Ιστορία - Πολιτισμός
Το ψεύδος τιμωρείται – Ένα εξαιρετικό άρθρο του Εφέτη Νικόλαου Σταυριανίδη
ΨΕΥΔΟΣ ΤΙΜΩΡΕΙΤΑΙ
του ότι η προστασία της αληθείας και της εντιμότητος στις διανθρώπινες σχέσεις,
και στην οικονομική, πολιτική και πνευματική ζωή, είναι απολύτως αναγκαία για
την διασφάλιση της κοινωνίας και της δημοκρατίας έναντι του ψεύδους και της
εξαπατήσεως, καθώς και εν γένει έναντι της καταχρήσεως της ελευθερίας
εκφράσεως, με την οποία κατάχρηση επιδιώκεται, δυστυχώς σήμερα περισσότερο παρά
ποτέ,
εκμετάλλευσις του ανθρώπου από τον παληάνθρωπο.
2006, του Νικολάου Σταυριανίδη, Προέδρου Πρωτοδικών Διοικητικών Δικαστηρίων,
καί ήδη Εφέτου Διοικητικών Δικαστηρίων
σύμφωνον, πιστεύομε, κάθε καλόπιστον νομικόν.
την ελπίδα ότι αυτό, παρά τις όποιες ελλείψεις ή και σφάλματα (αφού ο γράφων
δεν είναι ειδήμων του ποινικού δικαίου), μπορεί να χρησιμεύσει ως βάση για
περαιτέρω σκέψεις, αντλούμενες από τον ανεξάντλητο κλασσικό νομικό πολιτισμό
μας.
Σκέψεις τόσον για την ερμηνεία ισχυόντων κανόνων δικαίου, συνταγματικών,
ποινικών, διοικητικών, όσο και για τον νομοθέτη, εάν ο τελευταίος θελήση να
αυξήση ουσιαστικά τις εγγυήσεις της δημοκρατίας στην επικοινωνία, και της
αξιοπιστίας στην οικονομική, πολιτική και πνευματική ζωή του τόπου. Εκεί όπου
δε τιμωρείται το ψεύδος, αποκτούν ισχύ οι απατεώνες και οι κλέφτες. Εν τέλει,
θα εξαπατούν και θα κλέπτουν
νομιμοφανώς.
διατυπώνονται ως διατάξεις δήθεν ποινικού δικαίου και δήθεν «de lege ferenda». Εν
τούτοις, στον βαθμό που δεν έχει ορισθή άλλως κατά συνταγματικώς επιτρεπτό
τρόπο, ισχύουν οι κάτωθι απαγορεύσεις ακόμη και de lege lata, ως αποδίδουσες χρηστά ήθη της κοινωνίας μας. Δεν
ισχύουν όμως de lege lata οι «κυρώσεις» που εκτίθενται κατωτέρω, αφού αυτές
τέθηκαν προκειμένου να υπογραμμισθή η απαξία των συμπεριφορών.
τέτοιες διατάξεις σε μία σύγχρονη χώρα, η δυναμική τους θα ήταν «καταλυτική» με
την πλέον δημιουργική έννοια του όρου. Δυναμική «καταλυτική» χάριν της ζυμώσεως
και της καλλιτερεύσεως, όχι της ποιότητος «ζωής» απλώς, αλλά της ποιότητος
επικοινωνίας, δημοκρατίας και κοινωνίας μας, που διέρχονται – όλοι το βλέπουμε
– μία βαθύτατη κρίση. Το εγχείρημα υπερβαίνει κατά πολύ τα μέτρα του γράφοντος.
Άς λειτουργήση λοιπόν το κείμενο αυτό ως ένα είδος δείκτου, και θα είναι
ευπρόσδεκτη κάθε επισήμανση για βελτιώσεις.
Ελλάδα ή στο εξωτερικό θελήση να λάβη υπ’όψιν του τα κατωτέρω, ας μην λησμονήση παρακαλώ την σημασία της
ακροτελευτείου «δικλείδος ασφαλείας», διότι αυτή λειτουργεί ως αλεξικέραυνο, με
το οποίο αποκρούεται πραγματικώς κάθε κατηγορία, ότι με ένα τέτοιο νομοθέτημα ή
με την συγκεκριμένη εφαρμογή του κινδυνεύει τάχα η ελευθερία εκφράσεως.
γνώσει του παριστών αληθή γεγονότα ως ψευδή, ή ανύπαρκτα γεγονότα ως
υπαρκτά, τιμωρείται με ποινή φυλακίσεως
τριών μηνών έως δύο ετών.
γνώσει του παριστών δημοσίως αληθή γεγονότα ως ψευδή, ή ανύπαρκτα γεγονότα ως
υπαρκτά, τιμωρείται με ποινή φυλακίσεως
έξι μηνών έως τριών ετών.
ανωτέρω ποινές, αναλόγως του εάν η υπόσχεσις εδόθη κατ’ ιδίαν ή δημοσίως,
υπόκειται και ο υποσχεθείς – είτε από θέσεως ισχύος, είτε ελευθέρως, εν
επιγνώσει των περιστάσεων και άνευ ανάγκης του ή αδυναμίας του – πράξη ή παράλειψη,
την οποία εν τέλει, αντιστοίχως δεν πράττει ή δεν παραλείπει, εκ λόγων
οφειλομένων στην βούλησή του ή στις περιστάσεις που εξαρτώνται από αυτόν. Ποινή
δεν επιβάλλεται, εάν η παράλειψις διενεργείας της υποσχεθείσης πράξεως ή η
διενέργεια πράξεως για την οποία είχε αναληφθή υποχρέωσις παραλείψεως,
οφείλεται εις ανωτέρα βία ή εις βούληση ετέρου προσώπου με ισχύ κατά πολύ
ανωτέρα της του υποσχεθέντος. Για την ποινική δίωξη στις περιπτώσεις του πρώτου
εδαφίου της παραγράφου αυτής, απαιτείται έγκλησις από τον παθόντα ή, εάν αυτός
τελεί σε σχέση υλικής ή ηθικής εξαρτήσεως από τον δράστη, από συγγενή του
παθόντος μέχρι τετάρτου βαθμού ή από σωματείο που επιδιώκει από πέντε και πλέον
έτη σκοπό σχετικό με την υπόσχεση ή την μη εκπλήρωσή της. Εάν η παράβασις προσέβαλε
το δημόσιο συμφέρον η ποινική δίωξις ασκείται αυτεπαγγέλτως και συνεπάγεται και
στέρηση των πολιτικών δικαιωμάτων επί τρία έτη, εάν αφορά δε εις πολιτικό
πρόσωπο, η δίωξις δεν ασκείται και ασκηθείσα
αναστέλλεται καθ’ όσον χρόνον αυτό ασκεί δημόσια καθήκοντα αιρετού
άρχοντος αλλά όχι πέραν της τετραετίας.
ψεύδος κατά τις διαπραγματεύσεις, ή για πρόκληση ψευδών εντυπώσεων από πράξη ή
παράλειψη κατά τις διαπραγματεύσεις, οφείλεται και εύλογη
αποζημίωσις, τουλάχιστον ίση προς το ήμισυ της αξίας της υπό διαπραγμάτευσιν
συναλλαγής. Τούτο, ακόμη και μετά την κατάρτιση της δικαιοπραξίας η οποία
εστηρίχθη κατά την αντικειμενική κρίση μέσου αγαθού ανδρός εις το εν λόγω
ψεύδος ή εις τις εν λόγω ψευδείς εντυπώσεις.
Ταύτα δε, ακόμη και προκειμένου περί διαπραγματεύσεων για την κατάρτιση
δικαιοπραξίας υπό άλλου, ή για την μη κατάρτιση συμβάσεως μεταξύ τινός των
διαπραγματευομένων και τρίτου ή τρίτων.
οφείλεται από εκείνον ο οποίος είτε με ψεύδος, είτε με την όλη συμπεριφορά του,
είτε εν γένει με πράξη ή παράλειψή του, εδημιούργησε κατά τις εν λόγω
διαπραγματεύσεις εις τον άλλον την εσφαλμένη εντύπωση, και δικαιούχος είναι ο
εκ της μη καρτίσεως της τοιαύτης δικαιοπραξίας βλαπτόμενος ή ο εκ της
καταρτίσεως της τοιαύτης συμβάσεως δεσμευθείς, πέραν του ότι ο τελευταίος
δικαιούται να υπαναχωρήση της συμβάσεως κατά τις περί πλάνης ή απάτης ή
αντιστροφής της πωλήσεως διατάξεις. Η απόδειξις στις περιπτώσεις της παραγράφου
αυτής, διεξάγεται μόνο με έγγραφα στοιχεία και όχι με μάρτυρες, πλην εάν υπάρχη
εις εκείνον εις βάρος του οποίου προεκλήθησαν οι ψευδείς εντυπώσεις, επαγγελματική
απειρία ή κουφότητα ή αδυναμία στην αγορά (συνεταιριστική οργάνωση,
μικρέμποροι, τεχνίτες αμοιβόμενοι για προσωπική εργασία κ.ο.κ.), οπότε
επιτρέπεται και η εμμάρτυρος απόδειξις.
γνώσει του ψευδώς διαδίδων ότι ιστορικό γεγονός δεν συνέβη, ή ότι συνέβη
ιστορικό γεγονός το οποίο δεν συνέβη πράγματι, τιμωρείται με ποινή φυλακίσεως.
Εάν η παράβασις τελέσθηκε και με σκοπό το κέρδος, ή την προσβολή της μνήμης
συγκεκριμένου ιστορικού προσώπου, ή με σκοπό την προπαγάνδα υπέρ ορισμένου
πολιτικού κόμματος ή υπέρ ορισμένης πολιτικής
ιδεολογίας, ή με σκοπό την προπαγάνδα υπέρ ορισμένου έθνους, ή υπέρ
ορισμένης θρησκείας ή αιρέσεως αυτής, ή υπέρ ορισμένης σέκτας, επιβάλλεται και
χρηματική ποινή από 1.000 μέχρι 50.000 ευρώ.
διά της τηλεοράσεως ή διά ταινιών ή διά του ραδιοφώνου διαδίδων καθ’ οιονδήποτε
τρόπο εις το κοινό, εξ αμελείας, ψευδή αντίληψη περί της ιστορικής αληθείας, με
ηθελημένη παραποίηση ή κακόβουλη παρερμηνεία συγκεκριμένων αδιαμφισβήτητων
ιστορικών δεδομένων, ή με ηθελημένως παραπλανητική και προπαγανδιστική
παρουσίαση ιστορικών προσωπικοτήτων, τιμωρείται με ποινή φυλακίσεως τουλάχιστον
δύο μηνών και με χρηματική ποινή από 1.000 μέχρι 100.000 ευρώ. Η σχετική
ποινική δίωξις ασκείται, ακόμη και αν ο δημιουργός της εκπομπής κατοικεί στην
αλλοδαπή, και αυτή δεν προεβλήθη ούτε εξεπέμφθη στην Ελλάδα, υπό την προϋπόθεση
ότι αυτή η εκπομπή αφορά εις την ιστορία του Ελληνικού έθνους ή της Ορθοδοξίας,
οπότε η ποινική δίωξις ασκείται υποχρεωτικώς στην περίπτωση υποβολής σχετικής
μηνύσεως ή εγκλήσεως, η προθεσμία για τις οποίες είναι ετησία από την τελευταία
ως άνω εκπομπή, ζωνταντή ή σε επανάλειψη.
διά της τηλεοράσεως ή διά ταινιών ή διά του ραδιοφώνου ή διά περιοδικού ή
βιβλίου διαδίδων καθ’ οιονδήποτε τρόπο
εις το κοινό, εκ προθέσεως, ότι η πονηρία ή η κακία θριαμβεύει έναντι της
καλωσύνης, ή ότι η κακία ανταμείβεται από τον Θεό ή από την τύχη, ή ότι οι
ασκούντες πολιτική ή θρησκευτική εξουσία σε μία χώρα ή σε τμήμα του λαού
έπραξαν ή πράττουν πάντα το καλό ή πάντα το κακό (πολιτική ή θρησκευτική
προπαγάνδα), τιμωρείται με ποινή φυλακίσεως και με χρηματική ποινή από 3.000
μέχρι 150.000 ευρώ.
εις κάποια από τις ανωτέρω παραβάσεις υπέπεσε πρόσωπο το οποίον ως εκ της
ιδιότητός του έχει ιδιαίτερο καθήκον αληθείας, όπως δημοσιογράφος, ή ρεπόρτερ,
ή παρουσιαστής μέσων ενημερώσεως, ή δημόσιος υπάλληλος, ή δικαστικός λειτουργός
ή αιρετός άρχων ή πολιτικός, ή εν γένει πρόσωπο στο οποίο έχουν ανατεθή δημόσια
καθήκοντα, ή καθήκοντα ασκήσεως ιδιωτικής εξουσίας επί άλλων, και κάποια από
τις ως άνω παραβάσεις τελέσθηκε από
αυτόν ή και με αυτόν, κατά την επιτέλεση των εν λόγω καθηκόντων του, ή
επ’ευκαιρία της ασκήσεως των εν λόγω καθηκόντων του, επιβάλλεται και μέχρι πενταετής στέρησις των
πολιτικών δικαιωμάτων αυτού καθώς και υποχρεωτική ισόχρονη αποχή του από
δημόσιο λόγο διά τηλεοράσεως ή ραδιοφώνου τόσο στην Ελλάδα όσο και στο
εξωτερικό. Σε περίπτωση παραβιάσεως από αυτόν της απαγορεύσεως συμμετοχής του
στον δημόσιο λόγο διά τηλεοράσεως ή ραδιοφώνου, καθώς και εις όποιον συμμετέχει
σε αυτήν την παραβίαση της απαγορεύσεως, ή καίτοι γνωρίζει την απαγόρευση
αυτήν, παραβαίνει αυτήν εν αγνοία ή εναντίον της βουλήσεως του προς όν η
απαγόρευσις αύτη, επιβάλλεται ποινή φυλακίσεως τουλάχιστον δέκα μηνών και
στέρησις πολιτικών δικαιωμάτων επί τρία έτη.
ανωτέρω περιπτώσεις, η δίωξις ασκείται μόνον εάν προκύπτουν απτές
αποδείξεις περί των υποκειμενικών
στοιχείων του αδίκου και ποτέ επί τη μόνη συνδρομή της αντικειμενικής υποστάσεως
του εγκλήματος και απλών ενδείξεων περί των υποκειμενικών στοιχείων του αδίκου.
Απτές αποδείξεις συμπεριφορών σχετικές προς τα υποκειμενικά στοιχεία του
αδίκου, ή γεγονότων ή καταστάσεων που συναρτώνται προς τέτοιες συμπεριφορές,
αποτελούν τουλάχιστον δύο δημόσια ή ιδιωτικά έγγραφα ή τουλάχιστον τρεις
μαρτυρικές καταθέσεις, που δεν αντικρούονται επαρκώς από αντίθετα στοιχεία.
συμβουλεύων πράγματα επιβλαβή εις άλλον ή εις το κοινό, εάν μεν τελεί εν δόλω
περί του κινδύνου βλάβης του άλλου ή των άλλων, τιμωρείται με ποινή φυλακίσεως
τουλάχιστον δύο ετών και με χρηματική ποινή από 3.000 έως 300.000 χιλιάδες
ευρώ, εάν δε εξ αμελείας του τελεί εις άγνοια του κινδύνου από την συμβουλή
του, τιμωρείται με ποινή φυλακίσεως μέχρι δύο ετών και με χρηματική ποινή από
500 έως 50.000 ευρώ.
προσβάλλων την τιμή άλλου διά λόγων, δεν τιμωρείται εάν έπραξε τούτο, λέγων
καθ’ όσον δύναται την αλήθεια περί του προσβαλλομένου, είτε λόγω αρμοδιότητος
στα πλαίσια ασκήσεως δημοσίας εξουσίας, είτε εξ ιδιαιτέρου ηθικού καθήκοντος
έναντι του έθνους ή της κοινωνίας, είτε αποκλειστικώς στο μέτρο το αναγκαίο για
να νύξη την συνείδηση άλλου ή άλλων σε θέματα αληθείας ή δικαιοσύνης, είτε για
την προστασία προσβληθείσης αδίκως τιμής τρίτου ή τεθνεώτος ή ιστορικού προσώπου,
είτε για την αποκατάσταση της ιστορικής αλήθειας την οποία ο προσβαλλόμενος
παρεποίησε εν γνώσει του ή ελαφρά τη καρδία.
ο αμέσως ή εμμέσως επικαλούμενος την ελευθερία εκφράσεως αυτού ή άλλων, για να
προσβάλη δημοσία με ψεύδη την αναλήθεια των οποίων γνωρίζει, ή με εκτιμήσεις το
κακόβουλον των οποίων συνάγεται από συγκεκριμένους λόγους ή πράξεις του που
αντιφάσκουν σαφώς και αμέσως προς τις εκτιμήσεις αυτές, την προσωπικότητα άλλου
ή την ιστορική αλήθεια όπως αυτή προκύπτει από αποδεδειγμένα στοιχεία,
τιμωρείται με χρηματική ποινή από 1.000 έως 200.000 ευρώ και με τριετή στέρηση
τόσον των πολιτικών δικαιωμάτων του όσον και της δυνατότητος συμμετοχής του
στον δημόσιο λόγο, κατά ανάλογον εφαρμογήν όσων ορίζονται ανωτέρω στην
παράγραφο 7. Στις αυτές ποινές υπόκειται και εκείνος που επικαλείται την
ελευθερία εκφράσεως άλλου για να τον υποστηρίξη στην ως άνω δημοσία προσβολή με
ψεύδη της προσωπικότητος άλλου ή της ιστορικής αλήθειας όπως αυτή προκύπτει από
αποδεδειγμένα στοιχεία.
από σπίτι σε σπίτι κατά σύστημα προωθών ιδέες ή γνώμες, έστω και αν πράττη
τούτο ανιδιοτελώς, τιμωρείται με ποινή φυλακίσεως εάν δεν πράττει τούτο
αποκλειστικώς ιδίω ονόματι αλλά για λογαριασμό σέκτας. Εάν πράττει τούτο για
λογαριασμό θρησκείας, τιμωρείται ομοίως, εάν πρόκειται για μη γνωστή θρησκεία,
δηλαδή για θρησκεία που έχει κρυφά δόγματα, ή κρυφή διδασκαλία ή κρυφές
πρακτικές, ή για θρησκεία που αντιβαίνει
κατά τα δόγματα ή κατά τις πρακτικές της ή κατά την διδασκαλία της, στα χρηστά
ήθη του χριστιανικού πολιτισμού ή για θρησκεία που προβάλλει ψευδώς ότι δεν
είναι θρησκεία. Στις ανωτέρω περιπτώσεις, τιμωρείται μόνο ο ηθικός αυτουργός,
στην περίπτωση που ο δράστης κατονομάσει αυτόν και ο τελευταίος διωχθή
ποινικώς.
ποινή φυλακίσεως μέχρι δύο ετών τιμωρείται και ο κατ’επάγγελμα, από σπίτι σε
σπίτι προωθών ιδέες ή γνώμες ή προϊόντα ή υπηρεσίες, εφ’όσον αυτός τελεί εν
γνώσει του ότι το αντίτιμο ή η αμοιβή που αξιώνει για αυτά, υπερβαίνει προδήλως
την εις την αγορά αξία αυτών. Με ποινή
φυλακίσεως τιμωρείται ο ηθικός αυτουργός των πράξεων αυτών. Της ποινής δύναται
να απαλλαγή ο δράστης παρά του δικαστηρίου, εφ’όσον κατονομάσει τον ηθικό
αυτουργό και ο τελευταίος καταδικασθή.
διδάσκων ή προβάλλων, ψευδώς εν γνώσει του, ότι σέκτα ή μη γνωστή θρησκεία
είναι γνωστή θρησκεία, ή ότι θρησκεία που αντιβαίνει κατά τα δόγματα ή κατά τις
πρακτικές της ή κατά την διδασκαλία της, στα χρηστά ήθη του χριστιανικού
πολιτισμού, είναι θρησκεία που δεν
αντιβαίνει στα χρηστά ήθη, τιμωρείται με ποινή φυλακίσεως. Εάν είναι
ηγετικό στέλεχος τέτοιας σέκτας ή θρησκείας, τιμωρείται με ποινή φυλακίσεως
τουλάχιστον ενός έτους.
προβάλλων ότι σέκτα ή μη γνωστή θρησκεία ή θρησκεία που αντιβαίνει κατά τα
δόγματα ή κατά τις πρακτικές της ή κατά την διδασκαλία της, στα χρηστά ήθη του
χριστιανικού πολιτισμού, είναι αποκλειστικώς οργανισμός που δεν έχει
θρησκευτικό χαρακτήρα, όπως κερδοσκοπική εταιρεία ή μη κερδοσκοπικός φορέας ή
πολιτικό κόμμα, εάν μεν πράττει τούτο εν γνώσει του ψεύδους ή της ανακριβείας,
τιμωρείται με ποινή φυλακίσεως και με χρηματική ποινή από 1.000 έως και 100.000
ευρώ, εάν δε πράττει τούτο τελών εν εντίμω αγνοία του ψεύδους, τιμωρείται με
χρηματική ποινή από 500 έως 5.000 ευρώ. Σε περίπτωση υποτροπής το ύψος των
χρηματικών ποινών αυτών διπλασιάζεται.
διά των μέσων μαζικής επικοινωνίας συστηματικώς επιχειρών την μεταβολήν της
θρησκευτικής πίστεως των αναγνωστών ή ακροατών ή θεατών, με τρόπο που προδίδει ουσιαστική
αδιαφορία για το αληθές περιεχόμενο της υφισταμένης θρησκευτικής πίστεως την
οποία επιχειρεί να μεταβάλη, ή ειρωνευόμενος ή σαρκάζων την θρησκευτική πίστη
αυτήν, τιμωρείται με ποινή φυλακίσεως και με χρηματική ποινή από 1.000 έως
και 100.000 ευρώ. Με την ιδία ποινή
τιμωρείται όποιος περιπαίζει θρησκευτικά σύμβολα εις μέσο μαζικής ενημερώσεως,
ή με σκοπό το κέρδος ή άλλον ιδιοτελή σκοπό, εφ’όσον η πράξη του δεν τιμωρείται
με μεγαλύτερη ποινή από άλλη διάταξη.
Τιμωρείται ομοίως με ποινή φυλακίσεως και με χρηματική ποινή από 1.000 έως
και 100.000 ευρώ, και ο επιχειρών δολίως
την διείσδυση στην θρησκευτική ή φιλοσοφική πίστη ετέρου, του δόλου
συνισταμένου εις πράξεις ή παραλείψεις διά των οποίων επιχειρείται, ή και
επιτυγχάνεται, η ηθελημένη θρησκευτική ή παραθρησκευτική παραπλάνησις του άλλου
ως προς τα δόγματα ή τις πρακτικές που μέχρι τώρα ακολουθεί ή που καλείται να
ακολουθή εφ’ εξής. Εάν δεν αποδειχθή το παρά του ιδίου του κατηγορουμένου ηθελημένον
της παραπλανήσεως ταύτης, ο δράστης απαλλάσσεται της ποινής μόνο εάν έχη
κατονομάσει τον ηθικό αυτουργό της προσηλυτιστικής του δραστηριότητος και ο
τελευταίος καταδικασθή.
τιμωρείται με ποινή φυλακίσεως και με χρηματική ποινή από 1.000 έως και 100.000 ευρώ, και ο επιχειρών δολίως την
διείσδυση στην συνείδηση ή την πεποίθηση ή την θέληση ετέρου, προκειμένου να
επιτύχη επανειλημμένες πράξεις ή παραλείψεις αυτού σχετιζόμενες με αγορά ή
πώληση προϊόντων ή υπηρεσιών από ή προς συγκεκριμένη επιχείρηση ή όμιλο
επιχειρήσεων, ή με την παροχή από αυτόν εθελοντικής εργασίας, του δόλου
συνισταμένου εις πράξεις ή παραλείψεις διά των οποίων επιχειρείται, ή και
επιτυγχάνεται, η ηθελημένη παραπλάνησις του άλλου ως προς τις ιδιότητες των
προς πώληση ή προς αγορά προϊόντων ή υπηρεσιών ή ως προς τον αληθινό σκοπό της
εθελοντικής εργασίας.
προτείνων εις άλλον, δι’οιουδήποτε τρόπου, την τέλεση θρησκευτικής πρακτικής ή
θρησκευτικής τελετουργίας, αποκρύπτοντας τον θρησκευτικό χαρακτήρα αυτών,
τιμωρείται με ποινή φυλακίσεως μέχρι τριών ετών, εάν δε το θύμα είναι ανήλικος
ή άτομο χαρακτηριζόμενο από ευάλλωτον της προσωπικότητός του κατά τον χρόνον
της παραβάσεως, ή εάν ο δράστης είναι ιατρός ή εκπαιδευτικός ή πρόσωπο με το
οποίο το θύμα έχει σχέση εμπιστοσύνης ή εξαρτήσεως, ή αν η παράβασις λαμβάνει
χώραν διά μέσου μαζικής επικοινωνίας, τότε η ανωτέρω πράξις τιμωρείται με ποινή
φυλακίσεως τουλάχιστον δύο ετών και με χρηματική ποινή ανερχομένη από 2.000 έως
100.000 ευρώ.
μετερχόμενος μεθοδεύσεις χειραγωγήσεως της προσωπικότητος άλλου – όπως ιδίως το
ηθικό σφυροκόπημα του θύματος, ή ο εκβιασμός αυτού με απειλές αποκαλύψεων δήθεν
ηθικών εκτροπών ή ποινικών παραβάσεων, ή η μαζική παραθρησκευτική χειραγώγηση
με προπαγανδιστικές εκπομπές, ή και με δημοσιεύματα, διά των οποίων
παραποιείται ηθελημένως η ιστορική αλήθεια ή το περιεχόμενο θρησκευτικών
δογμάτων ή θρησκευτικών πρακτικών – για
την αποκόμιση κέρδους ιδικού του ή ετέρου, ή για την απόκτηση θρησκευτικής ή παραθρησκευτικής
ή πολιτικής ή οικονομικής επιρροής, ιδικής του, ή άλλων προσώπων, ή οργανισμών
(δημοσίων ή ιδιωτικών), επί του θύματος ή επί των θυμάτων, τιμωρείται με ποινή
φυλακίσεως τουλάχιστον δύο ετών και με χρηματική ποινή από 2.000 μέχρι 200.000
ευρώ. Εάν ο μετερχόμενος τις ανωτέρω μεθοδεύσεις προκύπτει ότι υπέπεσε στις
ανωτέρω παραβάσεις κατ’ έντολήν αλλοδαπής πολιτείας, ή αλλοδαπών, τιμωρείται με
ποινή φυλακίσεως τουλάχιστον δύο ετών και με χρηματική ποινή από 3.000 μέχρι
300.000 ευρώ. Των ποινών αυτών δύναται να απαλλαγή εάν κατονομάση τον αλλοδαπό
ηθικό αυτουργό και ο τελευταίος είτε διωχθή ποινικώς, για την ηθική αυτουργία, και
δικασθή όχι ερήμην, στην Ελλάδα, είτε καταδικασθή για την αυτή πράξη στο
εξωτερικό.
χρησιμοποιών παραθρησκευτική επιρροή του επί του λαού ή μέρους αυτού, με την
χρήση ιδικών του μέσων μαζικής επικοινωνίας, ή με την παρεμβολή δημοσιογράφων
φιλικώς προς αυτόν προσκειμένων, με σκοπό την άσκηση με απόλυτο τρόπο πολιτικής
ή οικονομικής ή θρησκευτικής εξουσίας επί του λαού ή επί κόμματος ή επί μελών
θρησκείας, τιμωρείται με ποινή φυλακίσεως και με στέρηση των πολιτικών του
δικαιωμάτων από τρία μέχρι οκτώ έτη. Παραθρησκευτική είναι η επιρροή που
αποκτάται με χρήση μεθόδων χειραγωγήσεως προσώπων, ή με καταχρηστική μεθόδευση
εμφυτεύσεως θρησκευτικών και φιλοσοφικών ιδεών ή συνθημάτων. Μέθοδοι
χειραγωγήσεως προσώπων είναι τρόποι επιτεύξεως συγκεκριμένης συμπεριφοράς του
άλλου μετά από παγίδευση της ελευθερίας της βουλήσεώς του, με επίκληση
θρησκευτικών και εν γένει θεμελιωδών ιδεών ή με υποβολή εις τεχνικές θρησκευτικού
χαρακτήρος όπως διαλογισμό, ενθουσιαστικές καταστάσεις ομάδος, βομβαρδισμός με
εκδηλώσεις φαινομενικής αγάπης, κ.ο.κ. Καταχρηστική μεθόδευση εμφυτεύσεως
θρησκευτικών και φιλοσοφικών ιδεών ή συνθημάτων υπάρχει όταν θρησκευτικές και φιλοσοφικές ιδέες ή
συνθήματα εμφυτεύονται στο υποσυνείδητο των ακροωμένων ή των θεατών, με
μεθοδεύσεις περιορισμού της κριτικής τους σκέψεως, όπως ύπνωση, βομβαρδισμός
εντυπώσεων, αποσταθεροποιητική της σκέψεως συνεχής κινδυνολογία, ενθουσιαστικές
ομιλίες σε υποχρεωτικώς ακροωμένους, κ.ο.κ.
ΔΙΚΛΕΙΔΑ ΑΣΦΑΛΕΙΑΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΛΕΥΘΕΡΙΑ ΕΚΦΡΑΣΕΩΣ: Ο καταγγέλλων άλλον για κάποια
από τις ανωτέρω πράξεις ή παραλείψεις, εάν αποδειχθή ότι ο άλλος δεν έχει
πράγματι διαπράξει αυτήν, και ότι ο καταγγέλλων το εγνώριζε, τιμωρείται με τις
αυτές ποινές οι οποίες ως άνω προβλέπονται για τον κατηγορηθέντα αδίκως. Εάν
αποδειχθή, απλώς, ότι ο καταγγέλλων ώφειλε ως εκ της επιστήμης του ή της
ειδικεύσεώς του ή του επαγγέλματός του, να γνωρίζη ότι ο άλλος δεν έχει
πράγματι διαπράξει τις ανωτέρω πράξεις ή παραλείψεις, τότε ο καταγγέλλων
τιμωρείται με τις ως άνω ποινές, μειωμένες όμως κατά το ήμισυ. Ο καταγγέλλων
δεν υπόκειται εις ουδεμία ποινή εάν το άστοχον της καταγγελίας του οφείλεται
εις υποκειμενικά στοιχεία που χαρακτήριζαν τον δράστη κατά την τέλεση της
καταγγελθείσης αδίκου πράξεως και ο καταγγέλλων τα αγνοούσε δικαιολογημένα.
τούτο δυνατόν, κλασσικά χρηστά ήθη της χριστιανικής Ευρώπης, δυτικής και
ανατολικής, σε θέματα καταχρήσεως της ελευθερίας εκφράσεως. Συνεπώς, έχουν τα
ανωτέρω και αξία de lege lata. Συγκεκριμένως,
δύνανται να παράσχουν βάσεις για αγωγές αποζημιώσεως, όχι μόνο κατά ιδιωτών
αλλά και κατά του Δημοσίου ή των ν.π.δ.δ. (άρ. 919 ΑΚ. σε συνδ. προς άρ. 914 επ. ΑΚ ή / και προς άρθρα 57 και 59 ΑΚ, ή προς άρθρα. 105 και 106 Εισ. Ν. ΑΚ).
Κατά των τελευταίων, ήτοι κατά του Δημοσίου ή των ν.π.δ.δ. δύνανται τα ανωτέρω να παράσχουν βάσεις για
αγωγές αποζημιώσεως για πράξεις, ή παραλείψεις ή διοικητικές πρακτικές, οι
οποίες προξενούν, ή συμβάλλουν αιτιωδώς
εις, τις προαναφερθείσες καταχρήσεις της ελευθερίας εκφράσεως :
προβλεπομένης από τον νόμο ή
επιβεβλημένης από τις αρχές της χρηστής διοικήσεως, παράνομη ή αντισυνταγματική
μη θέσπιση αποτελεσματικών διαδικασιών, αντισυνταγματική ανοχή σε παράνομες
καταστάσεις στα ΜΜΕ, αντίθετος εις τις αρχές της χρηστής διοικήσεως επιβολή, συστηματικώς, μη αποτρεπτικών της παρανομίας
των ΜΜΕ προστίμων, κ.ο.κ.
ελευθερίας εκφράσεως, και δεν είναι επιτρεπτό να μετέχουν εις το εν λόγω
παράνομον, ούτε καν νομότυπα με την ανοχή τους , το Δημόσιο ή τα ν.π.δ.δ., όταν
οι καταχρήσεις της ελευθερίας εκφράσεως λόγω του μεγέθους τους ή της ποιότητός
τους καταλαμβάνουν τον χώρο της δημοσίας εκφράσεως κυριαρχικώς ή
καταλυτικώς.
και εκφράσεως, με την μετατροπή τους από νομικά θέματα συσταθμίσεως αγαθών και
δικαιωμάτων, εις αμιγώς πολιτικά μεγέθη και δη εις δόγματα πολιτικού
καθωσπρεπισμού, αποτελματώνονται. Αντί να αντιμετωπισθούν βάσει της φύσεως των
πραγμάτων και της χριστιανικής ανθρωπολογίας, γίνονται απλώς αφορμή για την
θεωρητική και εκτονωτική «ευαισθητοποίηση όλων μας». Το πολύ, συντάσσεται και
κάποιος ευλησμόνητος κώδικας δεοντολογίας.
καταγγελλόμενη λερναία ύδρα της «διαπλοκής», που αρχίζει πλέον να
νεκρώνη ως γάγγραινα όχι μόνο τον κρατικό μηχανισμό αλλά και όλον τον κοινωνικό
ιστό, αφού όλοι και όλα, ολοένα και περισσότερο καλούνται, να μετέχουν στο
διαρκές ψεύδος με τον ένα ή τον άλλο τρόπο (βλ/τε, π.χ., πώς «αναπτύχθηκαν» τα
Ζωνιανά), δεν αντιμετωπίζεται με απλές ρομαντικές ευαισθητοποιήσεις, ούτε αντιμετωπίζεται
επαρκώς με κατασταλτικούς ή προληπτικούς μηχανισμούς αστυνομεύσεως.
τροφοδοτεί και την διαιωνίζει, αντιμετωπίζονται ουσιαστικώς, κυρίως: α) με
κλασσική νομική παιδεία, και δη με χριστιανικά θεμέλια, β) με ανδρείο φρόνημα
προστασίας της Res Publica και γ) με την κρίσιν «αγαθού ανδρός» στα
κοσμοθεωριακά θέματα όπως αυτό της ελευθερίας εκφράσεως, «αγαθού ανδρός» δυστυχώς
δυσεύρετου και σχεδόν λιθοβολουμένου σε αυτή την νέα εποχή πνευματικής συγχύσεως, του και πάλιν αυτονομουμένου
έναντι του Θεού ανθρώπου.
ότι: Σε κοσμοθεωριακά θέματα, ο αναιρετικός έλεγχος των αποφάσεων των κατωτέρων
δικαστηρίων δεν πρέπει να είναι ενδελεχής έλεγχος ορθής ή μη κατανοήσεως και
ερμηνείας των αορίστων νομικών εννοιών και πλήρης έλεγχος υπαγωγής εις αυτές
του πραγματικού της υποθέσεως, αλλά οριακός έλεγχος της ανεπαρκείας της
αιτιολογίας της αποφάσεως, σύμφωνα με την χριστιανική ανθρωπολογία και
κοσμοθεωρία της Ορθοδόξου Εκκλησίας. Καθ’ όσον, σε κοσμοθεωριακά θέματα, καμία
απόφαση δεν μπορεί να είναι πλήρως αιτιολογημένη, αφού αν αλλάξη κανείς
πνευματικό θεμέλιο, η απόφαση ευρίσκεται πάσχουσα κατά την αιτιολογία της, η δε
ερμηνεία κοσμοθεωριακών εννοιών και η κρίση περί του εάν υπάγονται εις αυτήν τα
συγκεκριμένα πραγματικά περιστατικά, και πάλι προϋποθέτουν κάποια κοσμοθεωριακή
βάση.
η συνείδηση του δικαστού με την χριστιανική ανθρωπολογία και κοσμοθεωρία της,
αναιρείται ό,τι ο κόσμος δεν δύναται να προσλάβη από την θεία αποκάλυψη, και ο
κόσμος αποχριστιανίζεται. Τούτο, δηλαδή η αναίρεση των χριστιανικών απαντήσεων
στα κοσμοθεωριακά θέματα, διά της χρήσεως του ορθού λόγου και μόνον, ή διά της
λειτουργίας της τυχόν μη δεχομένης τον Κύριο ημών Ιησού Χριστό συνειδήσεως του
δικαστού, συμβαίνει, μετά Χριστόν, σε κάθε θέμα στο οποίο διακυβεύεται η ανέλιξη
ή η έκπτωση των όντων, σε σχέση με την αληθινή φύση τους, ή η ανέλιξη ή η
έκπτωση και του ιδίου του ανθρώπου σε σχέση με την αληθινή φύση του, την κατ’
εικόνα και καθ’ ομοίωσιν ανθρωπότητά του.
σε σχέση με την αληθινή φύση του, είναι και η καλή ή η κακή χρήση της
ελευθερίας του λόγου του.
θέματα ελευθερίας εκφράσεως δεν πρέπει ποτέ να είναι πλήρως συγκεντρωμένη, ή
ενοποιούμενη, σε κάποια ανώτατα Δικαστήρια, αλλά πρέπει να είναι, πάντα, σε
σημαντικότατο βαθμό αποκεντρωμένη.
εν γένει σε κοσμοθωριακά θέματα, να παρέχονται ευρέα περιθώρια ελευθερίας
ουσιαστικής κρίσεως των κατωτέρων δικαστών ως αρμοδίων. Αλλά πρέπει και να
παρέχεται εν τέλει άνωθεν ένα ευρύ ορθόδοξο χριστιανικό πλαίσιο στην νομολογία,
και δι’ αυτής στο κράτος και στην κοινωνία, άλλοτε με πνεύμα περισσότερο
αυστηρό άλλοτε με πνεύμα «οικονομίας» και επιεικείας – πότε το ένα και πότε το
άλλο, είναι θέμα όχι αυθαιρεσίας ούτε αυτοματισμού, αλλά πνευματικής διακρίσεως
και καλλιεργείας στην αρετή. Έτσι, γίνεται σεβαστή η διαμόρφωση αξιών από την
κοινωνία εκ των κάτω, χωρίς να απόλυται η υπό των πλέον αξίων πρόσδοση πλαισίου
αληθώς ορθοδόξων χριστιανικών κατευθύνσεων στις λύσεις που άπτονται των
θεμελίων της κρατικής ιδεολογίας. Περισσότερο δημοκρατική, ανοικτή, ανεκτική
και συγχρόνως αξιοκρατική και σεβαστική του ανθρώπου κρατική ιδεολογία, δεν
υπάρχει.
αυστηρότητα των ανωτέρω «ρυθμίσεων», οι οποίες, εισαγόμενες τυχόν εις έννομη
τάξη, παρέχουν πιστεύουμε, το πλεονέκτημα ότι έχουν ισχυρή δυναμική
διαπαιδαγωγήσεως, πείθουν εις συμμόρφωση με μόνο το ενδεχόμενο να τύχουν
εφαρμογής, και άρα σύντομα μετά από την τυχόν θέσπισή τους, με την ανωτέρω ή με
όμοια μορφή, η συμμόρφωση εις αυτές θα γίνεται ολοένα και περισσότερο οικειοθελώς.
Ιστορία - Πολιτισμός
Arolsen Archives: Το αρχείο που αναζητά τα ίχνη εκατομμυρίων θυμάτων του ναζισμού
Στη γερμανική πόλη Μπαντ Άρολσεν φυλάσσεται μία από τις σημαντικότερες συλλογές τεκμηρίων για τα θύματα των ναζιστικών διώξεων.
Περισσότερα από 30 εκατομμύρια έγγραφα, κατάλογοι κρατουμένων και στοιχεία καταναγκαστικής εργασίας βοηθούν στην ανασύνθεση προσωπικών ιστοριών που κινδύνεψαν να χαθούν οριστικά. Με την ψηφιοποίηση και τη χρήση νέων τεχνολογιών, το αρχείο επιχειρεί να διατηρήσει ζωντανή τη μνήμη και να δώσει απαντήσεις σε οικογένειες που εξακολουθούν να αναζητούν την τύχη των συγγενών τους. Πίσω από κάθε όνομα σε έναν κατάλογο κρατουμένων, πίσω από κάθε φθαρμένο έγγραφο και κάθε χειρόγραφη καταχώριση μπορεί να κρύβεται μια ανθρώπινη ιστορία που δεν έχει ακόμη ολοκληρωθεί.
Για χιλιάδες οικογένειες, η αναζήτηση πληροφοριών για συγγενείς που διώχθηκαν, φυλακίστηκαν ή εξαφανίστηκαν κατά τη ναζιστική περίοδο παραμένει μια ανοιχτή υπόθεση, ακόμη και οκτώ δεκαετίες μετά το τέλος του Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου. Στη Γερμανία, τα Arolsen Archives, το Διεθνές Κέντρο για τις Ναζιστικές Διώξεις, αποτελούν έναν από τους σημαντικότερους θεσμούς για τη διερεύνηση αυτών των υποθέσεων. Η συλλογή τους περιλαμβάνει περισσότερα από 30 εκατομμύρια ιστορικά έγγραφα, με πληροφορίες για περίπου 17,5 εκατομμύρια ανθρώπους που υπήρξαν θύματα ή επιζώντες του ναζιστικού καθεστώτος.
Το έργο του αρχείου δεν περιορίζεται στη φύλαξη ιστορικών τεκμηρίων. Στόχος είναι να διατηρηθούν τα πρωτότυπα, να οργανωθούν οι πληροφορίες που περιέχουν και να γίνουν προσβάσιμες σε συγγενείς θυμάτων, ερευνητές και πολίτες από όλο τον κόσμο. Έτσι, τα έγγραφα της ναζιστικής περιόδου μετατρέπονται σε ένα εργαλείο αναζήτησης της ιστορικής αλήθειας και αποκατάστασης της μνήμης.
Από τα αρχεία των διώξεων στην αναζήτηση της ανθρώπινης μοίρας
Τα Arolsen Archives ιδρύθηκαν το 1948, με την ονομασία International Tracing Service, σε μια εποχή κατά την οποία εκατομμύρια άνθρωποι προσπαθούσαν να εντοπίσουν συγγενείς τους που είχαν χαθεί στη διάρκεια του πολέμου. Η αρχική αποστολή ήταν να βοηθήσουν στον εντοπισμό αγνοουμένων και στη διευκρίνιση της τύχης ανθρώπων που είχαν υποστεί ναζιστικές διώξεις. Με την πάροδο των δεκαετιών, η συλλογή εξελίχθηκε σε ένα διεθνές αρχείο ιστορικής τεκμηρίωσης. Τα έγγραφα αφορούν κρατουμένους σε στρατόπεδα συγκέντρωσης, γκέτο και φυλακές της Γκεστάπο, ανθρώπους που οδηγήθηκαν σε καταναγκαστική εργασία, αλλά και επιζώντες που βρέθηκαν υπό τη φροντίδα συμμαχικών οργανώσεων μετά το 1945. Περιλαμβάνονται επίσης στοιχεία για τους εκτοπισμένους πληθυσμούς και τη μετανάστευση κατά τα πρώτα μεταπολεμικά χρόνια.
Οι κατάλογοι, τα δελτία κρατουμένων, οι καταγραφές μεταγωγών και τα διοικητικά έγγραφα μπορούν να προσφέρουν πολύτιμες πληροφορίες για την πορεία ενός ανθρώπου μέσα στο σύστημα διώξεων. Ένα όνομα, μια ημερομηνία ή ένας αριθμός μητρώου ενδέχεται να αποτελέσει το στοιχείο που θα συνδέσει διαφορετικά έγγραφα και θα επιτρέψει την ανασύνθεση ενός μέρους της ζωής του. Ωστόσο, το αρχείο δεν είναι πλήρες. Πολλά έγγραφα καταστράφηκαν από τους ίδιους τους Ναζί ή χάθηκαν κατά τη διάρκεια του πολέμου. Επιπλέον, εκατομμύρια άνθρωποι δολοφονήθηκαν χωρίς να καταγραφούν ποτέ τα ονόματά τους. Για τον λόγο αυτό, η απουσία ενός προσώπου από τις διαθέσιμες συλλογές δεν σημαίνει ότι δεν υπήρξε ή ότι δεν υπέστη διώξεις.
Η ψηφιοποίηση αλλάζει τον τρόπο αναζήτησης
Για πολλά χρόνια, η αξιοποίηση του αρχείου απαιτούσε εκτεταμένη χειρωνακτική εργασία. Οι ερευνητές έπρεπε να εξετάζουν φακέλους, να διαβάζουν χειρόγραφες σημειώσεις και να αντιπαραβάλλουν πληροφορίες που βρίσκονταν σε διαφορετικά έγγραφα. Η ψηφιοποίηση αλλάζει σταδιακά αυτή τη διαδικασία. Τα Arolsen Archives αναπτύσσουν ένα ηλεκτρονικό αρχείο μέσω του οποίου οι χρήστες μπορούν να αναζητούν ονόματα και ιστορικά θέματα, να εντοπίζουν ψηφιοποιημένα τεκμήρια και να εξετάζουν το περιεχόμενό τους από απόσταση. Η διαδικασία, ωστόσο, δεν τελειώνει με τη σάρωση ενός εγγράφου. Για να μπορεί να αναζητηθεί αποτελεσματικά, πρέπει να καταχωριστούν τα στοιχεία του, να συνδεθούν τα ονόματα με τις αντίστοιχες εγγραφές και να οργανωθούν οι πληροφορίες που περιέχει.
Σε αυτό το στάδιο αξιοποιούνται τεχνολογίες οπτικής αναγνώρισης χαρακτήρων (OCR), καθώς και εργαλεία που βοηθούν στην ομαδοποίηση και τη διασύνδεση δεδομένων. Η τεχνητή νοημοσύνη μπορεί να διευκολύνει την ανάγνωση καταλόγων και την αντιπαραβολή πληροφοριών από διαφορετικά έγγραφα, ώστε να εντοπίζονται πιθανές συνδέσεις ανάμεσα σε πρόσωπα, τόπους και γεγονότα. Η τεχνολογία, όμως, δεν υποκαθιστά την ιστορική έρευνα. Τα παλιά έγγραφα περιέχουν δυσανάγνωστα χειρόγραφα, διαφορετικές γραφές ονομάτων, συντομογραφίες και λάθη καταγραφής. Για τον λόγο αυτό, η αυτοματοποιημένη αναγνώριση χρειάζεται έλεγχο και αξιολόγηση, ιδιαίτερα όταν αφορά στοιχεία που μπορούν να επηρεάσουν την ανασύνθεση της μοίρας ενός θύματος.
Όταν ένα όνομα οδηγεί σε μια οικογενειακή ιστορία
Η σημασία των Arolsen Archives γίνεται ιδιαίτερα εμφανής μέσα από τις αναζητήσεις συγγενών. Για ανθρώπους που προσπαθούν να μάθουν τι συνέβη σε έναν παππού, μια γιαγιά ή έναν άλλο συγγενή που εξαφανίστηκε κατά τη ναζιστική περίοδο, ακόμη και ένα μικρό εύρημα μπορεί να έχει μεγάλη συναισθηματική και ιστορική αξία. Η αναζήτηση μπορεί να οδηγήσει σε πληροφορίες για την κράτηση ενός προσώπου, τη μεταφορά του σε στρατόπεδο, την καταναγκαστική εργασία ή την παρουσία του σε μεταπολεμικό καταυλισμό εκτοπισμένων. Σε άλλες περιπτώσεις, τα έγγραφα προσφέρουν μόνο αποσπασματικές ενδείξεις, οι οποίες χρειάζεται να διασταυρωθούν με άλλες πηγές.
Το ηλεκτρονικό αρχείο είναι ελεύθερα προσβάσιμο και μπορεί να χρησιμοποιηθεί τόσο για προσωπικές αναζητήσεις όσο και για επιστημονικούς, εκπαιδευτικούς και δημοσιογραφικούς σκοπούς. Όταν η διαδικτυακή έρευνα δεν αποδίδει αποτελέσματα, οι ενδιαφερόμενοι μπορούν να απευθυνθούν στην υπηρεσία αναζήτησης του οργανισμού. Η προσπάθεια αυτή έχει ιδιαίτερη σημασία σε μια εποχή κατά την οποία οι επιζώντες του ναζισμού λιγοστεύουν. Καθώς οι προσωπικές μαρτυρίες χάνονται σταδιακά, τα τεκμήρια αποκτούν ακόμη μεγαλύτερη βαρύτητα για την ιστορική έρευνα και τη διατήρηση της μνήμης.
#everynamecounts: Η μνήμη ως συλλογική προσπάθεια
Η ψηφιοποίηση δεν στηρίζεται αποκλειστικά στους εργαζομένους του αρχείου. Σημαντικό ρόλο έχουν και οι εθελοντές που συμμετέχουν στην πρωτοβουλία #everynamecounts. Μέσω της δράσης αυτής, πολίτες βοηθούν στην καταχώριση πληροφοριών από ιστορικά έγγραφα, ώστε τα ονόματα και τα σχετικά στοιχεία να γίνουν ευκολότερα αναζητήσιμα. Η συμμετοχή τους συμβάλλει στην προσπάθεια να συνδεθούν οι ψηφιοποιημένες σελίδες με συγκεκριμένα πρόσωπα και να διευκολυνθούν οι μελλοντικές αναζητήσεις.
Πρόκειται για μια μορφή συμμετοχικής ιστορικής μνήμης, στην οποία η τεχνολογία συνδυάζεται με την ανθρώπινη εργασία. Η καταχώριση ενός ονόματος δεν αποτελεί απλώς μια τεχνική διαδικασία: είναι ένας τρόπος να αναγνωριστεί η ύπαρξη ενός ανθρώπου και να διατηρηθεί η ιστορία του μέσα σε ένα ευρύτερο αρχείο συλλογικής εμπειρίας. Παράλληλα, η πρωτοβουλία #StolenMemory επικεντρώνεται στην αναζήτηση συγγενών πρώην κρατουμένων στους οποίους είχαν αφαιρεθεί προσωπικά αντικείμενα κατά τη σύλληψή τους. Τα αντικείμενα αυτά, όταν είναι δυνατόν να επιστραφούν στις οικογένειες, λειτουργούν ως απτοί σύνδεσμοι με ανθρώπους των οποίων η ιστορία συχνά έχει διασωθεί μόνο μέσα από έγγραφα.
Παρά την πρόοδο της ψηφιοποίησης, η προστασία των πρωτότυπων εγγράφων παραμένει βασική προτεραιότητα. Πολλά από αυτά χρησιμοποιήθηκαν επί δεκαετίες για τη διεκπεραίωση αιτημάτων εντοπισμού αγνοουμένων. Το συχνό ξεφύλλισμα, η αντιγραφή και η μεταφορά τους έχουν αφήσει σημάδια φθοράς. Οι εργασίες συντήρησης περιλαμβάνουν την κατάλληλη συσκευασία, την αντιμετώπιση της όξινης φθοράς του χαρτιού και την καταγραφή της κατάστασης κάθε τεκμηρίου. Η ψηφιακή πρόσβαση περιορίζει την ανάγκη συνεχούς χειρισμού των πρωτοτύπων, χωρίς όμως να καταργεί την ανάγκη διατήρησής τους.
Η σημασία της συλλογής έχει αναγνωριστεί και διεθνώς: από το 2013, τα Arolsen Archives περιλαμβάνονται στο πρόγραμμα «Μνήμη του Κόσμου» της UNESCO, το οποίο αποσκοπεί στην προστασία και ανάδειξη σημαντικών τεκμηρίων της παγκόσμιας ιστορίας.
Ένα αρχείο για το παρελθόν και τις επόμενες γενιές
Η δουλειά των Arolsen Archives δείχνει ότι η ιστορική μνήμη δεν διατηρείται μόνο μέσα από μνημεία, επετείους και δημόσιες τελετές. Διατηρείται και μέσα από την επίμονη εργασία της καταγραφής, της διασταύρωσης και της προστασίας των τεκμηρίων. Κάθε έγγραφο μπορεί να αποτελέσει μια μαρτυρία για το πώς οργανώθηκαν οι διώξεις, πώς λειτούργησε ο μηχανισμός καταναγκαστικής εργασίας και ποιες συνέπειες είχε ο ναζισμός για εκατομμύρια ανθρώπους. Ταυτόχρονα, μπορεί να προσφέρει σε μια οικογένεια μια πληροφορία που αναζητούσε επί δεκαετίες.
Σε μια περίοδο κατά την οποία η παραπληροφόρηση και η διαστρέβλωση ιστορικών γεγονότων εξακολουθούν να αποτελούν πρόκληση, η πρόσβαση στις πρωτογενείς πηγές αποκτά ιδιαίτερη σημασία. Τα αρχεία δεν απαντούν σε κάθε ερώτημα, ούτε μπορούν να αναπληρώσουν τα τεκμήρια που χάθηκαν. Μπορούν, όμως, να διασώσουν όσα εξακολουθούν να υπάρχουν και να επιτρέψουν στις επόμενες γενιές να τα μελετήσουν. Στο Μπαντ Άρολσεν, η αναζήτηση δεν αφορά μόνο το τι συνέβη στο παρελθόν. Αφορά και τη δυνατότητα να μη χαθούν ξανά τα ίχνη ανθρώπων που βρέθηκαν στο επίκεντρο ενός από τα μεγαλύτερα εγκλήματα της ευρωπαϊκής ιστορίας.
Αναλύσεις
Η ιστορία του Καπετανίδη στον Ισραηλινό Τύπο
Η ζωή, η δημοσιογραφική δράση και η θυσία του Νίκου Καπετανίδη αναδεικνύονται στην Israel Hayom, μέσα από άρθρο του Χρήστου Κωνσταντινίδη, που θέτει στο επίκεντρο τη Γενοκτονία των Ελλήνων του Πόντου και την άρνηση της Τουρκίας να αναμετρηθεί με το ιστορικό της παρελθόν.
Στον ισραηλινό Τύπο φτάνει η ιστορία του Νίκου Καπετανίδη, του Πόντιου δημοσιογράφου που οδηγήθηκε στην αγχόνη στην Αμάσεια, στις 21 Σεπτεμβρίου 1921, επειδή υπερασπίστηκε με την πένα και τη δημόσια στάση του τον Ελληνισμό του Πόντου.
Με άρθρο που δημοσιεύθηκε στις 13 Οκτωβρίου 2026 στην Israel Hayom, ο δημοσιογράφος και διευθυντής σύνταξης του Geopolitico.gr, Χρήστος Κωνσταντινίδης, παρουσιάζει στο διεθνές αναγνωστικό κοινό τη διαδρομή του εκδότη της «Εποχής». Παράλληλα, συνδέει την ιστορική του μαρτυρία με το σημερινό ζήτημα της λογοδοσίας και την επιλεκτική στάση της Άγκυρας απέναντι στα εγκλήματα του παρελθόντος.
Το δημοσίευμα φέρει τον τίτλο «Turkey demands accountability from Israel – but not from itself», δηλαδή «Η Τουρκία απαιτεί λογοδοσία από το Ισραήλ – αλλά όχι από τον εαυτό της».
Η αφετηρία του άρθρου είναι η εκτέλεση του 32χρονου Καπετανίδη. Γεννημένος στη Ριζούντα το 1889 και απόφοιτος του Φροντιστηρίου Τραπεζούντας, ο δημοσιογράφος εξέδωσε το 1918 την εφημερίδα «Εποχή», καταγράφοντας τις διώξεις και τη βία που υφίσταντο οι ελληνικοί πληθυσμοί στην Τραπεζούντα και στα χωριά του Πόντου.
Μέσα από αναφορές στη μαρτυρία του Δημήτρη Ψαθά στη «Γη του Πόντου», ο Κωνσταντινίδης σκιαγραφεί έναν άνθρωπο με ορμή, πατριωτικό φρόνημα και βαθιά πίστη στην ελευθερία. Έναν εκδότη που αντιλαμβανόταν τη δημοσιογραφία ως ευθύνη απέναντι στον λαό του και κατονόμαζε τους υπευθύνους των διωγμών, γνωρίζοντας ότι κάθε φύλλο της εφημερίδας του μπορούσε να χρησιμοποιηθεί εναντίον του.
Ιδιαίτερη θέση στο άρθρο έχει η αντιπαράθεσή του με τον Τοπάλ Οσμάν, τον παραστρατιωτικό αρχηγό που συνδέθηκε με σφαγές, λεηλασίες και εκτοπισμούς Ελλήνων και Αρμενίων. Όπως υπογραμμίζεται, ο Καπετανίδης δεν υποχώρησε μπροστά στις απειλές του, ούτε άλλαξε τη γραμμή της εφημερίδας για να εξασφαλίσει την προσωπική του σωτηρία.
Το δημοσίευμα περιγράφει τα λεγόμενα «Δικαστήρια Ανεξαρτησίας» της Αμάσειας ως μηχανισμό εξόντωσης της ηγεσίας του ποντιακού Ελληνισμού. Κληρικοί, εκπαιδευτικοί, επιχειρηματίες και δημοσιογράφοι βρέθηκαν αντιμέτωποι με διαδικασίες στις οποίες, σύμφωνα με την ανάλυση του αρθρογράφου, η καταδίκη είχε ουσιαστικά προαποφασιστεί.
Απέναντι στους κατηγόρους του, ο Καπετανίδης υπερασπίστηκε ανοιχτά την εθνική του θέση. Όταν κατηγορήθηκε ότι αγωνιζόταν για την ανεξαρτησία του Πόντου, δήλωσε ότι επιδίωκε και την ένωσή του με την Ελλάδα. Το άρθρο αναφέρεται και στην τελευταία του κραυγή πριν από τον απαγχονισμό: «Ζήτω η Ελλάς!»
Κεντρικό σημείο της παρέμβασης αποτελεί η διάσωση του αρχείου της «Εποχής» από τον αδελφό του, Κώστα Καπετανίδη, ο οποίος το μετέφερε στην Ελλάδα. Η ψηφιοποίησή του, επισημαίνει ο Κωνσταντινίδης, δημιουργεί δυνατότητες ευρύτερης μελέτης και διεθνούς αξιοποίησης.
Πρόκειται για τεκμήρια γραμμένα την ώρα που εξελίσσονταν οι διωγμοί. Ο αρθρογράφος προτείνει τη μετάφραση, την επιστημονική επεξεργασία και την παρουσίασή τους σε κοινοβούλια, πανεπιστήμια και διεθνείς οργανισμούς, ως μέρος μιας οργανωμένης προσπάθειας για τη διεθνή αναγνώριση της Γενοκτονίας.
Η σύνδεση με το σήμερα γίνεται μέσα από την κριτική στην Τουρκία, η οποία κατηγορεί το Ισραήλ για γενοκτονία στη Γάζα, ενώ εξακολουθεί να αρνείται τη Γενοκτονία των Ελλήνων του Πόντου. Το άρθρο διευκρινίζει ότι οι καταγγελίες κατά του Ισραήλ πρέπει να κρίνονται με βάση τα αποδεικτικά στοιχεία και το δίκαιο. Θέτει, όμως, ταυτόχρονα το ζήτημα της συνέπειας: ένα κράτος που απαιτεί έλεγχο της συμπεριφοράς άλλων κρατών οφείλει να δέχεται τον έλεγχο και της δικής του ιστορικής διαδρομής.
Μέσα από την ιστορία του Καπετανίδη, η παρέμβαση στην Israel Hayom αναδεικνύει έτσι ένα συγκεκριμένο αίτημα: η διασωθείσα μαρτυρία της «Εποχής» να αποκτήσει τη διεθνή παρουσία που της αναλογεί, μεταφέροντας την ιστορική τεκμηρίωση του ποντιακού Ελληνισμού πέρα από τα ελληνικά σύνορα.
Διαβάστε το άρθρο στην Israel Hayom.
GEOPOLITICO
Η ιστορία των ελληνικών συναγωγών ζωντανεύει: Ένα μοναδικό αρχείο μνήμης παρουσιάζεται σε τέσσερις πόλεις της Βόρειας Ελλάδας
Οι Εκδόσεις Ινφογνώμων παρουσιάζουν το νέο βιβλίο του αρχιτέκτονα και πολεοδόμου Δρ Ηλία Β. Μεσσίνα, «Οι Συναγωγές της Ελλάδος: Αρχείο Ιστορίας και Αρχιτεκτονικής». Ένα έργο 453 σελίδων, με 272 φωτογραφίες και 237 αρχιτεκτονικά σχέδια, που καταγράφει περισσότερες από 100 συναγωγές και διασώζει την ιστορία μνημείων που χάθηκαν ή κινδυνεύουν να ξεχαστούν.
Ένα σημαντικό οδοιπορικό στην ιστορία, την αρχιτεκτονική και την πολιτιστική κληρονομιά του ελληνικού εβραϊσμού ξεκινά στις 19 Οκτωβρίου από τα Ιωάννινα, με επόμενους σταθμούς τη Θεσσαλονίκη, την Ξάνθη και την Κομοτηνή. Ο Δρ Ηλίας Β. Μεσσίνας παρουσιάζει το νέο του βιβλίο, καρπό πολυετούς επιτόπιας και αρχειακής έρευνας, αναδεικνύοντας συναγωγές που εξακολουθούν να υπάρχουν αλλά και μνημεία που έχουν εξαφανιστεί από τον αστικό ιστό. Μέσα από σπάνιες φωτογραφίες, αρχιτεκτονικά σχέδια και ιστορικά τεκμήρια, η έκδοση των Εκδόσεων Ινφογνώμων επιχειρεί να διασώσει ένα σημαντικό κομμάτι της συλλογικής μνήμης των ελληνικών πόλεων.
Ένα αρχείο για περισσότερες από 100 συναγωγές στην Ελλάδα
Η νέα έκδοση του Δρ Ηλία Β. Μεσσίνα αποτελεί μια εκτενή καταγραφή της ιστορίας και της αρχιτεκτονικής των συναγωγών της Ελλάδας.
Σε 453 σελίδες παρουσιάζονται περισσότερες από 100 συναγωγές, με ιστορικές και αρχιτεκτονικές περιγραφές, σπάνιο φωτογραφικό υλικό, ψηφιακούς χάρτες, βιβλιογραφία και αρχειακές πηγές.
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει το γεγονός ότι σημαντικό μέρος των μνημείων που τεκμηριώνονται δεν υπάρχει πλέον.
Ορισμένες συναγωγές κατεδαφίστηκαν κατά τη διάρκεια της μεταπολεμικής ανοικοδόμησης, ενώ άλλες αλλοιώθηκαν ή εγκαταλείφθηκαν, με αποτέλεσμα να περιορίζεται σταδιακά η παρουσία τους στη συλλογική μνήμη.
Η έρευνα του Μεσσίνα ξεκίνησε στις αρχές της δεκαετίας του 1990 και συνδυάζει επιτόπιες επισκέψεις με ιστορική τεκμηρίωση από αρχεία στην Ελλάδα και στο εξωτερικό.
Η έκδοση περιλαμβάνει 272 φωτογραφίες και 237 αρχιτεκτονικά σχέδια και διαγράμματα, προσφέροντας τη δυνατότητα στους αναγνώστες να γνωρίσουν μνημεία που συνδέονται με την παρουσία των εβραϊκών κοινοτήτων στον ελλαδικό χώρο.
Το σπάνιο αρχείο του Σεμτώβ Σαμουήλ
Ιδιαίτερη σημασία για την ολοκλήρωση του βιβλίου είχε η αξιοποίηση του αρχείου του αρχιτέκτονα Σεμτώβ Σαμουήλ (1939–2009).
Το αρχείο παραδόθηκε στον Δρ Μεσσίνα από συγγενείς του Σαμουήλ και περιλαμβάνει πολύτιμο υλικό από έρευνα που πραγματοποιήθηκε το 1960–1961.
Εκείνη την περίοδο, ο νεαρός τότε φοιτητής αρχιτεκτονικής, με προτροπή του καθηγητή Νίκου Μουτσόπουλου, επισκέφθηκε συναγωγές σε ολόκληρη την ελληνική επικράτεια.
Κατέγραψε φωτογραφικά και αρχιτεκτονικά κτίρια που βρίσκονταν σε λειτουργία, αλλά και συναγωγές που είχαν ήδη υποστεί σοβαρές φθορές.
Για ορισμένα από τα συγκεκριμένα μνημεία, τα οποία κατεδαφίστηκαν τα επόμενα χρόνια, το αρχείο Σαμουήλ αποτελεί σήμερα μοναδικό τεκμήριο της ύπαρξης και της αρχιτεκτονικής τους μορφής.
Το υλικό ψηφιοποιείται σταδιακά, ενώ προβλέπεται η δημιουργία τρισδιάστατων αναπαραστάσεων και ψηφιακών μοντέλων εικονικής πραγματικότητας.
Με τον τρόπο αυτό, η ιστορική έρευνα συνδυάζεται με τις σύγχρονες τεχνολογίες ψηφιακής αποκατάστασης, δημιουργώντας νέες δυνατότητες παρουσίασης της χαμένης αρχιτεκτονικής κληρονομιάς.
Η σύνδεση με το Αρχαιολογικό Κτηματολόγιο του υπουργείου Πολιτισμού
Το έργο αποκτά και θεσμική σημασία, καθώς συνδέεται με την ενσωμάτωση των εβραϊκών μνημείων της Ελλάδας στο Ολοκληρωμένο Πληροφοριακό Σύστημα «Αρχαιολογικό Κτηματολόγιο» του υπουργείου Πολιτισμού.
Ο Δρ Μεσσίνας συνεργάστηκε με τις αρμόδιες υπηρεσίες για τον εμπλουτισμό του συστήματος με στοιχεία σχετικά με την εβραϊκή πολιτιστική κληρονομιά.
Την έκδοση χαιρετίζουν η υπουργός Πολιτισμού Λίνα Μενδώνη και ο πρόεδρος του Κεντρικού Ισραηλιτικού Συμβουλίου Ελλάδος, Δαυίδ Σαλτιέλ.
Τον πρόλογο υπογράφει ο ακαδημαϊκός, καθηγητής και αρχιτέκτονας Μανόλης Κορρές.
Η συμμετοχή των συγκεκριμένων προσωπικοτήτων αναδεικνύει τη σημασία της συστηματικής καταγραφής των ιστορικών μνημείων και της προστασίας τους από τη λήθη.
Οι παρουσιάσεις και οι ομιλητές
Στα Ιωάννινα, τη Δευτέρα 19 Οκτωβρίου, η παρουσίαση θα επικεντρωθεί στις ιστορικές συναγωγές Γιασάν και Χαντάς.
Για το βιβλίο θα μιλήσουν ο δικηγόρος και ερευνητής Θρασύβουλος–Μορντεχάι Παπαστρατής, η επίκουρη καθηγήτρια της Σχολής Καλών Τεχνών του Πανεπιστημίου Ιωαννίνων Ράνια Σταθοπούλου και ο οικονομολόγος Νίκος Καράμπελας. Χαιρετισμούς θα απευθύνουν ο πρόεδρος της Ισραηλιτικής Κοινότητας Ιωαννίνων Μάρκος Μπατίνος και η πρόεδρος της Εταιρείας Ηπειρωτικών Μελετών Κατερίνη Λιάμπη. Τον συντονισμό θα έχει η φιλόλογος Ανδρονίκη Ζούκη.
Στη Θεσσαλονίκη, την Τετάρτη 21 Οκτωβρίου, το ενδιαφέρον θα στραφεί στη συναγωγή Μοναστηριωτών και στις εβραϊκές συναγωγές της πόλης πριν και μετά το Ολοκαύτωμα.
Στην παρουσίαση θα συμμετάσχουν η επιστημονική υπεύθυνη του Εβραϊκού Μουσείου Θεσσαλονίκης, Δρ Ξένια Ελευθερίου, και ο Θρασύβουλος–Μορντεχάι Παπαστρατής. Χαιρετισμό θα απευθύνει ο Δαυίδ Σαλτιέλ, ενώ τη συζήτηση θα συντονίσει ο αρχιτέκτονας Στέλιος Χριστάνης. Η εκδήλωση πραγματοποιείται σε συνεργασία με τον Σύλλογο Αρχιτεκτόνων Θεσσαλονίκης.
Στην Ξάνθη, την Πέμπτη 22 Οκτωβρίου, το βιβλίο θα παρουσιάσουν οι καθηγητές του Δημοκριτείου Πανεπιστημίου Θράκης Γιώργος Τσιγάρας και Δημήτρης Πολυχρονόπουλος, ενώ τη συζήτηση θα συντονίσει ο Νίκος Κοσμίδης.
Τελευταίος σταθμός θα είναι η Κομοτηνή, την Παρασκευή 23 Οκτωβρίου, όπου η παρουσίαση θα επικεντρωθεί στην ιστορία της συναγωγής Μπεθ Ελ πριν από το Ολοκαύτωμα. Θα μιλήσουν ο Βασίλης Ριτζαλέος από το Δημοκρίτειο Πανεπιστήμιο Θράκης και ο αρχιτέκτονας Γιώργος Ευφραιμίδης, με συντονίστρια την αρχιτέκτονα Αγγελική Κουγιουμτζόγλου.
Η αρχιτεκτονική ως μαρτυρία της ιστορίας
Η σημασία του βιβλίου δεν περιορίζεται στην αποτύπωση των κτιρίων.
Οι συναγωγές αποτελούσαν για αιώνες χώρους θρησκευτικής ζωής, κοινωνικής συνάντησης και διατήρησης της ταυτότητας των εβραϊκών κοινοτήτων.
Σε πολλές ελληνικές πόλεις, η καταστροφή των εβραϊκών πληθυσμών κατά το Ολοκαύτωμα συνοδεύτηκε από τη σταδιακή εξαφάνιση των χώρων που συνδέονταν με την καθημερινή τους ζωή.
Η μεταπολεμική ανοικοδόμηση άλλαξε ακόμη περισσότερο τον αστικό ιστό, με αποτέλεσμα ορισμένα από αυτά τα κτίρια να έχουν χαθεί ολοκληρωτικά.
Η αρχιτεκτονική τεκμηρίωση προσφέρει τη δυνατότητα να ανασυσταθεί η μορφή τους και να διατηρηθεί η ιστορία τους για τις επόμενες γενιές.
Η συγκεκριμένη έκδοση φιλοδοξεί να αποτελέσει σημείο αναφοράς για ιστορικούς, αρχιτέκτονες, ερευνητές και όσους ενδιαφέρονται για την πολιτιστική κληρονομιά της Ελλάδας.
Η αγγλική μετάφραση του βιβλίου αναμένεται στις αρχές του 2027, διευρύνοντας την πρόσβαση στο ερευνητικό υλικό και για το διεθνές κοινό.
Ένας ερευνητής αφιερωμένος στη διάσωση των συναγωγών
Ο Ηλίας Μεσσίνας γεννήθηκε το 1964 και είναι αρχιτέκτονας, πολεοδόμος και σύμβουλος αειφορίας.
Σπούδασε αρχιτεκτονική στο Πανεπιστήμιο Yale και στην Ακαδημία Bezalel, ενώ πραγματοποίησε διδακτορικές και μεταδιδακτορικές σπουδές σε θέματα χωροταξίας, αρχιτεκτονικής και περιβαλλοντικού σχεδιασμού.
Από το 1993 ασχολείται συστηματικά με την έρευνα και τεκμηρίωση των συναγωγών στην Ελλάδα.
Μεταξύ 1995 και 2023 συμμετείχε, μαζί με συνεργάτες του, σε μελέτες και έργα αποκατάστασης συναγωγών σε διάφορες ελληνικές πόλεις.
Έχει συγγράψει 16 βιβλία και δεκάδες άρθρα σχετικά με την πολιτιστική κληρονομιά, την αρχιτεκτονική και την αειφόρο ανάπτυξη.
Για τη συμβολή του στη διάσωση της εβραϊκής αρχιτεκτονικής κληρονομιάς έχουν αναφερθεί θετικά επιστήμονες και ερευνητές, όπως ο Samuel D. Gruber, ο δημοσιογράφος Νίκος Βατόπουλος και ο καθηγητής Γιώργος Τσιγάρας.
Μια παρακαταθήκη για τις επόμενες γενιές
Το βιβλίο «Οι Συναγωγές της Ελλάδος: Αρχείο Ιστορίας και Αρχιτεκτονικής» αναδεικνύει μια συχνά παραγνωρισμένη διάσταση της ελληνικής ιστορίας.
Η παρουσία των εβραϊκών κοινοτήτων αποτελεί αναπόσπαστο μέρος της κοινωνικής και πολιτιστικής διαδρομής πολλών ελληνικών πόλεων.
Η διατήρηση των μνημείων τους, ακόμη και μέσα από φωτογραφίες και αρχιτεκτονικά σχέδια όταν τα ίδια τα κτίρια έχουν χαθεί, συνδέεται άμεσα με την προστασία της ιστορικής μνήμης.
Οι τέσσερις παρουσιάσεις στη Βόρεια Ελλάδα αποτελούν μια ευκαιρία να γνωρίσει το κοινό όχι μόνο την αρχιτεκτονική των ελληνικών συναγωγών, αλλά και τις ιστορίες των ανθρώπων και των κοινοτήτων που συνδέθηκαν με αυτές.
Όλες οι εκδηλώσεις έχουν ελεύθερη είσοδο, με την επισήμανση ότι για την ξενάγηση στη συναγωγή Μοναστηριωτών της Θεσσαλονίκης απαιτείται προεγγραφή.
ΓΙΑ ΝΑ ΠΑΡΑΓΓΕΙΛΕΤΕ ΤΟ ΒΙΒΛΙΟ ΠΑΤΗΣΤΕ ΕΔΩ
Πόλεμος συμφερόντων για το LNG – Το τουρκικό σχέδιο και η ελληνική απάντηση
Στο Direct News, ο Ανδρέας Μουντζουρούλιας παρουσιάζει τις πληροφορίες του για τον GSI, αναλύει τα τουρκικά δημοσιεύματα για την Γκίλφοϊλ...
Arolsen Archives: Το αρχείο που αναζητά τα ίχνη εκατομμυρίων θυμάτων του ναζισμού
Στη γερμανική πόλη Μπαντ Άρολσεν φυλάσσεται μία από τις σημαντικότερες συλλογές τεκμηρίων για τα θύματα των ναζιστικών διώξεων. Περισσότερα από...
Πού βρίσκεται η Ελλάδα στον σχεδιασμό του IMEC;
Η επίκληση της ελληνικής κληρονομιάς, η κριτική για τις αμερικανικές τοποθετήσεις στα ελληνοτουρκικά και η ανάγκη μιας εθνικής στρατηγικής που...
Νέα τουρκική πρόκληση νότια του Καστελλόριζου! NAVTEX της Άγκυρας στην περιοχή που θα περάσει το γαλλικό ερευνητικό για το καλώδιο Ελλάδας–Κύπρου
Η Άγκυρα εξέδωσε NAVTEX για περιοχή νότια του Καστελλόριζου, όπου έχει προγραμματιστεί η πολυεθνική άσκηση «EUNOMIA», αμφισβητώντας τη δικαιοδοσία του...
EurAsia Review: Ποιοι προστατεύουν τα κυκλώματα λαθρεμπορίου στα σύνορα Ιράν, Πακιστάν και Αφγανιστάν – Ο σκοτεινός ρόλος παραγόντων ασφαλείας
Ένα εκτεταμένο σύστημα παράνομου εμπορίου, διαφθοράς και πολιτικής προστασίας περιγράφει σε ανάλυσή του το EurAsia Review. Από τα καύσιμα και...
-
Αναλύσεις4 εβδομάδες πρινΤο τελεσίγραφο Καλίν την ώρα που η Τουρκία προετοιμάζεται για πόλεμο!
-
Άμυνα3 μήνες πρινΡωσσικό ΜΜΕ: Ελληνικό «μπλόκο» στην απαίτηση για Patriot – Πώς γνωρίζει το Κίεβο απόρρητα στοιχεία για τους πυραύλους μας;
-
ΑΝΑΡΤΗΣΕΙΣ ΜΕ ΣΗΜΑΣΙΑ3 μήνες πρινΠακιστανός με καναδική υπηκοότητα ο υπαίτιος της πυρκαγιάς στον Έβρο! Πιθανόν να μετέφερε μετανάστες
-
GEOPOLITICO1 μήνα πρινΤο διέρρευσε ο Παπαχελάς! Έφεραν τον Καλίν στο Μαξίμου – Τί συζήτησε με τον Μητσοτάκη;
-
Αναλύσεις2 μήνες πρινΚαραγκιούλ: «Αν Ελλάδα, Κύπρος και Ισραήλ επιτεθούν στην Τουρκία, ο χάρτης του Αιγαίου θα αλλάξει»
-
ΑΝΑΡΤΗΣΕΙΣ ΜΕ ΣΗΜΑΣΙΑ2 μήνες πρινΞέσπασμα της μητέρας της Μυρτούς για την υπόθεση Τζαβέντ Ασλάμ: «Δεν ξεχνώ ποτέ» – «Δήμαρχος των Πακιστανών ο Δούκας»
-
GEOPOLITICO4 εβδομάδες πρινΤί λέει Τούρκος δημοσιογράφος για Σάββα Καλεντερίδη; «Έκανε πολύ καλά τη δουλειά του για τη χώρα του – Δεν μπορούσε να τον στριμώξει η ΜİΤ»
-
Αναλύσεις3 μήνες πρινΕάν η Τουρκία απορρίψει τη συμφωνία αποχώρησης από την Κύπρο θα απομακρυνθεί δια της βίας