Η οργάνωση της Ελληνικής Εθνικής Μειονότητας ΔΕΕΕΜ–Ομόνοια καταγγέλλει ευθέως μια «επικίνδυνη και ανεύθυνη» πρωτοβουλία της αλβανικής πλευράς στη Χιμάρα, κάνοντας λόγο για προσπάθεια εγκατάστασης τουρκικού κρατικού φορέα στην περιοχή με αντικείμενο την εκπαίδευση και την παιδεία. Σύμφωνα με την ανακοίνωση, η ενέργεια αυτή όχι μόνο διαταράσσει τη λεπτή διακοινοτική ισορροπία, αλλά αποτελεί και μέρος ενός ευρύτερου, οργανωμένου σχεδίου υπονόμευσης της λαϊκής βούλησης και αλλοίωσης της πολιτιστικής φυσιογνωμίας της Χιμάρας.

Στο στόχαστρο ο διορισμένος «δήμαρχος» Βαγγέλης Τάβος

Η Ομόνοια καταγγέλλει τον νυν διορισμένο «δήμαρχο» Χιμάρας, Βαγγέλη Τάβο – πρόσωπο που τοποθετήθηκε από την κεντρική εξουσία μετά τη φυλάκιση του εκλεγμένου δημάρχου Φρέντη Μπελέρη – ότι διευκολύνει ενεργά την εγκατάσταση τουρκικής κρατικής δομής.

Η ανακοίνωση υπογραμμίζει πως η υπόθεση Μπελέρη δεν ήταν μια απλή «πολιτική εκτροπή», αλλά αποτέλεσμα επαγγελματικά σχεδιασμένης επιχείρησης με στόχο την εξουδετέρωση της γνήσιας λαϊκής ετυμηγορίας και την επιβολή προσώπων της αρεσκείας της κυβέρνησης Ράμα.

Πέρα από την υφαρπαγή περιουσιών – “Πιο βαθιά και πιο επικίνδυνη αποστολή”

Η ΔΕΕΕΜ–Ομόνοια κάνει λόγο για μια στρατηγική με διαστάσεις που ξεπερνούν το ζήτημα της αμφισβητούμενης ακίνητης περιουσίας ή της αδειοδότησης τουριστικών επενδύσεων.

Όπως σημειώνει:

«Ο διορισμός Τάβου φαίνεται να εξυπηρετεί μια πολύ πιο βαθιά και επικίνδυνη αποστολή: να ανοίξει τον δρόμο για τουρκικές κρατικές υπηρεσίες στον χώρο της παιδείας, επηρεάζοντας την κοινωνική συνοχή και υπονομεύοντας τον ιστορικό χαρακτήρα της περιοχής».

Στόχος η αλλοίωση της ταυτότητας της Χιμάρας

Η ανακοίνωση υπογραμμίζει ότι η Χιμάρα, με έντονο δυτικό προσανατολισμό, υψηλό μορφωτικό επίπεδο και ιστορική σύνδεση με την ελληνική πολιτιστική παράδοση, κινδυνεύει να εκτεθεί σε «παιδεία που δεν έχει καμία σχέση με την ιστορία και την πραγματικότητά της».

Η παρουσία του τουρκικού ιδρύματος Maarif, το οποίο συνδέεται άμεσα με τον κρατικό μηχανισμό της Άγκυρας, παρουσιάζεται ως κρίκος μιας αμφιλεγόμενης αλυσίδας συνεργασιών:

• έργα υποδομών παραδίδονται σε «περίεργα επιχειρηματικά σχήματα»

• τα σχήματα αυτά καταλήγουν «στην αυλή του Τούρκου Προέδρου»

• η τουρκική παρουσία καθίσταται, όπως αναφέρει η Ομόνοια, «χρηματοδοτούμενη από τον αλβανικό λαό» και ανταγωνιστική προς τις ανάγκες της τοπικής κοινωνίας

Η κοινωνία της Χιμάρας αντιδρά

Η οργάνωση σημειώνει ότι η τοπική κοινωνία αιφνιδιάστηκε από τις εξελίξεις και έχει ήδη αρχίσει να τοποθετείται δημόσια κατά της πρωτοβουλίας.

Η εγκατάσταση τουρκικού κρατικού φορέα στην περιοχή περιγράφεται ως απειλή όχι μόνο για τους Έλληνες της Χιμάρας, αλλά για ολόκληρη την κοινωνική δομή της περιοχής.

Κάλεσμα σε άμεση αναθεώρηση

Η Ομόνοια απευθύνει αυστηρή προειδοποίηση:

• προς τη δημοτική αρχή, καλώντας την να ανακαλέσει άμεσα κάθε τέτοια ενέργεια,

• προς την αλβανική πολιτεία, την οποία θεωρεί υπεύθυνη για τη διατήρηση της κοινωνικής συνοχής και την αποφυγή επικίνδυνων εντάσεων.

Τελευταία προειδοποίηση με βαριά συμβολική φράση

Η ανακοίνωση κλείνει με μία χαρακτηριστική φράση:

«Το πολιτικό κλίμα είναι ρευστό και ενώ ο λύκος ενδεδυμένος προβιά στην ομίχλη χαίρεται, οι φύλακες της αδούλωτης Χιμάρας έχουν γνώση».

Η καταγγελία της ΔΕΕΕΜ–Ομόνοια έρχεται σε μία περίοδο αυξημένων εντάσεων για τα δικαιώματα της ελληνικής μειονότητας και τις εξελίξεις γύρω από τον εκλεγμένο δήμαρχο Φρέντη Μπελέρη. Οι επόμενες κινήσεις της κυβέρνησης Ράμα και οι αντιδράσεις των τοπικών παραγόντων αναμένεται να διαμορφώσουν το κλίμα στην περιοχή το αμέσως επόμενο διάστημα.

Η υπόθεση που φέρνει ξανά στο προσκήνιο τη σύγκρουση ανάμεσα στην ελευθερία του Τύπου και το περιβόητο Άρθρο 301 του τουρκικού Ποινικού Κώδικα εξελίχθηκε την Τρίτη 2 Δεκεμβρίου στην Κωνσταντινούπολη. Όπως αναφέρει το ρεπορτάζ της εφημερίδας «Agos», του δολοφονημένου αρμενικής δημοσιογράφου Χραντ Ντινκ, η δημοσιογράφος Tuğçe Yılmaz, συντάκτρια της πλατφόρμας Bianet, βρέθηκε ενώπιον του δικαστηρίου κατηγορούμενη ότι «προσέβαλε το τουρκικό έθνος και τα κρατικά όργανα» μέσω του ρεπορτάζ της με τίτλο «Οι Αρμένιοι νέοι της Τουρκίας μιλούν: 109 χρόνια αδιάκοπου πένθους».

Η υπόθεση, που ξεκίνησε έπειτα από καταγγελία στον μηχανισμό CİMER, εντάσσεται στις διώξεις βάσει του Άρθρου 301 – άρθρο με βαρύ ιστορικό λογοκρισίας και ποινικών διώξεων κατά δημοσιογράφων, με πιο εμβληματική την υπόθεση του δολοφονημένου Χραντ Ντινκ.

Η ατμόσφαιρα στο δικαστήριο

Στο 2ο Πρωτοδικείο Πλημμελειοδικών της Κωνσταντινούπολης, η αίθουσα γέμισε από νωρίς με δημοσιογράφους, ακαδημαϊκούς, οργανώσεις για την ελευθερία του Τύπου και συγγενείς της Yılmaz. Παρόντες ήταν μεταξύ άλλων ο εκπρόσωπος των «Ρεπόρτερ Χωρίς Σύνορα» Erol Önderoğlu, ο καθηγητής Δημόσιας Υγείας Onur Hamzaoğlu και ο εκπρόσωπος της Επιτροπής Προστασίας Δημοσιογράφων (CPJ) Özgür Öğret.

Η μεγάλη προσέλευση οδήγησε τον δικαστή να απομακρύνει όσους έμεναν όρθιοι, επικαλούμενος «ανεπαρκή αερισμό» της αίθουσας.

«Με κατήγγειλαν επειδή έκανα τη δουλειά μου»

Η Yılmaz, απαντώντας στην κατηγορία, υπογράμμισε πως η δίωξη αποτελεί άμεσο πλήγμα στην ελευθερία του Τύπου:

«Σήμερα βρίσκομαι εδώ επειδή χρησιμοποίησα το δικαίωμά μου στην ελευθερία της έκφρασης και κάποιος με κατήγγειλε στο CİMER. Πιθανότατα κάποιος που ενοχλείται από τη συνύπαρξη διαφορετικών κοινοτήτων και διαθέτει ρατσιστικές τάσεις».

Η δημοσιογράφος περιέγραψε επίσης τη σύλληψή της τον Ιούνιο, όταν οδηγήθηκε στο αστυνομικό τμήμα εν μέσω διαδικασίας GBT, πέρασε τη νύχτα κρατούμενη και ενημερώθηκε αργότερα ότι είχε μπει στο σύστημα αναγνώρισης προσώπου «σαν εγκληματίας».

«Σε μια περίοδο όπου γίνεται λόγος για εξομάλυνση με την Αρμενία, εγώ διώκομαι επειδή έκανα ρεπορτάζ για Αρμενίους πολίτες αυτού του τόπου», είπε, κλείνοντας την απολογία της με αναφορά στον Χραντ Ντινκ. Ζήτησε την πλήρη απαλλαγή της.

Οι δικηγόροι: “Πρόκειται για ξεκάθαρη παρεμπόδιση της δημοσιογραφίας”

Η υπεράσπιση τόνισε ότι:

• Η δίωξη ξεκίνησε εκτός των νόμιμων προθεσμιών που προβλέπει ο Νόμος περί Τύπου.

• Η καταγγελία στο CİMER δεν αποτελεί έγκυρη νομική αναφορά, αφού το ανώνυμο ή μη πλήρες περιεχόμενο δεν μπορεί να θεωρηθεί επίσημη καταγγελία.

• Η χρήση του όρου «γενοκτονία» έχει κριθεί επανειλημμένα από τουρκικά δικαστήρια, το Συνταγματικό Δικαστήριο και το ΕΔΑΔ ότι υπάγεται στην ελευθερία της έκφρασης.

Η δικηγόρος Deniz Yazgan μίλησε για «εκφοβισμό δημοσιογράφων» και υπενθύμισε ότι η Τουρκία έχει ήδη καταδικαστεί διεθνώς σε υποθέσεις σχετικές με το Άρθρο 301.

Ο δικηγόρος Batıkan Erkoç τόνισε ότι η εισαγγελία χρησιμοποίησε ως “αφετηρία” της προθεσμίας την ημερομηνία της αστυνομικής αναφοράς, κάτι που χαρακτήρισε «νομικά αδιανόητο».

Αναβολή για τις 21 Απριλίου 2026

Ο εισαγγελέας ζήτησε χρόνο για να ετοιμάσει την αγόρευσή του, με τον δικαστή να ορίζει νέα δικάσιμο για 21 Απριλίου 2026, ώρα 14:30.

Ιστορικό της υπόθεσης

Η Yılmaz είχε προσαχθεί στις 3 Ιουνίου στο Καντίκιοϊ και κρατήθηκε μέχρι να παρουσιαστεί στον εισαγγελέα στις 4 Ιουνίου. Στην κατάθεσή της τόνισε:

«Το ρεπορτάζ μου δεν έχει καμία σχέση με το Άρθρο 301. Παρουσίασα τις δηλώσεις των ανθρώπων που πήρα συνέντευξη. Δεν είχα πρόθεση να προσβάλω το τουρκικό κράτος ή το έθνος».

Αφέθηκε ελεύθερη μετά την κατάθεση.

Δικαστικά προηγούμενα: Το “γενοκτονία” δεν συνιστά ποινικό αδίκημα

Υπάρχει σειρά αποφάσεων που έχουν κρίνει πως η χρήση του όρου «Αρμενική Γενοκτονία» δεν μπορεί να διωχθεί:

• Το 2024, οι δημοσιογράφοι Haluk Kalafat και Elif Akgül αθωώθηκαν στην ίδια κατηγορία.

• Το 2018, η Εισαγγελία έκρινε ότι αναφορές σε «γενοκτονία» σε εκδήλωση της ΙHD καλύπτονται από την ελευθερία έκφρασης.

• Το 2017 και 2018, το Δικηγορικό Σύλλογο Ντιγιαρμπακίρ αθωώθηκε για ανακοινώσεις όπου χρησιμοποιήθηκε ο όρος «γενοκτονία», καθώς «δεν στοιχειοθετήθηκε αδίκημα».

Η κυβέρνηση Πασινιάν υποχωρεί για την αναγνώριση της Γενοκτονίας

Η υπόθεση Yılmaz αποτελεί ακόμη μία απόδειξη ότι το Άρθρο 301 εξακολουθεί να λειτουργεί ως εργαλείο φίμωσης, παρά τις αποφάσεις των τουρκικών αλλά και διεθνών δικαστηρίων. Το 2026, η δίκη αναμένεται να εξελιχθεί σε σημαντικό τεστ για την κατάσταση της ελευθερίας έκφρασης στην Τουρκία

Η δημοσιογράφος  από την Τουρκία Tuğçe Yılmaz διώκεται διώκεται ποινικά με το άρθρο 301 επειδή αναγνώρισε τη Γενοκτονία των Αρμενίων, μετά τη δημοσίευση του ρεπορτάζ της «Οι Αρμένιοι νέοι της Τουρκίας μιλούν: 109 χρόνια αδιάκοπτου πένθους». Στην Τουρκία, η καταγραφή ιστορικών γεγονότων παραμένει ποινικοποιημένη.

Την ίδια στιγμή, η ηγεσία της Αρμενίας υπό τον Νικόλ Πασινιάν υποχωρεί από τη σταθερή γραμμή δεκαετιών σχετικά με την αναγνώριση της Γενοκτονίας. Αυτό περιλαμβάνει και την απόρριψη, το 2010, των Πρωτοκόλλων της Ζυρίχης, που είχε διαπραγματευθεί ο Σερζ Σαρκισιάν, όταν η Τουρκία απαίτησε παραχωρήσεις στο θέμα της Γενοκτονίας. Οι ίδιες οι δηλώσεις του Πασινιάν αποτυπώνουν αυτή τη μεταστροφή. Στην Ελβετία αναρωτήθηκε γιατί η αναγνώριση πήρε διεθνή σημασία μόλις τη δεκαετία του 1950, υπονοώντας πολιτική συγκυρία αντί της τεκμηριωμένης εξόντωσης ενός λαού, παρουσιάζοντας το ζήτημα ως θέμα… αρμενικής αντίληψης. Οι μεταγενέστερες διευκρινίσεις του δεν άλλαξαν τον πυρήνα του μηνύματος, ιδιαίτερα καθώς οι επίσημες τελετές μνήμης αποφεύγουν συχνά να κατονομάσουν τους θύτες.

Η ομάδα του Πασινιάν ενισχύει σταθερά αυτή τη γραμμή. Ο ΥΠΕΞ Αραράτ Μιρζογιάν έχει δηλώσει ότι η διεθνής αναγνώριση δεν αποτελεί προτεραιότητα του υπουργείου, θέση που έχει επαναλάβει και ο βουλευτής Αρσέν Τοροσγιάν, λέγοντας ότι η αναγνώριση δεν πρέπει να αποτελεί καθόλου προτεραιότητα εξωτερικής πολιτικής. Στο ίδιο κλίμα κινήθηκε και ο βουλευτής Βιγκέν Χατσατριάν, υποστηρίζοντας πως η Γενοκτονία «ανήκει στο παρελθόν». Ο ειδικός απεσταλμένος για τις σχέσεις με την Τουρκία και βουλευτής Ρούμπεν Ρουμπινιάν επιμένει ότι ιστορικά ζητήματα δεν πρέπει να εμποδίζουν την εξομάλυνση με την Τουρκία – παρότι η ίδια η Τουρκία έχει αποκλείσει την Αρμενία ακριβώς εξαιτίας αυτών των ιστορικών ζητημάτων. Παράλληλα, ο βουλευτής Αντρανίκ Κοτσαριάν, κορυφαίο στέλεχος του κυβερνώντος κόμματος, αμφισβήτησε αν ο καθιερωμένος αριθμός του ενάμισι εκατομμυρίου θυμάτων μπορεί να ήταν «περισσότερος ή λιγότερος», χρησιμοποιώντας γλώσσα που θυμίζει τις τακτικές υποβάθμισης των αρνητών.

Οι συνέπειες αυτής της μετατόπισης φάνηκαν ξεκάθαρα στο κοινοβούλιο, όταν η κοινοβουλευτική πλειοψηφία του Πασινιάν καταψήφισε νομοσχέδιο που θα ποινικοποιούσε την άρνηση και τη δικαιολόγηση της Γενοκτονίας. Την ίδια στιγμή που η Τουρκία διώκει δημοσιογράφους για την αποδοχή της ιστορικής αλήθειας, η κυβέρνηση της Αρμενίας αρνήθηκε να υπερασπιστεί τη δική της ιστορική μνήμη στο εσωτερικό της νομικό πλαίσιο.

Ο πρόεδρος της τουρκικής εθνοσυνέλευσης, Νουμάν Κουρτουλμούς, άνοιξε νέο κύκλο πολιτικών αναταράξεων στην Τουρκία, αποκαλύπτοντας ότι το περιεχόμενο της επίσκεψης τριών βουλευτών στο Ιμραλί –και της συνάντησής τους με τον Αμπντουλάχ Οτσαλάν– δεν θα παραμείνει μυστικό. Όπως δήλωσε σε Τούρκους δημοσιογράφους κατά την περιοδεία του σε Τατζικιστάν και Ουζμπεκιστάν, «τίποτα δεν έχει γίνει κρυφά από την κοινή γνώμη» και όλα όσα ειπώθηκαν θα παρουσιαστούν στην αρμόδια επιτροπή.

Τι μετέφερε ο Κουρτουλμούς για τον Οτσαλάν

Σύμφωνα με τη φιλοκυβερνητική «Yeni Şafak», ο Οτσαλάν εμφανίστηκε να μένει προσκολλημένος στο «παλιό πλαίσιο», επαναλαμβάνοντας τις πάγιες, αυστηρές του θέσεις:

• Όχι σε ομοσπονδία

• Όχι σε ξεχωριστό κουρδικό κράτος

• Όχι σε συνομοσπονδία

• Καμία συζήτηση για τα πρώτα τέσσερα άρθρα του τουρκικού Συντάγματος

• Καμία αναφορά σε επίσημη αναγνώριση της κουρδικής γλώσσας

Ο Κουρτουλμούς υποστήριξε ότι εντός αυτών των «αδιαπραγμάτευτων ορίων» μπορούν να προχωρήσουν λύσεις για τους Κούρδους πολίτες «με πιο προχωρημένα δημοκρατικά στάνταρντ».

«Η πιο επικίνδυνη φάση ξεκινά τώρα»

Ο πρόεδρος της εθνοσυνέλευσης έστειλε και έμμεσο τελεσίγραφο προς το PKK, τονίζοντας ότι το κίνημα δεν πρέπει να καθυστερήσει «ούτε λεπτό» στα βήματα αφοπλισμού.

«Μέχρι τώρα πήγαμε καλά, αλλά από εδώ και πέρα η διαδικασία μπαίνει στην πιο επικίνδυνη φάση», δήλωσε, αφήνοντας να εννοηθεί πως ένα λάθος βήμα μπορεί να ανατινάξει τη διαδικασία εξομάλυνσης.

Παράλληλα, κάλεσε τα πολιτικά κόμματα να «μην παίζουν παιχνίδια» για μικροκομματικά οφέλη, υπογραμμίζοντας πως πρέπει να επιβεβαιωθεί ότι το PKK:

• έχει καταθέσει πραγματικά τα όπλα,

• έχει σταματήσει κάθε οργανωτική δραστηριότητα,

• θα ενταχθεί στη Συρία «σε μια νέα διοικητική δομή».

Αντίστροφη μέτρηση για την επιτροπή

Ο Κουρτουλμούς αποκάλυψε ότι τα κόμματα που συμμετέχουν στην επιτροπή έχουν λάβει προθεσμία για την ολοκλήρωση των εκθέσεών τους. Με την παράδοση της τελικής έκθεσης, η επιτροπή θα ολοκληρώσει το έργο της και θα κλείσει τον κύκλο εργασιών της.

Η πολιτική σκηνή στην Τουρκία παρακολουθεί πλέον με κομμένη την ανάσα, αναμένοντας τις λεπτομέρειες των συνομιλιών στο Ιμραλί – λεπτομέρειες που ενδέχεται να προκαλέσουν τριγμούς σε κυβέρνηση, κόμματα και κουρδικό ζήτημα.