Φωτογραφία: AP Κάλεσμα στους «πολίτες της Μακεδονίας» να ψηφίσουν υπέρ της Συμφωνίας των Πρεσπών απηύθυνε ο πρώην πρόεδρος των ΗΠΑ Τζορτζ Μπους ο νεότερος.
«Η Συμφωνία των Πρεσπών είναι ένας γενναίος και δίκαιος συμβιβασμός», αναφέρει στο γράμμα του προς τους Σκοπιανούς ο Τζορτζ Μπους, «που θα βάλει τη Μακεδονία σε μια πορεία για να εισέλθει στην ΕΕ και στο ΝΑΤΟ».
Μάλιστα, υπερτονίζει τον ρόλο των ΗΠΑ στην πορεία επίλυσης του ζητήματος, αναφέροντας ότι «αισθάνθηκα υπερήφανος όταν οι Ηνωμένες Πολιτείες αναγνώρισαν τη Δημοκρατία της Μακεδονίας με το συνταγματικό της όνομα το 2004». Ιδιαίτερη μνεία κάνει στον εκλιπόντα πρώην πρόεδρο των Σκοπίων Μπόρις Τραϊκόφσκι -τον οποίο αποκαλεί «φίλο του»- για τις προσπάθειές του να γίνει πραγματικότητα το όραμά του για ένταξη των Σκοπίων σε ΕΕ και ΝΑΤΟ, ενώ καταλήγει λέγοντας προς τους πολίτες της ΠΓΔΜ πως η Βορειοατλαντική Συμμαχία «κρατά μια θέση για τη γη που αγαπάτε, ώστε να γίνει το 30ό μέλος του ΝΑΤΟ».
Διαβάστε ολόκληρο το γράμμα του Τζορτζ Μπους:
Προς τους πολίτες της Μακεδονίας:
Από την ημέρα της ανεξαρτησίας του έθνους σας, οι Ηνωμένες Πολιτείες της Αμερικής ήταν ο σταθερός σας φίλος. Ο αμερικανικός λαός έχει θαυμάσει την ειρηνική σας εμφάνιση από τις στάχτες της Γιουγκοσλαβίας. Έχουμε σεβαστεί το θάρρος σας στην υπεράσπιση των δημοκρατικών αξιών και των ελεύθερων θεσμών. Και υποστηρίξαμε τις φιλοδοξίες σας για την επίτευξη ευημερίας και ασφάλειας σε μια Ευρώπη που είναι ενωμένη, ελεύθερη και ειρηνική.
Ως πρόεδρος των Ηνωμένων Πολιτειών, είχα την τιμή να βρίσκομαι στο πλευρό του προέδρου Τραϊκόφσκι το 2001, καθώς οδηγούσε τη Μακεδονία από το χείλος του εμφυλίου πολέμου προς μια κοινωνία που ορίζεται από την πολυεθνική κατανόηση και το κράτος δικαίου. Και αισθάνθηκα περήφανος όταν οι Ηνωμένες Πολιτείες αναγνώρισαν τη Δημοκρατία της Μακεδονίας με το συνταγματικό της όνομα το 2004.
Στη Σύνοδο Κορυφής που πραγματοποιήθηκε στο Βουκουρέστι το 2008, είπα στους συναδέλφους μου ηγέτες του ΝΑΤΟ ότι η ΠΓΔΜ είναι έτοιμη και αξίζει να ενταχθεί στη μεγάλη μας συμμαχία. Παρόλο που απογοητεύτηκα από το ότι η ΠΓΔΜ δεν εισήχθη στο ΝΑΤΟ κατά τη διάρκεια της προεδρίας μου, είχα πάντα την πεποίθηση ότι αυτή η ημέρα κάποτε θα ερχόταν.
Τώρα, σε μια τόσο ελπιδοφόρα στιγμή στην ιστορία της χώρας σας, σκέφτομαι τις πολλές προκλήσεις που έχετε αντιμετωπίσει και ξεπεράσετε. Σκέφτομαι, επίσης, και τον εκλιπόντα φίλο μου Μπόρις Τραϊκόφσκι. Ο πρόεδρος Τραϊκόφσκι ήταν ένας άνθρωπος με προσωπικότητα, σταθερό προσανατολισμό και, πάνω απ’ όλα, πίστη. Είχε πίστη στον Θεό, είχε πίστη στη χώρα του και στους ανθρώπους της, είχε πίστη στην ικανότητα των ηγετών της να παίρνουν σοφές αποφάσεις. Η Συμφωνία των Πρεσπών, που βρίσκεται τώρα ενώπιόν σας για επικύρωση, είναι ένας θαρραλέος και δίκαιος συμβιβασμός. Θα θέσει τη Μακεδονία σε μια πορεία για να εισέλθει στην Ευρωπαϊκή Ένωση και στο ΝΑΤΟ και για να επιτύχει το λαμπρό μέλλον που οραματίστηκε ο πρόεδρος Τραϊκόφσκι.
Καλώ όλους τους πολίτες της Μακεδονίας να συμμετάσχουν σε αυτή την ιστορική απόφαση και να ψηφίσουν στο εθνικό δημοψήφισμα αργότερα αυτόν τον μήνα. Μετά από μια δεκαετία αποτυχιών, έχετε τη δύναμη να γράψετε μια νέα και πιο ελπιδοφόρα ιστορία για εσάς, για τα παιδιά σας, για τους γείτονές σας και τη χώρα σας.
Η μεγαλύτερη συμμαχία στην Ιστορία για την ελευθερία κρατά μια θέση για τη γη που αγαπάτε και ανυπομονώ για την ημέρα που οι Ηνωμένες Πολιτείες της Αμερικής θα υποδεχθούν με υπερηφάνεια τη Δημοκρατία της Βόρειας Μακεδονίας ως τον νεότερο σύμμαχό τους, το 30ό μέλος του ΝΑΤΟ.
Η μη κυβερνητική οργάνωση Human Rights Activists News Agency (HRANA) ανακοίνωσε ότι έχει επιβεβαιώσει τον θάνατο 5002 ανθρώπων κατά την διάρκεια του κινήματος διαμαρτυρίας που συγκλόνισε το Ιράν, στην συντριπτική τους πλειονότητα διαδηλωτών.
Σύμφωνα με την οργάνωση με έδρα τις ΗΠΑ, 4.714 από τους νεκρούς είναι διαδηλωτές, 42 ανήλικοι, 207 μέλη των δυνάμεων ασφαλείας και 39 περαστικοί.
Η οργάνωση συνεχίζει να ερευνά για 9.787 ακόμη πιθανούς θανάτους.
Το έργο της επαλήθευσης από την HRANA και άλλες οργανώσεις είναι πολύπλοκο λόγω της επιβολής αποκλεισμού του Ιντερνετ από τις ιρανικές αρχές που ισχύει από τις 8 Ιανουαρίου.
Η HRANA ανεβάζει στις 26.852 τον αριθμό των συλλήψεων.
Η μκο Iran Human Rights (IHR), με έδρα την Νορβηγία, έχει επιβεβαιώσει τον θάνατο 3.428 διαδηλωτών, εκφράζοντας ωστόσο φόβους ότι ο πραγματικός αριθμός των νεκρών μπορεί να φθάνει τις 25.000.
Την Τετάρτη, οι ιρανικές αρχές έδωσαν στην δημοσιότητα έναν πρώτο απολογισμό 3.117 νεκρών. Σύμφωνα με το ιρανικό καθεστώς, οι 2.427 είναι «μάρτυρες», δηλαδή μέλη των δυνάμεων ασφαλείας ή περαστικοί, και όχι «ταραξίες», όπως χαρακτηρίζονται οι διαδηλωτές.
Η εν εξελίξει συζήτηση αναφορικά με το ενδεχόμενο σύναψης μιας στρατηγικής συμφωνίας μεταξύ των Ηνωμένων Πολιτειών της Αμερικής και της Γροιλανδίας επαναφέρει στο προσκήνιο ένα ιστορικό και γεωπολιτικό μοντέλο που είναι ιδιαίτερα γνώριμο στην Ανατολική Μεσόγειο: αυτό των Βρετανικών Βάσεων στην Κύπρο. Σύμφωνα με πληροφορίες που επικαλούνται δυτικοί αξιωματούχοι, οι οποίοι μίλησαν στην εφημερίδα New York Times, το νομικό και πολιτικό πλαίσιο που εξετάζεται επί του παρόντος θα μπορούσε να βασιστεί ακριβώς σε αυτό το προηγούμενο. Στόχος είναι η εξασφάλιση μιας μόνιμης αμερικανικής στρατιωτικής παρουσίας, χωρίς ωστόσο να απαιτείται η πλήρης ανάληψη της διακυβέρνησης της νήσου.
Παρά ταύτα, ακαδημαϊκοί και αναλυτές από την Κύπρο και την Ελλάδα, μιλώντας στο ίδιο μέσο, κρούουν τον κώδωνα του κινδύνου. Προειδοποιούν ότι η υιοθέτηση ενός τέτοιου μοντέλου εγκυμονεί σοβαρούς πολιτικούς, νομικούς και γεωπολιτικούς κινδύνους, οι οποίοι αφορούν τόσο το μέλλον της Γροιλανδίας όσο και την ευρύτερη διεθνή τάξη πραγμάτων.
Γροιλανδία: Οι ΗΠΑ εξετάζουν το μοντέλο των Βρετανικών Βάσεων της Κύπρου (Source: sigmalive.com)
Το πλαίσιο της προκαταρκτικής συμφωνίας και η εμπλοκή του ΝΑΤΟ
Μέχρι στιγμής, ελάχιστες λεπτομέρειες έχουν διαρρεύσει στη δημοσιότητα σχετικά με το ακριβές περιεχόμενο μιας προκαταρκτικής συμφωνίας, η οποία, σύμφωνα με δηλώσεις του Προέδρου Ντόναλντ Τραμπ, έχει επιτευχθεί σε συνεννόηση με το ΝΑΤΟ. Οι συζητήσεις αφορούν το μέλλον της περιοχής και, όπως αναφέρεται, το σχέδιο που βρίσκεται στο τραπέζι θα επέτρεπε στις Ηνωμένες Πολιτείες να κατέχουν «θύλακες» γης στη Γροιλανδία για τη δημιουργία στρατιωτικών βάσεων.
Δυτικοί αξιωματούχοι, μιλώντας υπό καθεστώς ανωνυμίας στους New York Times, προχώρησαν σε άμεση σύγκριση της εν λόγω ιδέας με μια συμφωνία που χρονολογείται εδώ και 60 έτη. Αναφέρονται, φυσικά, στο καθεστώς που διέπει τις στρατιωτικές εγκαταστάσεις στο μεσογειακό νησί της Κύπρου. Οι περιοχές αυτές, γνωστές «ως Κυρίαρχες Βάσεις» (Sovereign Base Areas – S.B.A.s), κατέχουν μια ιδιότυπη θέση στο διεθνές δίκαιο, βαθιά συνδεδεμένη με την αποικιακή ιστορία της περιοχής.
Ειδικοί επί των γεωπολιτικών θεμάτων εκτιμούν ότι το ενδιαφέρον του κ. Τραμπ εστιάζεται σε ένα παρόμοιο σχήμα, καθώς αυτό θα εξασφάλιζε στις Ηνωμένες Πολιτείες μόνιμη και κυρίαρχη παρουσία στη Γροιλανδία. Παράλληλα, θα προσέφερε μεγαλύτερο έλεγχο όσον αφορά την εκμετάλλευση των φυσικών πόρων στο έδαφος, αλλά και ευρύτερα στην κρίσιμη περιοχή της Αρκτικής.
Ωστόσο, η αντίδραση από την πλευρά της τοπικής ηγεσίας υπήρξε άμεση. Ο Πρωθυπουργός της Γροιλανδίας, Jens-Frederik Nielsen, δήλωσε κατηγορηματικά την Πέμπτη ότι δεν τάσσεται υπέρ της παραχώρησης κυριαρχίας πάνω σε στρατιωτικές βάσεις.
«Είμαστε έτοιμοι να συζητήσουμε πολλά πράγματα», ανέφερε χαρακτηριστικά, προσθέτοντας με έμφαση: «Η κυριαρχία είναι κόκκινη γραμμή».
Για να γίνει κατανοητό το διακύβευμα, ακολουθεί μια ανάλυση των όσων ισχύουν για τις βάσεις στην Κύπρο και τι θα μπορούσαν να σηματοδοτήσουν για τη Γροιλανδία, η οποία αποτελεί ημιαυτόνομο έδαφος της Δανίας.
Οι βάσεις παρέχουν μεγαλύτερο έλεγχο από τα συνηθισμένα στρατιωτικά φυλάκια
Οι Κυρίαρχες Βάσεις στην Κύπρο αποτελούνται από δύο μεγάλες γεωγραφικές περιοχές, τοποθετημένες στο νοτιοδυτικό και νοτιοανατολικό τμήμα του νησιού, με τη συνολική τους έκταση να αγγίζει περίπου τα 260 τετραγωνικά χιλιόμετρα. Οι εν λόγω ζώνες δημιουργήθηκαν το 1960, στο πλαίσιο της συνθήκης ανεξαρτησίας της Κυπριακής Δημοκρατίας από τη Βρετανία.
Από νομικής άποψης, οι βάσεις αυτές λογίζονται ως Βρετανικά Υπερπόντια Εδάφη, καθεστώς παρόμοιο με αυτό που ισχύει για τις Βερμούδες και τα νησιά Φόκλαντ. Παρότι εκ πρώτης όψεως θυμίζουν αμερικανικά στρατιωτικά φυλάκια που βρίσκονται σε διάφορα σημεία του πλανήτη, όπως για παράδειγμα η αεροπορική βάση Kadena στην Ιαπωνία, διαφέρουν ουσιαστικά ως προς τη νομική τους υπόσταση. Δεν πρόκειται απλώς για περιοχές υπό στρατιωτικό έλεγχο, αλλά για εδάφη που τελούν υπό πλήρη βρετανική κυριαρχία.
«Αυτό σημαίνει ότι εφαρμόζεται επίσημα το βρετανικό δίκαιο και ότι οι Κυρίαρχες Βάσεις δεν ανήκουν ούτε στη Δημοκρατία », εξηγεί ο Κώστας Κωνσταντίνου, καθηγητής Διεθνών Σχέσεων στο Πανεπιστήμιο Κύπρου.
Επιπλέον, οι βάσεις διαθέτουν το δικό τους ξεχωριστό δικαστικό σύστημα και τις δικές τους αστυνομικές αρχές. Ωστόσο, στην πράξη, τα σύνορα είναι σε μεγάλο βαθμό ανοιχτά και οι Κύπριοι πολίτες δεν χρειάζονται διαβατήριο για να εισέλθουν σε αυτές. Με την πάροδο των ετών, η διοίκηση των βάσεων έχει φροντίσει να εναρμονίσει μεγάλο μέρος της νομοθεσίας της με την αντίστοιχη κυπριακή, σημειώνει ο ίδιος.
Κατά την εκτίμηση του καθηγητή Κωνσταντίνου, η εφαρμογή ενός αντίστοιχου μοντέλου αμερικανικών βάσεων στη Γροιλανδία θα ήταν πιθανότατα πολύ πιο ωφέλιμο για τις ΗΠΑ από μια πλήρη «κατάληψη» , που, όπως έχει δηλώσει στο παρελθόν ο κ. Τραμπ, ήταν αρχικά ο στρατηγικός του στόχος. Ένα τέτοιο σχήμα θα επέτρεπε στις Ηνωμένες Πολιτείες να αποφύγουν το δυσβάσταχτο οικονομικό κόστος και τις περίπλοκες πολιτικές δυσκολίες που συνεπάγεται η διακυβέρνηση πληθυσμών, διατηρώντας παράλληλα «πλήρη αμερικανικό έλεγχο» των βάσεων.
Οι βάσεις θα μπορούσαν να αποτελέσουν εφαλτήριο για εκμετάλλευση πόρων
Ένα κρίσιμο ζήτημα αφορά τα δικαιώματα στους φυσικούς πόρους. Οι Κυρίαρχες Βάσεις στην Κύπρο δεν παρέχουν στο Ηνωμένο Βασίλειο αποκλειστική οικονομική ζώνη (ΑΟΖ) που θα επέτρεπε την εκμετάλλευση πόρων στα γύρω ύδατα, εξηγεί ο Ανδρέας Στεργίου, καθηγητής στο Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας.
«Το Ηνωμένο Βασίλειο δεν επιχείρησε ποτέ να εγείρει αξιώσεις για εκμετάλλευση ορυκτών πόρων », σημειώνει χαρακτηριστικά. «Γιατί δεν έχει πλήρη κυριαρχία».
Στην περίπτωση της Γροιλανδίας, όμως, τα δεδομένα είναι διαφορετικά και κάτι τέτοιο θα μπορούσε να αποτελέσει αντικείμενο σκληρής διαπραγμάτευσης, τονίζει ο καθηγητής.
«Αν οι Ηνωμένες Πολιτείες σκοπεύουν να εκμεταλλευτούν τα ορυκτά που βρίσκονται στη Γροιλανδία και γύρω από αυτήν, θα πρέπει να περιλάβουν ειδική πρόβλεψη στη συνθήκη», λέει.
«Η απλή εγκαθίδρυση μιας στρατιωτικής βάσης δεν αρκεί, ακόμη κι αν αυτή απολαμβάνει το ειδικό καθεστώς των βρετανικών βάσεων στην Κύπρο».
Αξίζει να σημειωθεί ότι οι ΗΠΑ διαθέτουν ήδη μία στρατιωτική βάση στη βόρεια Γροιλανδία (Thule Air Base), καθώς και εκτεταμένη στρατιωτική πρόσβαση στο έδαφος. Μια κυρίαρχη βάση, ωστόσο, θα άλλαζε τα δεδομένα, καθώς θα μπορούσε να λειτουργήσει ως «σκαλοπάτι», επιτρέποντας στις Ηνωμένες Πολιτείες να εγείρουν ισχυρότερες κυριαρχικές αξιώσεις σε μελλοντικές διαμάχες για τον έλεγχο των πόρων στην Αρκτική.
Οι βάσεις ενδέχεται να προκαλέσουν εντάσεις εντός και εκτός
Εάν η εμπειρία της Κύπρου αποτελεί οδηγό, η δημιουργία μιας κυρίαρχης βάσης στη Γροιλανδία θα μπορούσε να προκαλέσει σοβαρές εντάσεις, τόσο με τους τοπικούς πληθυσμούς όσο και με άλλες διεθνείς δυνάμεις.
Ιστορικά, η Βρετανία αρχικά κατέβαλε αποζημιώσεις για τη χρήση των εδαφών στην Κύπρο, καταβάλλοντας περίπου 12 εκατομμύρια κυπριακές λίρες την περίοδο 1960–1965, προτού διακόψει μονομερώς τις πληρωμές. Έκτοτε, έχουν γίνει επανειλημμένες, αλλά ανεπιτυχείς, προσπάθειες από την Κυπριακή Δημοκρατία να πείσει το Λονδίνο να πληρώνει για τη χρήση των εδαφών.
Με την πάροδο των ετών, σημαντική μερίδα Κυπρίων έχει επικρίνει έντονα την παρουσία των βάσεων. Τα επιχειρήματα εστιάζουν στο ότι αυτές δημιουργήθηκαν κατά την περίοδο της ανεξαρτησίας χωρίς τη ρητή συγκατάθεση του λαού, καθώς και στο ότι έχουν χρησιμοποιηθεί ως ορμητήριο σε συγκρούσεις στη Μέση Ανατολή. Μάλιστα, υπήρξαν και σημεία διαδηλώσεων κατά τη διάρκεια της πρόσφατης σύγκρουσης στη Γάζα.
Ο καθηγητής Στεργίου εκτιμά ότι μια κυρίαρχη αμερικανική στρατιωτική παρουσία στη Γροιλανδία θα μπορούσε να προκαλέσει παρόμοιες αντιδράσεις από την τοπική κοινωνία.
«Οι βάσεις μπορεί να ενισχύσουν το περιβάλλον ασφάλειας », λέει, «αλλά ενέχουν τον κίνδυνο να εμπλέξουν τη Γροιλανδία σε συγκρούσεις με τις οποίες δεν έχει καμία σχέση».
Ήδη, το περασμένο Σαββατοκύριακο, κάτοικοι και κωμοπόλεις της Γροιλανδίας κινητοποιήθηκαν για να διαμαρτυρηθούν κατά των σχεδίων των ΗΠΑ.
Στην Κύπρο, βέβαια, οι διαμαρτυρίες κατά των βρετανικών βάσεων δεν κλιμακώθηκαν ποτέ σε εκτεταμένη βία, σημειώνει ο καθηγητής Κωνσταντίνου. Αυτό οφείλεται εν μέρει στο γεγονός ότι η χώρα για δεκαετίες ήταν απορροφημένη από τα δικά της εσωτερικά προβλήματα και τη διαίρεση του νησιού. Επιπλέον, υπάρχουν και κάτοικοι που στηρίζουν την παρουσία των βάσεων, κυρίως όσοι εργάζονται σε αυτές και επωφελούνται οικονομικά.
Καθώς η Γροιλανδία και η Δανία αναμένουν περισσότερες λεπτομέρειες για τη συμφωνία μεταξύ Τραμπ και ΝΑΤΟ, ορισμένοι αναλυτές υποστηρίζουν ότι μια συμφωνία κυρίαρχης βάσης θα συνιστούσε οπισθοχώρηση από τις αρχές της αποαποικιοποίησης που καθιερώθηκαν μετά τον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο.
«Πρόκειται για νέες μορφές αποικιοκρατίας, μέσω των οποίων οι αυτοκρατορικές δυνάμεις διατηρούν έλεγχο χωρίς το βάρος », καταλήγει ο καθηγητής Κωνσταντίνου.
«Δεν είναι τόσο ορατές όσο οι κλασικές αποικίες, αλλά είναι πιο ‘εύπεπτες’, πιο αποδεκτές μορφές κυριαρχικού ελέγχου».
Αν και τα τελευταία χρόνια έχει υπάρξει μια σχετική ηρεμία, οι εντάσεις μεταξύ Τουρκίας, Ελλάδας και Κύπρου συνεχίζονται, γράφει σε ανάλυσή του, το βουλγαρικό πρακτορείο ειδήσεων BGNES.
«Όσοι ονειρεύονται αυτοκρατορίες στην περιοχή μας ας το ξεχάσουν: θα μας βρουν στο δρόμο τους».
Κατά τη διάρκεια επίσκεψης στην Αθήνα στις 20-21 Ιανουαρίου, ο Ισραηλινός υπουργός Άμυνας, Ισραήλ Κατζ, επανέλαβε σχόλια που έκανε τον Δεκέμβριο ο πρωθυπουργός Μπενιαμίν Νετανιάχου, δηλώσεις που φαινόταν να απευθύνονται στην Τουρκία.
«Είμαστε αποφασισμένοι να αποτρέψουμε την εγκατάσταση εκεί παρουσίας παραγόντων που επιδιώκουν να αποσταθεροποιήσουν την περιοχή μέσω τρομοκρατίας, επιθετικότητας ή στρατιωτικών συνεπειών, στη Συρία, τη Γάζα, το Αιγαίο Πέλαγος ή αλλού, προκειμένου να πραγματοποιήσουν τις επικίνδυνες φιλοδοξίες τους», πρόσθεσε ο Ισραήλ Κατζ, μαζί με τον Έλληνα ομόλογό του Νίκο Δένδια.
«Το Κράτος του Ισραήλ, η Ελλάδα και μια άλλη αμοιβαία φιλική χώρα, η Κύπρος, είναι ενωμένες απέναντι σε πραγματικές απειλές για ολόκληρη την περιφερειακή τάξη».
Παρόλο που έχει υπάρξει μια σχετική ηρεμία τα τελευταία χρόνια, οι εντάσεις μεταξύ Τουρκίας, Ελλάδας και Κύπρου επιμένουν.
Αυτές οι εντάσεις αφορούν κυρίως την εκμετάλλευση των κοιτασμάτων φυσικού αερίου στη Μεσόγειο, την οριοθέτηση των χωρικών υδάτων και των αποκλειστικών οικονομικών ζωνών στο Αιγαίο Πέλαγος.
Οι δύο χώρες κατηγορούν τακτικά η μία την άλλη για παραβίαση του αντίστοιχου εναέριου χώρου τους.
Τον Δεκέμβριο, η Κύπρος, η Ελλάδα και το Ισραήλ συναντήθηκαν για να ενισχύσουν τη συνεργασία τους, κυρίως μέσω κοινών στρατιωτικών ασκήσεων και θαλάσσιας ασφάλειας.
Η συντηρητική ελληνική κυβέρνηση, η οποία σχεδιάζει να εκσυγχρονίσει τις ένοπλες δυνάμεις της με προϋπολογισμό 28 δισεκατομμυρίων ευρώ έως το 2036, υπέγραψε σύμβαση για την αγορά 36 ισραηλινών συστημάτων πυραυλικού πυροβολικού PULS για περίπου 750 εκατομμύρια δολάρια.
Μια σχολή εκπαίδευσης πιλότων της πολεμικής αεροπορίας, η οποία ιδρύθηκε σε συνεργασία με το Ισραήλ, λειτουργεί στην Καλαμάτα, στην Πελοπόννησο, εδώ και τρία χρόνια.
Στις 20 Ιανουαρίου, η Αθήνα και το Τελ Αβίβ έκαναν ένα ακόμη βήμα μπροστά υπογράφοντας μια συμφωνία στρατηγικής αμυντικής συνεργασίας που καλύπτει τομείς όπως τα συστήματα κατά των drones και η κυβερνοασφάλεια.
Για την Αθήνα, ο στόχος είναι να ενισχύσει αυτή τη συμμαχία ενόψει πιθανού εκφοβισμού ή επιθετικότητας από τη γειτονική Τουρκία.
Το επικίνδυνο ελληνοϊσραηλινό παιχνίδι του Μητσοτάκη στη Μεσόγειο
Στο επίκεντρο αυτής της συνεργασίας βρίσκεται το έργο με την ονομασία «Ασπίδα του Αχιλλέα».
Εμπνευσμένο από τον ισραηλινό «Σιδερένιο Θόλο», στοχεύει στη δημιουργία μιας νέας αντιαεροπορικής και αντιβαλλιστικής πυραυλικής ομπρέλας.
Τα υπό εξέταση συστήματα, Spyder για μικρές αποστάσεις, Barak MX για μεσαίες αποστάσεις και David’s Sling για μεγάλες αποστάσεις, έχουν δοκιμαστεί σε συγκρούσεις στη Μέση Ανατολή εναντίον πυραύλων, drones και βαλλιστικών πυραύλων.
Θα συμπληρωθούν από ραντάρ AESA ικανά να ανιχνεύουν απειλές σε πολύ μεγάλες αποστάσεις.
Ολόκληρο το σύστημα θα ενσωματωθεί σε μια αρχιτεκτονική διοίκησης και ελέγχου που έχει σχεδιαστεί και κατασκευαστεί αποκλειστικά στην Ελλάδα, μια προϋπόθεση που θεωρείται απαραίτητη από την Αθήνα για τη διατήρηση της τεχνολογικής της κυριαρχίας.
Η συνεργασία θα μπορούσε επίσης να επεκταθεί στον υποβρύχιο τομέα.
Η Ελλάδα έχει αναζητήσει ισραηλινή εμπειρογνωμοσύνη για την αντιμετώπιση αναδυόμενων απειλών, ιδίως μέσω του προγράμματος Blue Whale, ενός αυτόνομου υποβρυχίου οχήματος σχεδιασμένου για αποστολές αναγνώρισης.
Σύμφωνα με τον Ισραηλινό υπουργό Άμυνας, έχουν προγραμματιστεί περίπου 55 κοινές ασκήσεις για το 2026.
Εξετάζεται επίσης ένα έργο για μια «μονάδα ταχείας επέμβασης» που θα ενώνει την Ελλάδα, την Κύπρο και το Ισραήλ, το οποίο θα στοχεύει στην προστασία στρατηγικών υποδομών, όπως πλατφόρμες φυσικού αερίου.
Αυτή η προσέγγιση με το Ισραήλ, στο πλαίσιο των σφαγών που διαπράττονται εναντίον του παλαιστινιακού πληθυσμού στη Γάζα από τον ισραηλινό στρατό, ο οποίος κατηγορείται από διάφορους διεθνείς οργανισμούς για εγκλήματα πολέμου, προκαλεί ωστόσο έντονη αντίθεση στην Ελλάδα.
Για το κόμμα της Νέας Αριστεράς, η υπογραφή αυτών των συμφωνιών συνεργασίας δείχνει ότι η κυβέρνηση Μητσοτάκη «παίζει ένα επικίνδυνο παιχνίδι στην Ανατολική Μεσόγειο».
Από την τουρκική πλευρά, η συμφωνία αυτή αντιμετωπίζεται με καχυποψία, καθώς η Άγκυρα έχει κάνει πολλές δημόσιες δηλώσεις κατά του Ισραήλ καταδικάζοντας την ανθρωπιστική κατάσταση στη Γάζα, επιπλέον του γεγονότος ότι η Ελλάδα και η Τουρκία είναι μέλη του ίδιου στρατιωτικού οργανισμού, του ΝΑΤΟ.
Φωτογραφία: AP
