Γενικά θέματα
Οι Ατίμητοι Νεκροί της Μεγάλης Μάχης της Ελλάδας του 1940 – 1941
 |
|
Κεντρικό Γκόλικο, Ύψωμα 1615, απέναντι από τον Αυχένα της Μετζγκοράνης.
Τα χιόνια άρχισαν να λιώνουν, αποκαλύπτοντας τους νεκρούς μαχητές. (Από τη συλλογή του Πέτρου Αρτάνη) |
γράφει ο Αρματιστής
Μέσα σε βόλια κι’ οβίδων κρότους
Πέσαν τα νιάτα μεσ’ στον ανθό τους
Πάνε λεβέντες, πάνε κορμιά
Κι’ άγνωστα τα ‘θαψαν στην ερημιά
Κανείς δεν ξέρει που τα’ χουν θάψει
Κανείς δεν πήγε για να τα κλάψει
Κανείς δεν έκαψε για’ αυτά λιβάνι
Κανείς δεν έπλεξε γι’ αυτά στεφάνι.
Ανώνυμοι ήρωες, άγνωστοι τάφοι
Κανένα όνομα σ’ αυτούς δεν γράφει
Γεώργιος Σουρής
Γεώργιος Σουρής έχει απόλυτο δίκιο.
Οι μεγάλοι νεκροί εκείνης της επικής
μάχης παραμένουν άγνωστοι, άκλαυτοι και ατίμητοι. Οι τάφοι τους δεν
έχουν βρεθεί. Ακόμη και τα ελάχιστα λείψανα που έχουν εκταφεί
μέχρι σήμερα, ταυτοποιούνται με τη λέξη ΑΓΝΩΣΤΟΣ και οι λειψανοθήκες
τους βρίσκονται «αποθηκευμένες» σε εκκλησίες. Στρατιωτικά νεκροταφεία δεν υπάρχουν για τους ηρωικούς νεκρούς του ΟΧΙ. Η Πολιτεία ύστερα από 74 χρόνια από το πόλεμο, δεν έχει κάνει ακόμη το χρέος της. Το μεγαλύτερο μέρος του λαού στέκεται αδιάφορο προς τη διαπραττόμενην «ύβριν». Ο λαός, οι συγγενείς και οι απόγονοι των νεκρών, δεν απαιτούν την κάθαρση του δράματος.
Σκοπός
αναδείξει τη χαλαρότητα – έως αδιαφορία – με την οποία η επίσημη
Πολιτεία έχει αντιμετωπίσει μέχρι σήμερα το ζήτημα της απόδοσης της
ελάχιστης απαιτούμενης τιμής προς τους 13.936 νεκρούς του Ελληνοϊταλικού
Πολέμου 1940-1941, αλλά και προς τους δεκάδες χιλιάδες νεκρούς των
λοιπών πολέμων του Έθνους, που έδωσαν τη ζωή τους για την Ελευθερία της
Πατρίδας, και η οποία τιμή με βάση την ιστορία, τον πολιτισμό και τις
παραδόσεις μας, συνίσταται στην προσφορά μιας αξιοπρεπούς ταφής στους
νεκρούς πολεμιστές μας, σε οργανωμένα και ευπρεπή στρατιωτικά
νεκροταφεία που θα αποτελούν ένα αιώνιο μνημόσυνο προς τους τιμώμενους
νεκρούς και θα υπενθυμίζουν στις επόμενες γενιές ότι η Ελευθερία της
Πατρίδας κερδίζεται μόνο δια της θυσίας.
Η Ύβρις
την έναρξη της Μάχης της Ελλάδας, θα εορτασθεί για ακόμη μια φορά η
επέτειος του ΟΧΙ, με τις γνωστές και κατ’ έτος επαναλαμβανόμενες
παράτες. Θα εκφωνηθούν «δεκάρικοι» από στομφώδεις ομιλητές για το
ανίκητο του Γένους και για το «αν η Πατρίδα μας καλέσει, όλοι θα
πράξουμε το χρέος μας». [«Όλοι», πλην των περισσότερων που οι
γονείς τους γλύφουν κατουρημένες ποδιές προκειμένου ο λεβέντης τους με
το φαρδύ στέρνο να προτάξει τα στήθη του στον εχθρό από τα μετόπισθεν].
Οι κατά τόπους στρατιωτικές μουσικές θα παιανίσουν, οι μεγάλες καμπάνες
των εκκλησιών θα ηχήσουν χαρμόσυνα και θα γίνουν δοξολογίες για «τας
νίκας των ευσεβών». Ο Πρόεδρος, ο Πρωθυπουργός, οι Υπουργοί, οι
βουλευτές, οι δήμαρχοι και οι στρατηγοί με μεγάλη στολή μετά ξιφών και
παρασήμων θα καταθέσουν στεφάνια στα – συνήθως ρυπαρά – ηρώα των
πεσόντων, που πολλά, αν όχι τα περισσότερα, δεν αναγράφουν τα ονόματα
αυτών που έπεσαν υπέρ Πατρίδος. Οι μαθητές και οι μαθήτριες θα
παρελάσουν χωρίς να γνωρίζουν το γιατί αφού δεν μαθαίνουν την ιστορία
μας, οι δε μαθήτριες και κάποιες καλλίγραμμες γυμνάστριές θα κάνουν
επίδειξη γόβας, μίνι και γάμπας. Στα ΜΜΕ θα διεξαχθεί η ανούσια και
ανιστόρητη συζήτηση μεταξύ ηλιθίων για το ποιος είπε το ΟΧΙ. Ο Μεταξάς ή
ο λαός; (Το ΝΑΙ στα Ίμια, ποιος το είπε; Ο λαός;). Και τέλος η μεγάλη
γιορτή θα κλείσει με τη καθιερωμένη μεγάλη στρατιωτική παρέλαση στη
Θεσσαλονίκη, την οποία θα ανοίξουν οι Πολεμικές Σημαίες των ιστορικών
Συνταγμάτων Πεζικού που διεξήγαγαν τη Μεγάλη Μάχη της Ελλάδας στα βουνά
της Ηπείρου και θα ακολουθήσουν οι στρατιωτικές σχολές και
αντιπροσωπευτικά τμήματα από όλα τα Όπλα του στρατού (πλην του πεζικού)
με επικεφαλής τις σημαίες τους. Θα παρελάσουν οι σημαίες των Συνταγμάτων
Πεζικού, αλλά ούτε ένα τάγμα Πεζικού!!! Και όλα τα στρατιωτικά τμήματα
με τις πολεμικές σημαίες τους, αλλά και οι πολεμικές σημαίες των
ιστορικών συνταγμάτων πεζικού που κάτω από τη σκέπη τους έπεσαν οι
ατίμητοι νεκροί της Μάχης της Ελλάδας, θα αποδώσουν «τιμή και χαιρετισμό»
στην πολιτική ηγεσία της χώρας, που αποτελείται εν πολλοίς από
αστράτευτους και εξαμηνίτες που υποθάλπουν τη φυγοστρατεία και βολεύουν
τους στρατεύσιμους πελάτες τους σε υπηρεσίες και μονάδες των μετόπισθεν.
Θα «αποτίσουν» τιμή και χαιρετισμό στην ηγεσία της Πολιτείας, που
μέχρι και σήμερα δεν έχει τιμήσει τους νεκρούς μαχητές του
Ελληνοϊταλικού Πολέμου 1940-41, την 74η επέτειο του οποίου γιορτάζουμε σήμερα κατά τρόπο πανηγυριώτικο.
όχι δοξολογίες. Μνημόσυνα τιμής και ευγνωμοσύνης προς τους ατίμητους
νεκρούς του Ελληνοϊταλικού Πολέμου. Και οι τιμημένες Πολεμικές Σημαίες των Συνταγμάτων Πεζικού, που αντιπροσωπεύουν τους ΑΤΙΜΗΤΟΥΣ νεκρούς των πολέμων του Έθνους,
θα πρέπει να είναι αυτές που θα πρέπει να δεχθούν από τη θέση των
επισήμων τον χαιρετισμό και την απόδοση τιμής από τα παρελαύνοντα
στρατιωτικά τμήματα, στο όνομα των ατίμητων και άγνωστων νεκρών
πολεμιστών. Αφού η Πολιτεία μέχρι και σήμερα φάνηκε ανίκανη να πράξει
το χρέος της προς τους νεκρούς εκείνου του πολέμου, «η οφειλόμενη τιμή»
πρέπει να αποδίδεται στις Πολεμικές Σημαίες των Συνταγμάτων Πεζικού, που
δεν τις εγκατέλειψαν οι μεγάλοι και άγνωστοι νεκροί μας.
Οι Νεκροί του Πολέμου και οι Γενικοί Χώροι Ταφής
ολοκληρωμένη απάντηση σε πολλά ερωτήματα που αφορούν τον αριθμό των
νεκρών του Ε-Ι Πολέμου και το που αυτοί έχουν ταφεί. Συντάχθηκε
με βάση στοιχεία που περιέχονται σε άρθρο του πρώην Διευθυντή της
Διεύθυνσης Ιστορίας Στρατού του ΓΕΣ (ΔΙΣ/ΓΕΣ) αντιστράτηγου
Κωνσταντόπουλου Παναγιώτη, που δημοσιεύθηκε στο τεύχος της Στρατιωτικής
Επιθεώρησης του Σεπτεμβρίου–Οκτωβρίου 2006.
Χώροι ταφής
ταφή των νεκρών λάμβανε χώρα σε στρατιωτικά νεκροταφεία, που
οργανώθηκαν στο Ελληνικό έδαφος, κυρίως όμως σε στρατιωτικά νεκροταφεία
που οργανώθηκαν πλησίον του πεδίου των μαχών και των θέσεων των
υγειονομικών σχηματισμών, σε μεμονωμένους ή ομαδικούς τάφους και στα
εγγύς ευρισκόμενα ορθόδοξα νεκροταφεία των Ελληνικών χωριών της Βορείου
Ηπείρου. Αρκετοί νεκροί καλύφθηκαν από τα χιόνια εκεί που φονεύθηκαν και
μάλιστα, σε πολλές περιπτώσεις μαζί με Ιταλούς νεκρούς και παρέμειναν
άταφοι, για να αποκαλυφθούν μετά από 60 και πλέον ημέρες, όταν τα χιόνια
άρχισαν να λειώνουν. Κάποιοι διαμελίστηκαν και άλλοι καλύφθηκαν από
πέτρες και χώματα, προϊόντα βομβαρδισμών πυροβολικού και αεροπορίας και
ουδέποτε βρέθηκαν».
Το πρόβλημα με την περισυλλογή και ταφή σε στρατιωτικά νεκροταφεία των οστών των μαχητών που έπεσαν στην Αλβανία
των 7.976 νεκρών του Ε-Ι πολέμου που «ενταφιάστηκαν» στην Αλβανία, ακόμη
δεν έχει βρει τη λύση του, παρά τα συμφωνηθέντα μεταξύ Ελλάδας και
Αλβανίας. Βεβαίως είναι αδύνατο να ανευρεθούν όλες οι σωροί δεδομένου
ότι στο πέρασμα του χρόνου πολλά νεκροταφεία και μεμονωμένοι τάφοι που
είχαν οργανωθεί σε χωράφια και οικόπεδα καταστράφηκαν είτε επειδή
καλλιεργήθηκαν είτε επειδή κτίστηκαν, ενώ άλλα καταστράφηκαν από το άθεο
καθεστώς του Χότζα. Μέχρι και το 2006 που δημοσιεύτηκε το ως άνω
αναφερόμενο άρθρο στη Στρατιωτική Επιθεώρηση:
1. Έχουν ανευρεθεί τα οστά:
- 59 αναγνωρισμένων νεκρών που έχουν ταφεί
στο μοναδικό στρατιωτικό νεκροταφείο του χωριού Βουλιαράτες της Βορείου
Ηπείρου, καθώς και τα οστά 98 (200 και πλέον σήμερα) νεκρών, αγνώστων
στοιχείων, που φυλάσσονται σε λειψανοθήκες εντειχισμένες στο
μαντρότοιχο του ιδίου νεκροταφείου (για περισσότερες και ενδιαφέρουσες
πληροφορίες στο ιστολόγιο http://agpanag.blogspot.gr/ )
- 294 μη αναγνωρισμένων νεκρών που φυλάσσονται στον γυναικωνίτη του Ιερού Ναού του Ευαγγελισμού της Θεοτόκου της Κλεισούρας.
(Αγαθοκλής Παναγούλιας, http://agpanag.blogspot.gr/2010/08/40-1_06.html)
- 28 μη αναγνωρισμένων νεκρών που έχουν
εναποτεθεί σε μαυσωλείο στο καμπαναριό του ιερού ναού του Ευαγγελισμού
της Θεοτόκου στο Δέλβινο.
Κλεισούρας και στην Πρεμετή οι χώροι ταφής 600 και 1600 αντίστοιχα
μαχητών, ενώ υπάρχουν ασφαλείς πληροφορίες και για τη θέση ταφής 300
ακόμη νεκρών πολεμιστών.
Αγαθοκλής Παναγούλιας που έχει ασχοληθεί επί πολλά χρόνια με το ζήτημα
των νεκρών μαχητών του 1940-41 και είναι αυτός που ταυτοποίησε τους
νεκρούς του κοιμητηρίου του χωριού Βουλιαράτες – αλλά και άλλων περιοχών
– και ενημέρωσε τους οικείους τους (όχι το ΓΕΣ), αναφέρει και τις εξής θέσεις ταφής:
- Στη θέση Σαϊμόλα στη στενωπό της Κλεισούρας 720 περίπου ταφές. Στην υπόψη θέση έχει τοποθετηθεί ένας μεγάλος σταυρός.
- Στο χωριό Πέστανι 300 ταφές
- Στο χωριό Κοσίνα 230 ταφές (πληροφορίες: http://agpanag.blogspot.gr/2013/09/1-1940-41.html )
δημοσιευτεί κάτι που να δείχνει ότι έχει διαφοροποιηθεί η παραπάνω
κατάσταση. Αν κάποιος γνωρίζει κάτι σχετικό με το υπόψη ζήτημα, θα μας
ενδιέφερε να το μάθουμε.
Διαπιστώσεις
κάποιος, δεν μπορεί να μη αγανακτήσει διαβάζοντας τα παραπάνω. Στην
πραγματικότητα δεν έχει γίνει απολύτως τίποτε για την εκταφή, τη
περισυλλογή, την αναγνώριση και την αξιοπρεπή ταφή σύμφωνα με τον
ανθρώπινο νόμο και τις Ελληνικές παραδόσεις, των λειψάνων των Ελλήνων
μαχητών που έπεσαν και ενταφιάστηκαν στην Αλβανία. Δεν υπάρχει καμιά δικαιολογία του τύπου «η Αλβανία αρνείται να συνεργαστεί και ακολουθεί παρελκυστική πολιτική«. Όλα τα «όπλα»
για να πεισθεί, να εφαρμόσει το διεθνές δίκαιο και τον ανθρώπινο νόμο,
βρίσκονται στα χέρια της Ελλάδας. Η Αλβανία επιβίωσε και επιβιώνει χάρη
στην Ελλάδα. Η γνώμη μου είναι ότι οι «αστράτευτοι αναρμόδιοι»,
αντιμετωπίζουν το ζήτημα ως ήσσονος σημασίας. Στις διάφορες σχετικές
συζητήσεις, μάλλον θα επικρατούν χαμόγελα και πνεύμα χαλαρότητας και
συγκατάβασης. Είναι αδιανόητο ότι από το 2006 που δημοσιεύτηκε στη
στρατιωτική επιθεώρηση το άρθρο του τότε Διευθυντή της ΔΙΣ, να μην έχει
γίνει σχεδόν τίποτε για την επίλυση του προβλήματος.
Το βέβαιο είναι ότι όταν άνοιξαν τα σύνορα και η Ελλάδα ήρε το εμπόλεμο
με την Αλβανία και συναίνεσε στο να γίνει αυτή δεκτή στους
ευρωατλαντικούς οργανισμούς, δεν απαίτησε από την Αλβανία τα αυτονόητα
για την ανεύρεση και την ταφή σε στρατιωτικά νεκροταφεία των οστών
νεκρών Ελλήνων μαχητών που βρίσκονται διάσπαρτα στην Αλβανία. Αυτό που
αναφέρεται συχνά είναι ότι η Αλβανία, παρά τα συμφωνημένα, αρνείται να
εγκρίνει τη δημιουργία των τριών Ελληνικών στρατιωτικών νεκροταφείων που
ζητούσε η Ελλάδα, «φοβούμενη» ότι με αυτό το τρόπο η Ελλάδα επιδιώκει
να εγγράψει υποθήκες επί των εδαφών της. Τελικά η Αλβανία έχει αποδεχθεί
τη δημιουργία δύο μόνο Ελληνικών στρατιωτικών νεκροταφείων, εκ των
οποίων το ένα στο χωριό Βουλιαράτες, όπου ήδη πάντοτε υπήρχε οργανωμένο
Ελληνικό στρατιωτικό νεκροταφείο και ένα στη Στενωπό της Κλεισούρας,
όπου ήδη με ενέργειες του Αρχιεπισκόπου Αλβανίας κ. Αναστασίου, έχει
οργανωθεί στρατιωτικό νεκροταφείο 384 θέσεων, αλλά μέχρι σήμερα η
Αλβανική κυβέρνηση δεν επιτρέπει να ενταφιαστούν σε αυτό τα μέχρι τώρα
εκταφέντα λείψανα Ελλήνων μαχητών που φυλάσσονται στο ναό του
Ευαγγελισμού της Θεοτόκου της Κλεισούρας.
Η Πρόφαση
νεκροί Έλληνες μαχητές ενταφιάστηκαν κατά την πρώτη και δεύτερη
περίοδο του πολέμου, και κάποιοι κατά την τρίτη, στο Ελληνικό έδαφος. Αλλά κανένας μέχρι σήμερα δεν ερωτά που «κείτονται»
εκείνα τα παιδιά που έδωσαν τη ζωή τους για την απόκρουση της Ιταλικής
εισβολής και την εκδίωξη των Ιταλών από το Ελληνικό έδαφος. Που
βρίσκονται εντός της Ελλάδας, στην Ήπειρο, τη Πίνδο και τη Δυτική
Μακεδονία, οι τάφοι των παιδιών που έπεσαν πολεμώντας για την ελευθερία
της Πατρίδας; Κανένας απολύτως δεν μιλά για αυτό το ζήτημα. Όλοι τηρούν
«σιγήν ιχθύος». Είναι μεγάλος όμως ο αριθμός των νεκρών και δεν
κρύβεται. Και δυστυχώς δεν υπάρχουν πηγές για να πληροφορηθούμε την
αλήθεια.
τα οποία έτυχε να τα επισκεφθώ πριν πολλά χρόνια. Το ένα βρίσκεται στο
νεκροταφείο Κοπάνων Ιωαννίνων και περιέχει τις λειψανοθήκες 576
πολεμιστών, εκ των οποίων κάποιες άγνωστου αριθμού είναι του Ε-Ι πολέμου και κάποιες άλλες του εμφυλίου
και το άλλο βρίσκεται στη βάση του αγάλματος του Έλληνα μαχητή του 1940
στο Καλπάκι του νομού Ιωαννίνων, με άγνωστο αριθμό λειψανοθηκών
μαχητών. Μεγάλη συγκίνηση μου προκάλεσε όταν επισκέφτηκα τα αναφερόμενα
μαυσωλεία, ο χαρακτηρισμός «ΑΓΝΩΣΤΟΣ» που αναγραφόταν στις περισσότερες
λειψανοθήκες. Νομίζω ότι και σήμερα, που ακόμη βρίσκονται στη ζωή
συγγενείς πρώτου βαθμού των νεκρών πολεμιστών μας, είναι δυνατή η
ταυτοποίηση των περισσοτέρων λειψάνων που έχουν βρεθεί, ή θα ανευρεθούν
μελλοντικά, με τη μέθοδο του DNA. Και νομίζω ότι αυτό είναι εφικτό ακόμη
και τώρα, εφόσον δημιουργηθεί μια τράπεζα DNA από τους συγγενείς
πρώτου βαθμού των νεκρών μαχητών. Αλλά αυτά όμως, μπορούν και γίνονται
σε σοβαρά κράτη.
Πιθανές τοποθεσίες ταφής νεκρών του Ε-Ι πολέμου, εντός της Ελλάδας, με βάση την ιστοσελίδα του ΓΕΣ
- ΚΟΙΝΟΤΑΦΕΙΟ – ΟΣΤΕΟΦΥΛΑΚΙΟ Χ. ΔΟΛΙΑΝΩΝ: Δεν υπάρχουν φωτογραφίες και πληροφορίες
- ΣΤΡΑΤΙΩΤΙΚΟ ΝΕΚΡΟΤΑΦΕΙΟ ΓΕΡΟΠΛΑΤΑΝΟΥ:
Αναφέρονται 18 πεσόντες που έπεσαν κατά την Ελληνική αντεπίθεση για την
εκδίωξη των Ιταλών από το Ελληνικό έδαφος. Παρέχονται 2 φωτογραφίες που
είναι παλιές. Η φωτογραφία που παρατίθεται, προέρχεται από την
ιστοσελίδα http://photoioannina.blogspot.gr/2012/11/14-17-1940.html και αναφέρεται σε 43 ταφές. - ΣΤΡΑΤΙΩΤΙΚΟ ΝΕΚΡΟΤΑΦΕΙΟ ΖΟΥΖΟΥΛΗΣ:
Παρέχεται μόνο μια φωτογραφία με τους τάφους του Υπολοχαγού Αλέξανδρου
Διάκου, του πρώτου νεκρού αξιωματικού του πολέμου, του Ανθυπολοχαγού
Ελευθερίου Ντάσκα και ενός ΑΓΝΩΣΤΟΥ στρατιώτη.
Στρατιωτικά νεκροταφεία Ζούζουλης Επταχωρίου και Γεροπλάτανου Κόνιτσας - ΣΤΡΑΤΙΩΤΙΚΟ ΝΕΚΡΟΤΑΦΕΙΟ ΚΟΝΙΤΣΑΣ: Δεν υπάρχουν πληροφορίες. Μπορεί να περιέχει ταφές και του Ε-Ι Πολέμου και του Εμφυλίου.
- ΣΤΡΑΤΙΩΤΙΚΟ ΜΑΥΣΩΛΕΙΟ ΚΟΝΙΤΣΑΣ: Δεν
υπάρχουν πληροφορίες και φωτογραφίες. Μάλλον περιέχει τα οστά πεσόντων
του πολέμου 1940-41 και του εμφυλίου. Ένα βίντεο του 1910, το δείχνει σε
εγκατάλειψη. - ΜΑΥΣΩΛΕΙΟ ΠΕΣΟΝΤΩΝ 1940: Φαίνεται να βρίσκεται ΒΑ της Κόνιτσας. Δεν υπάρχουν πληροφορίες και φωτογραφίες.
- ΣΤΡΑΤΙΩΤΙΚΟ ΝΕΚΡΟΤΑΦΕΙΟ ΠΥΡΣΟΓΙΑΝΝΗΣ: Δεν υπάρχουν πληροφορίες. Μπορεί να περιέχει ταφές και του Ε-Ι πολέμου και του εμφυλίου.
Το στρατιωτικό μαυσωλείο της Κόνιτσας και το στρατιωτικό νεκροταφείο της Πυρσόγιαννης - ΣΤΡΑΤΙΩΤΙΚΟ ΝΕΚΤΡΟΤΑΦΕΙΟ ΦΙΛΙΑΤΩΝ: Δεν υπάρχουν πληροφορίες και φωτογραφίες.
- ΜΝΗΜΕΙΟ Χ. ΜΑΖΙ ΚΟΝΙΤΣΑΣ: Το μνημείο
αναγέρθηκε το 1980, μάλλον με μέριμνα της κοινότητας, στη μνήμη 1
αξιωματικού και 33 στρατιωτών, εκ των οποίων οι 32 ΑΓΝΩΣΤΟΙ, που έπεσαν
κατά την Ελληνική αντεπίθεση για την εκδίωξη των Ιταλών από το Ελληνικό
έδαφος. Που βρίσκονται οι τάφοι των 34 νεκρών;
Η μαρμάρινη πλάκα του μνημείου στο χωριό Μάζι της Κόνιτσας, που δε διαβάζεται εύκολα, γράφει τα ακόλουθα:
«ΑΝΕΓΕΡΘΗ
ΤΟ 1980 ΥΠΟ ΤΗΝ ΦΡΟΝΤΙΔΑ ΤΟΥ ΥΠ ΕΘ ΑΜ Ε. ΑΒΕΡΩΦ ΚΑΙ ΤΗΝ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ
ΕΝΙΣΧΥΣΗ ΤΟΥ ΠΟΛΕΜΙΚΟΥ ΜΟΥΣΕΙΟΥ ΑΘΗΝΩΝ, ΤΗΣ ΚΟΙΝΟΤΗΤΑΣ ΚΑΙ ΕΝΟΡΙΑΣ ΑΓΙΟΥ
ΝΙΚΟΛΑΟΥ ΜΑΖΙΟΥ ΕΙΣ ΜΝΗΜΗΝ ΤΩΝ ΠΕΣΟΝΤΩΝ ΤΗΝ 14-17/11/1940
ΕΠΛ-ΟΣ ΚΩΛΙΟΣ Β., ΣΤ ΚΑΜΠΙΡΗΣ ΠΕΤ. ΚΑΙ 32 ΑΓΝΩΣΤΩΝ»
αναρτήθηκε η εικόνα ενός μάλλον στρατιωτικού νεκροταφείου, εντός του
Αλβανικού εδάφους, ακριβώς δίπλα στη πυραμίδα 24 των Ε-Α συνόρων. Το
ενδιαφέρον στοιχείο, είναι ότι η εικόνα του νεκροταφείου σήμερα,
ταυτίζεται σε μεγάλο βαθμό με το οργανωμένο στρατιωτικό νεκροταφείο στη
φωτογραφία Νο 1 στην αρχή του κειμένου.
Προβλήματα της ιστοσελίδας του ΓΕΣ σχετικά με τα στρατιωτικά νεκροταφεία
- Δεν προσδιορίζονται επακριβώς οι θέσεις
των στρατιωτικών νεκροταφείων, των μαυσωλείων, των ηρώων και μνημείων
και των μεμονωμένων τάφων στους χάρτες του G.M., ενώ αυτό είναι πολύ
εύκολο. - Για πολλά στρατιωτικά κοιμητήρια, δεν υπάρχουν φωτογραφίες και αυτές που υπάρχουν δεν παρέχουν καμιά πληροφορία.
- Για όλα τα καταχωρημένα στρατιωτικά
κοιμητήρια, μαυσωλεία, μνημεία, ηρώα και μεμονωμένους τάφους, δεν
διατίθεται κανένα απολύτως ιστορικό πληροφοριακό στοιχείο. - Δεν υφίσταται καταχώρηση φωτογραφιών των
κοιμητηρίων και μαυσωλείων στο G.E. και στο wikimapia. Το ΓΕΣ δεν έχει
μεριμνήσει επ’ αυτού, αλλά πολλοί ιδιώτες που ενδιαφέρονται το κάνουν.
Πχ δεν υπάρχει φωτογραφία για το μαυσωλείο Ιωαννίνων. - Για πολλά από τα στρατιωτικά κοιμητήρια, δεν νομίζω ότι θα πρέπει να αισθανόμαστε υπερήφανοι για την όλη εμφάνισή τους.
- Υπάρχει μάλλον μια κατεύθυνση αποφυγής
ανάρτησης φωτογραφιών που αναφέρονται στον εμφύλιο. Αλλά κατά τη γνώμη
μου αυτό δεν μπορεί σε καμιά περίπτωση να αφορά τα στρατιωτικά μνημεία
και ειδικά τα στρατιωτικά νεκροταφεία. Όλα τους αφορούν νεκρούς
στρατιωτικούς που έπεσαν μαχόμενοι επειδή τους διέταξε η επίσημη
πολιτεία.
ενδεικτικές της χαλαρότητα – μάλλον – με την οποία το ΓΕΣ αντιμετωπίζει
το ζήτημα των στρατιωτικών μνημείων, κοιμητηρίων μεμονωμένων τάφων και
μαυσωλείων. Και όμως η τακτοποίηση των «αμαρτημάτων» της ιστοσελίδας
είναι πάρα πολύ εύκολη. Αρκεί μια διαταγή προς τους κατά τόπους
σχηματισμούς και στρατιωτικές διοικήσεις για υποβολή των αναγκαίων
στοιχείων με φωτογραφίες «ανφάς και προφίλ» και το πρόβλημα πολύ γρήγορα
θα αντιμετωπιστεί. Αν αναζητήσει κάποιος στο Google τα βρετανικά
στρατιωτικά νεκροταφεία της Ελλάδας (είναι πολλά), θα τα βρει όλα με την
ακριβή τους θέση, με πολλές φωτογραφίες και πολλά σχόλια από έλληνες
επισκέπτες που αιφνιδιάζονται από τη τάξη, την ευπρέπεια, τους
εξαιρετικά και αυστηρά περιποιημένους χώρους και βεβαίως τη τιμή που
αποδίδουν οι Βρετανοί στους νεκρούς τους. Αλλά αν κάποιος, αναζητήσει τα Ελληνικά κοιμητήρια και μαυσωλεία, απλά θα απογοητευτεί.
Σερρών, ενώ βρίσκεται δυτικά του ποταμού Αξιού. Στο μνημείο αναφέρεται ότι κατά τη μάχη του Σκρα
έπεσαν 31 αξιωματικοί και 573 οπλίτες. Ο χώρος ταφής τους παραμένει άγνωστος.
Συμπέρασμα
που έπεσαν και ενταφιάστηκαν εντός του Ελληνικού εδάφους. Και αυτό σε
συνάρτηση με την εικόνα των στρατιωτικών νεκροταφείων και τη ποιότητα
του επίσημου ιστότοπου του ΓΕΣ, δεν είναι ιδιαίτερα ευχάριστο και δεν
περιποιεί τιμή σε κανένα. Και κάθε κακοπροαίρετος θα έχει κάθε δίκιο να
ισχυριστεί ότι η μεγάλη φασαρία που γίνεται για τους νεκρούς της
Αλβανίας, είναι περισσότερο για ξεκάρφωμα. Επιβάλλεται να ψάξουμε στα
βουνά και τις λαγκαδιές της Ηπείρου της Πίνδου και της Δυτικής
Μακεδονίας για να βρούμε τα οστά των παιδιών της Ελλάδας που έπεσαν για
την ελευθερία της πατρίδας. Και αυτό είναι πολύ εύκολο, αφού δεν μας
εμποδίζει καμιά Αλβανική κυβέρνηση.
Τι πράττουν άλλα έθνη για τους νεκρούς μαχητές των πολέμων τους
Τo κοιμητήριo Ζεϊτενλίκ στη Θεσσαλονίκη. Η μεγαλύτερη νεκρόπολη της Ελλάδας.
στρατιωτικά νεκροταφεία Ζέϊτενλικ στη Θεσσαλονίκη. Τελευταία κατοικία
20.500 Σέρβων, Βρετανών, Ρώσων και Γάλλων πεσόντων στο Μακεδονικό Μέτωπο
στοn A” Π.Π.
Μισόν αιώνα με δίκοχο και εθνόσημο(του Βασίλη Ιγνατιάδη)Στη μεγαλύτερη στρατιωτική νεκρόπολη
της χώρας, τελευταία κατοικία 20.500 Γάλλων, Σέρβων, Ιταλών, Βρετανών
και Ρώσων πεσόντων του Α΄ Παγκοσμίου Πολέμου, ο Σέρβος κ. ΓΙΩΡΓΟΣ
ΜΙΧΑΗΛΟΒΙΤΣ κρατάει «ζωντανή» την ιστορία ήδη από το 1960.Η μικροκαμωμένη χακί φιγούρα που
περπατά με κουρασμένο βήμα ανάμεσα σε χιλιάδες μνήματα στρατιωτών των
δύο παγκοσμίων πολέμων είναι σαν να βγαίνει από το «Underground» του
Εμίρ Κουστουρίτσα. Η εικόνα μαγνητίζει τα βλέμματα περαστικών και
επισκεπτών στα Συμμαχικά Νεκροταφεία του Ζέιτενλικ, στη Δυτική
Θεσσαλονίκη. Αν όμως οι ήρωες της ταινίας ήταν ξεχασμένοι για δεκαετίες
στα υπόγεια καταφύγια του Βελιγραδίου, πιστεύοντας πως στον έξω κόσμο
μαινόταν ο πόλεμος, ο 82χρονος αιώνιος στρατιώτης βρίσκεται συνειδητά
για όλη του τη ζωή στο δικό του καταφύγιο, ως «φύλακας ψυχών» 7.500
νεκρών συμπατριωτών του. Η ζωή του Γιώργου Μιχαήλοβιτς είναι ζωντανή
ιστορία, ταυτισμένη με αυτήν του Ζέιτενλικ, τελευταία κατοικία για
περισσότερους από 20.500 Γάλλους, Σέρβους, Ιταλούς, Βρετανούς και Ρώσους
στρατιώτες που έπεσαν μαχόμενοι στο Μακεδονικό Μέτωπο του Α’ Παγκοσμίου
Πολέμου, την περίοδο 1914-1918. Γεννήθηκε δέκα χρόνια μετά τη λήξη του
Πολέμου, στον οποίο πήρε μέρος ο παππούς του, και πέρασε τα παιδικά του
χρόνια παρακολουθώντας τον πατέρα του στο μακάβριο έργο της
συγκέντρωσης, μεταφοράς, ταυτοποίησης και ταφής των Σέρβων νεκρών από τα
πεδία των μαχών. Δίπλα στον παππού του, που ήταν ο πρώτος
φύλακας, και στον πατέρα του, που τον διαδέχτηκε, βίωσε την κατασκευή
του σερβικού τομέα της νεκρόπολης, με υλικά (πέτρες, τσιμέντο, μάρμαρα)
που μεταφέρθηκαν από την πατρίδα του, για συμβολικούς λόγους. Το 1936,
σε ηλικία μόλις 8 ετών, ήταν παρών στα εγκαίνια και δεν θα ξεχάσει ποτέ
τον πόνο που ξεχείλιζε. Αιώνιος στρατιώτης. Ο Γιώργος Μιχαήλοβιτς, πάντα
με το δίκοχο και το σερβικό εθνόσημο. «Ήταν μια μέρα που με
σημάδεψε. Ήρθαν γονείς, χήρες και ορφανά των νεκρών, πολλά από τα οποία
δεν πρόλαβαν να γνωρίσουν πατέρα. Δεν περιγράφονται με λόγια αυτά αν δεν
τα ζήσεις. Ο χορτάτος δεν μπορεί να καταλάβει τον νηστικό»,
μας λέει. Τέσσερα χρόνια αργότερα, έζησε και ο ίδιος τον Β’ Παγκόσμιο
Πόλεμο, και είδε τον φύλακα πατέρα του να υποδέχεται τις σορούς άλλων
139 συμπατριωτών του που εκτελέστηκαν από τους ναζί ή πέθαναν από
κακουχίες στο απέναντι στρατόπεδο συγκέντρωσης του Παύλου Μελά. Το 1960,
με τον θάνατο του πατέρα του, ανέλαβε ο ίδιος, φύλακας τρίτης γενιάς
των Μιχαήλοβιτς, σε ηλικία 32 ετών. Πενήντα χρόνια από τότε, δεν έχει
βγάλει από πάνω του τη στολή του Σέρβου στρατιώτη και το δίκοχο με το
εθνόσημο. «Είμαι ταγμένος σε αυτό το καθήκον και είμαι υπερήφανος γι’
αυτό», μας λέει. Ζώντας με την Ελληνίδα γυναίκα του στο οίκημα που του
έχει παραχωρήσει το Σερβικό Προξενείο σε μια γωνιά των κοιμητηρίων,
είναι ο άγρυπνος φύλακας του σερβικού τομέα. Καθαρίζει και περιποιείται
τα μνήματα, ποτίζει τα λουλούδια, ξεναγεί τους επισκέπτες-προσκυνητές
από την πατρίδα του, τακτοποιεί και συντηρεί τα αναθήματα, τα κειμήλια
και το αρχειακό υλικό που φυλάσσεται στο υπόγειο του μαυσωλείου, όπου
υπάρχει οστεοφυλάκιο με τους 5.500 Σέρβους νεκρούς της μάχης του
Καϊμακτσαλάν (Σεπτέμβριος 1916), μιας από τις πλέον φονικές του
Μακεδονικού Μετώπου. «Μετά τόσα χρόνια, νιώθω σαν μέλος μιας πολύ
μεγάλης, σιωπηλής οικογένειας», λέει, ………… Στα πενήντα χρόνια της
θητείας του στο Ζέιτενλικ, ο Γιώργος Μιχαήλοβιτς υποδέχτηκε και ξενάγησε
χιλιάδες συγγενείς θυμάτων, συμπολεμιστές τους και απογόνους τους, που
επισκέπτονται τη νεκρόπολη κάθε χρόνο το τελευταίο Σάββατο του
Σεπτεμβρίου, στον εορτασμό για την επέτειο της διάσπασης του Μακεδονικού
Μετώπου …. Τελευταία επιθυμία του Γ. Μιχαήλοβιτς είναι να κηδευτεί κι
αυτός στο Ζέιτενλικ, τιμής ένεκεν, όπως ο πατέρας και ο παππούς του.
«Νομίζω ότι το δικαιούμαι, αλλά θα αποφασίσει η σερβική κυβέρνηση»,
λέει.
Το
Σερβικό μαυσωλείο στην είσοδο του συμμαχικού νεκροταφείου του A” Π.Π.
(Ζεϊτενλίκ) στη Θεσσαλονίκη. Κατασκευάστηκε τη περίοδο 1928-1936. Σε
λειψανοθήκες στο υπόγειο του μαυσωλείου, φυλάσσονται τα οστά 5.500
Σέρβων που φονεύθηκαν στη περιοχή της Μακεδονίας. Αποτελεί χώρο
προσκυνήματος για τους Σέρβους
Τα Συμμαχικά Νεκροταφεία του
Ζέιτενλικ βρίσκονται στην οδό Λαγκαδά, στη Σταυρούπολη Θεσσαλονίκης και
δημιουργήθηκαν τη δεκαετία του 1920 για την κήδευση 20.500 στρατιωτών
της Αντάντ που πολέμησαν στο Μακεδονικό Μέτωπο στη διάρκεια του Α’
Παγκοσμίου Πολέμου. Για τη δημιουργία τους το ελληνικό κράτος αγόρασε
την έκταση και παραχώρησε στα συμμαχικά κράτη την επικαρπία της. Τα
κοιμητήρια είναι χωρισμένα σε 5 τομείς (Γαλλικό, Σερβικό, Ιταλικό,
Βρετανικό και Ρωσικό), ανάλογα με την εθνικότητα των πεσόντων, και
περιλαμβάνει τα λείψανα 8.089 Γάλλων, 7.500 Σέρβων, 3.000 Ιταλών, 1.600
Βρετανών και 400 Ρώσων πεσόντων.
Βρετανικά στρατιωτικά νεκροταφεία στην Ελλάδα
ενταφιαστεί κυρίως νεκροί μαχητές των δύο παγκοσμίων πολέμων. Μπορεί
κάποιος να αναζητήσεις από το Google. Οι εικόνες που ακολουθούν, δεν
χρειάζονται σχολιασμό.
στρατιωτικό νεκροταφείο του Π. Φαλήρου. Έχουν ταφεί 2.870 νεκροί
στρατιωτικοί της Βρετανικής Κοινοπολιτείας που έπεσαν κατά τον Β” Π.Π.
στην Ελλάδα. Εξ αυτών των ταφών, 596 είναι αγνώστων στοιχείων.
Το Σερβικό μαυσωλείο Kosturnica στη νησίδα Βίδος της Κέρκυρα
Ιστορικά στοιχεία
των συνδυασμένων επιθέσεων των αυστροουγγρικών, γερμανικών και
βουλγαρικών στρατευμάτων, ο Σερβικός στρατό ύστερα από απόφαση της
κυβέρνησης της χώρας, αποχώρησε το έδαφος της Σερβίας και μέσω της
Αλβανίας συμπτύχθηκε προς τα λιμάνια της Αδριατικής προκειμένου να
περισωθεί ότι ήταν δυνατό. Τα υπολείμματα του Σερβικού στρατού,
μαστιζόμενα από το κρύο τη πείνα και τις συνεχείς επιθέσεις Αλβανών
ατάκτων, αφού εγκατέλειψαν τα πυροβόλα και τις εφοδιοπομπές τους,
επιδεικνύοντας μοναδική καρτερία και θάρρος, συγκεντρώθηκαν στο
Μαυροβούνιο και την Αλβανία και από εκεί διεκπεραιώθηκαν με συμμαχικά
πλοία στη Κέρκυρα. Ήταν τόσο πολύ ταλαιπωρημένοι και εξαντλημένοι από
την οδύσσεια της σύμπτυξης μέσα από τα χιονισμένα βουνά της Αλβανίας και
τις αντιξοότητες που αντιμετώπισαν, που καθημερινά πέθαιναν κατά
εκατοντάδες. Οι αρχικά 1.200 περίπου νεκροί, ενταφιάστηκαν στη νησίδα
Βίδος και σε διάφορα νεκροταφεία της Κέρκυρας. Επειδή όμως στη συνέχεια
δεν υπήρχαν άλλοι διαθέσιμοι χώροι για τη ταφή των νεκρών, τα πτώματα
ρίχνονταν στη θάλασσα, σε αυτό που ονομάστηκε «μπλε νεκροταφείο».
Περίπου 9.000 Σέρβοι στρατιώτες κοιμούνται τον αιώνιο ύπνο στο «μπλε
νεκροταφείο. Ο Σερβικός στρατός με τη βοήθεια των συμμάχων και του
ντόπιου πληθυσμού, σύντομα συνήλθε, αναδιοργανώθηκε, εφοδιάστηκε με νέα
υλικά και μεταφέρθηκε στη δυτική Μακεδονία, όπου και αποτέλεσε τη κύρια
δύναμη των συμμάχων για τη διάσπαση του μέτωπου στο Ντομπροπόλιε του
όρους Βόρας το 1918. Το μαυσωλείο εγκαινιάστηκε το 1936 και φιλοξενεί
τις λειψανοθήκες 1.232 Σέρβων στρατιωτικών (των οποίων είναι γνωστά τα
ονόματα) που προηγουμένως είχαν ενταφιαστεί σε νεκροταφεία της Κέρκυρας.
Έξω από το μαυσωλείο και κάτω από μια μεγάλη μαρμάρινη πλάκα,
βρίσκονται οστά άγνωστων Σέρβων στρατιωτών.
Ο Σερβικός ναός-μαυσωλείο του προφήτη Ηλία στη κορυφή του Καϊμακτσαλάν (υψ. 2.524 μ)
Ιστορικά στοιχεία – Η μάχη του Καϊμακτσαλάν το Σεπτέμβριο – Οκτώβριο του 1916
Γερμανό-Βουλγαρικά στρατεύματα κατείχαν το σύνολο της
Ελληνογιουγκοσλαβικής μεθορίου, από τις Πρέσπες μέχρι τη Κερκίνη, και
είχαν οργανώσει την τοποθεσία τους ισχυρά, με αμυντικά έργα ακόμη και
μόνιμης οχύρωσης. Με ιδιαίτερη επιμέλεια είχαν οργανώσει τις κορυφές του
Καϊμακτσαλάν, τον Προφήτη Ηλία (υψ. 2.524 μ.), καθώς και τα ζωτικά
υψώματα στο υψίπεδο Ντομπροπόλιε (Σοκόλ, Κόζιακας, Βετερνίκ). Ο Γάλος
αρχιστράτηγος των συμμάχων, Σαράϊγ, αποφάσισε να εκτελεστούν τον
Σεπτέμβριο του 1916 επιθετικές επιχειρήσεις στη Δυτική Μακεδονία, με
σκοπό τη διάσπαση του Μακεδονικού Μετώπου στη περιοχή του Καϊμακτσαλάν,
τη κατάληψη του Μοναστηρίου και την απώθηση των εχθρικών δυνάμεων πέρα
από το ποταμό Εριγώνα. Η Κυρία Προσπάθεια ανατέθηκε στον Σερβικό στρατό
που θα επεδίωκε να διασπάσει το Γερμανοβουλγαρικό μέτωπο στο
Καϊμακτσαλάν (όρος Βόρας). Στις μάχες που ακολούθησαν από τις 12
Σεπτεμβρίου μέχρι τις 20 Οκτωβρίου 1916, οι Σέρβοι κατέλαβαν ύστερα από
σκληρό και εναλλασσόμενο αγώνα το ύψωμα 2.524 το οποίο και διατήρησαν.
Αλλά απέτυχαν να καταλάβουν τα ζωτικά υψώματα στο Ντομπροπόλιε (καλή
πεδιάδα), τα οποία παρέμειναν στους Βουλγάρους, με αποτέλεσμα το
Μακεδονικό Μέτωπο να μη διασπαστεί. Στις πολύνεκρες μάχες στις κορυφές
του Καϊμακτσαλάν, ο Σερβικός στρατός είχε 5.000 νεκρούς που
ενταφιάστηκαν σε ομαδικούς τάφους. Μετά το τέλος του πολέμου, συγγενείς
των θυμάτων και στρατιώτες που πήραν μέρος στη μάχη του Καϊμακτσαλάν,
έχτισαν τον ναό – μαυσωλείο του Προφήτη Ηλία, αφιερωμένο στη μνήμη των
νεκρών συμπατριωτών τους, χρησιμοποιώντας υπολείμματα υλικών από τη
μάχη. Την ίδια εποχή η επίσημη Ελλάδα τηρούσε «αυστηρή ουδετερότητα»,
ευμενή όμως προς τις Κεντρικές Αυτοκρατορίες.
Το Γερμανικό στρατιωτικό νοσοκομείο στο Μάλεμε της Κρήτης
Ένα Ελληνικό στρατιωτικό νεκροταφείο που ξεφεύγει από τα «καθιερωμένα»
Δοϊράνη, συναντά κάποιος πρώτα το Βρετανικό στρατιωτικό νεκροταφείο
Δοϊράνης και αμέσως στη συνέχεια το Ελληνικό, που ακολουθεί τα πρότυπα
οργάνωσης των Βρετανικών. Το Ελληνικό νεκροταφείο φιλοξενεί τους 102
νεκρούς από την ομώνυμη μάχη του Σεπτεμβρίου του 1918 για τη διάσπαση
του Μακεδονικού μετώπου.
γενικής επίθεσης των συμμαχικών δυνάμεων για τη διάσπαση του Μακεδονικού
μετώπου. Η κυρία επίθεση θα διεξαγόταν στο οροπέδιο του Ντομπροπόλιε
και είχε ανατεθεί στον Σερβικό στρατό. Οι Ελληνοβρετανικές δυνάμεις θα
επιτίθονταν δυτικά και ανατολικά της λίμνης Δοϊράνης, κατά της πολύ
ισχυρά οχυρωμένης Βουλγαρικής τοποθεσίας, με σκοπό να αγκιστρώσουν όσο
το δυνατό μεγαλύτερες εχθρικές δυνάμεις. Αμέσως δυτικά της λίμνης
Δοϊράνης ενήργησε η Μεραρχία Σερρών και αμέσως ανατολικά η Μεραρχία
Κρήτης. Το 3ο Σύνταγμα της Μεραρχίας Σερρών είχε διατεθεί στην 22η
Βρετανική Μεραρχία (που ενεργούσε αριστερά από τη Μεραρχία Σερρών) και
επιτέθηκε με κατεύθυνση την Πυραμίδα (ύψωμα Γκραν Κορονέ). Στο διήμερο
αγώνα η Μεραρχία Σερρών, λόγω των μεγάλων απωλειών που υπέστη, τέθηκε
εκτός μάχης.
συμμετοχή της Ελλάδας στον Α’ Π.Π. αναφέρει, όπως φαίνεται στο πίνακα,
μόνο τις συνολικές απώλειες της Μεραρχίας Σερρών και δεν τις αναλύει σε
νεκρούς και τραυματίες, με αποτέλεσμα να μη γνωρίζουμε τον ακριβή αριθμό
των νεκρών της, πλην αυτών του 3ου Συντάγματος Σερρών. Μπορούμε όμως να εικάσουμε με βάση τις συνολικές απώλειες, ότι οι νεκροί του 1ου και του 2ου Συνταγμάτων της Μεραρχίας Σερρών ήταν πολύ περισσότεροι από τους 146 του 3ου
Συντάγματος. Υπόψη ότι ήταν τέτοια η σφοδρότητα του αγώνα, ώστε η τα
Συντάγματα της Μεραρχίας Σερρών έχασαν σε νεκρούς και τραυματίες τους
περισσότερους αξιωματικούς τους και μεταξύ των νεκρών βρίσκονταν ο
διοικητής του 2ου Συντάγματος Σερρών Συνταγματάρχης Θεόδωρος Μανωλάκης και ο διοικητής του Ι/2 Τάγματος Σερρών Ταγματάρχης Θεόδωρος Παπαλουκάς.
Συντάγματος Σερρών. Οι υπόλοιποι που βρίσκονται; Μπορώ να εικάσω με
βεβαιότητα ότι οι πεσόντες μαχητές που αναπαύονται στο στρατιωτικό
νεκροταφείο Δοϊράνης είναι του 3ου Συντάγματος Σερρών και
περισυλλέγησαν από το σημείο που έπεσαν από τη Βρετανική Μεραρχία. Ίσως
και το νεκροταφείο να έχει κατασκευαστεί από τους Βρετανούς.
πρέπει να έχουν ταφεί στο Στρατιωτικό Κοιμητήριο των Μουριών που
περιλαμβάνεται στην ιστοσελίδα του ΓΕΣ, για το οποίο όμως δεν
καταδεικνύεται η ακριβής θέση του, αλλά ούτε και παρέχονται φωτογραφίες.
Το wikimapia το δίνει στη βόρεια έξοδο του χωριού Σταθμός Μουριών, ενώ η
ιστοσελίδα του ΓΕΣ στη κορυφή του Μπέλες (Κερκίνη).
Γενικά θέματα
Εμείς και οι Ρώσοι
Οι δηλώσεις της κας Ζαχάροβα είναι απαράδεκτες. Έως και προσβλητικές διότι βάλλουν την ιστορική πραγματικότητα και τα πραγματικά δεδομένα.
Γράφει ο Αριστόβουλος
Στο άρθρο που θα ακολουθήσει θα προσπαθήσουμε να πλαισιώσουμε τη σχέση μας με τους Ρώσους μέσα στο χρόνο, προσπαθώντας να αντλήσουμε συμπέρασμα για το πώς θα πρέπει να συσχετιζόμαστε με αυτούς στη σύγχρονη εποχή. Αυτή είναι η αιτία, αν και αφορμή στάθηκαν οι πρόσφατες και συνεχείς δηλώσεις της κας Μαρία Ζαχάροβα την οποία γνωρίζουμε ως εκπρόσωπο τύπου του ρωσικού ΥΠΕΞ και ιδίως από τον Φεβρουάριο 2022 οπότε και ξεκίνησε η ρωσο-ουκρανική σύρραξη. Ιδιαιτέρως δυναμική στις δηλώσεις της, αρκετές φορές εκφραζόμενη κατά τρόπο ωμό, εκφράζει πλήρως τον τρόπο σκέψης της ρωσικής γραφειοκρατίας. Φυσικά να υπογραμμίσουμε ότι θα προσπαθήσουμε να καταδείξουμε την διαχρονική πραγματικότητα και δεν διακατεχόμαστε ούτε από ρωσοφοβία ούτε από ρωσολαγνεία. Διότι αυτή η ταύτιση της κοινωνίας από πάντα και με φανατισμό προς κάποιον ξένο, ειλικρινά ξεπερνά τα όρια.
Επανερχόμαστε στην κα Ζαχάροβα, θα πούμε ότι προέβη σε προκλητικές δηλώσεις προ ολίγων εβδομάδων. Είπε ούτε λίγο ούτε πολύ πως η τουρκική επέμβαση στην Κύπρο το 1974 ήτανε δικαιολογημένη και προκλήθηκε λόγω ελλαδικής επέμβασης στη διακοινοτική σύγκρουση (!!!). Συμπλήρωσε πως η χώρα μας έχει μπλοκάρει την ευρωπαϊκή πορεία των Σκοπίων (πρωτεύουσα, διευκρινίζεται) και αποκάλεσε τη χώρα αυτή ως Δημοκρατία της Μακεδονίας. Αν αφήσουμε στην άκρη το προκλητικό περιεχόμενο που οπωσδήποτε δεν πρέπει να ξεπεραστεί, θα αποκαλύψουμε στη διπλή επίστρωση που υπάρχει τα εξής. Μιλάει για διακοινοτική σύγκρουση εξισώνοντας το 82 με το 18 %, άρα τους τοποθετεί ισότιμα στο χρόνο και στο σήμερα, οπότε υπονοεί λύση του Κυπριακού με δύο κράτη στην Μεγαλόνησο. Επίσης δεν κρατά αποστάσεις από το μακεδονικό ζήτημα που οι Ρώσοι δημιούργησαν περισσότερο από 150 χρόνια τώρα. Προ ολίγων ημερών και μετά την επίσκεψη Ζελένσκι προέβη και πάλι σε ανάλογες δηλώσεις. Κάτι που δεν έχει κάνει, ούτε για την Τουρκία που αποδεδειγμένα συναλλάσσεται με την Ουκρανία, ούτε με τόσες άλλες χώρες που πραγματικά στάζουν δηλητήριο για τη Ρωσία. Γιατί αυτή η σκληρή στάση απέναντι μας? Γιατί τόσο μένος κατά της Ελλάδας? Πάλι προσπαθώντας να δούμε σε βάθος τα πράγματα θα απαντήσουμε ότι έτσι αποτυπώνεται το ρωσικό ζήτημα και ο τρόπος που μας αντιμετωπίζει μια μεγάλη χώρα όπως η Ρωσία.
Οι Ρώσοι είναι απόγονοι των Βίκινγκς που κινήθηκαν ανατολικά από τη Σκανδιναβία. Εθνική τους κοιτίδα, εκεί που άρχισαν να παίρνουν εθνική υπόσταση είναι η περιοχή του Κιέβου, γι αυτό η ουκρανική πρωτεύουσα υπέχει θέση στην ιστορία τους ανάλογη προς την Κωνσταντινούπολη για εμάς. Ταυτίστηκαν με τους υπόλοιπους Σλάβους κι έτσι μορφοποιήθηκαν ως έθνος, ασπάστηκαν το Χριστιανισμό οπότε απέκτησαν σχέσεις με το Βυζάντιο. Είχανε κι αυτοί Καίσαρα (= Τσαρ, Τσάρος) κατά τα ρωμαϊκά πρότυπα, ως μια από τις πλέον ισχυρές χώρες της Ευρώπης. Ο Μεγάλος Πέτρος στις αρχές του 16ου θα ενώσει όλα τα ρωσικά πριγκιπάτα (μικρές Ρωσίες) και θα γίνει ο Τσάρος πασών των Ρωσιών, φτιάχνοντας μια τεράστια χώρα που από τότε βρίσκεται σε έντονο συσχετισμό και ανταγωνισμό ισχύος προς τις άλλες ισχυρές ευρωπαϊκές χώρες (Μεγάλη Βρετανία & Γαλλία κυρίως, Γερμανία δευτερευόντως). Μέσα σε αυτό το πλαίσιο εντάσσεται και ο τρόπος με τον οποίο διαχρονικά μας αντιμετωπίζει/χειρίζεται αυτή η μεγάλη χώρα. Από τότε ισχύει το απαράβατο στην ρωσική πολιτική ότι η Ρωσία έχει δύο συμμάχους μόνο. Το στρατό της και το ναυτικό της, αφού ακόμη δεν είχε ανακαλυφθεί η αεροπορία ούτε οι μυστικές υπηρεσίες είχανε μορφοποιηθεί. Με τον τρόπο αυτό έχει πορευτεί είτε ως τσαρική, είτε ως σοβιετική, είτε ως Ρωσία που προέκυψε μετά τη διάλυση της ΕΣΣΔ. Και να υπογραμμίσουμε πως διακατέχεται από άριστη ιστορική μνήμη και αυταπάρνηση στην ευόδωση των εθνικών της συμφερόντων. Το μόνο που μετέβαλλε δραστικά μετά το τέλος του Β΄ΠΠ ήτανε όπως η αυτοπροστασία της να μην χρειαστεί να ξαναλάβει χώρα μέσα στο εθνικό της έδαφος αλλά με κάθε τρόπο έξω από αυτό, αφού ναι μεν οι εισβολείς διαχρονικά συνετρίβησαν στην αχανή ρωσική ενδοχώρα, όμως και το ρωσικό τίμημα ήτανε πάντα βαρύ.
Ερχόμενοι στις τρέχουσες καταστάσεις θα επισημάνουμε ότι δυστυχώς οι ελληνο-ρωσικές σχέσεις έχουν σχεδόν διαρραγεί συνεπεία της άκρατης υποστήριξης προς την Ουκρανία, χωρίς κάποια σοβαρά ανταλλάγματα για εμάς, λαμβάνοντας υπόψη ότι η Ουκρανία και πριν τον πόλεμο είχε πολύ ισχυρούς δεσμούς με την Τουρκία. Για μια ακόμη φορά η ελληνική διπλωματία λειτούργησε παρορμητικά και με συναισθηματισμούς. Φυσικά ανήκουμε στο δυτικό κόσμο και μετέχουμε στις ευρω-ατλαντικές δομές αλλά έχουμε προβεί σε θέσεις κατά τρόπο καυστικό και δίχως να έχουμε πετύχει κάποιο αντάλλαγμα στο γεωπολιτικό χώρο που ανήκουμε (…). Η Ρωσία σε μεγάλο χρονικό διάστημα της διακυβέρνησης Ερντογάν έχει αναπτύξει ισχυρές σχέσεις με την Τουρκία. Είναι πάγια προσπάθεια οικειοποίησης μιας χώρας με την οποία έχει πολεμήσει 13 φορές ώστε να μπορέσει να φέρει διαταραχή στα εσωτερικά του ΝΑΤΟ και να εξυπηρετήσει καλύτερα το ρωσικό ζήτημα. Και πρέπει να καταλάβουμε κάποτε ως πολιτεία και κυρίως ως κοινωνία ιδίως ότι οι Ρώσοι πάντα μας έβλεπαν ως κατάλληλο μοχλό για να εξυπηρετήσουν τα δικά τους συμφέροντα κι επειδή ποτέ δεν είχανε την πρωτοκαθεδρία σε αυτό ένεκα Μεγάλης Βρετανίας και μετέπειτα ΗΠΑ, δεν είναι λίγες οι φορές που μας άφησαν ξεκρέμαστους και βορά στον ασιάτη γείτονα.
Στο σημείο αυτό πρέπει να καταγράψουμε και τους δεσμούς του Ορθόδοξου Δόγματος που μας συνδέουν ήδη από τον 8ο αι. οπότε οι Άγιοι Κύριλλος & Μεθόδιος προσηλύτισαν τους Ρως στο Χριστιανισμό. Το ομόδοξο λοιπόν είναι άλλη μια παγίδα στην οποία πέφτουμε από μόνη μας, αφού διαχρονικά πάντα περιμένουμε ότι κάποιος ξένος θα έλθει να μας σώσει και να κάνει αυτό που εμείς οφείλουμε για τους εαυτούς μας. Εδώ να διευκρινίσουμε πως πρόκειται για μια δοξασία βαθιά ριζωμένη στους αιώνες που έχει απαρχή το 1279 και μια προφητεία του μοναχού Ιερώνυμου Αγαθάγγελου σε μια εποχή που μόλις έχει επανακτηθεί η Κωνσταντινούπολη από τους Λατίνους και ξεκινά το ύστερο Βυζάντιο με το προδιαγεγραμμένο τέλος. Αν και οι Έλληνες στη νεότερη ιστορία τους έχουν αντλήσει τεράστια ψυχικά αποθέματα από τις θρησκευτικές δοξασίες και επέζησαν από το στυγνό και βάρβαρο οθωμανό κατακτητή, δεν πρέπει να αγκυρωνόμαστε πάντοτε σε αυτές. Άλλωστε ένας σπουδαίος Άγιος που είναι και σύγχρονος μας ο Παΐσιος Ο Αγιορείτης, έχοντας και επίγνωση του σύγχρονου κόσμου εκτός από το χάρισμα της προ-όρασης, αναφέρθηκε σε αυτό το «ξανθό γένος» που θα συμμετάσχει σε μεγάλα γεγονότα. Το οποίο και θα κατέβει προς τα κάτω για τα δικά του συμφέροντα (αποκλειστικά) ενώ δεν παρέλειψε να νουθετήσει όπως προσπαθήσουμε να μείνουμε μακριά από τα γεγονότα αυτά. Δεν κατηγορούμε τις δοξασίες μας ούτε στεκόμαστε σκωπτικά απέναντι σε θρησκευτικές πεποιθήσεις. Ο Άγιος Παΐσιος όμως μας λέει καθαρά πως πρέπει να (αυτό) προστατεύουμε τα του οίκου μας και να μην προβαίνουμε σε συναισθηματικές παρορμήσεις.
Ας προσπαθήσουμε τώρα και με ψύχραιμη διάθεση να δούμε πως μας έχουνε αντιμετωπίσει οι Ρώσοι στο διάβα της ιστορίας. Από τη στιγμή που η Μεγάλη Αικατερίνη συλλαμβάνει την ιδέα πως το ρωσικό ζήτημα θα εξυπηρετηθεί καλύτερα μόνο εάν βρει πρόσβαση προς τη Μεσόγειο, οι Έλληνες μπαίνουμε στη ρωσική εξίσωση γεωπολιτικού σχεδιασμού. Εκμεταλλευόμενοι τη δουλεία θα μας παρασύρουν με υποσχέσεις στην έκρηξη της Επανάστασης του 1770, που λίγο έλειψε να καταστεί ολέθρια για την ύπαρξη μας. Ξεσήκωσαν το Μοριά, έταξαν βοήθεια δια του Ορλώφ η οποία περιορίστηκε σε ένα κασόνι όπλα (ελέγχεται κι αυτό) και παρείχαν στρατιωτικό ιματισμό. Αποχώρησαν ανερυθρίαστα και οι Τούρκοι κατά την προσφιλή τους μέθοδο ξέσκισαν το εντόπιο πληθυσμό της Πελοποννήσου και αύξησαν την καταπίεση σε άλλα μέρη, ως άλλη μια ιστορική καταβολή για το πόσο καλά περνούσαν οι ομοεθνείς στην τουρκική γη της Επαγγελίας…. Λίγο αργότερα η τσαρίνα πέτυχε την Συνθήκη του Κιουτσούκ Καϊναρτζή (1774) και παρουσιάστηκε πλέον ως η προστάτιδα των ορθοδόξων…. Μπορεί να εκμεταλλευτήκαμε ως ελληνισμός τις προβλέψεις της συνθήκης αυτής αλλά να μην αυταπατόμαστε ότι φτιάχτηκε για εμάς….. Μετά από λίγα χρόνια οι Ρώσοι από κοινού με τους Τούρκους θα καταλάβουνε τα Επτάνησα, όχι φυσικά για να τα απελευθερώσουν αλλά για να αντιμετωπίσουν τη Γαλλία του Ναπολέοντα που ετοιμαζότανε να σαρώσει τα πάντα. Και για να έχουνε μια προνομιακή σχέση με την πολύφερνη οθωμανική νύφη…..
Στην επανάσταση του 1821 η Ρωσία αποτελούσε ιδρυτικό μέλος της ανελεύθερης Ιεράς Συμμαχίας (1815) και μας απέδειξε πολλές φορές πως δεν κόπτεται για εμάς. Ο τσάρος αποκήρυξε τον Αλέξανδρο Υψηλάντη που είχε διατελέσει υπασπιστής του και η οικογένεια του υπήρξε από τις κορυφαίες της ρωσικής υψηλής κοινωνίας. Δεν κίνησε ούτε ένα λόχο στις Παραδουνάβιες Ηγεμονίες όπου κι εξερράγη η Επανάσταση, σε μια συμβολική κίνηση που θα κτυπούσε καίρια την παραπαίουσα οθωμανική αυτοκρατορία. Δεν νοιάστηκε δε, ούτε ανθρωπιστικά να ενδιαφερθεί για τον Υψηλάντη τον οποίο άφησε έρμαιο ¨φιλοξενίας¨ στις αυστριακές φυλακές… Δεν υποστήριξε στο ελάχιστο ούτε τον Δημήτριο Υψηλάντη όταν κατέβηκε στην Πελοπόννησο το 1821. Αντιθέτως κι ενώ σοβούσαν οι εμφύλιες διαμάχες μας άδραξε την ευκαιρία να τελειώσει το ενοχλητικό ζήτημα. Πρότεινε να δημιουργηθούν 3 αυτόνομες περιοχές (Πελοπόννησος, Στερεά & Νήσοι) υποτελείς πλήρως στο Σουλτάνο. Δεν είναι μόνο η πρόθεση να τελειώσει το ζήτημα, αλλά και η ραδιουργία όπως διασπαστούνε οι Έλληνες και να γιατί όχι να σβήσουν εντελώς μέσα στο τουρκικό χωνευτήρι. Στη ναυμαχία του Ναυαρίνου (1827) ο ρωσικός στόλος συμμετείχε ενεργά μεν, αλλά ούτε την προκάλεσε ούτε την επιδίωξε. Συμμετείχε στο τυχαίο γεγονός ώστε να μην απολεσθεί στρατηγικό κεφάλαιο προς όφελος των Βρετανών…. Σε όσους αντιδιαστείλουν ότι με τον ρωσο-τουρκικό πόλεμο 1828-29 και τη Συνθήκη της Αδριανούπολης μας έδωσαν την ελευθερία μας, θα απαντήσουμε πως πρόκειται για μεγάλη πλάνη. Διότι υπό τον Μέγιστο των Ελλήνων Κυβερνήτη Ιωάννη Καποδίστρια η Επανάσταση αναζοπυρώθηκε κι απείλησε σθεναρά την οθωμανική αυτοκρατορία, οπότε άρπαξε την ευκαιρία η Ρωσία να κτυπήσει τον μεγάλο ασθενή για να επιτύχει τα συμφέροντα της. Διότι το ελληνικό ζήτημα είχε πάρει μια δυναμική ολοκλήρωσης κι η Ρωσία είχε μείνει πίσω στον αγώνα δρόμου για την επιρροή του μελλοντικού ελληνικού κράτους. Συμπεριέλαβε λοιπόν την ευόδωση της ελληνικής επανάστασης διότι έτσι ξαναέμπαινε δυναμικά στο παίγνιο συσχετισμού προς τη Μεγάλη Βρετανία. Οπότε δεν τους οφείλουμε την ανεξαρτησία μας όπως έχουνε προσπαθήσει να μας παρουσιάσουνε.
Ο Κριμαϊκός πόλεμος (1854-56) υπέχει σημαντική θέση στη νεώτερη ευρωπαϊκή ιστορία και στη διαμάχη Ρώσων προς Βρετανούς και Γάλλους. Στον πόλεμο αυτό ο Όθωνας με ειλικρινή ελατήρια και επιδιώκοντας τη λύτρωση υπόδουλων Ελλήνων τάχθηκε ανοικτά υπέρ των Ρώσων χωρίς συμφωνία για ανταλλάγματα και με ολέθριες συνέπειες για εμάς. Αρχικά με τον αποκλεισμό του λιμένος Πειραιώς οπότε επήλθε λιμός στη χώρα, κάτι για το οποίο οι Ρώσοι δεν έκαναν τίποτε για να ανακουφίσουν την Ελλάδα που τους υποστήριξε. Στη συνέχεια δε και μετά το 1870 θα εμπνευστούν το Μακεδονικό ζήτημα το οποίο και θα εγείρουν εκ του μηδενός. Είχανε πλέον καταλάβει ότι δεν μπορούνε λόγω βρετανικής εμπλοκής να διαδραματίσουν τον πρωτεύοντα ρόλο που επιθυμούσαν στην ελληνική χερσόνησο κι ότι κάπως αλλιώς έπρεπε να υποστηρίξουν την κάθοδο τους προς τη Μεσόγειο. Οπότε χρησιμοποίησαν τη Βουλγαρία ως πολιορκητικό κριό επαναφέροντας την προ χιλίων ετών σύγκρουση ισχύος μεταξύ Βυζαντινής Αυτοκρατορίας και Βουλγαρικού μεσαιωνικού κράτους. Και με μεγαλύτερη ένταση εφόσον επεδίωξαν να αλλοιωθεί η ελληνική ταυτότητα των πληθυσμών της Μακεδονίας. Σε αυτή την πεπατημένη βρίσκεται η δήλωση της κας Ζαχάροβα περί Δημοκρατίας της Μακεδονίας, σε μια πιο σύγχρονη έκδοση της αρχικής κατεύθυνσης για αλλοίωση της Ελληνικής Μακεδονίας. Οι Ρώσοι σε μια ανάγνωση πως οι Αμερικανοί έχουνε τοποθετηθεί ισχυρά στα Βαλκάνια από το 1990 και μετά, προκειμένου να συντηρήσουν την επιρροή τους έσπευσαν να αναγωρίσουν τα Σκόπια ως Μακεδονία (1991) αλλά και να υπεραμυνθούν ότι το γειτονικό κρατίδιο είναι ριγμένο (!!!) από την κατάπτυστη Συμφωνία των Πρεσπών.
Συνεχίζοντας το διάβα της ιστορίας κι ενώ ο κόσμος μετά τον Α΄ΠΠ έπαιρνε νέα μορφή με τη Σοβιετική Ένωση να δημιουργεί νέα και κοσμοϊστορικά δεδομένα προβήκαμε σε μια αψυχολόγητη ενέργεια. Με αστοχία για την οποία δεν έχει κατηγορηθεί όσο πρέπει ο Βενιζέλος εμπλακήκαμε ενεργά στη διελκυστίνδα συμφερόντων των Σοβιετικών προς τους Γάλλους (κυρίως) και Βρετανούς, χωρίς κανένα αντάλλαγμα. Κι αν 100 και πλέον χρόνια μετά πιστεύουμε ότι με αυτό οι καλοί Αγγλο-γάλλοι μας άνοιξαν το δρόμο για τη Μικρά Ασία και την ευόδωση προαιώνιων πόθων, μάλλον δεν έχουμε μάθει γρι από τα ιστορικά διδάγματα. Δημιουργήσαμε μια άσκοπη/άστοχη αντιπαλότητα προς τη Σοβιετική Ρωσία την οποία πληρώσαμε πολύ ακριβά στο μικρασιατικό και ποντιακό πεδίο. Διότι δεν πρέπει να μας διαφεύγει ότι ο Κεμάλ εκκίνησε κατά την κομμουνιστική πολιτική σκέψη, άσχετα αν μετάβαλλε πολιτική αργότερα. Κι όσο για λόγους ιστορικής ουδετερότητας πρέπει να πούμε ότι πριν εκπνεύσει η τσαρική Ρωσία υποστήριξε ενεργά τον Ποντιακό Ελληνισμό, άλλο τόσο πρέπει να πούμε ότι οι Σοβιετικοί πρώτοι ενίσχυσαν τον ρακένδυτο στρατό του Κεμάλ με χρήματα, χρυσό και όπλα. Και πρέπει να αποτραβηχθούμε από την παγίδα ότι τότε οι Ρώσοι ήτανε καλοί και μετά κακοί. Οι Ρώσοι όπως όλοι οι ξένοι είναι καλοί μόνο για τον εαυτό τους. Και εμείς θα πρέπει να είμαστε προσεκτικοί για εμάς. Γι αυτό θεωρούμε ατόπημα ιστορικής επανάληψης την τοποθέτηση μας σθεναρά και φανατικά κατά των Ρώσων στη σύγκρουση τους με τους Ουκρανούς. Ελπίζουμε να μην έχει ολέθριες συνέπειες για τα εθνικά μας συμφέροντα και θα προτείναμε ότι πριν ακόμη οι υπόλοιποι ευρωπαίοι πράξουνε κάτι ανάλογο να σπεύσουμε από τώρα να επανεκιννήσουμε τις ελληνο-ρωσικές σχέσεις, κατά τα ανάλογα της αμερικανο-ρωσικής προσπάθειας επανεκκίνησης.
Στο μεσοπόλεμο η Σοβιετική Ρωσία θα «απογειώσει» τις ανθελληνικές της θέσεις και θα θέσει το Μακεδονικό ζήτημα σε νέα βάση με στόχο την απόσχιση από τον εθνικό ελληνικό κορμό ώστε να δημιουργηθεί ένα «μακεδονικό κρατικό προϊόν» που με τον προσεταιρισμό του θα καθιστούσε την Ελληνική (και μόνο) Μακεδονία ρωσικό λιμένα εξόδου προς τη Μεσόγειο παρακάμπτοντας τα Στενά που κατέχει η καιροσκοπική Τουρκία. Η Γ’ Διεθνής θα το συμπεριλάβει στα πρακτικά της κι αυτό θα διαποτίσει την κομμουνιστική αντίληψη στα Βαλκάνια. Θα αποτελέσει δε εκείνη τη μαγιά που θα εκμεταλλευτεί ο δόλιος Τίτο για να προκαλέσει την αιγιακή μακεδονική εθνογένεση της περιφέρειας που ήτανε γνωστή ως Βαρδαριά (Vardarska) …. Κατά την πρώτη φάση του Β΄ΠΠ η ΕΣΣΔ δεν θα βοηθήσει διόλου την Ελλάδα καθόσον μέχρι το 1941 δεσμευότανε με Σύμφωνο (Ρίμπεντροπ – Μολότωφ) προς τη ναζιστική Γερμανία. Και καλύτερα για να είμαστε δίκαιοι, διότι εάν επρόκειτο για καμιά βοήθεια ανάλογης της βρετανικής που μόνο σκοπό είχε να διεγείρει τους ναζί, καλύτερα που δεν υπήρξε… Οφείλουμε επίσης να παραδεχθούμε ότι κατά τη φάση της γερμανικής κατοχής δεν μπλέχθηκε στις εμφύλιες διαμάχες και σίγουρα δεν ενίσχυσε τις προσπάθειες του ΚΚΕ υπό το ΕΑΜ/ΕΛΑΣ για υφαρπαγή της εξουσίας. Και τήρησε όσα για τη χώρα μας είχε συμφωνήσει με τη Βρετανία. Στα Δεκεμβριανά ακολούθησε ανάλογη πορεία. Όμως καθώς αυτά (αρχικά) και ο εμφύλιος 1946-49 αποτέλεσαν το πεδίο όπου μορφοποιήθηκε η ψυχροπολεμική αντιπαράθεση που επακολούθησε έως το 1989, παρακολούθησε τις εξελίξεις σχεδόν από κοντά. Το λέμε αυτό διότι ήθελε να βρίσκεται σε μπρα ντε φερ προς τους αγγλοσάξωνες, ενώ μπορούσε με μια ξεκάθαρη εντολή προς το ΚΚΕ και το ΔΣΕ να απαιτήσει κομμουνιστική πειθαρχία και να πάψει τη δράση τους. Δεν το έκανε, αλλά δεν μπορούμε να πούμε ότι και τους ενίσχυσε ιδιαίτερα.
Μεταπολεμικά η Ρωσία προσπάθησε να διαδραματίσει ρόλο στην Ανατολική Μεσόγειο, αρχικά με προσεταιρισμό της Αιγύπτου και κυρίως με τη Συρία του πατρός Άσσαντ, όπου δημιούργησε αερο-ναυτικές βάσεις γι αυτό και η σθεναρή επί 14 ετών υποστήριξη της Συρίας του υιού Άσσαντ που πλέον μένει στη Μόσχα. Η Ρωσία δεν προκάλεσε το Κυπριακό ούτε μετήλθε τις δόλιες βρετανικές μεθοδεύσεις. Παρακολούθησε τις εξελίξεις στις αρχές της δεκαετίας του 60, με νωπές τις δάφνες οικειοποίησης της Κούβας. Οπότε και η αδικαιολόγητη (πέρα ως πέρα) κίνηση του Μακάριου με την είσοδο της Κύπρου στους Αδέσμευτους, ευνόησε τη διακριτική της εμπλοκή με παροχή οπλισμού προερχόμενου από το ανατολικό μπλοκ. Εκεί όμως που βρίσκεται η κακή ρωσική συνδρομή είναι στη συνεισφορά της για τη διχοτόμηση της Κύπρου. Διότι ο ΥΠΕΞ Γκρομίκο (εποχή Μπρέζνιεφ) πριν ακόμη την τουρκική εισβολή μίλησε περί ισόρροπης λύσης και πιθανής ομοσπονδίας δύο κοινοτήτων. Είναι ακριβώς όσα είχε προτείνει ο Ντενκτάς ήδη από τη δεκαετία 60 και τα οποία μετέτρεψε σε ΔΔΟ (Δικοινοτική Διζωνική Ομοσπονδία) που από το 1974 και μετά έχουμε κάνει παντιέρα στο εθνικό μας ζήτημα…. Δυστυχώς σε αυτή την διπλωματική βάση εδράζεται η δήλωση της ρωσίδας αξιωματούχου. Οπότε πρέπει πάντα να είμαστε προσεκτικοί ως χώρα, διότι οι μεγάλες δυνάμεις διαθέτουν ισχυρή ιστορική μνήμη κι όχι «έπεα πτερόεντα».
Ακόμα πιο σύγχρονα η Ρωσία καθώς ανέκαμπτε (δεκαετία 2000) τοποθετήθηκε με ένα νέο τρόπο για την εξυπηρέτηση του ρωσικού ζητήματος και την εδραίωση της στην παροχή ενέργειας προς τη δυτική Ευρώπη. Ο αγωγός Μπουργκάς (Πύργος) Βουλγαρίας – Αλεξανδρούπολης υπήρξε ένα φιλόδοξο σχέδιο που παρέκαμπτε (και) τα Στενά. Όμως όταν ο αγγλοσαξωνικός παράγοντας σθεναρά αντιτέθηκε στο επιχείρημα αυτό (South Stream) η Ρωσία του Βλαδίμηρου Πούτιν μετέβαλλε γραμμή. Κι έτσι κινήθηκε διαφορετικά με τον τουρκικό διάδρομο (Turkish Stream)…. Με αυτό αλλά και όλα τα προηγούμενα που καταγράψαμε, πρέπει να διερωτηθούμε τι είναι τέλος πάντων αυτή η Ρωσία απέναντι μας. Εκλαϊκευμένα θα πούμε ότι είναι μια μεγάλη χώρα με τα εθνικά της συμφέροντα. Ούτε να την δαιμονοποιήσουμε αλλά ούτε και την θεωρούμε άγγελο μας. Αυτή η παιδιάστικη ταύτιση ή αποστροφή προς κάποιους της Ρωσίας συμπεριλαμβανομένης θα πρέπει κάποτε να αναιρεθεί. Θα ήτανε μια καλή συνεισφορά της μεταπολίτευσης στο βιβλίο της ιστορίας αν και παίρνει σταθερά βαθμό κάτω από τη βάση στο θέμα αυτό. Και προς επίρρωση όσων υποστηρίζουμε, ποια άραγε είναι η θέση της Ρωσίας στο ζήτημα των θαλασσίων ζωνών και των τουρκικών απαιτήσεων? Δεν ενθυμούμαστε ποτέ να μίλησε περί της μέσης γραμμής στο Αιγαίο όπως κι αυτή έχει πράξει στον Εύξεινο Πόντο. Τα μειωμένα ελληνικά χωρικά ύδατα ήδη από την εποχή της Σοβιετικής Ένωσης την εξυπηρετούσαν λόγω ευκολίας διέλευσης και μόνιμων αγκυροβολίων στα διεθνή ύδατα όσο δεν καθορίζονται στις πραγματικές διαστάσεις τους και αποτελέσουν αιγαιλίτιδα ζώνη και υφαλοκρηπίδα της χώρας μας.
Κλείνοντας θα πούμε ότι οι δηλώσεις της κας Ζαχάροβα είναι απαράδεκτες. Έως και προσβλητικές διότι βάλλουν την ιστορική πραγματικότητα και τα πραγματικά δεδομένα. Είναι όμως ρεαλιστικές κι εκφράζουν με ωμό τρόπο πως μια μεγάλη χώρα τοποθετείται για τα συμφέροντα της. Ακόμη και στην επίκληση του ομόδοξου ορισμένων, θα απαντήσουμε ότι αιώνες τώρα δεν έχει υποστηριχθεί η ορθόδοξη νησίδα του Οικουμενικού Πατριαρχείου μέσα στην τουρκική θάλασσα. Τουναντίον, συμφέρει η υποβάθμιση του και η ανάδειξη του Πατριαρχείου Μόσχας στην πρωτοκαθεδρία της Ορθοδοξίας. Συνεπώς και συμπερασματικά, με τη Ρωσία θα πρέπει να είμαστε προσεκτικοί και να επιδιώκουμε καλές σχέσεις μαζί της διότι αποτελεί μια παγκόσμια παράμετρο που δεν πρέπει να αγνοήσουμε. Και σύντομα να το επιδιώξουμε αυτό, δεν μας προσφέρει τίποτε η δεδηλωμένη αποστροφή της. Μπορούμε να κρατήσουμε αποστάσεις αλλά να έχουμε σχέσεις. Το βέβαιο είναι πως δεν πρέπει να ¨πλανόμαστε πλάνην οικτρά¨ ότι η Ρωσία με την οποία ασχοληθήκαμε εκτενώς στο άρθρο μας (ή όποιος άλλος) θα προστρέξει να μας βοηθήσει αφού η ιστορική πορεία των γεγονότων 250 χρόνια (τουλάχιστον) δεν το επιβεβαιώνει. Η Ρωσία έχει (μόνο) τους συμμάχους που μνημονεύσαμε στην αρχή του άρθρου μας.
Γενικά θέματα
Η Συμφωνία για τη Γάζα κατέρρευσε : τι θα μπορούσε να την επαναφέρει;
Καταστέλλοντας κάθε παράγοντα πολιτικής καταπίεσης, φτώχειας και ανέχειας, καθώς και εγκληματικότητας, είτε θα συμφωνήσουν τα δύο μέρη στο παρόν Σχέδιο Τραμπ, είτε θα προταθεί νέο. Σίγουρα πάντως παθογένειες κοινωνικές όπως η τρομοκρατία και η αξιοποίηση της από έξωθεν δυνάμεις (Ιράν, Τουρκία) θα εξακολουθούν να καταδυναστεύουν τον ντόπιο πληθυσμό, όσο οι συνθήκες τις καθιστούν ρυθμιστές εξελίξεων.
Γράφει ο Δημήτρης Φούκας
Εδώ και 3 ημέρες υπάρχει ένας διαρκής αναβρασμός στη Μέση Ανατολή λόγω της αλληλοκατηγορίας Ισραήλ και ΧΑΜΑΣ για τη μη τήρηση των όρων της εκεχειρίας των 28 σημείων που ο Πρόεδρος των ΗΠΑ Ντ. Τραμπ συνέταξε. Παρά την αρχική συμφωνία των 2 πλευρών η τελευταία εβδομάδα σημαδεύτηκε από συμπλοκές και κατηγορίες προς τη ΧΑΜΑΣ για άρνηση παράδοσης σωρών ομήρων.
Τώρα υπάρχει ένα μεγάλο κενό στο τι θα συμβεί εν τέλει. Ο γράφων εκτιμά πως δεδομένης της θέλησης των ΗΠΑ και των σχεδίων τους στην περιοχή η κρίση θα λήξει. Το παρόν κείμενο θα ήθελε να θίξει μια πτυχή που μπορεί να αξιοποιηθεί προς τη θετική κατεύθυνση :οι κοινωνικές ισορροπίες των ντόπιων Αραβικών πληθυσμών.
Το ζήτημα της διαμάχης Ισραήλ και Αράβων ήταν η σύμφωνα με τους δεύτερους εισβολή των Εβραίων και κατάληψη της Αραβικής γης της Παλαιστίνης. Τα ιστορικά αρχεία της Βρετανικής Διοίκησης στην περιοχή έως το 19ο αιώνα αναφέρουν 20.000 Εβραίους κατοίκους, ενώ η Βρετανία είχε μοιράσει στα 2 την περιοχή μεταξύ Παλαιστίνης και Υπεριορδανίας (σημερινής Ιορδανίας). Άρα παρά τη μετανάστευση Εβραϊκού πληθυσμού από την Ευρώπη κρυφά στην περιοχή, η Εβραϊκή παρουσία ποτέ δεν έπαψε στην περιοχή να υπάρχει. Άρα κατ ουσίαν οι “ρίζες” των συγκρούσεων είναι ιστορικά αβάσιμες.
Έπειτα σε κοινωνικό ανθρωπολογικό επίπεδο ο Αραβικός κόσμος δεν είναι ενιαίος θρησκευτικά και πολιτικά. Γεμάτος πολιτικές και κοινωνικές ανισότητες, όπως και ζητήματα πολιτικής αστάθειας. Οι συγκρούσεις μεταξύ σουνιτών και σιιτών, η φτώχεια των κατώτερων κοινωνικών στρωμάτων, προβλήματα χρήσης νερού, εμφύλιες συγκρούσεις είναι μερικά από τα χαρακτηριστικά των Αραβικών χωρών. Οι κάτοικοι της Γάζας δεν γίνονται δεκτοί για φιλοξενία από καμιά άλλη Μουσουλμανική χώρα της περιοχής.
Όλα αυτά θα ήταν μια καλή ευκαιρία για το Ισραήλ να “προσεγγίσει” φιλικά και να καλύψει τα κενά των κοινωνιών αυτών. Διαθέτει πανεπιστήμια και μορφωμένο δυναμικό ερευνητικό, το οποίο μπορεί να υποδείξει στο Ισραηλινό Κράτος σχεδιασμούς Γενικής Πρόληψης, ώστε να μην συνεχίσουν να δημιουργούνται επικίνδυνα τρομοκρατικά και εγκληματικά Δίκτυα. Ως Μέτρα Γενικής Πρόληψης η Εγκληματολογία ονομάζει τις κοινωνικές παρεμβάσεις Ερευνητικών Τμημάτων από Πανεπιστήμια και Κρατικών Φορέων για καταστολή παραγόντων που ωθούν άτομα ή κοινωνικές ομάδες σε παράνομες ή βίαιες δραστηριότητες.
Τα τελευταία ως μορφή εγκληματικότητας έχουν πάντα κοινωνικά εφαλτήρια. Η θεωρία του T. Sellin και η αντίστοιχη του Sutherland (διαφορικός συγχρωτισμός) για την επίδραση του κώδικα αξιών της τοπικής κοινωνίας και τη διαμάχη αντίθετων μεταξύ τους κωδίκων αξιών αποδεικνύουν πώς η φτώχεια και ο εθνικισμός – θρησκευτικός φανατισμός θα “ξαναγεννήσουν” τη ΧΑΜΑΣ όσες εκκαθαρίσεις ηγετών κι αν γίνουν.Το ίδιο ισχύει και για τη ΧΕΖΜΠΟΛΑΧ.
Το 2006 η ΧΑΜΑΣ εξελέγη στις τοπικές εκλογές στη Γάζα και το πρώτο διάστημα είχε δεχτεί την υποστήριξη του λαού λόγω της κάλυψης βασικών αναγκών βιοπορισμού. Η ΧΕΖΜΠΟΛΑΧ στο Λίβανο πέραν την στρατιωτικής δύναμης της τα έτη 1990 και 2009 εξελέγη με έδρες στο Κοινοβούλιο της χώρας ενώ το 2011 συνέβαλλε στην πτώση της κυβέρνησης Χαρίρι. Όλα αυτά δε θα γίνονταν χωρίς λαϊκή αποδοχή της οργάνωσης.
Σε γεωπολιτική βάση πώς θα μπορούσε να “μεταφραστεί” η παραπάνω προσπάθεια προσέγγισης του λαού της Γάζας μέσω Γενικής Πρόληψης; Καταστέλλοντας κάθε παράγοντα πολιτικής καταπίεσης, φτώχειας και ανέχειας, καθώς και εγκληματικότητας, είτε θα συμφωνήσουν τα δύο μέρη στο παρόν Σχέδιο Τραμπ, είτε θα προταθεί νέο. Σίγουρα πάντως παθογένειες κοινωνικές όπως η τρομοκρατία και η αξιοποίηση της από έξωθεν δυνάμεις (Ιράν, Τουρκία) θα εξακολουθούν να καταδυναστεύουν τον ντόπιο πληθυσμό, όσο οι συνθήκες τις καθιστούν ρυθμιστές εξελίξεων.
Γενικά θέματα
Αλεξανδρούπολη: Το φαινόμενο Airbnb παίρνει διαστάσεις «επιδημίας» στην πόλη του Έβρου
Η Αλεξανδρούπολη καταγράφει άλμα 144% στα Airbnb καταλύματα την τελευταία διετία. Τουρίστες, κυρίως από Τουρκία, ενισχύουν την πληρότητα στην πρωτεύουσα του Έβρου – όλα όσα δείχνουν τα νέα στοιχεία.
Η Αλεξανδρούπολη καταγράφει άλμα 144% στα Airbnb καταλύματα την τελευταία διετία. Τουρίστες, κυρίως από Τουρκία, ενισχύουν την πληρότητα στην πρωτεύουσα του Έβρου – όλα όσα δείχνουν τα νέα στοιχεία.
Σε τροχιά εκρηκτικής ανάπτυξης εισέρχεται η Αλεξανδρούπολη στον τομέα των βραχυχρόνιων μισθώσεων, με τα επίσημα στοιχεία να καταγράφουν διπλασιασμό των καταλυμάτων τύπου Airbnb από το 2023 έως το 2025 και εκτιμήσεις που μιλούν για νέα άνοδο ως το 2026.
Η δυναμική αυτή παρουσιάστηκε στο πλαίσιο της φετινής έκθεσης Philoxenia 2025 στη Θεσσαλονίκη από τον Σύνδεσμο Εταιρειών Βραχυχρόνιας Μίσθωσης Ακινήτων, αναδεικνύοντας την Αλεξανδρούπολη σε έναν από τους κορυφαίους ανερχόμενους προορισμούς στη Βόρεια Ελλάδα.
+144% αύξηση σε σχέση με το 2023
+46,9% αύξηση σε σχέση με το 2024
720 καταλύματα διαθέσιμα στην Airbnb το 2025
53% πληρότητα, μείωση 10% από το 2024
90,98 € η μέση τιμή ανά διανυκτέρευση (+12% σε σχέση με πέρυσι)
Γιατί “πουλάει” η Αλεξανδρούπολη;
Ένας βασικός παράγοντας που εξηγεί την αύξηση είναι η διαρκώς αυξανόμενη επισκεψιμότητα Τούρκων τουριστών, οι οποίοι επιλέγουν την πόλη για σύντομες αποδράσεις. Το χαμηλότερο κόστος ζωής γι αυτούς και η εύκολη πρόσβαση την καθιστούν δημοφιλή επιλογή, ειδικά τα Σαββατοκύριακα και στις εορτές.
Ό,τι νοικιάζεται, γίνεται κατάλυμα – Από ισόγεια έως υπόγεια!
Σε κάθε περίπτωση, οφείλουμε να πούμε πως το φαινόμενο των βραχυχρόνιων μισθώσεων έχει πάρει διαστάσεις «επιδημίας» στην Αλεξανδρούπολη, με κατακόρυφη αύξηση των Airbnb διαμερισμάτων, που πλέον δεν περιορίζονται σε διαμερίσματα με θέα ή τουριστικό ενδιαφέρον, αλλά επεκτείνονται ακόμη και σε ισόγεια καταστήματα, παλιά γραφεία, ακόμη και υπόγεια που ανακαινίζονται για να αποφέρουν εισόδημα μέσω πλατφορμών.
Η Αλεξανδρούπολη, μπορεί να ζει μια άτυπη «χρυσή εποχή» βραχυχρόνιων μισθώσεων, αλλά βρίσκεται αντιμέτωπη και με μια βαθιά ανατροπή στην αστική της ταυτότητα. Το φαινόμενο Airbnb έχει φτάσει σε τέτοιο σημείο, που δεν μένει τίποτα ανεκμετάλλευτο. Όπως προαναφέραμε, πρώην καταστήματα, ισόγεια διαμερίσματα, ακόμη και υπόγεια χώροι μετατρέπονται ταχύτατα σε τουριστικά “κουτιά” με στόχο το εύκολο κέρδος. Η πόλη αλλάζει πρόσωπο με ρυθμούς που ανησυχούν τους ντόπιους, ποιοι μένουν τελικά να ζήσουν εδώ και πού ακριβώς τραβάμε τη γραμμή ανάμεσα στην ανάπτυξη και στην αλλοίωση της καθημερινότητας;
Γερμανία: Ρεκόρ αμυντικών δαπανών για το 2026 – Πιστόριους: Το ΝΑΤΟ πρέπει να γίνει ευρωπαϊκό
Μιλώντας στην Μπούντεσταγκ, ο υπουργός Άμυνας, Μπόρις Πιστόριους κάλεσε την πολιτική ηγεσία να επιταχύνει τις κινήσεις ενίσχυσης της άμυνας και...
Φαραντούρης σε Κομισιόν: Προστατεύστε τους Χριστιανούς σε Μέση Ανατολή και Νιγηρία
Μιλώντας σήμερα στην Ολομέλεια, ο Έλληνας ευρωβουλευτής τόνισε ότι δεκάδες χιλιάδες άμαχοι χριστιανοί αλλά και μέλη άλλων εθνικών και θρησκευτικών...
Υπάρχει κάτι λάθος με το Γερμανικό Κράτος;
Γράφει ο William Mallinson Είναι πλέον καιρός ο κόσμος να προειδοποιηθεί για τον κίνδυνο μιας στρατιωτικής αναβίωσης της Γερμανίας. Σε...
Συμφωνία Ινδίας-Γαλλίας για παραγωγή του προηγμένου όπλου αέρος-εδάφους HAMMER
Η Ινδία κάνει ακόμη ένα αποφασιστικό βήμα στην οικοδόμηση ενός πλήρως εγχώριου συστήματος παραγωγής προηγμένων όπλων
Πούτιν: Στρατηγική για 95% ρωσική ταυτότητα σε κατεχόμενες περιοχές έως το 2036
Το έγγραφο αναφέρει ότι η κατάληψη των ανατολικών επαρχιών «δημιούργησε τις συνθήκες για την αποκατάσταση ρωσικού κράτους».
-
Άμυνα1 μήνα πρινΑποκάλυψη Ινδού στρατηγού! Πως ινδική φρεγάτα εξανάγκασε σε οπισθόχωρηση τρία τουρκικά πολεμικά πλοία
-
Δημοκρατία2 μήνες πρινΜε τη σημαία δεν παίζουμε! Η Pizza Fan διέκοψε τη συνεργασία με κωμικό που προσέβαλε την ελληνική σημαία
-
Αναλύσεις1 μήνα πρινΠολλαπλά «εγκεφαλικά» μοίρασε ο μεγάλος Εμίρ Κουστουρίτσα με όσα είπε για τη woke ατζέντα
-
ΑΝΑΡΤΗΣΕΙΣ ΜΕ ΣΗΜΑΣΙΑ3 ημέρες πρινΣεισμός από την αποκάλυψη βετεράνου της CIA! Αναμεμειγμένη σε οικονομικό σκάνδαλο με φόντο την Ουκρανία η Κάγια Κάλας
-
Άμυνα2 εβδομάδες πρινΤέξας – Αεροπορική Βάση Sheppard: Ένας Έλληνας πιλότος κερδίζει τον σεβασμό της Αμερικής
-
Πολιτική3 μήνες πρινΕνδιαφέρουσα στιχομυθία Μαρινάκη-Τζονσον! “Προτιμώ να κρατήσει κομμάτια της Ουκρανίας η Ρωσία για να μην πεθαίνουν παιδιά” πρότεινε ο πρόεδρος του Ολυμπιακού! “Ποια κομμάτια της Τσεχοσλοβακίας θα δίνατε στον Χίτλερ;” απάντησε ο πρώην πρωθυπουργός της Βρετανίας
-
Άμυνα2 μήνες πρινΣτα κάγκελα τα τουρκικά ΜΜΕ! Η Ελλάδα “κλείδωσε” τουρκικά Μη Επανδρωμένα Αεροσκάφη
-
ΑΝΑΡΤΗΣΕΙΣ ΜΕ ΣΗΜΑΣΙΑ1 εβδομάδα πρινΣηκώνουμε τα χέρια ψηλά με τις νέες δηλώσεις Ερντογάν! Η Τουρκία δεν απομονώνεται, σέβεται σύνορα