Ακολουθήστε μας

Ιστορία - Πολιτισμός

Ακραία πολιτικά σούργελα και απατεώνες με βούλα, οι οπορτουνιστές κηπουροί των ΠΑΣΟΚων που τώρα καθυβρίζουν τους Έλληνες πολίτες

Δημοσιεύτηκε στις

Κατρούγκαλος: Ακραίοι και εθνικιστές όσοι διαφωνούν με τη χρήση του όρου Μακεδονία – Χαρακτήρισε «πατριωτική» μια λύση που θα περιλαμβάνει τον όρο αυτό
Xρήστος Μπόκας

Στη φούρια του περιέλαβε και τους ΑΝΕΛ: «Αυτά είναι ακραία που τα ακούω από την ΧΑ, τους Ανεξάρτητους… Συγγνώμη την Ένωση Κεντρώων ήθελα να πω και ορισμένους της ΝΔ»
Ως «ακραία και εθνικιστική» χαρακτήρισε ο Γιώργος Κατρούγκαλοςτην άρνηση της χρήσης του όρου Μακεδονία για την ονομασία των Σκοπίων επισημαίνοντας ότι η θέση της κυβέρνησης είναι η σύνθετη ονομασία «που θα επιτρέπει πλήρη διάκριση της ιστορικής ελληνικής Μακεδονίας από το άλλο κράτος και η πλήρης απαλοιφή του αλυτρωτισμού».
Υποστηρίζοντας πως η χρήση του όρου Μακεδονία για την ονοματοδοσία της γειτονικής χώρας αποτελεί «πατριωτική λύση» είπε μεταξύ άλλων: «Εμείς είμαστε διατεθειμένοι να προωθήσουμε την πατριωτική λύση. Πρέπει να θεωρούμε εθνικό ότι είναι αληθές και όχι ότι μας συμφέρει και είναι προτιμότερο για τις εκλογικές μας περιφέρειες. Είναι λογικό μετρά από 8 χρόνια μιζέριας και μνημονίων να υπάρχει σε ένα κομμάτι κόσμου –  που δεν έχει ενημέρωση –  η τάση να απορρίπτει τις λύσεις. Πρέπει να είμαστε ιδιαίτερα υπεύθυνοι».



Μετά από την σφοδρή αντίδραση των εκπροσώπων των κομμάτων της αντιπολίτευσης, ο αναπληρωτής υπουργός Εξωτερικών επιχείρησε να ενημερώσει την ολομέλεια της Βουλής για την πορεία των διαπραγματεύσεων για την επίλυση του «Σκοπιανού» και για το περιεχόμενο της σημερινής συνάντησης Τσίπρα-Ζάεφ.


Παράλληλα, είπε πως αν και οι ΑΝΕΛ έχουν διαφοροποιημένη θέση για το ζήτημα, ο κ. Πάνος Καμμένος «έχει εκφράσει την πλήρη εμπιστοσύνη του για τις διαπραγματευτικές προσπάθειες του κ. Κοτζιά» ενώ για το συλλαλητήριο της Θεσσαλονίκης ανέφερε πως «πρέπει να ακούγεται ο λαός όταν μιλάει» και πως «συμμετείχαν Έλληνες πατριώτες που επιχειρήθηκε να κατευθυνθούν σε διαφορετικές θέσεις από τις εθνικές».


«Το μείζον ζήτημα των ημερών είναι το Μακεδονικό. Μια είναι η θέση της κυβέρνησης επι της οποίας διαπραγματεύεται το υπουργείο Εξωτερικών. Έχουν εκφραστεί αιτιάσεις και διαφορετικές απόψεις από τους ΑΝΕΛ όμως έχει ρητά δοθεί από τον κ. Καμμένο πλήρης εμπιστοσύνη στον κ. Κοτζιά να διεξάγει την διαπραγματευτική προσπάθεια» ανέφερε εισαγωγικά ο κ. Κατρούγκαλος για να συνεχίσει με επίθεση κατά της ΝΔ: «Ποια είναι η διαπραγματευτική θέση της ΝΔ; Ο κ. Μητσοτάκης στην συζήτηση της Βουλής για το Κυπριακό είπε προκειμένου να επικρίνει τον κ. Λεβέντη ότι η εθνική αντιπροσωπεία έχει επίσημη θέση για σύνθετη ονομασία με γεωγραφικό προσδιορισμό. Μετά άρχισε την στροφή. Έχω ακούσει συγκρουόμενα πράγματα. Ο κ. Κουμουτσάκος θεωρεί και ορθά την σύνθετη ονομασία ως τον ελάχιστο κοινό παρονομαστή. Έχω ακούσει όμως και ακραίες – εθνικιστικές απόψεις που δεν επιθυμούν να εμπεριέχεται ο όρος Μακεδονία ή παράγωγά της». Στην προσπάθειά του δε να ταυτίσει τις «ακραίες και εθνικιστικές θέσεις» με συγκεκριμένα πολιτικά κόμματα λίγο έλειψε να συμπεριλάβει και τους ΑΝΕΛ. «Αυτά είναι ακραία που τα ακούω από την Χρυσή Αυγή, τους Ανεξάρτητους… Συγγνώμη όχι τους ανεξάρτητους, την Ένωση Κεντρώων ήθελα να πω και από ορισμένους της ΝΔ. Θα ήθελα να ξέρω την θέση της ΝΔ».






«Στα συλλαλητήρια πήγαν Έλληνες πατριώτες, όμως έγινε προσπάθεια  να κατευθυνθούν σε διαφορετική γραμμή από την εθνική» τόνισε ο υπουργός σε άλλη σημείο για να υποστηρίξει πως «όσα ακούστηκαν στο συλλαλητήριο είναι αναληθή. Δεν υπάρχουν 700.000 Έλληνες στα Σκόπια. Δεν έβαλε βέτο η Γαλλία». Ωστόσο παραδέχθηκε ότι «πρέπει να ακούγεται όταν μιλά ο λαός. Όμως η ΝΔ πρέπει να ακούει τον λαό κάθε φορά που μιλάει και ότι και αν λέει». Απαντώντας στην κριτική της αντιπολίτευσης υποστήριξε πως «Δεν υπάρχει μυστική διπλωματία. Διαπραγματευόμαστε με βάση την εθνική θέση. Υπάρχει ενημέρωση σε όποιον πολιτικό αρχηγό την ζητήσει. Τα εθνικά θέματα πρέπει να αντιμετωπίζονται με σοβαρότητα. Τα λάθη επό 25 έτη των προηγούμενων κυβερνήσεων οδήγησαν πλήθος κρατών να αναγνωρίσουν τη γειτονική χώρα με το συνταγματικό της όνομα. Κάνω έκκληση στον πατριωτισμό σας. Προσέξτε πως θα χειριστείτε το θέμα . Άλλο ο πατριωτισμός και άλλο η πατριδοκαπηλία. Εμείς θα είμαστε η δύναμη της αλλαγής για να λύσουμε τα χρονίζοντα προβλήματα όπως λύσαμε το δασικό και το κτηματολόγιο. Θα διαπραγματευτούμε για να διασφαλίσουμε σφαιρική λύση με όνομα που δεν θα αφήνει περιθώρια αλυτρωτισμού».


Κατά τη δευτερολογία του ενημέρωσε ότι ο τρόπος της διαπραγμάτευσης είναι «διττός» διευκρινίζοντας ότι γίνεται «υπό την αιγίδα του ΟΗΕ αλλά εντατικοποιούμε το σχετικό διάλογο με διακυβερνητικούς διαύλους». Για την σημερινή συνάντηση Τσίπρα-Ζάεφ στο Νταβός είπε πως «το αποκλειστικό πλαίσιο είναι η πρόθεση των εθνικών θέσεων» ενώ πρόσθεσε ότι εως σήμερα έχουν υπάρξει «έξι κύκλοι σε υπηρεσιακό επίπεδο για προώθηση θεμάτων όπως διασυνοριακό Πρέσπας και οικονομικά ζητήματα».


Επανέλαβε ότι η «εθνική θέση» που καθορίζει την διαπραγματευτική στάση της κυβέρνησης είναι «σύνθετη ονομασία που θα επιτρέπει πλήρη διάκριση της ιστορικής ελληνικής Μακεδονίας από το άλλο κράτος και πλήρη απαλοιφή αλυτρωτισμού».


Τέλος, ο κ. Κατρούγκαλος επικαλέστηκε δηλώσεις του πρώην πρωθυπουργού Κωνσταντίνου Μητσοτάκη για να υποστηρίξει ότι το ναυάγιο των διαπραγματεύσεων την δεκαετία του ’90 έγινε λόγω μικροπολιτικών ζητημάτων. «Ήξεραν ποιο είναι το σωστό αλλά προτίμησαν να κάνουν  αυτό που θα τους εξασφάλιζε την επανεκλογή». Ο υπουργός υποστήριξε δε πως η κυβέρνηση θα επιδιώξει την «ορθή λύση» αγνοώντας το πολιτικό κόστος: «Εμείς είμαστε διατεθειμένοι να προωθήσουμε την πατριωτική λύση. Πρέπει να θεωρούμε εθνικό ότι είναι αληθές και όχι ότι μας συμφέρει και είναι προτιμότερο για τις εκλογικές μας περιφέρειες. Είναι λογικό μετρά από 8 χρόνια μιζέριας μνημονίων να υπάρχει σε ένα κομμάτι κόσμου που δεν έχει ενημέρωση η τάση να απορρίπτει τις λύσεις. Πρέπει να είμαστε ιδιαίτερα υπεύθυνοι».

Επιμένει η αντιπολίτευση: Πείτε μας πώς διαπραγματεύεστε την επίλυση του ελληνικού ζητήματος

Από την πλευρά της Νέας Δημοκρατίας ο Κώστας Τζαβάρας είπε πως «χάσατε την ευκαιρία να ενημερώσετε την εθνική αντιπροσωπεία έστω και τώρα για το πώς αντιλαμβάνεται η κυβέρνηση την επίλυση του εθνικού θέματος. Ο πρωθυπουργός συνομιλεί με τον Σκοπιανό ομόλογό του και εσείς συνεχίζετε την στείρα και άγονη αντιπαράθεση. Μας εγκαλείτε ότι δεν συμβάλουμε στην επίλυση. Να αντιληφθείτε ότι η τακτική σας βλάπτει και διχάζει τον ελληνικό λαό. Δεν προσφέρετε τίποτα. Βλάπτετε. Με ποιο τρόπο διαπραγματεύεστε την επίλυση του συνολικού ζητήματος και των αλυτρωτικών βλέψεων των Σκοπίων; Πως θα απαλειφτούν οι αναφορές στο Σύνταγμα; Πως θα αντιμετωπίζετε το ζήτημα της εθνικότητας, των βιβλίων των αγαλμάτων; Αυτά τα αφήνετε στο περιθώριο και διχάζετε. Όποιοι έχουν άλλη άποψη τους θεωρείτε εθνικιστές και εσείς δήθεν είστε οι πατριώτες».


Ο Ανδρέας Λοβέρδος από τη Δημοκρατική Συμπαράταξη ανέφερε «ποιο το επίπεδο της ωριμότητας των διαπραγματεύσεων-συνομιλιών; Θα συζητηθεί το θέμα στη σημερινή συνάντηση Τσίπρα-Ζάεφ; Αντί να μας απαντήσει ο κ. Κατρούγκαλος απέδειξε για μια ακόμα φορά ότι ο χειρισμός του θέματος γίνεται για λόγους εσωτερικού εντυπωσιασμού. Μας σηκώνει το δάχτυλο. Μας κατηγορούσατε πριν μια εβδομάδα ότι διαστρέφουμε τα λόγια του Νίμιτς και μια ημέρα μετά μίλησε για “Μακεδόνες” και σας εξέθεσε. Είστε η επιτομή της διαστρέβλωσης. Όταν συναντήθηκε Δημητρόφ-Κοτζιάς ζητήσαμε εθνικό συμβούλιο και δεν ανταποκριθήκατε. Παρέμεινε ένα κενό. Δεν σας κάναμε κριτική που δεν μας ενημερώσατε και έρχεστε σήμερα να μας πείτε ότι υπάρχει ενημέρωση και εμείς δεν την ζητάμε. Πάτε καλά; Μας λέτε ότι κληρονομήσατε το θέμα. Δηλαδή τι να πουμε; Να κατηγορήσουμε τους προγόνους μας για το τουρκικό ή το κυπριακό; Εμφανίζεστε ως οι καλοί λύτες και όλοι οι υπόλοιποι είναι κακοί. Τι είναι αυτά που κάνετε;  Το να μας βρίζετε δηλώνει ότι η αλαζονεία σας φτάνει στο επίπεδο να θεωρείτε ότι όταν κάποιος πολίτης εκφράζει διαφορετική γνώμη σας αντιμιλάει. Γιατί κάνατε την εμπρηστική ομιλία σήμερα;».


Από την πλευρά του ΚΚΕ ο Θανάσης Παφίλης υποστήριξε ότι οι διαπραγματεύσεις έχουν ως στόχο την ένταξη των Σκοπίων στο ΝΑΤΟ και «την περικύκλωση της Ρωσίας».


Τέλος ο Νίκος Ξυδάκης (ΣΥΡΙΖΑ) υποστήριξε ότι «από τις ταραχές προκύπτουν πάντα καλύτεροι δρόμοι» ωστόσο κάλεσε την ΝΔ και το ΠΑΣΟΚ να μην αφήσουν περιθώριο πολιτικού κανιβαλισμού στην Χρυσή Αυγή.

Το πλήρες κείμενο της ομιλίας Κατρούγκαλου από τα πρακτικά της Βουλής



ΓΕΩΡΓΙΟΣ ΚΑΤΡΟΥΓΚΑΛΟΣ (Αναπληρωτής Υπουργός Εξωτερικών):


Θα αναφερθώ σύντομα στις αιτιάσεις που ακούστηκαν, για το μείζον ζήτημα των ημερών, το Μακεδονικό. Κατ’ αρχάς, να διευκρινίσω ότι μια είναι η κυβερνητική θέση επί του θέματος, επί της οποίας διαπραγματεύεται ο Υπουργός Εξωτερικών. Έχουν εκφραστεί διαφοροποιήσεις από το δεύτερο κόμμα, το οποίο συμμετέχει στον κυβερνητικό συνασπισμό, αλλά έχει δοθεί ρητά από το στόμα του Αρχηγού του κόμματος αυτού πλήρης εμπιστοσύνη στον Υπουργό Εξωτερικών να διεξάγει την διαπραγματευτική προσπάθεια.


ΑΝΔΡΕΑΣ ΛΟΒΕΡΔΟΣ: Ποιών; Των δικών μας;


ΓΕΩΡΓΙΟΣ ΚΑΤΡΟΥΓΚΑΛΟΣ (Αναπληρωτής Υπουργός Εξωτερικών): Εσείς υπερασπίζεστε τις θέσεις των Σκοπίων, κύριε Λοβέρδο;


ΑΝΔΡΕΑΣ ΛΟΒΕΡΔΟΣ: Δεν σας άκουσα, γι’ αυτό σας ρωτάω. Μιλάτε για την Ελλάδα;


ΓΕΩΡΓΙΟΣ ΚΑΤΡΟΥΓΚΑΛΟΣ (Αναπληρωτής Υπουργός Εξωτερικών): Μιλάω για την Ελλάδα και είπα ότι ο Υπουργός Εθνικής Άμυνας και Αρχηγός του δεύτερου κόμματος του κυβερνητικού συνασπισμού με ρητή δήλωσή του έχει δηλώσει την απόλυτη εμπιστοσύνη και την υποστήριξή του στον Υπουργό Εξωτερικών.


Ας δούμε τώρα ποια είναι η διαπραγματευτική θέση. Θα σας διαβάσω -ακριβώς γιατί εδώ δεν είναι ένα θέμα που πρέπει να επιδιώξουμε να σκοράρουμε πόντους ο ένας στον άλλο, αλλά ένα εθνικό ζήτημα που απαιτεί ομοψυχία- τι δήλωνε ο κ. Μητσοτάκης στη δευτερολογία του στις 11 Ιουλίου 2017 στη συζήτηση για το Κυπριακό. Είναι ενδιαφέρον το απόσπασμα, γιατί εκεί ο κ. Μητσοτάκης ήθελε να ειρωνευτεί τον κ. Λεβέντη που έλεγε «όχι σύνθετη ονομασία, Μακεδονία».


Διαβάζω επί λέξει: «Αναρωτήθηκε ο κ. Λεβέντης ποια είναι η επίσημη θέση της Εθνικής Αντιπροσωπείας για το ζήτημα της ονομασίας των Σκοπίων. Ο κ. Λεβέντης μπορεί να είναι παλιός στην πολιτική, είναι νέος σε αυτήν την Αίθουσα και προφανώς δεν θυμάται ότι υπάρχει επίσημη θέση της Ελληνικής Κυβέρνησης, επικυρωμένη δις από την Εθνική Αντιπροσωπεία για σύνθετη ονομασία με γεωγραφικό προσδιορισμό για όλες τις χρήσεις, erga omnes».


Αυτή είναι η επίσημη θέση της Εθνικής Αντιπροσωπείας, όπως αποτυπώθηκε στις προγραμματικές δηλώσεις της Κυβέρνησης Καραμανλή το 2007, θέση που επικυρώθηκε άλλη μια φορά στο Βουκουρέστι. Αυτό επανέλαβε και στις 9 Ιανουαρίου 2018 ο κ. Μητσοτάκης, πριν αρχίσει αυτή η στροφή της Νέας Δημοκρατίας, την οποία και εγώ θα ήθελα να προσδιορίσει σήμερα, δεδομένου ότι έχω ακούσει συγκρουόμενα πράγματα.


Έχω ακούσει μια θέση σχετικής υπευθυνότητας από τον κ. Κουμουτσάκο, που θεωρώ ότι εκφράζει την άποψη του κόμματος ως αρμόδιος Τομεάρχης και που προσωπικά τη χειροκρότησα, ότι θεωρεί δηλαδή, τη σύνθετη ονομασία και σήμερα τον ελάχιστο κοινό παρονομαστή της κυβερνητικής πολιτικής.


Όμως, έχω ακούσει -δεν θέλω να τις κατονομάσω, ακριβώς γιατί εγώ δεν θέλω αυτή τη στιγμή να συντηρήσω ένα κλίμα διχασμού, αλλά να επιχειρήσω να έχουμε ένα εθνικό μέτωπο συζήτησης- ακραίες απόψεις, ακροδεξιές απόψεις, εθνικιστικές απόψεις, οι οποίες αρνούνται τον πυρήνα αυτής της θέσης και λένε μία θέση που ο αείμνηστος Κωνσταντίνος Μητσοτάκης είχε χαρακτηρίσει ακραία, ότι δεν επιθυμούν να υπάρχει η λέξη «Μακεδονία» και τα παράγωγά της στο όνομα.


Αυτά είναι δύο διαφορετικά πράγματα. Είναι αυτό που ορθά ο αείμνηστος και ο νυν Μητσοτάκης έχουν δηλώσει στη Βουλή ότι αποτελεί την εθνική θέση και είναι αυτά που ακούω από τη Χρυσή Αυγή, από την Ένωση Κεντρώων και τελευταία από εσάς. Θα ήθελα, λοιπόν, κι εγώ να ακούσω ποια είναι η θέση σας.


Ως προς τις αιτιάσεις του κ. Θεοχαρόπουλου, η διπλωματία προφανώς δεν γίνεται δημόσια. Προς τιμήν του αυτό το δήλωση ο κ. Μητσοτάκης σε άλλη στιγμή -είναι μία από τις πολλές αντιφάσεις της Νέας Δημοκρατίας- μιλώντας στο Συνέδριο της Διεθνούς Διαφάνειας τον Δεκέμβρη του 2017. Εκεί είπε ότι η διπλωματία δεν γίνεται σε δημόσια θέα. Και έτσι είναι.


Γιατί μας καταλογίζετε έλλειμμα ενημέρωσης; Εμείς έχουμε πει ότι διαπραγματευόμαστε με βάση την εθνική θέση. Θεωρούμε ότι το βασικό ζήτημα είναι το θέμα του αλυτρωτισμού και πρέπει να λυτρωθούμε από τον αλυτρωτισμό. Όχημα του αλυτρωτισμού είναι το όνομα, δεν είναι το μοναδικό θέμα. Πρέπει, επομένως, σήμερα να δοθεί μια απάντηση σε αυτό.


Στα συλλαλητήρια πήγαν Έλληνες πατριώτες. Τα συλλαλητήρια, όμως, έγινε προσπάθεια να κατευθυνθούν σε μια γραμμή που είναι άλλη από την εθνική. Αυτό πρέπει να το πούμε. Εμείς έχουμε απόλυτη εμπιστοσύνη στον ελληνικό λαό. Ο ελληνικός λαός, όμως, πρέπει να έχει την πληροφόρηση που πρέπει.


Αυτά που ειπώθηκαν στα συλλαλητήρια ως δεδομένα δεν είναι ακριβή. Δεν υπάρχουν εφτακόσιες χιλιάδες Έλληνες και μάλιστα απόγονοι του Μεγάλου Αλεξάνδρου στα Σκόπια, όπως ακούστηκε. Δεν έβαλε βέτο η Γαλλία στη Μεγάλη Βρετανία να μπει με το συνταγματικό της όνομα στην Ευρωπαϊκή Ένωση.


ΗΛΙΑΣ ΚΑΣΙΔΙΑΡΗΣ: Πόσοι ήταν οι Έλληνες στο Μοναστήρι το 1912;


ΓΕΩΡΓΙΟΣ ΚΑΤΡΟΥΓΚΑΛΟΣ (Αναπληρωτής Υπουργός Εξωτερικών): Το 1912 σωστά λέτε. Όμως, ακούστε, θα μπορείτε να πάρετε πάλι τον λόγο, όταν τοποθετηθώ.


ΠΡΟΕΔΡΕΥΩΝ (Μάριος Γεωργιάδης): Μην διακόπτετε, σας παρακαλώ.


Συνεχίστε, κύριε Υπουργέ.


ΓΕΩΡΓΙΟΣ ΚΑΤΡΟΥΓΚΑΛΟΣ (Αναπληρωτής Υπουργός Εξωτερικών): Πράγματι η Μακεδονία, πριν από τους Βαλκανικούς Πολέμους και πριν από την ανταλλαγή των πληθυσμών, είχε έναν μικτό πληθυσμό. Δεν είναι σήμερα, όμως, η κατάσταση αυτή. Είναι προφανές.


Και επανέρχομαι. Πρέπει να ακούγεται όταν μιλάει ο ελληνικός λαός. Όμως, κύριοι της Νέας Δημοκρατίας, πρέπει να έχετε τον ίδιο σεβασμό στον ελληνικό λαό όταν διαδηλώνει, όποια κι αν είναι η προέλευσή του. Παραπέμψατε στο πειθαρχικό του κόμματός σας, έναν νέο του κόμματός σας γιατί χαρακτήρισε «πιθήκους» τους Σκοπιανούς και στην ανακοίνωση την οποία βγάλατε για να δικαιολογήσετε την «ορθή» αυτή πειθαρχική δίωξη ονομάσατε αυτούς που συμμετείχαν στις διαδηλώσεις εναντίον των μνημονίων «βόθρο». Δεν νομιμοποιείστε, λοιπόν, να ονομάζεται τον ελληνικό λαό όταν έχει διαφορετικές απόψεις από τις δικές σας «βόθρο» και μετά…


ΣΙΜΟΣ ΚΕΔΙΚΟΓΛΟΥ: Ποιος το είπε αυτό; Ήμουν Κυβερνητικός Εκπρόσωπος και δεν είπα ποτέ μου τέτοια κουβέντα.


ΓΕΩΡΓΙΟΣ ΚΑΤΡΟΥΓΚΑΛΟΣ (Αναπληρωτής Υπουργός Εξωτερικών): Δεν λέω για εσάς. Δεν προσέξατε τι είπα. Είπα ότι στην πειθαρχική δίωξη που ασκήθηκε κατά του μέλους της ΟΝΝΕΔ που ονόμασε τους Σκοπιανούς «πιθήκους», υπάρχει ρητή αναφορά σε αυτούς που έκαναν τον «βόθρο» της άνω και της κάτω πλατείας.


Αν θέλετε να διαφοροποιηθείτε, προς τιμήν σας θα είναι και θα το χειροκροτήσω.


ΣΠΥΡΙΔΩΝ-ΑΔΩΝΙΣ ΓΕΩΡΓΙΑΔΗΣ: Ποιος το είπε αυτό;


ΓΕΩΡΓΙΟΣ ΚΑΤΡΟΥΓΚΑΛΟΣ (Αναπληρωτής Υπουργός Εξωτερικών): Είναι επίσημη ανακοίνωση της ΟΝΝΕΔ, κύριε Γεωργιάδη. Είναι βεβαίως και να την ελέγξετε.


Ολοκληρώνοντας, θέλω να σας πω ότι δεν υπάρχει μυστική διπλωματία. Διαπραγματευόμαστε με βάση την εθνική θέση. Είναι υποκρισία να λέτε ότι υπάρχει κενό ενημέρωσης. Πότε πολιτικός Αρχηγός ζήτησε να ενημερωθεί και δεν δόθηκε ενημέρωση από τον Πρωθυπουργό;


Όπως και στα απόρρητα έγγραφα, που μερικοί από εσάς τα κάνατε φέιγ βολάν, παραβιάζοντας τον Ποινικό Κώδικα και κυρίως τα εθνικά συμφέροντα της χώρας, έτσι και σ’ αυτήν την περίπτωση δώσαμε τη δυνατότητα στους Αρχηγούς των Κομμάτων να έχουν πρόσβαση στα έγγραφα τα οποία επικαλεστήκαμε.


Πρέπει όλοι να έχουν υπεύθυνη και όχι ανεύθυνη θέση στα εθνικά θέματα. Τα εθνικά θέματα πρέπει να αντιμετωπίζονται με σοβαρότητα, γιατί όταν δεν αντιμετωπίζονται έτσι, έχουμε το αποτέλεσμα αυτό της εικοσιπενταετίας, που βαραίνει δυστυχώς και τα δύο Κόμματα που άσκησαν κυβερνητική πολιτική αυτό το διάστημα. Αυτά οδήγησαν στο σήμερα, όπου η μεγάλη πλειονότητα των χωρών του ΟΗΕ και της Ευρωπαϊκής Ένωσης έχει αναγνωρίσει τη γειτονική χώρα με το συνταγματικό της όνομα.


Θα ήταν εύκολο για εμάς να επιδιώξουμε να σκοράρουμε πόντους υπονομεύοντας την εθνική υπόθεση, καταμετρώντας μία προς μία τις ευθύνες που έχετε και τα δύο Κόμματα που χειριστήκατε την υπόθεση αυτή τα τελευταία είκοσι πέντε χρόνια. Δεν πρόκειται να το κάνουμε.


Επιφυλάσσομαι, βέβαια, να ακούσω και τις δηλώσεις των Κοινοβουλευτικών Εκπροσώπων. Όμως, κάνω έκκληση στον πατριωτισμό σας. Εγώ σας θεωρώ όλους πατριώτες. Προσέξτε πώς θα χειριστείτε αυτό το θέμα. Επίτηδες ήμουν επιφυλακτικός μέχρι τώρα. Όμως, προσέξτε. Άλλο πατριωτισμός, άλλο πατριδοκαπηλία. Άλλο το να είναι κανείς πατριώτης, άλλο το να έχει τον πατριωτισμό ως επάγγελμα.


Εμείς θα είμαστε μέχρι το τέλος δύναμη αλλαγής σε μια σειρά από ζητήματα, που εσείς, τα δύο Κόμματα της Μεταπολίτευσης, τα είχατε αφήσει να λιμνάζουν από τους δασικούς χάρτες και το κτηματολόγιο έως της σαρία και το ασφαλιστικό, που εμείς λύσαμε με τον τρόπο που θεωρούσαμε ότι ήταν εθνικά ορθός.


Η αδράνεια και το τέλμα δεν βοηθούν τα εθνικά θέματα. Εμείς και σ’ αυτά τα θέματα θέλουμε να προχωρήσουμε μπροστά με την εθνικά συμφέρουσα λύση, που είναι η λύση που θα εξασφαλίζει όνομα σαφώς διακριτό από την ιστορικότητα και την ελληνικότητα της Μακεδονίας μας, όνομα που δεν θα μπορεί να είναι όχημα αλυτρωτισμού και συνολική σφαιρική λύση, όχι μόνο με erga omnes ονομασία, αλλά και με αφαίρεση κάθε πρακτικής από το γειτονικό κράτος, που δείχνει βλέψεις απέναντι στα σύνορά μας και στην εδαφική μας ακεραιότητα, γιατί εκεί είναι το ουσιώδες.


Καλώ και εσάς, έστω και την τελευταία στιγμή, να δείξετε την ίδια εθνική υπευθυνότητα.


Σας ευχαριστώ.


(Χειροκροτήματα από την πτέρυγα του ΣΥΡΙΖΑ)


Δευτερολογία υπουργού:


ΓΕΩΡΓΙΟΣ ΚΑΤΡΟΥΓΚΑΛΟΣ (Αναπληρωτής Υπουργός Εξωτερικών): Ευχαριστώ, κύριε Πρόεδρε.


Θα απαντήσω στην αρχή σε τρία ερωτήματα που έγιναν -με ποιον τρόπο διαπραγματεύεστε, περιεχόμενο συζήτησης, επίπεδο ωριμότητας της διαπραγμάτευσης- όχι γιατί θεωρώ ότι οι ερωτώντες δεν ξέρουν -γιατί απαντήσεις έχουν δοθεί επανειλημμένα από αυτό εδώ το Βήμα και από τον Υπουργό Εξωτερικών-, αλλά για να μην δημιουργούνται εντυπώσεις στο κλίμα αυτό της υποκριτικής καταγγελίας για μυστική διπλωματία.


Ο τρόπος που διαπραγματευόμαστε είπαμε πολλές φορές ότι είναι διττός. Συνεχίζεται η συζήτηση υπό την αιγίδα των Ηνωμένων Εθνών. Όμως, ακριβώς επειδή ότι είμαστε από τις δυνάμεις που θέλουν να δίνουν λύση στο θέμα, είπαμε ότι εντατικοποιούμε τον σχετικό διάλογο, ενεργοποιώντας και τους διακυβερνητικούς διαύλους. Ήδη έχουν γίνει δύο συναντήσεις μεταξύ των Υπουργών Εξωτερικών. Σήμερα στο Νταβός θα γίνει η συνάντηση στο ανώτατο δυνατό επίπεδο εκτελεστικών αρχηγών των Κυβερνήσεων μεταξύ των δύο Πρωθυπουργών. Το περιεχόμενο της συζήτησης είναι αποκλειστικά και μόνο η προώθηση των εθνικών θέσεων, όπως είναι γνωστές.


Ως προς το επίπεδο ωριμότητας: Μέχρι τώρα έχουν γίνει έξι κύκλοι συζητήσεων, πέραν αυτών που προανέφερα, σε υπηρεσιακό επίπεδο για την οικοδόμηση μέτρων εμπιστοσύνης, όχι στον πυρήνα του θέματος, αλλά επί προώθησης θεμάτων πολιτικής, όπως το διασυνοριακό της Πρέσπας και θέματα οικονομικά.


Τέλος, επαναλαμβάνω αυτό που είπα: Δεν έχει ζητηθεί από τον Πρωθυπουργό από κανέναν αρχηγό περαιτέρω ενημέρωση. Είναι προφανές ότι δεν μπορεί, όσο η διαπραγμάτευση είναι σε εξέλιξη, να υπάρξει δημόσια αναφορά του επιπέδου, στο οποίο βρίσκονται οι συζητήσεις.


Πηγαίνω τώρα σε ορισμένα πράγματα που νομίζω ότι ακούστηκαν και πρέπει να σχολιαστούν. Είναι παράλογο, όταν ο ίδιος ο κ. Γκλιγκόροφ έχει αποδεχθεί ότι οι άνθρωποι εκεί είναι Σλάβοι και Αλβανοί, να λέει κάποιος από εμάς, ακόμα και από την πλευρά που προήλθε, ότι υπάρχουν εκατοντάδες χιλιάδες απόγονοι του Μεγάλου Αλεξάνδρου στα Σκόπια. Είναι παραλογισμός. Είναι οξύμωρο σχήμα. Ουσιαστικά είναι αντίθετο με αυτό που είναι η ιστορική πραγματικότητα.


Κύριε Λοβέρδο, δεν ήσασταν όταν αναφέρθηκα στην Επιτροπή. Θα μπορούσατε, όμως, να κοιτάξετε τα Πρακτικά. Γιατί σε αυτά τα θέματα πρέπει να δείχνουμε ευθύνη. Αναφέρθηκα στις δηλώσεις του κ. Κασιδιάρη, ο οποίος είπε ότι ο κ. Νίμιτς τάχα είχε αποκαλέσει το γειτονικό κράτος «Μακεδονία». Και είχε πει,  επίσης, ότι αυτό έχει γίνει αποδεκτό από τη δική μας πλευρά.


Εγώ είπα ότι αυτό αποτελεί μια διπλή διαστρέβλωση, γιατί ουδέποτε ο κ. Νίμιτς αποκάλεσε «Μακεδονία» το γειτονικό κράτος και ουδέποτε εμείς έχουμε αποδεχθεί οποιοδήποτε όνομα σε αυτή τη φάση της διαπραγμάτευσης, πολύ περισσότερο το «Μακεδονία».


Τρίτο και τελευταίο. Ποια είναι η εθνική θέση; Αυτή που επανέλαβα πολλές φορές: σύνθετη ονομασία, ώστε να επιτρέπει αφενός την πλήρη διάκριση της ιστορικής ελληνικής Μακεδονίας από το γειτονικό κράτος και πλήρη αφαίρεση κάθε εκδήλωσης αλυτρωτισμού.


Από τον πάντα γλαφυρό κ. Τζαβάρα άκουσα περίπου να επαναλαμβάνονται τα ίδια. Δεν άκουσα το «σύνθετη ονομασία». Εγώ, επειδή –ξαναλέω- το κρίσιμο σε αυτές τις περιόδους είναι να έχουμε εθνική ομοψυχία, ας πω ότι το ξέχασε και δια της παραλήψεως επιβεβαίωσε την εθνική θέση.


Τέλος, αυτό που προανέφερα για το πολιτικό κόστος που συνεπαγόταν πολλές φορές η απόφαση να λυθεί το θέμα και δεν λύθηκε, την πρώτη δεκαετία αυτό ήταν προφανές.


Θα σας διαβάσω, γιατί δεν θέλω να αδικώ πολιτικές δυνάμεις, τι δήλωσε ακριβώς επ’ αυτού ο αείμνηστος Κωνσταντίνος Μητσοτάκης σε μία από τις τελευταίες του συνεντεύξεις. Είναι συνέντευξη στον Σταύρο Τζίμα που δημοσίευσε στην ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ. Επιγράφεται: «Ο Κωνσταντίνος Καραμανλής ήταν σύμφωνος με το μεικτό όνομα».


Διαβάζω τώρα επί λέξει τις δηλώσεις του Κωνσταντίνου Μητσοτάκη και θα τα καταθέσω στα Πρακτικά, είναι γνωστό σε εσάς.


«Όταν φούντωσε, όμως, το θέμα της Μακεδονίας, έκανε στροφή 180 μοιρών και επέμενε στην ακραία θέση να μην υπάρχει στο όνομα η λέξη Μακεδονία. Και εγώ τότε ήρθα σε ρήξη μαζί του και του είπα: Αν έρθεις εσύ μαζί μου, εγώ θα προχωρήσω και θα το λύσω το θέμα. Γιατί εγώ στην κυβέρνηση είχα πλειοψηφία δυο ψήφους. Αν έλεγε ο Καραμανλής “ναι” θα ψήφιζαν. Αν έλεγε “όχι”, δεν θα ψήφιζαν. Δεν είχα, λοιπόν, πλειοψηφία να το λύσω».


Παρακαλώ για τα Πρακτικά.


(Στο σημείο αυτό ο Αναπληρωτής Υπουργός Εξωτερικών κ. Γεώργιος Κατρούγκαλος καταθέτει για τα Πρακτικά το προαναφερθέν έγγραφο, το οποίο βρίσκεται στο αρχείο του Τμήματος Γραμματείας της Διεύθυνσης Στενογραφίας και Πρακτικών της Βουλής)


Όταν αναφέρθηκα, λοιπόν, προηγουμένως στην αδυναμία των δυο μεγάλων πολιτικών κομμάτων να λύσουν αυτό το θέμα, αναφερόμουν ακριβώς σε αυτό. Είναι σαν να έλεγαν μεταξύ τους –και λίγο πριν πεθάνει ο Κωνσταντίνος Μητσοτάκης το είπε ανοικτά- ότι ήξεραν τι είναι το σωστό. Αυτό που δεν ήξεραν είναι πώς να επανεκλεγούν στην κυβέρνηση αν έκαναν το σωστό.


Εμείς είμαστε διατεθειμένοι στα θέματα τα εθνικά να προωθήσουμε με αυτό που είναι η πατριωτική λύση και η εθνική λύση, γιατί ο Σολωμός μάς λέει πως «πρέπει να θεωρούμε εθνικό ό,τι είναι αληθές», όχι ό,τι μας συμφέρει, όχι ό,τι είναι καταλληλότερο για τις επόμενες προεκλογικές μας προσδοκίες.


Εγώ σέβομαι πάντα τις ευαισθησίες του κόσμου και είναι λογικό μετά από τα οχτώ χρόνια μιζέριας των μνημονίων, όταν ο Έλληνας αισθάνεται μια προσβολή στη δική του αξιοπρέπεια από την αντίστοιχη μείωση της δημοκρατικής μας κυριαρχίας, να υπάρχει σε ένα κομμάτι του κόσμου που δεν έχει την αναγκαία πληροφόρηση η τάση να απορρίψει συμφωνίες, ακόμα και αυτές που είναι οι εθνικά δυνατές και αυτές που μπορούν να καταλήγουν σε μια λύση. Πρέπει να είμαστε, λοιπόν, ιδιαίτερα εμείς υπεύθυνοι ως εκπρόσωποι της Εθνικής Αντιπροσωπείας.


Ολοκληρώνω με μια τελευταία αναφορά στην προσπάθεια να ψιμυθιαστεί από τους ακραίους -ελπίζω όχι από το σύνολο της Νέας Δημοκρατίας- μια στροφή εγκατάλειψης της θέσης για τη σύνθετη ονομασία, με την επίκληση του ότι τώρα τα πράγματα είναι πολύ καλύτερα από το 2008. Όποιος το πιστεύει αυτό, ξεγελά τον εαυτό του.


Η κατάσταση σήμερα είναι χειρότερη από το 2008, γιατί πάντα το τέλμα δεν βοηθά την πρόθεση των υποθέσεων. Περισσότερες χώρες έχουν αναγνωρίσει σήμερα με το συνταγματικό όνομα τη γειτονική χώρα από ό,τι το 2008. Και το 2011 επί κυβερνήσεως ΠΑΣΟΚ εκδόθηκε και η απόφαση της Χάγης, το Δικαστήριο της Χάγης, που ξέρετε το περιεχόμενό της. Υπάρχουν νομικοί και πολιτικοί τρόποι να αντιμετωπιστεί. Ήδη έχει δηλώσει ο Γενικός Γραμματέας του ΟΗΕ ότι δεν πρόκειται να μπει στο ΝΑΤΟ η γειτονική χώρα με την προσωρινή της ονομασία.


Αυτά, όμως, τα ξέρετε. Επομένως, δεν μπορείτε να επικαλείστε τάχα βελτίωση της κατάστασης, όταν ξέρετε ότι η κατάσταση έχει γίνει σήμερα πολύ πιο περίπλοκη και πολύ πιο δύσκολη και παρόλα αυτά, επειδή είμαστε εμείς δύναμη αλλαγής, δύναμη που θέλει να λύσει τα πράγματα, και πάλι θα επιδιώξουμε να φέρουμε –στο βαθμό που ανταποκριθεί, βέβαια, και η άλλη πλευρά, γιατί εδώ ορθά αναφέρθηκε ότι «προϋποθέτει δύο το ταγκό»- επιτέλους λύση σε ένα θέμα που έπρεπε να έχει λυθεί από την δεκαετία του 1990.


Σας ευχαριστώ.
Πρώτο Θέμα

Ιστορία - Πολιτισμός

Arolsen Archives: Το αρχείο που αναζητά τα ίχνη εκατομμυρίων θυμάτων του ναζισμού

Δημοσιεύτηκε

στις

Στη γερμανική πόλη Μπαντ Άρολσεν φυλάσσεται μία από τις σημαντικότερες συλλογές τεκμηρίων για τα θύματα των ναζιστικών διώξεων.

Περισσότερα από 30 εκατομμύρια έγγραφα, κατάλογοι κρατουμένων και στοιχεία καταναγκαστικής εργασίας βοηθούν στην ανασύνθεση προσωπικών ιστοριών που κινδύνεψαν να χαθούν οριστικά. Με την ψηφιοποίηση και τη χρήση νέων τεχνολογιών, το αρχείο επιχειρεί να διατηρήσει ζωντανή τη μνήμη και να δώσει απαντήσεις σε οικογένειες που εξακολουθούν να αναζητούν την τύχη των συγγενών τους. Πίσω από κάθε όνομα σε έναν κατάλογο κρατουμένων, πίσω από κάθε φθαρμένο έγγραφο και κάθε χειρόγραφη καταχώριση μπορεί να κρύβεται μια ανθρώπινη ιστορία που δεν έχει ακόμη ολοκληρωθεί.

Για χιλιάδες οικογένειες, η αναζήτηση πληροφοριών για συγγενείς που διώχθηκαν, φυλακίστηκαν ή εξαφανίστηκαν κατά τη ναζιστική περίοδο παραμένει μια ανοιχτή υπόθεση, ακόμη και οκτώ δεκαετίες μετά το τέλος του Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου. Στη Γερμανία, τα Arolsen Archives, το Διεθνές Κέντρο για τις Ναζιστικές Διώξεις, αποτελούν έναν από τους σημαντικότερους θεσμούς για τη διερεύνηση αυτών των υποθέσεων. Η συλλογή τους περιλαμβάνει περισσότερα από 30 εκατομμύρια ιστορικά έγγραφα, με πληροφορίες για περίπου 17,5 εκατομμύρια ανθρώπους που υπήρξαν θύματα ή επιζώντες του ναζιστικού καθεστώτος.

Το έργο του αρχείου δεν περιορίζεται στη φύλαξη ιστορικών τεκμηρίων. Στόχος είναι να διατηρηθούν τα πρωτότυπα, να οργανωθούν οι πληροφορίες που περιέχουν και να γίνουν προσβάσιμες σε συγγενείς θυμάτων, ερευνητές και πολίτες από όλο τον κόσμο. Έτσι, τα έγγραφα της ναζιστικής περιόδου μετατρέπονται σε ένα εργαλείο αναζήτησης της ιστορικής αλήθειας και αποκατάστασης της μνήμης.

Από τα αρχεία των διώξεων στην αναζήτηση της ανθρώπινης μοίρας

Τα Arolsen Archives ιδρύθηκαν το 1948, με την ονομασία International Tracing Service, σε μια εποχή κατά την οποία εκατομμύρια άνθρωποι προσπαθούσαν να εντοπίσουν συγγενείς τους που είχαν χαθεί στη διάρκεια του πολέμου. Η αρχική αποστολή ήταν να βοηθήσουν στον εντοπισμό αγνοουμένων και στη διευκρίνιση της τύχης ανθρώπων που είχαν υποστεί ναζιστικές διώξεις. Με την πάροδο των δεκαετιών, η συλλογή εξελίχθηκε σε ένα διεθνές αρχείο ιστορικής τεκμηρίωσης. Τα έγγραφα αφορούν κρατουμένους σε στρατόπεδα συγκέντρωσης, γκέτο και φυλακές της Γκεστάπο, ανθρώπους που οδηγήθηκαν σε καταναγκαστική εργασία, αλλά και επιζώντες που βρέθηκαν υπό τη φροντίδα συμμαχικών οργανώσεων μετά το 1945. Περιλαμβάνονται επίσης στοιχεία για τους εκτοπισμένους πληθυσμούς και τη μετανάστευση κατά τα πρώτα μεταπολεμικά χρόνια.

Οι κατάλογοι, τα δελτία κρατουμένων, οι καταγραφές μεταγωγών και τα διοικητικά έγγραφα μπορούν να προσφέρουν πολύτιμες πληροφορίες για την πορεία ενός ανθρώπου μέσα στο σύστημα διώξεων. Ένα όνομα, μια ημερομηνία ή ένας αριθμός μητρώου ενδέχεται να αποτελέσει το στοιχείο που θα συνδέσει διαφορετικά έγγραφα και θα επιτρέψει την ανασύνθεση ενός μέρους της ζωής του. Ωστόσο, το αρχείο δεν είναι πλήρες. Πολλά έγγραφα καταστράφηκαν από τους ίδιους τους Ναζί ή χάθηκαν κατά τη διάρκεια του πολέμου. Επιπλέον, εκατομμύρια άνθρωποι δολοφονήθηκαν χωρίς να καταγραφούν ποτέ τα ονόματά τους. Για τον λόγο αυτό, η απουσία ενός προσώπου από τις διαθέσιμες συλλογές δεν σημαίνει ότι δεν υπήρξε ή ότι δεν υπέστη διώξεις.

Η ψηφιοποίηση αλλάζει τον τρόπο αναζήτησης

Για πολλά χρόνια, η αξιοποίηση του αρχείου απαιτούσε εκτεταμένη χειρωνακτική εργασία. Οι ερευνητές έπρεπε να εξετάζουν φακέλους, να διαβάζουν χειρόγραφες σημειώσεις και να αντιπαραβάλλουν πληροφορίες που βρίσκονταν σε διαφορετικά έγγραφα. Η ψηφιοποίηση αλλάζει σταδιακά αυτή τη διαδικασία. Τα Arolsen Archives αναπτύσσουν ένα ηλεκτρονικό αρχείο μέσω του οποίου οι χρήστες μπορούν να αναζητούν ονόματα και ιστορικά θέματα, να εντοπίζουν ψηφιοποιημένα τεκμήρια και να εξετάζουν το περιεχόμενό τους από απόσταση. Η διαδικασία, ωστόσο, δεν τελειώνει με τη σάρωση ενός εγγράφου. Για να μπορεί να αναζητηθεί αποτελεσματικά, πρέπει να καταχωριστούν τα στοιχεία του, να συνδεθούν τα ονόματα με τις αντίστοιχες εγγραφές και να οργανωθούν οι πληροφορίες που περιέχει.

Σε αυτό το στάδιο αξιοποιούνται τεχνολογίες οπτικής αναγνώρισης χαρακτήρων (OCR), καθώς και εργαλεία που βοηθούν στην ομαδοποίηση και τη διασύνδεση δεδομένων. Η τεχνητή νοημοσύνη μπορεί να διευκολύνει την ανάγνωση καταλόγων και την αντιπαραβολή πληροφοριών από διαφορετικά έγγραφα, ώστε να εντοπίζονται πιθανές συνδέσεις ανάμεσα σε πρόσωπα, τόπους και γεγονότα. Η τεχνολογία, όμως, δεν υποκαθιστά την ιστορική έρευνα. Τα παλιά έγγραφα περιέχουν δυσανάγνωστα χειρόγραφα, διαφορετικές γραφές ονομάτων, συντομογραφίες και λάθη καταγραφής. Για τον λόγο αυτό, η αυτοματοποιημένη αναγνώριση χρειάζεται έλεγχο και αξιολόγηση, ιδιαίτερα όταν αφορά στοιχεία που μπορούν να επηρεάσουν την ανασύνθεση της μοίρας ενός θύματος.

Όταν ένα όνομα οδηγεί σε μια οικογενειακή ιστορία

Η σημασία των Arolsen Archives γίνεται ιδιαίτερα εμφανής μέσα από τις αναζητήσεις συγγενών. Για ανθρώπους που προσπαθούν να μάθουν τι συνέβη σε έναν παππού, μια γιαγιά ή έναν άλλο συγγενή που εξαφανίστηκε κατά τη ναζιστική περίοδο, ακόμη και ένα μικρό εύρημα μπορεί να έχει μεγάλη συναισθηματική και ιστορική αξία. Η αναζήτηση μπορεί να οδηγήσει σε πληροφορίες για την κράτηση ενός προσώπου, τη μεταφορά του σε στρατόπεδο, την καταναγκαστική εργασία ή την παρουσία του σε μεταπολεμικό καταυλισμό εκτοπισμένων. Σε άλλες περιπτώσεις, τα έγγραφα προσφέρουν μόνο αποσπασματικές ενδείξεις, οι οποίες χρειάζεται να διασταυρωθούν με άλλες πηγές.

Το ηλεκτρονικό αρχείο είναι ελεύθερα προσβάσιμο και μπορεί να χρησιμοποιηθεί τόσο για προσωπικές αναζητήσεις όσο και για επιστημονικούς, εκπαιδευτικούς και δημοσιογραφικούς σκοπούς. Όταν η διαδικτυακή έρευνα δεν αποδίδει αποτελέσματα, οι ενδιαφερόμενοι μπορούν να απευθυνθούν στην υπηρεσία αναζήτησης του οργανισμού. Η προσπάθεια αυτή έχει ιδιαίτερη σημασία σε μια εποχή κατά την οποία οι επιζώντες του ναζισμού λιγοστεύουν. Καθώς οι προσωπικές μαρτυρίες χάνονται σταδιακά, τα τεκμήρια αποκτούν ακόμη μεγαλύτερη βαρύτητα για την ιστορική έρευνα και τη διατήρηση της μνήμης.

#everynamecounts: Η μνήμη ως συλλογική προσπάθεια

Η ψηφιοποίηση δεν στηρίζεται αποκλειστικά στους εργαζομένους του αρχείου. Σημαντικό ρόλο έχουν και οι εθελοντές που συμμετέχουν στην πρωτοβουλία #everynamecounts. Μέσω της δράσης αυτής, πολίτες βοηθούν στην καταχώριση πληροφοριών από ιστορικά έγγραφα, ώστε τα ονόματα και τα σχετικά στοιχεία να γίνουν ευκολότερα αναζητήσιμα. Η συμμετοχή τους συμβάλλει στην προσπάθεια να συνδεθούν οι ψηφιοποιημένες σελίδες με συγκεκριμένα πρόσωπα και να διευκολυνθούν οι μελλοντικές αναζητήσεις.

Πρόκειται για μια μορφή συμμετοχικής ιστορικής μνήμης, στην οποία η τεχνολογία συνδυάζεται με την ανθρώπινη εργασία. Η καταχώριση ενός ονόματος δεν αποτελεί απλώς μια τεχνική διαδικασία: είναι ένας τρόπος να αναγνωριστεί η ύπαρξη ενός ανθρώπου και να διατηρηθεί η ιστορία του μέσα σε ένα ευρύτερο αρχείο συλλογικής εμπειρίας. Παράλληλα, η πρωτοβουλία #StolenMemory επικεντρώνεται στην αναζήτηση συγγενών πρώην κρατουμένων στους οποίους είχαν αφαιρεθεί προσωπικά αντικείμενα κατά τη σύλληψή τους. Τα αντικείμενα αυτά, όταν είναι δυνατόν να επιστραφούν στις οικογένειες, λειτουργούν ως απτοί σύνδεσμοι με ανθρώπους των οποίων η ιστορία συχνά έχει διασωθεί μόνο μέσα από έγγραφα.

Παρά την πρόοδο της ψηφιοποίησης, η προστασία των πρωτότυπων εγγράφων παραμένει βασική προτεραιότητα. Πολλά από αυτά χρησιμοποιήθηκαν επί δεκαετίες για τη διεκπεραίωση αιτημάτων εντοπισμού αγνοουμένων. Το συχνό ξεφύλλισμα, η αντιγραφή και η μεταφορά τους έχουν αφήσει σημάδια φθοράς. Οι εργασίες συντήρησης περιλαμβάνουν την κατάλληλη συσκευασία, την αντιμετώπιση της όξινης φθοράς του χαρτιού και την καταγραφή της κατάστασης κάθε τεκμηρίου. Η ψηφιακή πρόσβαση περιορίζει την ανάγκη συνεχούς χειρισμού των πρωτοτύπων, χωρίς όμως να καταργεί την ανάγκη διατήρησής τους.

Η σημασία της συλλογής έχει αναγνωριστεί και διεθνώς: από το 2013, τα Arolsen Archives περιλαμβάνονται στο πρόγραμμα «Μνήμη του Κόσμου» της UNESCO, το οποίο αποσκοπεί στην προστασία και ανάδειξη σημαντικών τεκμηρίων της παγκόσμιας ιστορίας.

Ένα αρχείο για το παρελθόν και τις επόμενες γενιές

Η δουλειά των Arolsen Archives δείχνει ότι η ιστορική μνήμη δεν διατηρείται μόνο μέσα από μνημεία, επετείους και δημόσιες τελετές. Διατηρείται και μέσα από την επίμονη εργασία της καταγραφής, της διασταύρωσης και της προστασίας των τεκμηρίων. Κάθε έγγραφο μπορεί να αποτελέσει μια μαρτυρία για το πώς οργανώθηκαν οι διώξεις, πώς λειτούργησε ο μηχανισμός καταναγκαστικής εργασίας και ποιες συνέπειες είχε ο ναζισμός για εκατομμύρια ανθρώπους. Ταυτόχρονα, μπορεί να προσφέρει σε μια οικογένεια μια πληροφορία που αναζητούσε επί δεκαετίες.

Σε μια περίοδο κατά την οποία η παραπληροφόρηση και η διαστρέβλωση ιστορικών γεγονότων εξακολουθούν να αποτελούν πρόκληση, η πρόσβαση στις πρωτογενείς πηγές αποκτά ιδιαίτερη σημασία. Τα αρχεία δεν απαντούν σε κάθε ερώτημα, ούτε μπορούν να αναπληρώσουν τα τεκμήρια που χάθηκαν. Μπορούν, όμως, να διασώσουν όσα εξακολουθούν να υπάρχουν και να επιτρέψουν στις επόμενες γενιές να τα μελετήσουν. Στο Μπαντ Άρολσεν, η αναζήτηση δεν αφορά μόνο το τι συνέβη στο παρελθόν. Αφορά και τη δυνατότητα να μη χαθούν ξανά τα ίχνη ανθρώπων που βρέθηκαν στο επίκεντρο ενός από τα μεγαλύτερα εγκλήματα της ευρωπαϊκής ιστορίας.

Συνέχεια ανάγνωσης

Αναλύσεις

Η ιστορία του Καπετανίδη στον Ισραηλινό Τύπο

Η ζωή, η δημοσιογραφική δράση και η θυσία του Νίκου Καπετανίδη αναδεικνύονται στην Israel Hayom, μέσα από άρθρο του Χρήστου Κωνσταντινίδη, που θέτει στο επίκεντρο τη Γενοκτονία των Ελλήνων του Πόντου και την άρνηση της Τουρκίας να αναμετρηθεί με το ιστορικό της παρελθόν.

Δημοσιεύτηκε

στις

από τον

Στον ισραηλινό Τύπο φτάνει η ιστορία του Νίκου Καπετανίδη, του Πόντιου δημοσιογράφου που οδηγήθηκε στην αγχόνη στην Αμάσεια, στις 21 Σεπτεμβρίου 1921, επειδή υπερασπίστηκε με την πένα και τη δημόσια στάση του τον Ελληνισμό του Πόντου.

Με άρθρο που δημοσιεύθηκε στις 13 Οκτωβρίου 2026 στην Israel Hayom, ο δημοσιογράφος και διευθυντής σύνταξης του Geopolitico.gr, Χρήστος Κωνσταντινίδης, παρουσιάζει στο διεθνές αναγνωστικό κοινό τη διαδρομή του εκδότη της «Εποχής». Παράλληλα, συνδέει την ιστορική του μαρτυρία με το σημερινό ζήτημα της λογοδοσίας και την επιλεκτική στάση της Άγκυρας απέναντι στα εγκλήματα του παρελθόντος.

Το δημοσίευμα φέρει τον τίτλο «Turkey demands accountability from Israel – but not from itself», δηλαδή «Η Τουρκία απαιτεί λογοδοσία από το Ισραήλ – αλλά όχι από τον εαυτό της».

Η αφετηρία του άρθρου είναι η εκτέλεση του 32χρονου Καπετανίδη. Γεννημένος στη Ριζούντα το 1889 και απόφοιτος του Φροντιστηρίου Τραπεζούντας, ο δημοσιογράφος εξέδωσε το 1918 την εφημερίδα «Εποχή», καταγράφοντας τις διώξεις και τη βία που υφίσταντο οι ελληνικοί πληθυσμοί στην Τραπεζούντα και στα χωριά του Πόντου.

Μέσα από αναφορές στη μαρτυρία του Δημήτρη Ψαθά στη «Γη του Πόντου», ο Κωνσταντινίδης σκιαγραφεί έναν άνθρωπο με ορμή, πατριωτικό φρόνημα και βαθιά πίστη στην ελευθερία. Έναν εκδότη που αντιλαμβανόταν τη δημοσιογραφία ως ευθύνη απέναντι στον λαό του και κατονόμαζε τους υπευθύνους των διωγμών, γνωρίζοντας ότι κάθε φύλλο της εφημερίδας του μπορούσε να χρησιμοποιηθεί εναντίον του.

Ιδιαίτερη θέση στο άρθρο έχει η αντιπαράθεσή του με τον Τοπάλ Οσμάν, τον παραστρατιωτικό αρχηγό που συνδέθηκε με σφαγές, λεηλασίες και εκτοπισμούς Ελλήνων και Αρμενίων. Όπως υπογραμμίζεται, ο Καπετανίδης δεν υποχώρησε μπροστά στις απειλές του, ούτε άλλαξε τη γραμμή της εφημερίδας για να εξασφαλίσει την προσωπική του σωτηρία.

Το δημοσίευμα περιγράφει τα λεγόμενα «Δικαστήρια Ανεξαρτησίας» της Αμάσειας ως μηχανισμό εξόντωσης της ηγεσίας του ποντιακού Ελληνισμού. Κληρικοί, εκπαιδευτικοί, επιχειρηματίες και δημοσιογράφοι βρέθηκαν αντιμέτωποι με διαδικασίες στις οποίες, σύμφωνα με την ανάλυση του αρθρογράφου, η καταδίκη είχε ουσιαστικά προαποφασιστεί.

Απέναντι στους κατηγόρους του, ο Καπετανίδης υπερασπίστηκε ανοιχτά την εθνική του θέση. Όταν κατηγορήθηκε ότι αγωνιζόταν για την ανεξαρτησία του Πόντου, δήλωσε ότι επιδίωκε και την ένωσή του με την Ελλάδα. Το άρθρο αναφέρεται και στην τελευταία του κραυγή πριν από τον απαγχονισμό: «Ζήτω η Ελλάς!»

Κεντρικό σημείο της παρέμβασης αποτελεί η διάσωση του αρχείου της «Εποχής» από τον αδελφό του, Κώστα Καπετανίδη, ο οποίος το μετέφερε στην Ελλάδα. Η ψηφιοποίησή του, επισημαίνει ο Κωνσταντινίδης, δημιουργεί δυνατότητες ευρύτερης μελέτης και διεθνούς αξιοποίησης.

Πρόκειται για τεκμήρια γραμμένα την ώρα που εξελίσσονταν οι διωγμοί. Ο αρθρογράφος προτείνει τη μετάφραση, την επιστημονική επεξεργασία και την παρουσίασή τους σε κοινοβούλια, πανεπιστήμια και διεθνείς οργανισμούς, ως μέρος μιας οργανωμένης προσπάθειας για τη διεθνή αναγνώριση της Γενοκτονίας.

Η σύνδεση με το σήμερα γίνεται μέσα από την κριτική στην Τουρκία, η οποία κατηγορεί το Ισραήλ για γενοκτονία στη Γάζα, ενώ εξακολουθεί να αρνείται τη Γενοκτονία των Ελλήνων του Πόντου. Το άρθρο διευκρινίζει ότι οι καταγγελίες κατά του Ισραήλ πρέπει να κρίνονται με βάση τα αποδεικτικά στοιχεία και το δίκαιο. Θέτει, όμως, ταυτόχρονα το ζήτημα της συνέπειας: ένα κράτος που απαιτεί έλεγχο της συμπεριφοράς άλλων κρατών οφείλει να δέχεται τον έλεγχο και της δικής του ιστορικής διαδρομής.

Μέσα από την ιστορία του Καπετανίδη, η παρέμβαση στην Israel Hayom αναδεικνύει έτσι ένα συγκεκριμένο αίτημα: η διασωθείσα μαρτυρία της «Εποχής» να αποκτήσει τη διεθνή παρουσία που της αναλογεί, μεταφέροντας την ιστορική τεκμηρίωση του ποντιακού Ελληνισμού πέρα από τα ελληνικά σύνορα.

Διαβάστε το άρθρο στην Israel Hayom.

Συνέχεια ανάγνωσης

GEOPOLITICO

Η ιστορία των ελληνικών συναγωγών ζωντανεύει: Ένα μοναδικό αρχείο μνήμης παρουσιάζεται σε τέσσερις πόλεις της Βόρειας Ελλάδας

Οι Εκδόσεις Ινφογνώμων παρουσιάζουν το νέο βιβλίο του αρχιτέκτονα και πολεοδόμου Δρ Ηλία Β. Μεσσίνα, «Οι Συναγωγές της Ελλάδος: Αρχείο Ιστορίας και Αρχιτεκτονικής». Ένα έργο 453 σελίδων, με 272 φωτογραφίες και 237 αρχιτεκτονικά σχέδια, που καταγράφει περισσότερες από 100 συναγωγές και διασώζει την ιστορία μνημείων που χάθηκαν ή κινδυνεύουν να ξεχαστούν.

Δημοσιεύτηκε

στις

από τον

Ένα σημαντικό οδοιπορικό στην ιστορία, την αρχιτεκτονική και την πολιτιστική κληρονομιά του ελληνικού εβραϊσμού ξεκινά στις 19 Οκτωβρίου από τα Ιωάννινα, με επόμενους σταθμούς τη Θεσσαλονίκη, την Ξάνθη και την Κομοτηνή. Ο Δρ Ηλίας Β. Μεσσίνας παρουσιάζει το νέο του βιβλίο, καρπό πολυετούς επιτόπιας και αρχειακής έρευνας, αναδεικνύοντας συναγωγές που εξακολουθούν να υπάρχουν αλλά και μνημεία που έχουν εξαφανιστεί από τον αστικό ιστό. Μέσα από σπάνιες φωτογραφίες, αρχιτεκτονικά σχέδια και ιστορικά τεκμήρια, η έκδοση των Εκδόσεων Ινφογνώμων επιχειρεί να διασώσει ένα σημαντικό κομμάτι της συλλογικής μνήμης των ελληνικών πόλεων.

Ένα αρχείο για περισσότερες από 100 συναγωγές στην Ελλάδα

Η νέα έκδοση του Δρ Ηλία Β. Μεσσίνα αποτελεί μια εκτενή καταγραφή της ιστορίας και της αρχιτεκτονικής των συναγωγών της Ελλάδας.

Σε 453 σελίδες παρουσιάζονται περισσότερες από 100 συναγωγές, με ιστορικές και αρχιτεκτονικές περιγραφές, σπάνιο φωτογραφικό υλικό, ψηφιακούς χάρτες, βιβλιογραφία και αρχειακές πηγές.

Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει το γεγονός ότι σημαντικό μέρος των μνημείων που τεκμηριώνονται δεν υπάρχει πλέον.

Ορισμένες συναγωγές κατεδαφίστηκαν κατά τη διάρκεια της μεταπολεμικής ανοικοδόμησης, ενώ άλλες αλλοιώθηκαν ή εγκαταλείφθηκαν, με αποτέλεσμα να περιορίζεται σταδιακά η παρουσία τους στη συλλογική μνήμη.

Η έρευνα του Μεσσίνα ξεκίνησε στις αρχές της δεκαετίας του 1990 και συνδυάζει επιτόπιες επισκέψεις με ιστορική τεκμηρίωση από αρχεία στην Ελλάδα και στο εξωτερικό.

Η έκδοση περιλαμβάνει 272 φωτογραφίες και 237 αρχιτεκτονικά σχέδια και διαγράμματα, προσφέροντας τη δυνατότητα στους αναγνώστες να γνωρίσουν μνημεία που συνδέονται με την παρουσία των εβραϊκών κοινοτήτων στον ελλαδικό χώρο.

Το σπάνιο αρχείο του Σεμτώβ Σαμουήλ

Ιδιαίτερη σημασία για την ολοκλήρωση του βιβλίου είχε η αξιοποίηση του αρχείου του αρχιτέκτονα Σεμτώβ Σαμουήλ (1939–2009).

Το αρχείο παραδόθηκε στον Δρ Μεσσίνα από συγγενείς του Σαμουήλ και περιλαμβάνει πολύτιμο υλικό από έρευνα που πραγματοποιήθηκε το 1960–1961.

Εκείνη την περίοδο, ο νεαρός τότε φοιτητής αρχιτεκτονικής, με προτροπή του καθηγητή Νίκου Μουτσόπουλου, επισκέφθηκε συναγωγές σε ολόκληρη την ελληνική επικράτεια.

Κατέγραψε φωτογραφικά και αρχιτεκτονικά κτίρια που βρίσκονταν σε λειτουργία, αλλά και συναγωγές που είχαν ήδη υποστεί σοβαρές φθορές.

Για ορισμένα από τα συγκεκριμένα μνημεία, τα οποία κατεδαφίστηκαν τα επόμενα χρόνια, το αρχείο Σαμουήλ αποτελεί σήμερα μοναδικό τεκμήριο της ύπαρξης και της αρχιτεκτονικής τους μορφής.

Το υλικό ψηφιοποιείται σταδιακά, ενώ προβλέπεται η δημιουργία τρισδιάστατων αναπαραστάσεων και ψηφιακών μοντέλων εικονικής πραγματικότητας.

Με τον τρόπο αυτό, η ιστορική έρευνα συνδυάζεται με τις σύγχρονες τεχνολογίες ψηφιακής αποκατάστασης, δημιουργώντας νέες δυνατότητες παρουσίασης της χαμένης αρχιτεκτονικής κληρονομιάς.

Η σύνδεση με το Αρχαιολογικό Κτηματολόγιο του υπουργείου Πολιτισμού

Το έργο αποκτά και θεσμική σημασία, καθώς συνδέεται με την ενσωμάτωση των εβραϊκών μνημείων της Ελλάδας στο Ολοκληρωμένο Πληροφοριακό Σύστημα «Αρχαιολογικό Κτηματολόγιο» του υπουργείου Πολιτισμού.

Ο Δρ Μεσσίνας συνεργάστηκε με τις αρμόδιες υπηρεσίες για τον εμπλουτισμό του συστήματος με στοιχεία σχετικά με την εβραϊκή πολιτιστική κληρονομιά.

Την έκδοση χαιρετίζουν η υπουργός Πολιτισμού Λίνα Μενδώνη και ο πρόεδρος του Κεντρικού Ισραηλιτικού Συμβουλίου Ελλάδος, Δαυίδ Σαλτιέλ.

Τον πρόλογο υπογράφει ο ακαδημαϊκός, καθηγητής και αρχιτέκτονας Μανόλης Κορρές.

Η συμμετοχή των συγκεκριμένων προσωπικοτήτων αναδεικνύει τη σημασία της συστηματικής καταγραφής των ιστορικών μνημείων και της προστασίας τους από τη λήθη.

Οι παρουσιάσεις και οι ομιλητές

Στα Ιωάννινα, τη Δευτέρα 19 Οκτωβρίου, η παρουσίαση θα επικεντρωθεί στις ιστορικές συναγωγές Γιασάν και Χαντάς.

Για το βιβλίο θα μιλήσουν ο δικηγόρος και ερευνητής Θρασύβουλος–Μορντεχάι Παπαστρατής, η επίκουρη καθηγήτρια της Σχολής Καλών Τεχνών του Πανεπιστημίου Ιωαννίνων Ράνια Σταθοπούλου και ο οικονομολόγος Νίκος Καράμπελας. Χαιρετισμούς θα απευθύνουν ο πρόεδρος της Ισραηλιτικής Κοινότητας Ιωαννίνων Μάρκος Μπατίνος και η πρόεδρος της Εταιρείας Ηπειρωτικών Μελετών Κατερίνη Λιάμπη. Τον συντονισμό θα έχει η φιλόλογος Ανδρονίκη Ζούκη.

Στη Θεσσαλονίκη, την Τετάρτη 21 Οκτωβρίου, το ενδιαφέρον θα στραφεί στη συναγωγή Μοναστηριωτών και στις εβραϊκές συναγωγές της πόλης πριν και μετά το Ολοκαύτωμα.

Στην παρουσίαση θα συμμετάσχουν η επιστημονική υπεύθυνη του Εβραϊκού Μουσείου Θεσσαλονίκης, Δρ Ξένια Ελευθερίου, και ο Θρασύβουλος–Μορντεχάι Παπαστρατής. Χαιρετισμό θα απευθύνει ο Δαυίδ Σαλτιέλ, ενώ τη συζήτηση θα συντονίσει ο αρχιτέκτονας Στέλιος Χριστάνης. Η εκδήλωση πραγματοποιείται σε συνεργασία με τον Σύλλογο Αρχιτεκτόνων Θεσσαλονίκης.

Στην Ξάνθη, την Πέμπτη 22 Οκτωβρίου, το βιβλίο θα παρουσιάσουν οι καθηγητές του Δημοκριτείου Πανεπιστημίου Θράκης Γιώργος Τσιγάρας και Δημήτρης Πολυχρονόπουλος, ενώ τη συζήτηση θα συντονίσει ο Νίκος Κοσμίδης.

Τελευταίος σταθμός θα είναι η Κομοτηνή, την Παρασκευή 23 Οκτωβρίου, όπου η παρουσίαση θα επικεντρωθεί στην ιστορία της συναγωγής Μπεθ Ελ πριν από το Ολοκαύτωμα. Θα μιλήσουν ο Βασίλης Ριτζαλέος από το Δημοκρίτειο Πανεπιστήμιο Θράκης και ο αρχιτέκτονας Γιώργος Ευφραιμίδης, με συντονίστρια την αρχιτέκτονα Αγγελική Κουγιουμτζόγλου.

Η αρχιτεκτονική ως μαρτυρία της ιστορίας

Η σημασία του βιβλίου δεν περιορίζεται στην αποτύπωση των κτιρίων.

Οι συναγωγές αποτελούσαν για αιώνες χώρους θρησκευτικής ζωής, κοινωνικής συνάντησης και διατήρησης της ταυτότητας των εβραϊκών κοινοτήτων.

Σε πολλές ελληνικές πόλεις, η καταστροφή των εβραϊκών πληθυσμών κατά το Ολοκαύτωμα συνοδεύτηκε από τη σταδιακή εξαφάνιση των χώρων που συνδέονταν με την καθημερινή τους ζωή.

Η μεταπολεμική ανοικοδόμηση άλλαξε ακόμη περισσότερο τον αστικό ιστό, με αποτέλεσμα ορισμένα από αυτά τα κτίρια να έχουν χαθεί ολοκληρωτικά.

Η αρχιτεκτονική τεκμηρίωση προσφέρει τη δυνατότητα να ανασυσταθεί η μορφή τους και να διατηρηθεί η ιστορία τους για τις επόμενες γενιές.

Η συγκεκριμένη έκδοση φιλοδοξεί να αποτελέσει σημείο αναφοράς για ιστορικούς, αρχιτέκτονες, ερευνητές και όσους ενδιαφέρονται για την πολιτιστική κληρονομιά της Ελλάδας.

Η αγγλική μετάφραση του βιβλίου αναμένεται στις αρχές του 2027, διευρύνοντας την πρόσβαση στο ερευνητικό υλικό και για το διεθνές κοινό.

Ένας ερευνητής αφιερωμένος στη διάσωση των συναγωγών

Ο Ηλίας Μεσσίνας γεννήθηκε το 1964 και είναι αρχιτέκτονας, πολεοδόμος και σύμβουλος αειφορίας.

Σπούδασε αρχιτεκτονική στο Πανεπιστήμιο Yale και στην Ακαδημία Bezalel, ενώ πραγματοποίησε διδακτορικές και μεταδιδακτορικές σπουδές σε θέματα χωροταξίας, αρχιτεκτονικής και περιβαλλοντικού σχεδιασμού.

Από το 1993 ασχολείται συστηματικά με την έρευνα και τεκμηρίωση των συναγωγών στην Ελλάδα.

Μεταξύ 1995 και 2023 συμμετείχε, μαζί με συνεργάτες του, σε μελέτες και έργα αποκατάστασης συναγωγών σε διάφορες ελληνικές πόλεις.

Έχει συγγράψει 16 βιβλία και δεκάδες άρθρα σχετικά με την πολιτιστική κληρονομιά, την αρχιτεκτονική και την αειφόρο ανάπτυξη.

Για τη συμβολή του στη διάσωση της εβραϊκής αρχιτεκτονικής κληρονομιάς έχουν αναφερθεί θετικά επιστήμονες και ερευνητές, όπως ο Samuel D. Gruber, ο δημοσιογράφος Νίκος Βατόπουλος και ο καθηγητής Γιώργος Τσιγάρας.

Μια παρακαταθήκη για τις επόμενες γενιές

Το βιβλίο «Οι Συναγωγές της Ελλάδος: Αρχείο Ιστορίας και Αρχιτεκτονικής» αναδεικνύει μια συχνά παραγνωρισμένη διάσταση της ελληνικής ιστορίας.

Η παρουσία των εβραϊκών κοινοτήτων αποτελεί αναπόσπαστο μέρος της κοινωνικής και πολιτιστικής διαδρομής πολλών ελληνικών πόλεων.

Η διατήρηση των μνημείων τους, ακόμη και μέσα από φωτογραφίες και αρχιτεκτονικά σχέδια όταν τα ίδια τα κτίρια έχουν χαθεί, συνδέεται άμεσα με την προστασία της ιστορικής μνήμης.

Οι τέσσερις παρουσιάσεις στη Βόρεια Ελλάδα αποτελούν μια ευκαιρία να γνωρίσει το κοινό όχι μόνο την αρχιτεκτονική των ελληνικών συναγωγών, αλλά και τις ιστορίες των ανθρώπων και των κοινοτήτων που συνδέθηκαν με αυτές.

Όλες οι εκδηλώσεις έχουν ελεύθερη είσοδο, με την επισήμανση ότι για την ξενάγηση στη συναγωγή Μοναστηριωτών της Θεσσαλονίκης απαιτείται προεγγραφή.

ΓΙΑ ΝΑ ΠΑΡΑΓΓΕΙΛΕΤΕ ΤΟ ΒΙΒΛΙΟ ΠΑΤΗΣΤΕ ΕΔΩ

Συνέχεια ανάγνωσης

ΡΟΗ ΕΙΔΗΣΕΩΝ

GEOPOLITICO10 ώρες πριν

Πόλεμος συμφερόντων για το LNG – Το τουρκικό σχέδιο και η ελληνική απάντηση

Στο Direct News, ο Ανδρέας Μουντζουρούλιας παρουσιάζει τις πληροφορίες του για τον GSI, αναλύει τα τουρκικά δημοσιεύματα για την Γκίλφοϊλ...

Ιστορία - Πολιτισμός11 ώρες πριν

Arolsen Archives: Το αρχείο που αναζητά τα ίχνη εκατομμυρίων θυμάτων του ναζισμού

Στη γερμανική πόλη Μπαντ Άρολσεν φυλάσσεται μία από τις σημαντικότερες συλλογές τεκμηρίων για τα θύματα των ναζιστικών διώξεων. Περισσότερα από...

Αναλύσεις11 ώρες πριν

Πού βρίσκεται η Ελλάδα στον σχεδιασμό του IMEC;

Η επίκληση της ελληνικής κληρονομιάς, η κριτική για τις αμερικανικές τοποθετήσεις στα ελληνοτουρκικά και η ανάγκη μιας εθνικής στρατηγικής που...

GEOPOLITICO11 ώρες πριν

Νέα τουρκική πρόκληση νότια του Καστελλόριζου! NAVTEX της Άγκυρας στην περιοχή που θα περάσει το γαλλικό ερευνητικό για το καλώδιο Ελλάδας–Κύπρου

Η Άγκυρα εξέδωσε NAVTEX για περιοχή νότια του Καστελλόριζου, όπου έχει προγραμματιστεί η πολυεθνική άσκηση «EUNOMIA», αμφισβητώντας τη δικαιοδοσία του...

GEOPOLITICO12 ώρες πριν

EurAsia Review: Ποιοι προστατεύουν τα κυκλώματα λαθρεμπορίου στα σύνορα Ιράν, Πακιστάν και Αφγανιστάν – Ο σκοτεινός ρόλος παραγόντων ασφαλείας

Ένα εκτεταμένο σύστημα παράνομου εμπορίου, διαφθοράς και πολιτικής προστασίας περιγράφει σε ανάλυσή του το EurAsia Review. Από τα καύσιμα και...

Δημοφιλή