Ακολουθήστε μας

Πολιτική

Ουράνιο Τόξο – ΜΑ.ΚΙ.ΒΕ: Πώς απέτυχαν να φτιάξουν «μακεδονικό μειονοτικό κίνημα» στη Βόρεια Ελλάδα

Δημοσιεύτηκε στις

Η πρόσφατη ανακοίνωση της κίνησης «Ουράνιο Τόξο» για τη συμφωνία Τσίπρα – Ζάεφ ήρθε να θυμίσει τις κατά καιρούς προσπάθειες να διαμορφωθεί «μειονοτικό» κίνημα στη Βόρεια Ελλάδα

Παρότι η ύπαρξη ενός αριθμού σλαβόφωνων ή δίγλωσσων στη Βόρεια Ελλάδα δεν αμφισβητείται από κανέναν, εντούτοις παραμένει ανοιχτό ζήτημα εάν και σε ποιο βαθμό αυτοί έχουν συνείδηση ή ταυτότητα διακριτή. Η ιστορία των κινήσεων που προσπάθησαν να διεκδικήσουν το ρόλο του εκπροσώπου των «εθνικά μακεδόνων» στην Ελλάδα είναι από αυτή την άποψη ιδιαίτερα διδακτική.

Είναι αλήθεια ότι τα πρώτα χρόνια μετά τον Εμφύλιο στη Βόρεια Ελλάδα επικράτησε ένα καθεστώς αυταρχικής επιτήρησης. Οι πληγές του Εμφυλίου ήταν ανοιχτές, ο αντικομμουνισμός ήταν επίσημη ιδεολογία και θεσμική πρακτική και βέβαια ήμασταν στην κορύφωση του Ψυχρού Πολέμου. Οι απαγορεύσεις στο τοπικό ιδίωμα και η αίσθηση ότι ολόκληρα χωριά ήταν υπό το άγρυπνο βλέμμα της χωροφυλακής και των μονάδων του στρατού κυριαρχούσε. Άλλωστε, λίγες δεκάδες χιλιόμετρα πιο βόρεια, στη «Λαϊκή Δημοκρατία της Μακεδονίας», η επίσημη προπαγάνδα ήταν η  απελευθέρωση της «Μακεδονίας του Αιγαίου»…

Η πίεση

Η κατάσταση αυτή θα συνεχιστεί και μέχρι το τέλος της δικτατορίας. Άλλωστε, οι περιοχές αυτές είχαν να αντιμετωπίσουν και άλλα προβλήματα, εξ ου και η μαζική μετανάστευση στο εξωτερικό. Όμως, η αίσθηση πίεσης όπως και οι συνέπειες του Εμφυλίου, κύρια με τη διαίρεση οικογενειών στις δύο πλευρές των συνόρων, κυριαρχούσαν.
Στη Μεταπολίτευση η διάχυτη αίσθηση εκδημοκρατισμού έδινε ελπίδες ότι αυτό το καθεστώς θα άλλαζε. Αυτό μπορεί να εξηγήσει και τη μαζική προσχώρηση δίγλωσσων κατοίκων στο χώρο του ΠΑΣΟΚ. Το βασικό αίτημα δεν ήταν τόσο η αναγνώριση κάποιας εθνικής ταυτότητας όσο η αποφυγή αδικιών π.χ. στους διορισμούς. Υπήρχε ταυτόχρονα το αίτημα της επιστροφής των πολιτικών προσφύγων από την Γιουγκοσλαβία.
Όμως, η ηγεσία του ΠΑΣΟΚ, παρότι κάνει βήματα πιο ισότιμης μεταχείρισης αρνείται να ικανοποιήσει το αίτημα για επαναπατρισμό των σλαβομακεδόνων πολιτικών προσφύγων. Η σχετική νομοθεσία για την άρση των συνεπειών του Εμφυλίου αρνείται να δεχτεί τους «μη Έλληνες το γένος». Η εξήγηση που δίνεται είναι ότι τα οι συγκεκριμένοι μαχητές του Δημοκρατικού Στρατού που βρέθηκαν στην προσφυγιά ήταν από τους πιο ένθερμους υποστηρικτές του «μακεδονικού» αλυτρωτισμού. Το ΚΚΕ θα υποστηρίξει ότι πρόκειται για αδικία σε βάρος τους αλλά το ΠΑΣΟΚ δεν θα αλλάξει άποψη.

Διεκδίκηση της ταυτότητας

Την ίδια στιγμή μέσα στο κλίμα της «Αλλαγής» μια νεότερη γενιά θεωρεί ότι πρέπει να διεκδικήσει πιο αποφασιστικά την ταυτότητά της. Αυτό που διεκδικούν είναι περισσότερο η άρση του εμφυλιοπολεμικού κλίματος, δηλαδή να μπορούν να χρησιμοποιούν το ιδίωμα, να ακούγονται τα τραγούδια στα πανηγύρια με λόγια και να μην αισθάνονται πολίτες υπό επιτήρηση. Μια μειοψηφία, όμως, θεωρεί ότι πρέπει να διεκδικήσει ταυτότητα και προσδιορισμό «μειονότητας».
Οι διεργασίες αυτές συμπίπτουν και με την αποδιάρθρωση της Γιουγκοσλαβίας και τη σταδιακή διεκδίκηση των επιμέρους ομοσπονδιακών οντοτήτων να αποκτήσουν καθεστώς κράτους (και αντίστοιχου έθνους). Στην περίπτωση των Σκοπίων έχουμε και τη δραστηριοποίηση και της «μακεδονικής» διασποράς που μάλιστα είναι πιο επιθετική.
Είναι άλλωστε η περίοδος λίγο πριν και λίγο μετά την «Πτώση του Τείχους» όταν στους διεθνείς οργανισμούς αναβαθμίζονται ζητήματα αναγνώρισης και προστασίας μειονοτήτων, μειονοτικών γλωσσών κ.λπ.
Τότε κατατίθεται και η πρώτη αίτηση δημιουργίας σωματείου για τα δικαιώματα των υποτιθέμενων «εθνικά μακεδόνων», με την κατάθεση αίτησης αναγνώρισης της Μακεδονικής Στέγης Πολιτισμού το 1989, η οποία και απορρίπτεται από το Πρωτοδικείο της Φλώρινας. Το 1990 αντιπροσωπεία «μακεδόνων» επισκέπτεται τη Διάσκεψη για την Ασφάλεια και την Συνεργασία στην Ευρώπη (ΔΑΣΕ) στην Κοπεγχάγη. Ανάλογες επισκέψεις θα πραγματοποιηθούν τα δύο επόμενα χρόνια. Τότε είναι που γίνεται προσπάθεια να συγκροτήσουν ως ενιαία κίνηση τη Μακεδονική Κίνηση Βαλκανικής Ευημερίας (ΜΑ.ΚΙ.ΒΕ). Μέσα από τη δράση τους κατορθώνουν να υπάρξουν οι πρώτες αναφορές σε «μειονότητα» σε εκθέσεις διεθνών οργανισμών αλλά και του Αμερικανικού υπουργείου Εξωτερικών. Το 1992, λίγο μετά την ανακήρυξη της ανεξαρτησίας της πΓΔΜ ο αμερικανός πρόξενος συναντιέται στην Αριδαία με ντόπιους «μακεδόνες» ακτιβιστές. Η ΜΑΚΙΒΕ το Γενάρη του 1993 συγκροτείται ως κίνηση με όργανα ενώ λίγο καιρό μετά εκδίδεται η διαβόητη έκθεση του Helsinki Watch για την υποτιθέμενη μειονότητα.

Ανεξάρτητος υποψήφιος

Στις βουλευτικές εκλογές του 1993 για πρώτη φορά κατεβαίνει στη Φλώρινα ανεξάρτητος υποψήφιος εξ ονόματος ουσιαστικά της ΜΑΚΙΒΕ αλλά παίρνει μόνο μερικές εκατοντάδες ψήφους. Την επόμενη χρονιά φτιάχνεται το «Ουράνιο Τόξο». Η επιλογή δεν ήταν τυχαία. Τότε στο Ευρωκοινοβούλιο υπήρχε η ομάδα Rainbow που εκπροσωπούσε τοπικιστικά και αυτονομιστικά κόμματα.
Το νεοσύστατο κόμμα καταθέτει ψηφοδέλτιο για τις ευρωεκλογές αλλά αυτές, όπως και ορισμένων ριζοσπαστικών αριστερών ψηφοδελτίων, απορρίπτονται. Ξεσπά θόρυβος για την απαγόρευση κομμάτων, παρεμβαίνει και η ευρωομάδα του Ουράνιου Τόξου και τελικά επιτρέπεται σε όλα τα κόμματα να συμμετάσχουν στις εκλογές.
Ωστόσο, τα αποτελέσματα είναι μάλλον απογοητευτικά. Τα επίσημα αποτελέσματα δίνουν στο κόμμα μόλις 7263 ψήφους. Τα ίδια τα μέλη του Ουράνιου Τόξου υποστηρίζουν ότι σε αυτές πρέπει να προστεθούν και άλλες 3328. Ακόμη και στο νομό Φλωρίνης οι ψήφοι δεν ξεπερνούν τις 2250 (5,7%).
Σε κάθε περίπτωση, το αποτέλεσμα ήταν κατώτερο των προσδοκιών και ανέδειξε μια πολύ απλή αλήθεια. Ότι στην Βόρεια Ελλάδα μπορεί να είναι αρκετοί εκείνοι που έχουν καταγωγή από σλαβόφωνες ή δίγλωσσες οικογένειες αλλά πολύ λίγοι στην πραγματικότητα εκείνοι που έχουν συνείδηση διακριτής «μειονότητας».
Επιπλέον, ήδη από τότε στα μάτια πολλών κατοίκων της περιοχής οι πρωτοβουλίες αυτές δεν έμοιαζαν πια προσπάθειες για να αρθούν επιπτώσεις του Εμφυλίου ή για να αναγνωριστεί μια γλωσσική και πολιτιστική αναφορά, αλλά απόπειρα συντονισμού με τις πολιτικές και τις βλέψεις της νεοσυσταθείσας πΓΔΜ. Και αυτό έκανε αρκετούς να αποστασιοποιηθούν. Αυτό το στοιχείο υπενθύμισε πρόσφατα και ο βουλευτής του ΣΥΡΙΖΑ Κώστας Σέλτσας ο οποίος υποστήριξε σε σχέση με τη Στέγη Μακεδονικού Πολιτισμού ότι «διαφώνησα με το αίτημα, από τη στιγμή που διέβλεψα ότι διαλύεται η Γιουγκοσλαβία κι ότι θα δημιουργηθεί νέο κράτος. Από τη στιγμή εκείνη έφυγα, διότι σε καμία περίπτωση δεν ήθελα τη σύνδεση του σωματείου με τη νέα κρατική οντότητα. Το ξεκινήσαμε το 1988, εγώ αποχώρησα μετά τη διάλυση της Γιουγκοσλαβίας».
Παρά τα πενιχρά αποτελέσματα και την εμφανή αίσθηση ότι δεν εκπροσωπούσαν κάποιον συμπαγή πληθυσμό με συνείδηση μειονότητας τα στελέχη της ΜΑΚΒΕ / Ουράνιο Τόξο επένδυσαν στις διεθνείς επαφές. Το 1995 θα συναντηθούν με την αμερικανίδα υφυπουργό εξωτερικών Νάνσυ Έλι Ράφελ αλλά και με εκπροσώπους άλλων διεθνών οργανισμών.

Η κρίση στο Ουράνιο Τόξο

Οι βουλευτικές εκλογές του 1996 θα αποτελέσουν την πρώτη μεγάλη κρίση του «Ουράνιου Τόξου». Η ηγετική ομάδα με επικεφαλής τον Παύλο Βοσκόπουλο επιλέγει, παρά την ύπαρξη αντιδράσεων στο εσωτερικό της κίνησης, να συνεργαστεί στις εκλογές με την ΟΑΚΚΕ. Η συνεργασία της κίνησης με μια πολιτική οργάνωση που κυρίως είναι γνωστή για την σχεδόν παρανοειδή αντίληψή της ότι στην Ελλάδα τα κόμματα διαχωρίζονται σε κακά ρωσόφιλα και καλά μη ρωσόφιλα, δεν προσδίδει ούτε ιδιαίτερο κύρος, ούτε – κυρίως…– μεγάλη απήχηση και το εγχείρημα καταβαραθρώνεται εκλογικά.
Έκτοτε το Ουράνιο Τόξο θα παραμείνει μια μάλλον περιθωριακή οργάνωση χωρίς ποτέ να μπορέσει να έχει σημαντικά εκλογικά αποτελέσματα. Στις Ευρωεκλογές του 1999 θα πάρουν 4951 ψήφους, του 2004 θα φτάσουν τις 6176, του 2009 θα πέσουν στις 4512 και το 2014 θα πάρουν 5737.
Η αποτυχία να υπάρξει συμπαγής εκλογική στήριξη σε ένα τέτοιο «μειονοτικό» κόμμα, παρότι είχε αναγνώριση διεθνών οργανισμών αλλά και από ένα σημείο και μετά αρκετές δυνατότητες να προβάλει τις θέσεις του και μέσα από το διαδίκτυο, είχε να κάνει ακριβώς με την πραγματικότητα που επικρατεί στη Βόρεια Ελλάδα.
Η πραγματικότητα είναι ότι το μεγαλύτερο μέρος των διγλώσσων δεν διεκδικούσε διακριτή εθνική ταυτότητα, πολλώ δε μάλλον δεν διεκδικούσε χαρακτήρα μειονότητας με εκπρόσωπο την κυβέρνηση των Σκοπίων. Το περισσότερο που διεκδικούσε ήταν να μπορεί να πει τραγούδια στα πανηγύρια, να μιλήσει το ιδίωμα, να πει ελεύθερα ιστορίες από το παρελθόν, να μην αισθάνεται «στιγματισμένο».

Τραγούδια και πανηγύρια

Την ίδια στιγμή μετά το κλίμα πανικού των πρώτων χρόνων που ακολούθησε την ανακήρυξη ανεξαρτησίας της πΓΔΜ, άρχισαν να επικρατούν ψυχραιμότερες στάσεις και εγκαταλείφθηκαν οι σκέψεις για επιστροφή σε «εμφυλιοπολεμικές» πρακτικές. Σήμερα και τραγούδια ακούγονται σε αρκετά από τα πανηγύρια και συγκροτήματα από την πΓΔΜ καλούνται και δύσκολα μπορεί κανείς να μιλήσει για δυσμενή μεταχείριση των δίγλωσσων.
Ο Παύλος Βοσκόπουλος μπορεί να εισπράττει διάφορους χαρακτηρισμούς από ακροδεξιά site αλλά π.χ. η εργασιακή του σχέση με το δημόσιο δεν διακυβεύτηκε. Άλλωστε οι πετυχημένες πολιτικές σταδιοδρομίες ουκ ολίγων κομματικών στελεχών που προέρχονται από δίγλωσσες οικογένειες δείχνει ότι δεν βρισκόμαστε πια στα 1949.
Για παράδειγμα ο εξάδελφος του κ. Βοσκόπουλου. Γιάννης Βοσκόπουλος δεν είναι μόνο εξέχον στέλεχος της Νέας Δημοκρατίας στην περιοχή αλλά και ο δήμαρχος της Φλώρινας και πρόσφατα καταδίκασε την κυβερνητική καταστολή των διαδηλωτών κατά της συμφωνίας Τσίπρα-Ζάεφ.
Όπως έχει φανεί και σε αρκετές άλλες περιπτώσεις απλά βήματα ψυχραιμίας, ισονομίας και ενσωμάτωσης είναι τελικά πολύ πιο αποτελεσματικά στο να τραβούν το χαλί κάτω από τα πόδια των όποιων επίδοξων αυτονομιστών.

GEOPOLITICO

Νέα τουρκική πρόκληση νότια του Καστελλόριζου! NAVTEX της Άγκυρας στην περιοχή που θα περάσει το γαλλικό ερευνητικό για το καλώδιο Ελλάδας–Κύπρου

Η Άγκυρα εξέδωσε NAVTEX για περιοχή νότια του Καστελλόριζου, όπου έχει προγραμματιστεί η πολυεθνική άσκηση «EUNOMIA», αμφισβητώντας τη δικαιοδοσία του Σταθμού Ηρακλείου. Η κίνηση αποκτά ιδιαίτερη σημασία καθώς βρίσκεται σε εξέλιξη η διαδικασία για την επανέναρξη των ερευνών της ηλεκτρικής διασύνδεσης Ελλάδας–Κύπρου, με το γαλλικής σημαίας πλοίο «Abeille Marengo».

Δημοσιεύτηκε

στις

από τον

Νέο επεισόδιο στον ανταγωνισμό για τις θαλάσσιες αρμοδιότητες στην Ανατολική Μεσόγειο προκαλεί η Τουρκία, αυτή τη φορά σε περιοχή από την οποία προβλέπεται να διέλθει το ερευνητικό σκάφος που θα πραγματοποιήσει εργασίες για το υποθαλάσσιο καλώδιο Ελλάδας–Κύπρου.

Ο τουρκικός Σταθμός Αττάλειας εξέδωσε ναυτική αγγελία, αμφισβητώντας την αρμοδιότητα του ελληνικού Σταθμού Ηρακλείου σε θαλάσσια περιοχή νότια του Καστελλόριζου.

Η τουρκική ενέργεια σημειώθηκε λίγες ώρες μετά την έκδοση ελληνικής NAVTEX, με την οποία δεσμεύτηκε η συγκεκριμένη θαλάσσια περιοχή για τη διεξαγωγή της πολυεθνικής άσκησης πυρών «EUNOMIA», στις 19 Οκτωβρίου.

Η Άγκυρα απάντησε εκδίδοντας δική της NAVTEX, υποστηρίζοντας ότι η περιοχή εμπίπτει στη δική της ζώνη ευθύνης για την έκδοση ναυτικών αγγελιών.

Μάλιστα, προχώρησε στην επανέκδοση της αγγελίας για τη συμμαχική άσκηση, χρησιμοποιώντας ακριβώς τις ίδιες συντεταγμένες που είχαν περιληφθεί στην ελληνική ανακοίνωση.

Η κίνηση αυτή δεν αφορά την πραγματοποίηση διαφορετικής τουρκικής άσκησης, αλλά τη διεκδίκηση της αρμοδιότητας έκδοσης της σχετικής ναυτικής προειδοποίησης.

Το γαλλικό ερευνητικό και η επανεκκίνηση του Great Sea Interconnector

Το περιστατικό αποκτά ευρύτερη γεωπολιτική διάσταση καθώς συνδέεται χρονικά και γεωγραφικά με την προετοιμασία για την επανέναρξη των εργασιών του Great Sea Interconnector.

Πρόκειται για το έργο ηλεκτρικής διασύνδεσης Κρήτης–Κύπρου, το οποίο προβλέπει την εγκατάσταση υποθαλάσσιου καλωδίου υψηλής τάσης συνεχούς ρεύματος 500 kV.

Στις 14 Οκτωβρίου, η γαλλική Nexans, ανάδοχος του καλωδίου, προχώρησε στις απαραίτητες ενέργειες για την έκδοση NAVTEX, ενώ παράλληλα βρίσκεται σε εξέλιξη η διαδικασία έγκρισης της συμμετοχής του γαλλικής σημαίας ερευνητικού πλοίου «Abeille Marengo».

Το συγκεκριμένο πλοίο πρόκειται να πραγματοποιήσει προκαταρκτικές υποθαλάσσιες έρευνες στη διαδρομή μεταξύ της Κορακιάς Ηρακλείου και της Κύπρου.

Οι εργασίες περιλαμβάνουν τη χαρτογράφηση του βυθού, την εξέταση της μορφολογίας του και τον προσδιορισμό της καταλληλότερης όδευσης για την τοποθέτηση των καλωδίων.

Η περιοχή νότια του Καστελλόριζου, στην οποία εκδηλώθηκε η νέα τουρκική αμφισβήτηση, περιλαμβάνεται στη σχεδιαζόμενη πορεία του ερευνητικού.

Δεν έχει, ωστόσο, ανακοινωθεί ακόμη οριστική ημερομηνία έναρξης των νέων ερευνών.

Το έγγραφο του Λιμενικού και η προθεσμία της 16ης Οκτωβρίου

Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει το έγγραφο του Αρχηγείου του Λιμενικού Σώματος, με ημερομηνία 14 Οκτωβρίου 2026, το οποίο αφορά την αίτηση εξαίρεσης για τη χρήση του γαλλικού πλοίου.

Σύμφωνα με το έγγραφο, το αίτημα είχε υποβληθεί στις 9 Οκτωβρίου από το ναυτικό πρακτορείο «Δ. Πατρίκιος ΙΚΕ», για λογαριασμό της ιταλικής Next Geosolutions Europe SpA.

Η ιταλική εταιρεία έχει αναλάβει τις προκαταρκτικές υποθαλάσσιες έρευνες για λογαριασμό της Nexans.

Η χρησιμοποίηση πρόσθετου ερευνητικού σκάφους κρίθηκε απαραίτητη εξαιτίας των ιδιαίτερα απαιτητικών τεχνικών χαρακτηριστικών της προβλεπόμενης όδευσης.

Συγκεκριμένα, οι εργασίες θα πραγματοποιηθούν σε περιοχές μεγάλου βάθους, με απότομες υποθαλάσσιες πλαγιές και γεωμορφολογικά χαρακτηριστικά που απαιτούν εξειδικευμένο εξοπλισμό.

Το Λιμενικό κάλεσε τις αρμόδιες λιμενικές αρχές και τους ναυτιλιακούς φορείς να διερευνήσουν εάν υπάρχουν διαθέσιμα πλοία ελληνικής σημαίας με αντίστοιχες δυνατότητες.

Η προθεσμία για την υποβολή των σχετικών απαντήσεων λήγει σήμερα, Παρασκευή 16 Οκτωβρίου, στις 13:00.

Το έγγραφο κοινοποιήθηκε, μεταξύ άλλων, στο υπουργείο Εξωτερικών και στο Γενικό Επιτελείο Ναυτικού.

Οι έρευνες έχουν παράταση έως τις 31 Δεκεμβρίου 2026

Σημαντική λεπτομέρεια αποτελεί το γεγονός ότι οι υποθαλάσσιες έρευνες είχαν αρχικά εγκριθεί από το υπουργείο Εξωτερικών τον Ιούνιο του 2024.

Με νεότερη απόφαση, τον Φεβρουάριο του 2026, δόθηκε παράταση της σχετικής έγκρισης έως τις 31 Δεκεμβρίου 2026.

Η επανέναρξη των εργασιών προϋποθέτει την ολοκλήρωση των απαιτούμενων διαδικασιών, ενώ προβλέπεται ενημέρωση της Υδρογραφικής Υπηρεσίας και της Διοίκησης Υποβρυχίων του Πολεμικού Ναυτικού τουλάχιστον 72 ώρες πριν από την έναρξη των ερευνών.

Η επίσημη ανακοίνωση του Λιμενικού επιβεβαιώνει την υποβολή αίτησης για τη χρησιμοποίηση του «Abeille Marengo», χωρίς αυτό να σημαίνει ότι έχει ήδη δοθεί η τελική έγκριση ή ότι το πλοίο έχει ξεκινήσει τις εργασίες του.

Η «EUNOMIA» και το γεωπολιτικό μήνυμα στην Ανατολική Μεσόγειο

Η πολυεθνική άσκηση «EUNOMIA» πραγματοποιείται στο πλαίσιο της συνεργασίας Ελλάδας, Κύπρου, Γαλλίας και Ιταλίας για τη σταθερότητα και την ασφάλεια στην Ανατολική Μεσόγειο.

Σύμφωνα με τις δημοσιευμένες πληροφορίες, το πρόγραμμα δραστηριοτήτων εκτείνεται από τις 16 έως τις 22 Οκτωβρίου, με επιπλέον δραστηριότητα στις 26 Οκτωβρίου. Η συγκεκριμένη NAVTEX που επικαλείται το Liberal αφορά άσκηση πυρών στις 19 Οκτωβρίου.

Η τουρκική παρέμβαση αποκτά ιδιαίτερη σημασία επειδή σημειώνεται σε περιοχή που συνδέεται με τον σχεδιασμό ενός ευρωπαϊκού ενεργειακού έργου.

Η Άγκυρα δεν αμφισβητεί απλώς μια ναυτική ανακοίνωση. Επαναφέρει τη διεκδίκησή της περί αρμοδιότητας έκδοσης NAVTEX σε μια θαλάσσια ζώνη όπου η ελληνική πλευρά προετοιμάζει δραστηριότητες που αφορούν την ηλεκτρική διασύνδεση.

Πρέπει, ωστόσο, να διακρίνεται η αρμοδιότητα έκδοσης ναυτικών αγγελιών από την οριοθέτηση υφαλοκρηπίδας και ΑΟΖ. Πρόκειται για διαφορετικά νομικά ζητήματα και η έκδοση μιας NAVTEX δεν καθορίζει από μόνη της κυριαρχικά δικαιώματα.

Το κρίσιμο τεστ για την Αθήνα: Τι θα συμβεί όταν φτάσει το γαλλικό σκάφος;

Το πραγματικό ενδιαφέρον πλέον μετατοπίζεται στην επόμενη φάση.

Όταν ολοκληρωθεί η αδειοδότηση και εκδοθεί η NAVTEX για τις έρευνες του «Abeille Marengo», θα διαπιστωθεί εάν η Τουρκία περιοριστεί σε νέα αμφισβήτηση μέσω ναυτικών αγγελιών ή προχωρήσει σε άλλες ενέργειες.

Το προηγούμενο των εντάσεων γύρω από τις έρευνες για το καλώδιο καθιστά το συγκεκριμένο ερώτημα ιδιαίτερα σημαντικό για την Αθήνα και τη Λευκωσία.

Επιπλέον, η συμμετοχή γαλλικής εταιρείας και πλοίου γαλλικής σημαίας προσδίδει στο θέμα ευρωπαϊκή διάσταση, χωρίς να συνεπάγεται αυτομάτως στρατιωτική ή διπλωματική αντίδραση του Παρισιού.

Η απάντηση θα εξαρτηθεί από την εξέλιξη των εργασιών και τις αποφάσεις των εμπλεκόμενων κυβερνήσεων.

Η ουσία είναι ότι το Great Sea Interconnector επανέρχεται στο επίκεντρο της ελληνοτουρκικής αντιπαράθεσης πριν ακόμη αρχίσουν οι νέες έρευνες.

Η ελληνική πλευρά έχει ενεργοποιήσει τη διαδικασία για την επιστροφή του ερευνητικού σκάφους στη θάλασσα. Η Τουρκία, από την πλευρά της, επέλεξε να επαναφέρει την αμφισβήτηση της αρμοδιότητας του Ηρακλείου με αφορμή την άσκηση «EUNOMIA».

Το επόμενο διάστημα θα δείξει εάν οι νέες έρευνες θα προχωρήσουν χωρίς παρεμπόδιση ή εάν το καλώδιο Ελλάδας–Κύπρου θα αποτελέσει ξανά πεδίο έντασης στην Ανατολική Μεσόγειο.

Συνέχεια ανάγνωσης

GEOPOLITICO

«Ελευθερία» Λονδίνου: Αδιέξοδο στο Κυπριακό, νέα εποχή στις σχέσεις Βρετανίας–ΕΕ και τα μηνύματα Ρούμπιο προς την Τουρκία

Στο επίκεντρο του νέου φύλλου της ομογενειακής εφημερίδας η αμετακίνητη στάση της τουρκικής πλευράς στο Κυπριακό, οι πολιτικές εξελίξεις στο Ηνωμένο Βασίλειο και η ερμηνεία της επίσκεψης του Αμερικανού υπουργού Εξωτερικών στην Αθήνα από τον τουρκικό Τύπο. Ξεχωριστή θέση κατέχουν η 66η επέτειος της Κυπριακής Ανεξαρτησίας και η δυναμική παρουσία των Ελληνοκυπρίων στη βρετανική αυτοδιοίκηση.

Δημοσιεύτηκε

στις

από τον

Με πλούσια θεματολογία γύρω από τις διεθνείς εξελίξεις, το Κυπριακό, τις ελληνοαμερικανικές σχέσεις και τη δραστηριότητα της ελληνικής και κυπριακής ομογένειας κυκλοφόρησε την Πέμπτη 15 Οκτωβρίου 2026 το 1308ο φύλλο της εβδομαδιαίας εφημερίδας «Ελευθερία» του Λονδίνου.

Η έκδοση αναδεικνύει τις διπλωματικές εξελίξεις στην Ανατολική Μεσόγειο, τις προσπάθειες επαναπροσέγγισης του Ηνωμένου Βασιλείου με την Ευρωπαϊκή Ένωση, αλλά και τον ενεργό ρόλο του απόδημου ελληνισμού στη δημόσια ζωή της Βρετανίας.

Κυπριακό: Καμία ουσιαστική μετακίνηση από την τουρκική πλευρά

Ένα από τα κεντρικά πολιτικά θέματα της εφημερίδας αφορά τη συνάντηση του Προέδρου της Κυπριακής Δημοκρατίας Νίκου Χριστοδουλίδη με τον Τουρκοκύπριο ηγέτη Τουφάν Ερχιουρμάν.

Με τίτλο «Καμία μετακίνηση της τουρκικής πλευράς στο Κυπριακό», η «Ελευθερία» επισημαίνει ότι οι δύο πλευρές συμφώνησαν σε περιορισμένης σημασίας ζητήματα, χωρίς να σημειωθεί ουσιαστική πρόοδος στον πυρήνα του προβλήματος.

Οι συμφωνίες αφορούν την κοινή παρουσία των δύο ηγετών στο 6ο Δικοινοτικό Φεστιβάλ Ειρήνης στην Πύλα, τη συμμετοχή τους σε συνεδριάσεις τεχνικών επιτροπών και τον προγραμματισμό νέας συνάντησης.

Ωστόσο, σύμφωνα με την εφημερίδα, η τουρκική πλευρά εξακολουθεί να θέτει ως προϋπόθεση για την επανέναρξη των ουσιαστικών συνομιλιών την αποδοχή της λεγόμενης «κυριαρχικής ισότητας».

Το δημοσίευμα στρέφει επίσης την προσοχή στην επικείμενη επίσκεψη της προσωπικής απεσταλμένης του Γενικού Γραμματέα του ΟΗΕ, Μαρίας Άνχελα Ολγκίν, και στο ερώτημα αν θα μπορέσει να επανεκκινήσει η διαπραγματευτική διαδικασία πριν ολοκληρωθεί η θητεία του Αντόνιο Γκουτέρες.

Η επίσκεψη Ρούμπιο στην Αθήνα και η αντίδραση του τουρκικού Τύπου

Ξεχωριστή θέση στην έκδοση καταλαμβάνει το άρθρο του δημοσιογράφου Χρήστου Κωνσταντινίδη, με τίτλο «Πώς ερμήνευσε η Τουρκία την επίσκεψη Ρούμπιο στην Αθήνα», το οποίο εξετάζει τον τρόπο με τον οποίο τα τουρκικά μέσα ενημέρωσης αντιμετώπισαν τα μηνύματα του Αμερικανού υπουργού Εξωτερικών.

Η ομιλία του Μάρκο Ρούμπιο στην Πνύκα και η προβολή της Ελλάδας ως στρατηγικού εταίρου των Ηνωμένων Πολιτειών αποτέλεσαν αντικείμενο σχολιασμού από τουρκικές εφημερίδες και αναλυτές.

Στο επίκεντρο βρίσκονται η αμερικανική στρατηγική στην Ανατολική Μεσόγειο, η ελληνοαμερικανική αμυντική συνεργασία, η ενεργειακή ασφάλεια και η στάση της Ουάσινγκτον απέναντι στις ελληνοτουρκικές διαφορές.

Σε άλλη παρέμβαση της έκδοσης, ο ακαδημαϊκός Αυγουστίνος Αυγουστή θέτει το ερώτημα κατά πόσο οι θετικές δηλώσεις της αμερικανικής πλευράς συνοδεύονται από συγκεκριμένες δεσμεύσεις για τα ελληνικά και κυπριακά συμφέροντα.

Βρετανία και Ευρωπαϊκή Ένωση: Ανοίγει η συζήτηση για υπέρβαση του Brexit

Στο βρετανικό μέτωπο, η «Ελευθερία» αφιερώνει εκτενές δημοσίευμα στην προσπάθεια της κυβέρνησης του Άντι Μπέρναμ να διαμορφώσει μια νέα σχέση με τις Βρυξέλλες.

Ο Βρετανός πρωθυπουργός εμφανίζεται να θεωρεί ανεπαρκές το σημερινό πλαίσιο συνεργασίας, υποστηρίζοντας ότι το Brexit προκάλεσε μεγαλύτερη οικονομική ζημιά από τα αναμενόμενα οφέλη.

Η εφημερίδα αναφέρεται στην προγραμματισμένη για τις 20 Νοεμβρίου σύνοδο κορυφής Ευρωπαϊκής Ένωσης–Ηνωμένου Βασιλείου στις Βρυξέλλες, όπου αναμένεται να εξεταστούν νέες συμφωνίες για το εμπόριο, την κινητικότητα των νέων και την οικονομική συνεργασία.

Στη συζήτηση περιλαμβάνονται ακόμη η πιθανότητα στενότερης σύνδεσης της Βρετανίας με την ενιαία αγορά και την τελωνειακή ένωση, καθώς και οι προοπτικές μιας νέας συζήτησης για την ευρωπαϊκή πορεία της χώρας μετά τις επόμενες γενικές εκλογές.

Ουκρανία και Ιράν: Αμυντική συνεργασία και ζητήματα ασφάλειας

Στη διεθνή επικαιρότητα, η εφημερίδα παρουσιάζει τη συνάντηση του Βρετανού πρωθυπουργού με τον Ουκρανό πρόεδρο Βολοντίμιρ Ζελένσκι στο Λονδίνο.

Σύμφωνα με το δημοσίευμα, βασικά θέματα των συνομιλιών αποτέλεσαν η ενίσχυση της ουκρανικής αεράμυνας, η διάθεση νέων πυραυλικών συστημάτων και η αντιμετώπιση των ρωσικών μη επανδρωμένων αεροσκαφών.

Παράλληλα, καταγράφονται οι βρετανικές ανησυχίες για πιθανή ιρανική εμπλοκή σε περιστατικό ασφαλείας στη στρατιωτική βάση RAF Fairford, που χρησιμοποιείται από τις αμερικανικές ένοπλες δυνάμεις. Η εφημερίδα αποδίδει στον Μπέρναμ την εκτίμηση ότι η εμπλοκή των Φρουρών της Επανάστασης είναι «σχεδόν βέβαιη».

Η ομογένεια τίμησε την Κυπριακή Ανεξαρτησία

Ιδιαίτερη βαρύτητα δίνεται και στην 66η επέτειο της ανακήρυξης της Κυπριακής Ανεξαρτησίας.

Η εφημερίδα καταγράφει την επετειακή εκδήλωση που διοργάνωσαν στο βόρειο Λονδίνο η Κυπριακή Υπάτη Αρμοστεία και η Ελληνική Κυπριακή Αδελφότητα Λονδίνου, παρουσία διπλωματών, εκπροσώπων της Εκκλησίας, της βρετανικής αυτοδιοίκησης και της ομογένειας.

Ο Ύπατος Αρμοστής Κυριακός Κούρος αναφέρθηκε στη σημασία διατήρησης της ιστορικής μνήμης, στην ανάγκη τερματισμού της τουρκικής κατοχής και στη συμβολή της κυπριακής παροικίας στην ενημέρωση της βρετανικής κοινωνίας για το Κυπριακό.

Στην εκδήλωση μίλησαν επίσης ο πρόεδρος της Αδελφότητας Φάνος Θεοφάνους και η δήμαρχος Μπάρνετ Zahra Beg, η οποία περιέγραψε τις εντυπώσεις της από πρόσφατη επίσκεψή της στην κατεχόμενη Μόρφου.

Τιμή στους 17 ομογενείς δημοτικούς συμβούλους

Η Εθνική Κυπριακή Ομοσπονδία Ηνωμένου Βασιλείου τίμησε 17 ομογενείς δημοτικούς συμβούλους, οι οποίοι εξελέγησαν στις τοπικές εκλογές και προσφέρουν στις κοινότητες όπου ζουν.

Η εκδήλωση πραγματοποιήθηκε στις 10 Οκτωβρίου, με συμμετοχή της αναπληρώτριας Υπάτης Αρμοστή Άννας Παπασάββα, του προέδρου της Ομοσπονδίας Χρίστου Καραολή και εκπροσώπων της τοπικής αυτοδιοίκησης.

Η παρουσία των Ελληνοκυπρίων σε θεσμικές θέσεις από το Λονδίνο μέχρι το Κάρντιφ και άλλες βρετανικές πόλεις παρουσιάζεται ως σημαντικό κεφάλαιο για την ενίσχυση της πολιτικής εκπροσώπησης της ομογένειας.

Ιστορική μνήμη, ελληνική πολιτική και πολιτισμός

Στις υπόλοιπες σελίδες της έκδοσης παρουσιάζονται ακόμη οι εξελίξεις στην ελληνική πολιτική σκηνή, η συζήτηση για τον περιορισμό της πρόσβασης παιδιών κάτω των 15 ετών στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, καθώς και οι δημοσιογραφικές αναφορές στην αποχώρηση της Κίμπερλι Γκιλφόιλ από την αμερικανική πρεσβεία στην Αθήνα.

Ιστορικό ενδιαφέρον παρουσιάζει το αφιέρωμα στον Παύλο Μελά και τον Μακεδονικό Αγώνα, ενώ η εφημερίδα φιλοξενεί παρουσίαση του βιβλίου της Tanya Liveras Candy για τη ζωή και τη δολοφονία του Ανδρέα Λιβέρα κατά τις τρομοκρατικές επιθέσεις στη Βομβάη το 2008.

Στην έκδοση περιλαμβάνονται επίσης αφιερώματα στην εκπαιδευτική, πολιτιστική και κοινωνική δραστηριότητα των Ελλήνων και Κυπρίων της Βρετανίας.

Με το νέο της φύλλο, η «Ελευθερία» του Λονδίνου συνδυάζει την ελληνική και κυπριακή επικαιρότητα με τις εξελίξεις στη βρετανική και διεθνή πολιτική σκηνή, δίνοντας παράλληλα χώρο στους ανθρώπους και τους θεσμούς που διατηρούν ζωντανή την παρουσία του ελληνισμού στο Ηνωμένο Βασίλειο.

Συνέχεια ανάγνωσης

GEOPOLITICO

«Πυρπολητής»: Ελληνική σχεδίαση και ναυτική κρούση χωρίς πλήρωμα – Το επόμενο βήμα για τον Στόλο

Το Πολεμικό Ναυτικό παρουσίασε στον Σκαραμαγκά το δικό του μη επανδρωμένο σκάφος επιφανείας. Επιτήρηση, αναγνώριση και προσβολή πλεόντων στόχων στις αποστολές του, με στόχο την παραγωγή σε μεγάλους αριθμούς.

Δημοσιεύτηκε

στις

από τον

Ένα νέο εργαλείο για τη θαλάσσια επιτήρηση και τις επιχειρήσεις κρούσης παρουσίασε το Πολεμικό Ναυτικό, εντάσσοντας την εγχώρια ανάπτυξη μη επανδρωμένων συστημάτων στον σχεδιασμό ενίσχυσης του Στόλου.

Ο «Πυρπολητής», μη επανδρωμένο σκάφος επιφανείας που σχεδιάστηκε, αναπτύχθηκε και κατασκευάστηκε εξ ολοκλήρου από το Πολεμικό Ναυτικό, αποκαλύφθηκε την Τρίτη 13 Οκτωβρίου στο Ναυτικό Οχυρό Σκαραμαγκά. Η παρουσίαση έγινε κατά τα εγκαίνια του Κέντρου Διακλαδικής Εκπαίδευσης Μη Επανδρωμένων και Αυτόνομων Θαλάσσιων Συστημάτων, παρουσία του υπουργού Εθνικής Άμυνας Νίκου Δένδια.

Η σημασία του προγράμματος βρίσκεται τόσο στις αποστολές που μπορεί να αναλάβει όσο και στην ελληνική προέλευση της σχεδίασης και της κατασκευής του. Ο στόχος παραγωγής σε μεγάλους αριθμούς δίνει στο εγχείρημα προοπτική ευρύτερης αξιοποίησης από τον Στόλο, υπό την προϋπόθεση της επιτυχούς ολοκλήρωσης των δοκιμών.

Επιτήρηση και δυνατότητα προσβολής στόχων

Το σκάφος έχει μήκος πέντε μέτρων και μέγιστη ταχύτητα άνω των 40 κόμβων. Η αυτονομία του χαρακτηρίζεται υψηλή, χωρίς να έχουν ανακοινωθεί συγκεκριμένες τιμές επιχειρησιακής εμβέλειας ή διάρκειας αποστολής.

Διαθέτει ηλεκτροοπτικό σύστημα, ραντάρ επιφανείας, συστήματα επικοινωνιών και αισθητήρες για την πλοήγηση και την επιχειρησιακή χρησιμοποίησή του.

Σύμφωνα με τα στοιχεία της παρουσίασης, έχει σχεδιαστεί για τρεις βασικές κατηγορίες αποστολών: συλλογή πληροφοριών, επιτήρηση και αναγνώριση· επιχειρήσεις εναντίον στόχων επιφανείας· και επιθέσεις μονής κατεύθυνσης με μεταφορά εκρηκτικού φορτίου.

Στην τελευταία περίπτωση, το ίδιο το μη επανδρωμένο σκάφος αποτελεί το μέσο προσβολής. Προβλέπονται επίσης δυνατότητες περαιτέρω αναβάθμισης και διεύρυνσης των αποστολών του.

Οι ενσωματωμένες δυνατότητες αυτόνομης λειτουργίας βρίσκονται στο τελικό στάδιο δοκιμών. Η διάκριση έχει σημασία: η απουσία πληρώματος από το σκάφος και η αυτόνομη εκτέλεση λειτουργιών αποτελούν διαφορετικά χαρακτηριστικά, τα οποία πρέπει να αξιολογούνται χωριστά.

Η επιχειρησιακή κατεύθυνση που περιέγραψε ο Δένδιας

Ο υπουργός Εθνικής Άμυνας ανέφερε ότι ο «Πυρπολητής» μπορεί «να συλλέγει πληροφορίες, να επιτηρεί, να αναγνωρίζει, να λειτουργεί —όπως το όνομά του λέει— σαν σκάφος δυνατοτήτων επίθεσης εναντίον πλεόντων στόχων».

Παράλληλα, επισήμανε τη δυνατότητα μεταφοράς μέρους των αποστολών επιτήρησης και περιπολίας σε μη επανδρωμένα και αυτόνομα μέσα, με αντίστοιχη μείωση των ημερών παραμονής του προσωπικού στη θάλασσα.

Αυτή η κατεύθυνση αναδεικνύει τον συμπληρωματικό ρόλο των νέων συστημάτων στον Στόλο. Η αξιοποίησή τους μπορεί να διευρύνει τις επιλογές επιτήρησης και κρούσης και να επιτρέψει διαφορετική κατανομή των αποστολών μεταξύ επανδρωμένων και μη επανδρωμένων μέσων.

Από τα πυρπολικά στην ελληνική τεχνογνωσία

Η επιλογή του ονόματος συνδέει το πρόγραμμα με την παράδοση των πυρπολικών της Επανάστασης του 1821: τη χρήση μικρότερων σκαφών για την προσβολή ισχυρότερων εχθρικών μονάδων.

Στον σύγχρονο «Πυρπολητή», η ιστορική αναφορά συνοδεύεται από συστήματα αισθητήρων, επικοινωνιών και πλοήγησης, με το πλήρωμα να απουσιάζει από το μέσο που εκτελεί την αποστολή.

Το ουσιαστικό ζητούμενο είναι η διατήρηση και η εξέλιξη αυτής της τεχνογνωσίας. Η εγχώρια ανάπτυξη αποκτά επιχειρησιακή αξία όταν συνοδεύεται από αξιόπιστη παραγωγή, υποστήριξη και δυνατότητα αναβαθμίσεων σε βάθος χρόνου.

Εκπαίδευση σε ευρύ φάσμα θαλάσσιων συστημάτων

Το νέο Κέντρο Διακλαδικής Εκπαίδευσης προορίζεται για την εκπαίδευση και την εξοικείωση του προσωπικού με μη επανδρωμένα και αυτόνομα θαλάσσια μέσα.

Στην παρουσίαση περιλαμβάνονταν συστήματα επιφανείας για επιτήρηση, συλλογή πληροφοριών, υδρογραφικές έρευνες και αποστολές έρευνας και διάσωσης, καθώς και υποβρύχια μέσα για εντοπισμό και εξουδετέρωση ναρκών.

Μεταξύ αυτών ήταν τα FLEXUS, NIRIIS, BLUE BOAT, ΜΕΣΕ και ΚΑΝΑΡΗΣ «1» και «2», καθώς και τα υποβρύχια PLUTO PLUS και PLUTINO MIKI. Η ποικιλία των μέσων δείχνει ότι η εκπαίδευση καλύπτει περισσότερες αποστολές από την αποκλειστική χρήση σκαφών κρούσης.

Το αίτημα για τα Corsair

Ξεχωριστή θέση είχε το Corsair της Saronic, μη επανδρωμένο και αυτόνομο σκάφος επιφανείας μήκους επτά μέτρων, με ταχύτητα άνω των 35 κόμβων.

Σύμφωνα με την ενημέρωση της παρουσίασης, διαθέτει δυνατότητα συνεργατικής αυτόνομης δράσης σε σμήνη και μπορεί να αναλαμβάνει αποστολές επιτήρησης, επιχειρήσεων κατά στόχων επιφανείας, επίθεσης μονής κατεύθυνσης και έρευνας και διάσωσης.

Το Πολεμικό Ναυτικό έχει πραγματοποιήσει δοκιμές και αξιολόγηση του συστήματος και έχει αποστείλει σχετικό Letter of Request για προμήθεια σκαφών μέσω του μηχανισμού Foreign Military Sales των ΗΠΑ. Η αποστολή του αιτήματος αποτελεί βήμα στη διαδικασία προμήθειας και δεν ισοδυναμεί με ολοκληρωμένη αγορά ή παράδοση.

Το κρίσιμο βήμα είναι η παραγωγή

Η παρουσίαση του «Πυρπολητή» αποτελεί αφετηρία για την αξιολόγηση ενός ελληνικού μη επανδρωμένου μέσου με πολλαπλές αποστολές. Η ολοκλήρωση των δοκιμών, η οργάνωση της παραγωγής και η ένταξή του στις διαδικασίες του Στόλου θα καθορίσουν το πραγματικό επιχειρησιακό του αποτύπωμα.

Μέχρι στιγμής δεν έχουν δημοσιοποιηθεί συγκεκριμένα στοιχεία για την εμβέλεια, το εκρηκτικό φορτίο, το κόστος ανά μονάδα ή το χρονοδιάγραμμα μαζικής παραγωγής. Τα διαθέσιμα δεδομένα τεκμηριώνουν τις κατευθύνσεις του προγράμματος· η συνολική αποτίμησή του θα απαιτήσει τα αποτελέσματα των δοκιμών και τις αποφάσεις για την παραγωγή.

Συνέχεια ανάγνωσης

ΡΟΗ ΕΙΔΗΣΕΩΝ

Ιστορία - Πολιτισμός9 λεπτά πριν

Arolsen Archives: Το αρχείο που αναζητά τα ίχνη εκατομμυρίων θυμάτων του ναζισμού

Στη γερμανική πόλη Μπαντ Άρολσεν φυλάσσεται μία από τις σημαντικότερες συλλογές τεκμηρίων για τα θύματα των ναζιστικών διώξεων. Περισσότερα από...

Αναλύσεις21 λεπτά πριν

Πού βρίσκεται η Ελλάδα στον σχεδιασμό του IMEC;

Η επίκληση της ελληνικής κληρονομιάς, η κριτική για τις αμερικανικές τοποθετήσεις στα ελληνοτουρκικά και η ανάγκη μιας εθνικής στρατηγικής που...

GEOPOLITICO21 λεπτά πριν

Νέα τουρκική πρόκληση νότια του Καστελλόριζου! NAVTEX της Άγκυρας στην περιοχή που θα περάσει το γαλλικό ερευνητικό για το καλώδιο Ελλάδας–Κύπρου

Η Άγκυρα εξέδωσε NAVTEX για περιοχή νότια του Καστελλόριζου, όπου έχει προγραμματιστεί η πολυεθνική άσκηση «EUNOMIA», αμφισβητώντας τη δικαιοδοσία του...

GEOPOLITICO51 λεπτά πριν

EurAsia Review: Ποιοι προστατεύουν τα κυκλώματα λαθρεμπορίου στα σύνορα Ιράν, Πακιστάν και Αφγανιστάν – Ο σκοτεινός ρόλος παραγόντων ασφαλείας

Ένα εκτεταμένο σύστημα παράνομου εμπορίου, διαφθοράς και πολιτικής προστασίας περιγράφει σε ανάλυσή του το EurAsia Review. Από τα καύσιμα και...

GEOPOLITICO1 ώρα πριν

Σοβαρή καταγγελία για το Σαχτάρ-ΑΕΚ! Χειρονομίες Τούρκων οπαδών προς τους Έλληνες – Συνελήφθησαν αστραπιαία από την αγγλική αστυνομία

Οι Τούρκοι βρέθηκαν στο Λονδίνο για τον προπονητή της ουκρανικής ομάδας Αρντά Τουράν, ο οποίος ακούγεται για τον πάγκο της...

Δημοφιλή