματικά τα έσοδα του κράτους και αυτό με τη σειρά του μείωσε δραματικά τους μισθούς των κρατικών υπαλλήλων (για να έχουμε μια αίσθηση για το επίπεδο μείωσης, ο μηνιαίος μισθός ενός καθηγητή πανεπιστημίου έφτασε στα 5 δολάρια), πρακτικά προχώρησε σε στάση πληρωμών.
Αυτό ήταν. Η διαφθορά εξαπλώθηκε σε όλα τα επίπεδα της διοίκησης. Από τον τελευταίο αστυνόμο ή δημόσιο υπάλληλο μέχρι τον κορυφαίο υπουργό όλοι άρχισαν να κλέβουν.
Tαυτόχρονα, η φτώχεια στη κοινωνία έσπρωχνε τους πολίτες σε όλο και πιο ακραίες συμπεριφορές. Οι ληστείες αυξήθηκαν, οι οικογένειες άρχισαν να αποκτούν όπλα στο σπίτι, οι οδηγοί ταξί μονίμως οπλοφορούσαν. Όταν το 2003 έγινε η δεύτερη εισβολή των ΗΠΑ στο Ιράκ το παλιό σύστημα κατέρρευσε ολοσχερώς. Η κυβέρνηση του George Bush για να πείσει τη βουλή και τη γερουσία να εγκρίνουν τον πόλεμο υποσχέθηκε ότι θα απαλλάξει την κοινωνία από τη παλιά κυβέρνηση και θα χτίσει ένα νέο κράτος από την αρχή.
Πράγματι ο πόλεμος πλέον ήταν ολοκληρωτικός και όλη η παλιά ηγεσία καθαιρέθηκε. Οι ΗΠΑ στήριζαν τις ελπίδες τους στους Ιρακινούς του εξωτερικού, ειδικά σε ανθρώπους υψηλού κύρους που ζούσαν στην Ευρώπη και στην Αμερική. Αυτοί θα αναλάμβαναν την διοίκηση και θα έφτιαχναν ένα νέο κράτος. Στη πραγματικότητα δεν άλλαξε τίποτα στη νοοτροπία της διοίκησης. Απλά άλλαξαν τα πρόσωπα.
Για να βρει δουλειά ένας νέος ειδικά σε θέσεις του δημοσίου ή σε ημικρατικούς οργανισμούς (ΔΕΚΟ, τράπεζες κλπ) αγοράζει τον διορισμό του. Η τιμή πάει 500 με 1500 δολάρια. Αντίστοιχα και υψηλότερες θέσεις της διοίκησης πουλιόνται κι αυτές. Εκει οι τιμές φτάνουν ακόμα και τις 50.000. Ο υπάλληλος που θα αγοράσει τη θέση πρακτικά επενδύει και θα βγάλει τα λεφτά από μίζες ή από εκβιασμούς για πρόστιμα.
Το πιο διεφθαρμένο υπουργείο είναι αυτό του Εμπορίου, διαχειρίζεται το περισσότερο χρήμα και από αυτό περνούν όλοι οι ξένοι επενδυτές, όσοι τολμούν να επιχειρήσουν υπό αυτό το καθεστώς. Ο γενικός γραμματέας του Υπουργείου άμυνας τα πρώτα χρόνια της μετά Σαντάμ εποχής ήταν ένας Πολωνοϊρακινός που διατηρούσε στο παρελθόν πιτσαρία στη Βόνη, στη Γερμανία. Η προμήθεια όπλων 1,3 δις δολαρίων που διαχειριστηκε υπήρξε παροιμιώδης. Σαράβαλα, άχρηστα και κάποια που ενώ εμφανίζονταν στα χαρτιά δεν τα είδαν ποτέ ζωντανά.
Την ίδια στιγμή οι τιμές των ακινήτων στη Βαγδάτη συνεχώς ανεβαίνουν με τους κομματικούς αξιωματούχους, τους ανώτερους δημοσίους υπαλλήλους και τους πολιτικούς να είναι η νέα άρχουσα τάξη. Και όλα αυτά τη στιγμή που το ISIS βρίσκεται στα περίχωρα της πόλης. Τη προστασία της την έχει αναλάβει η 17η Μεραρχία Πεζικού του Ιρακινού Στρατού. Ο διοικητής της, Υποστράτηγος Ahmed Salim Bahjat περιγράφει τη διαφθορά «ως το μεγαλύτερο κίνδυνο για τη χώρα, πιο μεγάλο και από τη τρομοκρατία».
Η διεφθαρμένη ηγεσία δε φαίνεται να πτοείται. Ξέρει ότι η 17η Μεραρχία είναι ικανή να προστατέψει την πρωτεύουσα άρα τη περιουσία της. Οι δε πολίτες έχουν δύο επιλογές, ή να πληρώσουν το τίμημα στην ηγεσία για μια δουλειά ή να απευθυνθούν στους Ισλαμιστές (σα να λέμε εδώ στο δίκτυο της Εκκλησίας) επίσης για δουλειά. Ο μέσος Ιρακινός δεν θέλει κανέναν από τους δύο.
Κάπου εδώ αρχίζει να φαίνεται τι ειναι το ISIS, πως μεγάλωσε και ποιοι τον στελεχώνουν. Στρατιώτες ή αντάρτες που στην αρχή πολέμησαν εναντίον των Αμερικανών, μετά εναντίον της Συρίας, άτομα που πολέμησαν και επιβίωσαν τα τελευταία δέκα χρόνια είναι η ηγεσία του ISIS. Αηδιασμένοι από το σάπιο καθεστώς ονειρεύτηκαν έναν άλλο κόσμο που θα λειτουργούσε σωστά επειδή θα στηρίζονταν σε ολοκληρωτικές αντιλήψεις. Τον Ιούνιο που μας πέρασε στην περιοχή Αλέπο της Συρίας το καθεστώς συνέλαβε έναν δικό τους τζιχατζιστή για διαφθορά. Αφού τον σκότωσαν, τον σταύρωσαν και το πτώμα του έμεινε σε κοινή θέα των υπολοίπων συντρόφων του για τρεις μέρες. Ο σύντροφός τους βρέθηκε ένοχος αφού σε δρόμο που τον έβαλαν να ελέγχει τη διέλευση των οχημάτων ζητούσε «διόδια» για τον εαυτό του.
Είναι όμως το ISIS ένα κίνημα κατά της διαφθοράς και τίποτα παραπάνω; Είναι ένα αγνό επαναστατικό μέτωπο με ιδεολογία ανάλογη των απελευθερωτικών κινημάτων; Και οι τόσοι ξένοι που συρρέουν γιατί το κάνουν; Για να πολεμήσουν τη διαφθορά; Τίποτα από τα παραπάνω. Ναι, είναι αγανακτισμένοι από την ηγεσία τόσο του Ιράκ όσο και της Συρίας, ναι είναι ολοκληρωτικοί, εμπνευσμένοι από το Ισλάμ πιθανόν γιατί αυτά ειναι τα πιο κοντινά βιώματα που έχουν. Αν γεωγραφικά και πολιτισμικά βρίσκονταν κοντά στην Ευρώπη πιθανόν το κίνημα τους να έμοιαζε περισσότερο με αυτά το Χίτλερ ή του Στάλιν. Είναι δημιούργημα των Αμερικανών; Και ναι και όχι. Όπως εξηγεί ένας πρώην δήμαρχος της Μοσούλης, ο Atheel Al-Nujaifi, η πτώση της Μοσούλης στο ISIS, η άνοδος της οργάνωσης, το αδιέξοδο των Αμερικανών, όλα αυτά του φαίνονται φυσιολογικά. Το Βόρειο Ιράκ που λειτουργεί πλέον ως ημιαυτόνομο Κουρδικό κράτος γενικά ασκεί καλύτερη διοίκηση παρόλα τα προβλήματα διαφθοράς που και αυτό αντιμετωπίζει.
Στη Μοσούλη όμως τα πράγματα από πλευράς διαφθοράς ήταν χειρότερα. Οι επιχειρηματίες στο Ιράκ γενικά πληρώνουν δύο φόρους, το καθένα με το δικό του ποσοστό, τον νόμιμο και τον τοπικό που πάει στους ντόπιους διοικούντες. Στη Μοσούλη ακόμα και οι Αμερικανοί γνώριζαν πολύ πριν επιχειρήσει ο ISIS να καταλάβει τη πόλη ότι χρήματα που έδιναν σε τοπικούς φόρους κατέληγαν στον ISIS. Αν σκεφτεί κανείς το μέγεθος των στρατιωτικών δυνάμεων που διατηρούσαν στη περιοχή οι Αμερικανοί και τις ανάγκες λογιστικής υποστήριξης, μπορεί να καταλάβει πόσα λεφτά ξόδευαν στη τοπική αγορά ενισχύοντας την οργάνωση. Τα τελυταία δέκα χρόνια οι Αμερικανοί ξόδεψαν 60 δις για την ανοικοδόμηση του Ιρακ.
Η ειρωνεία είναι ότι ένα μέρος της βοήθειας η κυβέρνηση των ΗΠΑ το έδινε με αντάλλαγμα μεταρρυθμίσεις! Προφανώς οι μεταρρυθμίσεις είτε δε γίνονταν ποτέ είτε προχωρούσαν με αργούς ρυθμούς. Ο πρωθυπουργός της χώρας Al-Maliki παρόλο που για χρόνια άκουγε εισηγήσεις να πολεμήσει τη διαφθορά και λάμβανε αναφορές τόσο από τη μυστική υπηρεσία όσο και από την ανάλογη μυστική υπηρεσία των Ενόπλων δυνάμεων για συγκεκριμένες υποθέσεις διαφθοράς επέλεξε να μη κάνει τίποτα. Είναι όλο το κράτος διεφθαρμένο; Ένας αμερικανός επιχειρηματίας που γνώρισε υπουργούς αναφέρει ότι οι διεφθαρμένοι υπουργοί είναι μειοψηφία, απλά οι υπόλοιποι προτιμούν να ζουν σε ένα καθεστώς σιωπής και να ροκανίζουν το χρόνο για να εισπράττουν τον υψηλό μισθό τους.
Σε ένα βίντεο από τα πολλά που αναρτώνται στο διαδίκτυο σχετικά με τις επιχειρήσεις στη περιοχή φαίνονται δύο μέλη των τζιχατζιστών αφού έχουν συλληφθεί να κάθονται σε ένα δωμάτιο μαζί με πλήθος άλλων συμπατριωτών τους. Στη μέση ένας βαριά τραυματίας. Ο γηραιότερος απευθύνεται στους νέους και τους λέει γιατί πολεμάτε, κοιτάξτε τον άνθρωπο που είναι τραυματίας εσείς το προκαλέσατε. Ένας από αυτούς με απολογητικό ύφος λέει ότι κατατάχθηκαν στο ISIS γιατί ήταν το μόνο που τους έδινε ελπίδα. Εκείνη την εποχή πεινούσαμε (το πεινούσαμε κυριολεκτικά, όχι ότι δε μπορούσαν να αλλάξουν το παλιό iphone με το νέο μοντέλο) και ο αρχηγός στην ομάδα μας επέτρεψε να κλέβουμε, παρόλο που είναι αντίθετο με το Κοράνι, γιατί έπρεπε να ζήσουμε.
Σε κάθε οργάνωση που πολεμά είναι δύσκολο να βρει κανείς μια κοινή συνισταμένη σε όλους. Η ηγεσία και η πρώτη μαγιά για να ξεσπάσει το κίνημα υπήρξαν και με το παραπάνω στο Ιράκ, τώρα πλέον η κατάσταση έχει ξεφύγει και ο στόχος κάθε άλλο είναι παρά η δημιουργία ενός αστικού κράτους. Όπως δήλωσε ένας Αμερικανός διπλωμάτης, η ηγεσία του ISIS είναι το αποτέλεσμα ενός «πολεμικού Δαρβινισμού» (combat Darwinism) για αυτό και η ηγεσία της οργάνωσης δε φαίνεται να πτοείται από την επέμβαση των συμμάχων σήμερα.
Η βοήθεια προς τον Ιρακινό λαό να καταπολεμήσει τη διαφθορά και να εγκαθιδρύσει ένα αστικό κράτος με σεβασμό στις ελευθερίες και τα ανθρώπινα δικαιώματα θα είναι η αρχή του τέλους του ISIS, γιατί θα το εγκαταλείψουν πολλοί από τους τωρινούς μαχητές και δε θα τροφοδοτείται με νέους. Και αν χάσει τη στήριξη έστω και μέρους των τοπικών κοινωνιών το τέλος θα έρθει πιο εύκολα στο πεδίο των μαχών.
Δεν υπερασπίζομαι τον ISIS το είπα στην αρχή, το επαναλαμβάνω στο τέλος. Θεωρώ υποχρέωση να δείξω τον κακό διάβολο που έχουν όλοι οι άνθρωποι όταν βρεθούν σε δύσκολες καταστάσεις. Είμαι σίγουρος ότι όσοι διαβάσατε προσεκτικά το κείμενο θα αντιληφθήκατε ομοιότητες με τη δική μας πολιτική σκηνή και παρόμοια προβλήματα που αντιμετωπίζουμε.
Η αρχή όμως είναι μια. Σε θέματα διαφθοράς δεν είμαστε αριστεροί, δεξιοί, ολοκληρωτικοί ή φιλελεύθεροι, είμαστε πολίτες που διαφυλάσσουμε τους θεσμούς. Όσοι ακούτε για κομματικές λύσεις απέναντι στη διαφθορά προβληματιστείτε, είναι παγίδα!
Βιβλιογραφία
NBC News : “Iraqs Biggest Enemy? Corruption, Says Army Commander”, Richard Engel, 24/06/2014
Al-Arabiya.net : “ISIS crucifies one of its own in Syria for corruption”, 27/06/2014
Counterpunch.org : “Why Iraq is Now the Most Corrupt Country on the Planet”, Patric Cockburn, 29/06/2009
Huffington Post : “Iraq Reconstruction Cost U.S. $60 Billion, Left Behind Corruption And Waste”, David Wood, 03/06/2013
Foreign Policy : “How Maliki ruined Iraq”, Zaid Al-Ali, 19/06/2014
Al-monitor : “Former Mosul mayor says corruption led to ISIS takeover”, (μεταφραση στα Αγγλικά από την Al-Hayat), 02/07/2014
Αναλύσεις
Η Κίνα βρίσκει δρόμο που παρακάμπτει το Πακιστάν – Ο διάδρομος Ουαχάν αλλάζει τις γεωπολιτικές ισορροπίες
Μία νέα οδική αρτηρία μήκους 121 χιλιομέτρων στο βορειοανατολικό Αφγανιστάν δημιουργεί τις προϋποθέσεις για απευθείας χερσαία σύνδεση με την Κίνα, χωρίς διέλευση από το Πακιστάν. Η ολοκλήρωση του δρόμου στον ιστορικό διάδρομο Ουαχάν αποκτά ιδιαίτερη γεωπολιτική σημασία, καθώς το Πεκίνο αντιμετωπίζει σοβαρά προβλήματα ασφαλείας με τις επενδύσεις του στο Πακιστάν, ενώ η Καμπούλ επιδιώκει να μειώσει την εξάρτησή της από το Ισλαμαμπάντ.
Μία σημαντική εξέλιξη στις χερσαίες μεταφορές και στις γεωπολιτικές ισορροπίες της Κεντρικής Ασίας καταγράφεται στο Αφγανιστάν, με την ολοκλήρωση νέου δρόμου στον στρατηγικής σημασίας διάδρομο Ουαχάν.
Σύμφωνα με ανάλυση του Imran Khurshid που δημοσιεύθηκε στις 9 Οκτωβρίου 2026 στο Asia Times, οι αφγανικές αρχές εγκαινίασαν οδική διαδρομή 121 χιλιομέτρων, η οποία εκτείνεται από την περιοχή Μπρογκίλ έως τα σύνορα με την Κίνα, στην επαρχία Μπανταχσάν.
Το έργο κόστισε περίπου 365 εκατομμύρια αφγάνι, ποσό που αντιστοιχεί σε περίπου 5,5 εκατομμύρια δολάρια.
Κατά τις αφγανικές ανακοινώσεις, κατασκευάστηκε από ντόπιους μηχανικούς και εργαζομένους, χωρίς τη συμμετοχή ξένων τεχνικών συμβούλων.
Η νέα διαδρομή φθάνει στα σινοαφγανικά σύνορα. Αυτό, ωστόσο, δεν σημαίνει ότι λειτουργεί ήδη πλήρης διεθνής εμπορευματικός διάδρομος, καθώς εξακολουθούν να υπάρχουν σημαντικοί τεχνικοί και συνοριακοί περιορισμοί.
Γιατί ο διάδρομος Ουαχάν έχει στρατηγική σημασία
Ο διάδρομος Ουαχάν αποτελεί μια στενή λωρίδα αφγανικού εδάφους ανάμεσα στο Τατζικιστάν, το Πακιστάν και την Κίνα.
Η γεωγραφική του διαμόρφωση συνδέεται με τον ανταγωνισμό της Βρετανικής και της Ρωσικής Αυτοκρατορίας κατά τον 19ο αιώνα.
Η περιοχή διατηρήθηκε ως ζώνη διαχωρισμού των δύο αυτοκρατορικών σφαιρών επιρροής, αποτελώντας ένα από τα χαρακτηριστικότερα γεωγραφικά κατάλοιπα του λεγόμενου «Μεγάλου Παιχνιδιού».
Σήμερα, η ίδια περιοχή αποκτά νέα σημασία, αυτή τη φορά λόγω της προσπάθειας σύνδεσης της Κίνας με το Αφγανιστάν και ευρύτερα με την Κεντρική Ασία.
Ο δρόμος ανοίγει τη δυνατότητα δημιουργίας μιας εναλλακτικής οδού μεταφορών, περιορίζοντας δυνητικά την ανάγκη διέλευσης από το πακιστανικό έδαφος.
Το πρόβλημα της Κίνας με τον οικονομικό διάδρομο CPEC
Το ενδιαφέρον της εξέλιξης εντοπίζεται κυρίως στην προσπάθεια του Πεκίνου να περιορίσει την εξάρτησή του από ευάλωτες υποδομές.
Ο Οικονομικός Διάδρομος Κίνας–Πακιστάν, γνωστός ως CPEC, αποτελεί ένα από τα σημαντικότερα προγράμματα της κινεζικής πρωτοβουλίας Belt and Road.
Μέσω του συγκεκριμένου σχεδίου, η Κίνα επιχειρεί να ενισχύσει τις εμπορικές και ενεργειακές συνδέσεις της με τη Νότια Ασία και την Αραβική Θάλασσα.
Ωστόσο, η υλοποίηση των έργων έχει αντιμετωπίσει σοβαρές δυσκολίες.
Στην επαρχία Μπαλουχιστάν, οργανώσεις αυτονομιστών έχουν πραγματοποιήσει επανειλημμένες επιθέσεις εναντίον κινεζικών συμφερόντων, εγκαταστάσεων και εργαζομένων.
Οι επιθέσεις αυτές έχουν επιβαρύνει την ασφάλεια των υποδομών και έχουν αυξήσει το κόστος προστασίας των κινεζικών επενδύσεων.
Παράλληλα, έχουν διατυπωθεί καταγγελίες για καθυστερήσεις, κακοδιαχείριση και προβλήματα διαφάνειας σε επιμέρους προγράμματα του CPEC.
Η εδαφική διαμάχη με την Ινδία
Μια επιπλέον γεωπολιτική δυσκολία συνδέεται με τη διέλευση του CPEC από το Γκιλγκίτ–Μπαλτιστάν.
Η περιοχή διοικείται από το Πακιστάν, αλλά διεκδικείται από την Ινδία, στο πλαίσιο της ευρύτερης διαμάχης για το Κασμίρ.
Το Νέο Δελχί έχει αντιταχθεί επανειλημμένα σε έργα που διέρχονται από εδάφη τα οποία θεωρεί τμήμα της δικής του επικράτειας.
Αυτό σημαίνει ότι ο οικονομικός διάδρομος Κίνας–Πακιστάν δεν αποτελεί μόνο αναπτυξιακό πρόγραμμα, αλλά συνδέεται με μία από τις πιο ευαίσθητες εδαφικές αντιπαραθέσεις της Ασίας.
Η δημιουργία εναλλακτικών διαδρομών μέσω του Αφγανιστάν θα μπορούσε μακροπρόθεσμα να προσφέρει στο Πεκίνο μεγαλύτερη ευελιξία.
Δεν υπάρχει, πάντως, ένδειξη ότι ο δρόμος του Ουαχάν μπορεί σήμερα να αντικαταστήσει τις μεγάλες μεταφορικές υποδομές του CPEC.
Η Καμπούλ επιχειρεί να μειώσει την εξάρτησή της από το Ισλαμαμπάντ
Για την κυβέρνηση των Ταλιμπάν, το έργο έχει και μία σαφή πολιτική διάσταση.
Το Αφγανιστάν εξαρτάται σε σημαντικό βαθμό από συνοριακές διαβάσεις και μεταφορικούς άξονες που περνούν από το Πακιστάν.
Οι επανειλημμένες εντάσεις ανάμεσα στις δύο χώρες έχουν προκαλέσει κλείσιμο συνοριακών περασμάτων, διακοπές εμπορικών ροών και επιβάρυνση της αφγανικής οικονομίας.
Μια εναλλακτική χερσαία διέξοδος προς την Κίνα θα μπορούσε, εφόσον αναπτυχθεί και καταστεί λειτουργική, να μειώσει τη δυνατότητα του Πακιστάν να χρησιμοποιεί τη γεωγραφική του θέση ως μέσο πίεσης προς την Καμπούλ.
Η αφγανική πλευρά αντιμετωπίζει το έργο ως σημαντική υποδομή οικονομικής και στρατηγικής αυτονομίας.
Η στάση της Κίνας και της Ρωσίας
Παρά την προοπτική άμεσης σύνδεσης, το Πεκίνο δεν έχει εγκαταλείψει τον οικονομικό διάδρομο CPEC ούτε έχει ανακοινώσει ότι ο Ουαχάν θα τον αντικαταστήσει.
Η Κίνα εξακολουθεί να διατηρεί σημαντικά οικονομικά και στρατηγικά συμφέροντα στο Πακιστάν.
Αντίστοιχα, η Ρωσία ενδιαφέρεται για τη σταθερότητα του Αφγανιστάν και για την ανάπτυξη νέων δικτύων επικοινωνίας στην Κεντρική Ασία.
Η δημιουργία περισσότερων επιλογών διασύνδεσης ενδέχεται να περιορίσει την αποκλειστική σημασία ορισμένων παραδοσιακών μεταφορικών διαδρομών.
Η πραγματική αξία του Ουαχάν θα εξαρτηθεί από τη βελτίωση των οδικών υποδομών, τη λειτουργία συνοριακών και τελωνειακών εγκαταστάσεων, τις καιρικές συνθήκες και τις πολιτικές αποφάσεις της Κίνας.
Το μήνυμα προς το Πακιστάν
Η νέα διαδρομή αναδεικνύει μια σημαντική γεωπολιτική πραγματικότητα: η γεωγραφική θέση ενός κράτους προσφέρει στρατηγικά πλεονεκτήματα, αλλά η αξιοποίησή τους εξαρτάται από την ασφάλεια και την αξιοπιστία των μεταφορικών του δικτύων.
Το Πακιστάν εξακολουθεί να αποτελεί κρίσιμο εταίρο της Κίνας, ιδιαίτερα στο πλαίσιο του CPEC.
Ταυτόχρονα, όμως, η αστάθεια, οι επιθέσεις σε κινεζικά συμφέροντα και οι αντιπαραθέσεις με το Αφγανιστάν δημιουργούν κίνητρα αναζήτησης εναλλακτικών επιλογών.
Ο διάδρομος Ουαχάν δεν έχει ακόμη μετατραπεί σε μεγάλο εμπορικό πέρασμα. Η κατασκευή του δρόμου, ωστόσο, καταδεικνύει ότι το Αφγανιστάν επιχειρεί να αποκτήσει πρόσθετες διεθνείς συνδέσεις και ότι η αποκλειστική εξάρτηση από το Πακιστάν δεν αποτελεί πλέον τη μοναδική γεωγραφική επιλογή.
Για το Ισλαμαμπάντ, η εξέλιξη αποτελεί μια νέα στρατηγική παράμετρο που θα πρέπει να συνυπολογίσει στις σχέσεις του με το Πεκίνο και την Καμπούλ.
Διεθνή
Γερμανία: Το ρωσικό φυσικό αέριο επιστρέφει έμμεσα μέσω των λιπασμάτων, παρά τους ευρωπαϊκούς δασμούς
Οι εισαγωγές ρωσικών αζωτούχων λιπασμάτων μειώθηκαν κατά 66% το 2025-2026, αλλά παραμένουν 53% υψηλότερες από τα επίπεδα πριν από τον πόλεμο στην Ουκρανία.
Το υψηλό ενεργειακό κόστος στη Γερμανία διατηρεί ανταγωνιστικά τα ρωσικά προϊόντα, σύμφωνα με στοιχεία που δημοσίευσε η Berliner Zeitung. Η Γερμανία εξακολουθεί να συνδέεται εμπορικά με το ρωσικό φυσικό αέριο, παρά τις ευρωπαϊκές προσπάθειες περιορισμού της ενεργειακής εξάρτησης από τη Μόσχα.
Αυτή τη φορά, η σύνδεση δεν αφορά αποκλειστικά την άμεση προμήθεια φυσικού αερίου, αλλά τις εισαγωγές λιπασμάτων που παράγονται με τη χρήση ρωσικού αερίου ως πρώτης ύλης και πηγής ενέργειας. Σύμφωνα με δημοσίευμα της γερμανικής εφημερίδας, που βασίζεται σε στοιχεία του Γερμανικού Ομοσπονδιακού Στατιστικού Γραφείου και του Συνδέσμου Αγροτικής Βιομηχανίας (IVA), οι εισαγωγές αζώτου μέσω ρωσικών λιπασμάτων μειώθηκαν σημαντικά κατά το 2025-2026. Ωστόσο, εξακολουθούν να βρίσκονται πάνω από τα επίπεδα που καταγράφονταν πριν από τη ρωσική εισβολή στην Ουκρανία.
Τα στοιχεία των εισαγωγών και η σύγκριση με την προπολεμική περίοδο
Το 2025-2026, η Γερμανία εισήγαγε 48.800 τόνους αζώτου μέσω λιπασμάτων ρωσικής προέλευσης. Η ποσότητα αυτή είναι μειωμένη κατά περίπου 66% σε σύγκριση με το προηγούμενο έτος, αλλά παραμένει κατά 53% υψηλότερη από τους 31.800 τόνους που είχαν καταγραφεί το 2020-2021, πριν από τον πόλεμο.
Η εξέλιξη των εισαγωγών δείχνει πόσο έντονη ήταν η αύξηση μετά το 2022. Το 2021-2022 οι εισαγωγές έφτασαν τους 56.800 τόνους αζώτου, ενώ το 2022-2023 εκτοξεύθηκαν στους 185.100 τόνους. Στη συνέχεια καταγράφηκαν 140.200 τόνοι το 2023-2024 και 143.800 τόνοι το 2024-2025, προτού σημειωθεί η μεγάλη υποχώρηση της τελευταίας περιόδου. Τα στοιχεία αφορούν την ποσότητα του αζώτου που περιέχεται στα εισαγόμενα λιπάσματα και όχι το συνολικό βάρος των προϊόντων.
Τα λιπασματικά έτη υπολογίζονται από τον Ιούλιο έως τον Ιούνιο. Η ποσότητα αζώτου που εισήχθη στη Γερμανία μέσω ρωσικής ουρίας μειώθηκε από 71.600 τόνους σε 27.600 τόνους, καταγράφοντας πτώση άνω του 61%. Παρά τη μείωση, η ποσότητα εξακολουθεί να είναι σχεδόν τριπλάσια από τους 9.900 τόνους του 2020-2021. Η συγκεκριμένη εξέλιξη αναδεικνύει το βασικό πρόβλημα της ευρωπαϊκής πολιτικής περιορισμού των εμπορικών δεσμών με τη Ρωσία. Ακόμη και όταν περιορίζονται οι εισαγωγές συγκεκριμένων προϊόντων, οι οικονομικές σχέσεις μπορούν να διατηρούνται μέσω άλλων κατηγοριών αγαθών, ιδιαίτερα όταν αυτά έχουν χαμηλότερο κόστος παραγωγής.
Γιατί οι ρωσικές εισαγωγές παραμένουν ανταγωνιστικές
Καθοριστικός παράγοντας είναι το υψηλό ενεργειακό κόστος στη Γερμανία και στην υπόλοιπη Ευρώπη. Η παραγωγή αζωτούχων λιπασμάτων απαιτεί μεγάλες ποσότητες φυσικού αερίου, το οποίο χρησιμοποιείται τόσο ως πρώτη ύλη όσο και ως πηγή ενέργειας. Σύμφωνα με τον Σύνδεσμο Αγροτικής Βιομηχανίας (IVA), οι ευρωπαϊκοί δασμοί, που τέθηκαν σε ισχύ τον Ιούλιο του 2025, περιόρισαν σημαντικά τις εισαγωγές ρωσικών λιπασμάτων. Ωστόσο, δεν εξάλειψαν το ανταγωνιστικό πλεονέκτημα των ρωσικών προϊόντων. Ο σύνδεσμος επισημαίνει ότι οι υψηλές τιμές ενέργειας δυσκολεύουν τις ευρωπαϊκές επιχειρήσεις να αυξήσουν την εγχώρια παραγωγή και να καλύψουν μεγαλύτερο μέρος των αναγκών της αγοράς. Ως αποτέλεσμα, τα ρωσικά λιπάσματα εξακολουθούν να παραμένουν ελκυστικά, ακόμη και μετά την επιβολή πρόσθετων δασμών.
Παράλληλα, σύμφωνα με τον IVA, είναι πιθανό ορισμένες ποσότητες ρωσικών προϊόντων να φτάνουν στη γερμανική αγορά μέσω άλλων κρατών-μελών της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Το μέγεθος αυτών των έμμεσων εισαγωγών, ωστόσο, δεν μπορεί να προσδιοριστεί με ακρίβεια από τα διαθέσιμα στοιχεία.
Δεν αποδίδονται οι αυξήσεις των τιμών αποκλειστικά στους δασμούς
Το ζήτημα έχει άμεση σημασία για τους Γερμανούς αγρότες, καθώς το κόστος των λιπασμάτων επηρεάζει την παραγωγή και, τελικά, την οικονομική βιωσιμότητα των καλλιεργειών. Ο IVA υποστηρίζει ότι η μείωση των ρωσικών εισαγωγών δεν έχει προκαλέσει μέχρι στιγμής σαφή αύξηση των τιμών εξαιτίας των δασμών. Σύμφωνα με τον σύνδεσμο, η εγχώρια παραγωγική δυναμικότητα και οι εισαγωγές από άλλες χώρες, μεταξύ των οποίων η Αίγυπτος, επαρκούν για την κάλυψη των αναγκών της αγοράς. Την ίδια στιγμή, ο σύνδεσμος αποδίδει τις υψηλές τιμές των λιπασμάτων το 2026 στις διεθνείς ενεργειακές αναταράξεις, στον πόλεμο με το Ιράν και στην κρίση γύρω από τα Στενά του Ορμούζ, παράγοντες που επηρεάζουν το κόστος μεταφοράς και τις παγκόσμιες τιμές ενέργειας και λιπασμάτων.
Οι εκτιμήσεις αυτές αποτελούν τις θέσεις του κλαδικού συνδέσμου και δεν συνιστούν από μόνες τους ανεξάρτητη αξιολόγηση όλων των παραγόντων που διαμορφώνουν τις τιμές.
Νέες πιέσεις για περιορισμό των ρωσικών εισαγωγών
Με αφορμή τα στοιχεία, ο IVA ζητά να εξεταστεί η επιβολή πρόσθετων δασμών στις εισαγωγές καλιούχων λιπασμάτων από τη Ρωσία και τη Λευκορωσία. Το κάλιο αποτελεί βασικό θρεπτικό στοιχείο για τις καλλιέργειες και αντιπροσωπεύει μια ακόμη κατηγορία προϊόντων στην οποία η ευρωπαϊκή αγορά διατηρεί εμπορικές σχέσεις με τις δύο χώρες.
Ο σύνδεσμος εκτιμά ότι η ευρωπαϊκή βιομηχανία μπορεί να καλύψει τις ανάγκες της γεωργίας χωρίς να εξαρτάται από τις συγκεκριμένες εισαγωγές και υποστηρίζει ότι πρόσθετοι δασμοί δεν θα πρέπει να οδηγήσουν αναγκαστικά σε αυξήσεις τιμών. Η συζήτηση, ωστόσο, αποτυπώνει το ευρύτερο δίλημμα της ευρωπαϊκής οικονομικής πολιτικής. Η μείωση της εξάρτησης από τη Ρωσία απαιτεί όχι μόνο εμπορικούς περιορισμούς, αλλά και ανταγωνιστική εγχώρια παραγωγή, προσιτό ενεργειακό κόστος και εναλλακτικές πηγές προμήθειας.
Τα δεδομένα της γερμανικής αγοράς δείχνουν ότι οι δασμοί μπορούν να περιορίσουν σημαντικά τις εισαγωγές, χωρίς όμως να εξαλείψουν αυτομάτως τις οικονομικές σχέσεις που στηρίζονται σε διαφορές κόστους παραγωγής. Για τη Γερμανία και την Ευρωπαϊκή Ένωση, η πρόκληση παραμένει η εξισορρόπηση τριών στόχων: της ενεργειακής και οικονομικής ασφάλειας, της στήριξης της εγχώριας βιομηχανίας και της διατήρησης προσιτού κόστους για τον αγροτικό τομέα.
Με πληροφορίες του Συνδέσμου Αγροτικής Βιομηχανίας (IVA) και του Γερμανικού Ομοσπονδιακού Στατιστικού Γραφείου.
Αναλύσεις
Πακιστάν: Μειώθηκαν οι τρομοκρατικές επιθέσεις, αλλά αυξάνονται οι απειλές – Αντάρτικες οργανώσεις αναπτύσσουν νέες τακτικές και στρατολογούν γυναίκες
Η νέα έκθεση του Pakistan Institute for Conflict and Security Studies (PICSS) αποκαλύπτει ένα αντιφατικό περιβάλλον ασφαλείας: Λιγότερες επιθέσεις και θύματα, αλλά αναδιοργάνωση ένοπλων ομάδων, χρήση drones, εσωτερικές συγκρούσεις και αυξανόμενη αστάθεια στο Μπαλουχιστάν. Η πολιτική κρίση επιβαρύνει την προσπάθεια αντιμετώπισης της τρομοκρατίας.
Μια εξαιρετικά σύνθετη εικόνα για την ασφάλεια στο Πακιστάν αποτυπώνει η νέα εβδομαδιαία ανάλυση του Pakistan Institute for Conflict and Security Studies (PICSS), η οποία δημοσιεύθηκε στις 10 Οκτωβρίου 2026. Παρά τη μείωση των επιθέσεων από ένοπλες οργανώσεις κατά την πρώτη εβδομάδα του μήνα, οι εξελίξεις στο εσωτερικό των εξτρεμιστικών και αυτονομιστικών ομάδων δημιουργούν σοβαρά ερωτήματα για την πραγματική αποτελεσματικότητα των επιχειρήσεων ασφαλείας.
Η έκθεση με τίτλο «Pakistan’s Security Paradox: Militant Attacks Decline as Militant Groups Signal New Developments» καταγράφει υποχώρηση των επιθέσεων, αλλά παράλληλα εντοπίζει ενδείξεις οργανωτικής αναδιάρθρωσης, νέων επιχειρησιακών μεθόδων και εντατικοποίησης της προπαγανδιστικής δραστηριότητας.
Μείωση 18% στις επιθέσεις – Παραμένει σοβαρή η απειλή
Σύμφωνα με το PICSS, από τις 2 έως τις 8 Οκτωβρίου καταγράφηκαν συνολικά 46 επιθέσεις ενόπλων οργανώσεων στο Πακιστάν, έναντι 56 την αμέσως προηγούμενη εβδομάδα.
Η μείωση ανέρχεται στο 18%, ενώ αισθητή είναι και η υποχώρηση του αριθμού των θυμάτων.
Οι νεκροί μειώθηκαν από 52 σε 42 και οι τραυματίες από 53 σε 23.
Ωστόσο, η εικόνα δεν είναι ομοιόμορφη σε ολόκληρη τη χώρα.
Στην επαρχία Μπαλουχιστάν, όπου δραστηριοποιούνται ιδιαίτερα ενεργές αυτονομιστικές οργανώσεις, οι απώλειες αυξήθηκαν παρά τη μείωση του αριθμού των επιθέσεων.
Το στοιχείο αυτό δημιουργεί προβληματισμό για το κατά πόσον οι ένοπλες ομάδες μεταβάλλουν τις τακτικές τους, πραγματοποιώντας λιγότερες αλλά δυνητικά πιο φονικές επιχειρήσεις.
Οι Πακιστανοί Ταλιμπάν αλλάζουν τακτική – Drones και ελεύθεροι σκοπευτές
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζουν οι εξελίξεις στο εσωτερικό της Tehrik-i-Taliban Pakistan (TTP), της οργάνωσης που είναι γνωστή ως Πακιστανοί Ταλιμπάν.
Σύμφωνα με την ανάλυση, η TTP επέβαλε περιορισμούς στη χρήση των μέσων κοινωνικής δικτύωσης από τα μέλη της.
Η συγκεκριμένη απόφαση αποκτά σημασία σε μια περίοδο κατά την οποία οι ένοπλες οργανώσεις χρησιμοποιούν τις ψηφιακές πλατφόρμες τόσο για προπαγάνδα όσο και για την προβολή των επιχειρησιακών τους δυνατοτήτων.
Την ίδια στιγμή, η TTP δημοσιοποίησε οπτικό υλικό στο οποίο υποστηρίζει ότι καταγράφονται επιθέσεις με τετρακόπτερα μη επανδρωμένα αεροσκάφη και ενέργειες ελεύθερων σκοπευτών.
Οι ισχυρισμοί αυτοί δεν συνιστούν ανεξάρτητη επιβεβαίωση της αποτελεσματικότητας ή της έκτασης χρήσης των συγκεκριμένων μέσων.
Παρ’ όλα αυτά, η προβολή τέτοιων επιχειρήσεων εντάσσεται σε μια ευρύτερη προσπάθεια των οργανώσεων να παρουσιάσουν εικόνα τεχνολογικής προσαρμογής και να ενισχύσουν την επιρροή τους.
Εσωτερικές συγκρούσεις στις ένοπλες οργανώσεις
Την ίδια περίοδο, η Jamaat-ul-Ahrar, οργάνωση που έχει συνδεθεί με το δίκτυο των Πακιστανών Ταλιμπάν, ανακοίνωσε ότι πραγματοποίησε 122 επιθέσεις κατά τη διάρκεια του Σεπτεμβρίου.
Πρόκειται για αριθμό που προέρχεται από τους ισχυρισμούς της ίδιας της οργάνωσης και δεν πρέπει να συγχέεται με τα ανεξάρτητα καταγεγραμμένα περιστατικά του PICSS.
Παράλληλα, αναφέρθηκαν αιματηρές συγκρούσεις ανάμεσα σε μαχητές της Jamaat-ul-Ahrar και αντίπαλης φράξιας της TTP στην περιοχή Ορακζάι.
Οι πληροφορίες αυτές αναδεικνύουν ένα επιπλέον πρόβλημα για την ασφάλεια του Πακιστάν: τον κατακερματισμό του περιβάλλοντος των ενόπλων οργανώσεων.
Οι εσωτερικές συγκρούσεις ενδέχεται να αποδυναμώνουν προσωρινά ορισμένα δίκτυα, αλλά μπορούν επίσης να προκαλέσουν νέες αντιπαραθέσεις, ανακατατάξεις και αποσχίσεις.
Μπαλουχιστάν: Ένοπλη γυναικεία μονάδα και κλιμάκωση της προπαγάνδας
Σημαντικές εξελίξεις καταγράφονται και στο Μπαλουχιστάν, την επαρχία του νοτιοδυτικού Πακιστάν που συνορεύει με το Ιράν και το Αφγανιστάν και έχει στρατηγική σημασία λόγω των φυσικών πόρων και της πρόσβασής της στην Αραβική Θάλασσα.
Το Balochistan Liberation Front (BLF), μία από τις οργανώσεις που επιδιώκουν την ανεξαρτησία του Μπαλουχιστάν, δημοσιοποίησε υλικό για τη συγκρότηση νέου γυναικείου ένοπλου σχηματισμού.
Η συγκεκριμένη κίνηση προβάλλεται από την οργάνωση ως οργανωτική εξέλιξη. Δεν υπάρχουν, ωστόσο, επαρκή ανεξάρτητα στοιχεία στο δημόσιο απόσπασμα της έκθεσης για τον αριθμό των μελών ή τις πραγματικές επιχειρησιακές δυνατότητες της νέας μονάδας.
Παράλληλα, ο Balochistan Liberation Army (BLA), άλλη σημαντική αυτονομιστική ένοπλη οργάνωση, απέρριψε κατηγορίες περί συνεργασίας με την TTP.
Ο BLA δημοσιοποίησε επίσης οπτικό υλικό από επιχειρήσεις που ισχυρίζεται ότι πραγματοποίησαν μέλη του.
Άλλες οργανώσεις των Μπαλούχων προχώρησαν σε ανάλογες κινήσεις, προβάλλοντας τη δράση τους και διατυπώνοντας ισχυρισμούς για δραστηριότητες συλλογής πληροφοριών.
Οι εξελίξεις καταδεικνύουν ότι η σύγκρουση στο Μπαλουχιστάν δεν περιορίζεται στις ένοπλες επιθέσεις, αλλά περιλαμβάνει και έναν παράλληλο αγώνα επιρροής, επικοινωνίας και πολιτικής νομιμοποίησης.
Πολιτική κρίση και αντιτρομοκρατία
Πέρα από την ένοπλη βία, η έκθεση του PICSS επισημαίνει ότι η εσωτερική πολιτική αστάθεια δυσχεραίνει τη διαμόρφωση αποτελεσματικής πολιτικής ασφαλείας.
Η κατάρρευση των διαπραγματεύσεων μεταξύ της κυβέρνησης και του Pakistan Tehreek-e-Insaf (PTI), του κόμματος που ίδρυσε ο πρώην πρωθυπουργός Ιμράν Χαν, περιπλέκει τις προσπάθειες συντονισμού στην επαρχία Χάιμπερ Παχτούνχβα.
Η περιοχή αποτελεί ένα από τα σημαντικότερα μέτωπα της δράσης των Πακιστανών Ταλιμπάν, λόγω της εγγύτητάς της με το Αφγανιστάν και της μακρόχρονης παρουσίας ένοπλων δικτύων.
Οι πολιτικές αντιπαραθέσεις μεταξύ κεντρικής κυβέρνησης και αντιπολίτευσης μπορούν να δυσχεράνουν τον συντονισμό, τη διοικητική συνεργασία και τη διαμόρφωση κοινής στρατηγικής για την αντιμετώπιση της τρομοκρατίας.
Το πρόβλημα αποκτά ιδιαίτερη σημασία όταν συνδυάζεται με την ανάγκη προστασίας παραμεθόριων περιοχών και αντιμετώπισης οργανώσεων με διασυνοριακές διασυνδέσεις.
Αφγανιστάν, Ινδία και περιφερειακές αμυντικές συμφωνίες
Οι προκλήσεις που αντιμετωπίζει το Ισλαμαμπάντ δεν περιορίζονται στο εσωτερικό της χώρας.
Οι σχέσεις με το Αφγανιστάν παραμένουν κρίσιμος παράγοντας ασφαλείας, καθώς το Πακιστάν αποδίδει σε ένοπλα δίκτυα που δρουν από αφγανικό έδαφος σημαντικό μέρος των επιθέσεων εναντίον του.
Την ίδια στιγμή, η αντιπαράθεση με την Ινδία εξακολουθεί να επηρεάζει τον στρατηγικό σχεδιασμό των πακιστανικών ενόπλων δυνάμεων.
Στο περιφερειακό περιβάλλον προστίθενται οι νέες αμυντικές διευθετήσεις και οι προσπάθειες του Πακιστάν να διατηρήσει ή να ενισχύσει τις στρατηγικές του συνεργασίες.
Η συνύπαρξη εσωτερικών απειλών, πολιτικής αβεβαιότητας και εξωτερικών δεσμεύσεων δημιουργεί αυξημένες απαιτήσεις για τον στρατιωτικό μηχανισμό και τις υπηρεσίες ασφαλείας.
Οι αριθμοί δεν λένε ολόκληρη την ιστορία
Η εβδομαδιαία έκθεση του PICSS θέτει ένα ουσιαστικό ερώτημα: αποτελεί η μείωση των τρομοκρατικών επιθέσεων ένδειξη βελτίωσης της ασφάλειας ή πρόκειται για προσωρινή υποχώρηση της βίας, ενώ οι οργανώσεις αναπροσαρμόζουν τις τακτικές και τις δομές τους;
Η απάντηση δεν μπορεί να προκύψει αποκλειστικά από την καταμέτρηση των επιθέσεων.
Η χρήση νέων επιχειρησιακών μέσων, οι εσωτερικές διαμάχες, η συγκρότηση νέων ένοπλων σχηματισμών και η αυξημένη προπαγανδιστική δραστηριότητα συνθέτουν μια εικόνα που απαιτεί διαρκή παρακολούθηση.
Άλλωστε, τα στοιχεία του PICSS για ολόκληρο τον Σεπτέμβριο είχαν καταγράψει 225 επιθέσεις, τον υψηλότερο μηνιαίο αριθμό εδώ και δώδεκα χρόνια, γεγονός που αναδεικνύει τη σοβαρότητα της κατάστασης παρά την πρόσφατη εβδομαδιαία υποχώρηση.
Το Πακιστάν βρίσκεται αντιμέτωπο με μια πολυεπίπεδη κρίση ασφαλείας, στην οποία αλληλεπιδρούν τζιχαντιστικές οργανώσεις, αυτονομιστικά κινήματα, πολιτικές αντιπαραθέσεις και περιφερειακοί ανταγωνισμοί.
Η μείωση της συχνότητας των επιθέσεων αποτελεί θετική ένδειξη σε επίπεδο εβδομαδιαίων στατιστικών. Δεν αρκεί, όμως, από μόνη της για να αποδείξει ότι οι απειλές περιορίζονται σε βάθος χρόνου.
Το κρίσιμο ζήτημα για το Ισλαμαμπάντ δεν είναι μόνο πόσες επιθέσεις καταγράφονται, αλλά κατά πόσον το κράτος μπορεί να αντιμετωπίσει τις οργανώσεις που εξακολουθούν να διαθέτουν δυνατότητα στρατολόγησης, προσαρμογής και πραγματοποίησης νέων επιχειρήσεων.
-
Αναλύσεις4 εβδομάδες πρινΤο τελεσίγραφο Καλίν την ώρα που η Τουρκία προετοιμάζεται για πόλεμο!
-
Άμυνα3 μήνες πρινΡωσσικό ΜΜΕ: Ελληνικό «μπλόκο» στην απαίτηση για Patriot – Πώς γνωρίζει το Κίεβο απόρρητα στοιχεία για τους πυραύλους μας;
-
ΑΝΑΡΤΗΣΕΙΣ ΜΕ ΣΗΜΑΣΙΑ3 μήνες πρινΠακιστανός με καναδική υπηκοότητα ο υπαίτιος της πυρκαγιάς στον Έβρο! Πιθανόν να μετέφερε μετανάστες
-
GEOPOLITICO1 μήνα πρινΤο διέρρευσε ο Παπαχελάς! Έφεραν τον Καλίν στο Μαξίμου – Τί συζήτησε με τον Μητσοτάκη;
-
Αναλύσεις2 μήνες πρινΚαραγκιούλ: «Αν Ελλάδα, Κύπρος και Ισραήλ επιτεθούν στην Τουρκία, ο χάρτης του Αιγαίου θα αλλάξει»
-
ΑΝΑΡΤΗΣΕΙΣ ΜΕ ΣΗΜΑΣΙΑ2 μήνες πρινΞέσπασμα της μητέρας της Μυρτούς για την υπόθεση Τζαβέντ Ασλάμ: «Δεν ξεχνώ ποτέ» – «Δήμαρχος των Πακιστανών ο Δούκας»
-
GEOPOLITICO4 εβδομάδες πρινΤί λέει Τούρκος δημοσιογράφος για Σάββα Καλεντερίδη; «Έκανε πολύ καλά τη δουλειά του για τη χώρα του – Δεν μπορούσε να τον στριμώξει η ΜİΤ»
-
Αναλύσεις3 μήνες πρινΕάν η Τουρκία απορρίψει τη συμφωνία αποχώρησης από την Κύπρο θα απομακρυνθεί δια της βίας


