Αναλύσεις
Ο πυρηνικός εφιάλτης είναι ακόμα εδώ – Όσα μαθαίνουμε ετεροχρονισμένα
Του Δημήτρη Κωνσταντακόπουλου 15 Δεκεμβρίου 2019
Οι αναταράξεις στις αμερικανοτουρκικές σχέσεις, που μεταβαίνουν με εντυπωσιακή ταχύτητα από το κρύο στη ζέστη και αντίστροφα, ενδεικτικές της πολύ μεγάλης παγκόσμιας αστάθειας, έφεραν στην επιφάνεια και τη συζήτηση στις ΗΠΑ για τη σκοπιμότητα της στάθμευσης αμερικανικών πυρηνικών όπλων στη γείτονα. Εκεί σήμερα βρίσκονται περίπου 50 πυρηνικές βόμβες βαρύτητας, στη βάση του Ιντσιρλίκ. Αλλά και ο Τούρκος υπουργός Εξωτερικών άφησε ανοιχτό το θέμα συνέχισης της λειτουργίας της βάσης σε περίπτωση επιβολής κυρώσεων στη χώρα του.
Και στη δεκαετία του 1960, στην κρίση των πυραύλων της Κούβας, τα αμερικανικά πυρηνικά όπλα στην Τουρκία βρέθηκαν στο κέντρο της αντιπαράθεσης των υπερδυνάμεων. Η κρίση εκείνη, που παρ’ ολίγον να οδηγήσει σε παγκόσμιο πόλεμο, αποδίδεται συνήθως στην εγκατάσταση σοβιετικών πυραύλων στο νησί του Κάστρο. Χρειάστηκαν δεκαετίες για να πληροφορηθούμε ότι το αρχικό αίτιο ήταν η εγκατάσταση αμερικανικών πυραύλων στην Τουρκία και ότι η κρίση εκτονώθηκε μόνο όταν οι Αμερικανοί συμφώνησαν να τους αποσύρουν. Όπως χρειάστηκαν δεκαετίες για να πληροφορηθούμε πόσο κοντά φτάσαμε στην καταστροφή του κόσμου το 1962.
Όπως σημειώνει άρθρο του ιστορικού Barton J. Bernstein, στην έγκυρη αμερικανική επιθεώρηση Foreign Affairs, η εγκατάσταση των όχι μεγάλης ακριβείας και αρκετά τρωτών αμερικανικών πυραύλων μέσου βεληνεκούς και υγρού καυσίμου Jupiter σε Ιταλία και ιδίως Τουρκία, θεωρήθηκε από τους σοβιετικούς πυρηνικούς σχεδιαστές επικίνδυνη πρόκληση εντασσόμενη σε μια στρατηγική πυρηνικού “πρώτου πλήγματος”. Σημειώνουμε δε, ότι οι πύραυλοι αυτοί χρειάζονταν ώρες για να πλήξουν τον στόχο τους. Οι σοβιετικοί απάντησαν εγκαθιστώντας δικούς τους πυραύλους στην Κούβα. Την εκδοχή αυτή υποστήριξε και ο Πούτιν στην συνέντευξή του στον Όλιβερ Στόουν το 2017.
Ο πυρηνικός εφιάλτης – Από την Τουρκία στην Κούβα
Η κρίση που προέκυψε όταν οι Αμερικανοί εντόπισαν τους σοβιετικούς πυραύλους στην Κούβα παρολίγον να οδηγήσει σε πυρηνικό πόλεμο. Τελικά εκτονώθηκε όταν Κένεντι και Χρουστσόφ συμφώνησαν στην απόσυρση των πυραύλων από την Κούβα, στην δέσμευση των ΗΠΑ ότι δεν θα εισβάλλουν στο νησί, στην αποχώρηση των αμερικανικών πυραύλων από την Τουρκία και στη δημοσιοποίηση της συμφωνίας πλην του τρίτου σημείου της.
Βλέπουμε ίσως εδώ ανάγλυφη τη δυσκολία της σοβιετικής διπλωματίας, ιδίως απέναντι στη Δύση, να κατανοήσει και να χρησιμοποιήσει την “ήπια” ισχύ. Η συμφωνία αυτή επέτρεψε για πολλά χρόνια σε ΗΠΑ και ΝΑΤΟ να ισχυρίζονται ότι ήταν η αποφασιστικότητά τους και η πολιτική “μόνο μπαστούνι, όχι καρότο” που οδήγησε στη σοβιετική υποχώρηση και έδωσε τη δυνατότητα στους Αμερικανούς ιθύνοντες να πουν ψέμματα στο Κογκρέσο για το τι ακριβώς έγινε. Το ίδιο συνέβη και το 1964, όταν πάλι η παρέμβαση Χρουστσόφ απέτρεψε την τουρκική εισβολή στην Κύπρο, αλλά ήταν ο Αμερικανός Πρόεδρος Τζόνσον που πήρε τη δόξα, με την επιστολή προς Ινονού που έδωσε στη δημοσιότητα.
Χρειάστηκε να περιμένουμε το 1989, για να αποκαλυφθεί με κάθε βεβαιότητα από τον λογογράφο, σύμβουλο και “διανοητική δύναμη” πίσω από τον Κένεντι, τον Τεντ Σόρενσεν, το περίγραμμα της συμφωνίας, όπως το αντέγραψε από το ημερολόγιο του αδελφού του προέδρου, του Ρόμπερτ Κένεντι. Ακόμα και σήμερα, οι ιστορικοί διαφωνούν για το κατά πόσον η συμφωνία περιελάμβανε και την απόσυρση των αμερικανικών πυραύλων από την Ιταλία, όπως υποστήριξε ο Χρουστσόφ στα απομνημονεύματά του. Αυτός ο πολιτικός-επικοινωνιακός χειρισμός πιθανώς έβλαψε τον Σοβιετικό ηγέτη και συνέβαλε στην πτώση του.
Ίσως δεν είναι πάντως τυχαία η εμφάνιση της Τουρκίας και στην τότε κρίση και στην τωρινή πρωτοφανή αστάθεια. “Καθισμένη” πάνω σε ένα γεωπολιτικό ρήγμα, ανάμεσα σε Ανατολή και Δύση, Ασία και Ευρώπη, Ισλάμ και Χριστιανισμό, αιωρούμενη αενάως μεταξύ διαφορετικών κόσμων, η Τουρκία μοιάζει φυσικό να εκτινάσσεται στο προσκήνιο κάθε φορά που κινούνται και αλλάζουν θέση οι υποκείμενες γεωπολιτικές πλάκες.
Μια μαρτυρία του Τζέιμς Γκάλμπρεϊθ
Είναι κανόνας επίσης να μαθαίνουμε με πολύ μεγάλη καθυστέρηση τι συμβαίνει με τις παρασκηνιακές πυρηνικές αντιπαραθέσεις. Το ίδιο συνέβη και με άλλες πυρηνικές κρίσεις, όπως αυτή του 1969, που παρολίγον να οδηγήσει σε πυρηνική σύγκρουση ΕΣΣΔ-Κίνας, ή του 1983, που πλησιάσαμε πάλι στο ενδεχόμενο σύγκρουσης ΕΣΣΔ-ΗΠΑ. Το πυρηνικό πόκερ μοιάζει μάλλον με ρώσικη ρουλέτα, αλλά οι ηγεσίες φροντίζουν να αποκρύπτουν –όσο είναι δυνατόν– από την κοινή γνώμη το τι πραγματικά συμβαίνει. Χρειάζεται να περάσουν δεκαετίες για να φύγει το πέπλο της συγκάλυψης.
Ο πρόεδρος Κένεντι φαίνεται ότι τα “χρειάστηκε”, διαπιστώνοντας το πόσο κοντά έφτασε η ανθρωπότητα στην καταστροφή. Όπως μας λέει ο Τζέιμς Γκάλμπρεϊθ, ο πρόεδρος Κένεντι κάλεσε τον πατέρα του Τζων Κέννεθ Γκαλμπρέιθ, από τους σημαντικότερους οικονομολόγους του 20ου αιώνα και του ζήτησε να πάει πρέσβης στη Μόσχα. Ήθελε προφανώς να ανοίξει κάποιο δίαυλο επικοινωνίας με τους Σοβιετικούς και ο πατήρ Γκαλμπρέιθ, δημοκράτης διανοούμενος, θα μπορούσε να είναι χρήσιμος σε έναν τέτοιο ρόλο. Η δολοφονία του Κένεντι, όμως ένα χρόνο μετά την κρίση των πυραύλων θα ματαίωνε οριστικά τις προθέσεις του.
Στη δεκαετία του 1980, δημοσιεύτηκαν τα πρακτικά των συσκέψεων όπου αποφασίστηκε αν οι ΗΠΑ θα πήγαιναν σε πόλεμο. Όλοι οι συμμετέχοντες, περιλαμβανομένων των αρχηγών των Επιτελείων, είχαν ταχθεί υπέρ του πολέμου, εκτός από δύο. Και τάχθηκαν υπέρ του πολέμου, παρά το γεγονός ότι –όπως σήμερα γνωρίζουμε– είχαν ενημερωθεί από τις αρμόδιες αμερικανικές υπηρεσίες ότι ένας πόλεμος με την ΕΣΣΔ θα σκότωνε το ένα τρίτο της ανθρωπότητας!
Οι δυο συμμετέχοντες που διαφώνησαν και απέτρεψαν την έκρηξη του πολέμου ήταν ο ίδιος ο πρόεδρος Κένεντι και ο αδελφός του, υπουργός Δικαιοσύνης Ρόμπερτ. Αμφότεροι δολοφονήθηκαν αργότερα, ενώ και ο Χρουστσόφ ανατράπηκε με ένα “ανακτορικό πραξικόπημα” ενώ έκανε τις διακοπές του. Ο πρόεδρος Τραμπ είχε υποσχεθεί προεκλογικά να αποχαρακτηρίσει όλα τα κρατικά για τη δολοφονία του προέδρου Κένεντι, αλλά σταμάτησε την τελευταία στιγμή, γράφοντας σε τουίτερ: «Δεν έχω άλλη επιλογή».
Δεκάδες εξέχοντες Αμερικανοί απευθύνθηκαν στο Κογκρέσο στις αρχές αυτού του χρόνου ζητώντας τη διαλεύκανση μέχρι τέλους των δολοφονιών των δύο Κένεντι, του Μάλκολμ Χ και του Μάρτιν Λούθερ Κινγκ. Πρόκειται για δολοφονίες που σφράγισαν την πορεία και πολιτική των ΗΠΑ. Όπως τεράστιες συνέπειες στην εξέλιξη της ΕΣΣΔ είχε και ο πρόωρος τερματισμός του πειράματος “αποσταλινοποίησης” του Χρουστσόφ.
Σε 14 ημέρες στη Βρέστη!
Είναι αδιανόητο να μπορεί η πολιτική-στρατιωτική ηγεσία των μεγάλων δυνάμεων να αντιμετωπίζει με τόση ελαφρότητα την ύπαρξη της ανθρωπότητας. Όπως, όμως, έχουν επισημάνει πολλοί αναλυτές, οι παραπάνω είναι μάλλον όργανα παρά “αφεντικά” των πανίσχυρων μηχανισμών που διευθύνουν. Δεν είναι εύκολο, όπως γνωρίζουμε από τον καιρό του “αιρετικού αυτοκράτορα” Μάρκου Αυρηλίου να αλλάξουν πορεία στους μηχανισμούς που διευθύνουν, ακόμα κι αν το θέλουν.
Ανταποκριτής στη Μόσχα της περεστρόικα και του Γέλτσιν, είχα την ευκαιρία να γνωρίσω προσωπικά έναν Σοβιετικό στρατηγό, που είχε υπηρετήσει επί πολλά χρόνια στο τμήμα Πυρηνικής Στρατηγικής του Γενικού Επιτελείου. Ήμασταν γείτονες και κάναμε συχνά περιπάτους. Είχε οριστεί βοηθός του Ντιμίτρι Βολκογκόνωφ, στον οποίο είχε ανατεθεί η συγγραφή της καινούριας εκδοχής της ιστορίας του ΚΚΣΕ. Αρμόδιος για τον Τρότσκι στην υπό επεξεργασία “νέα ιστορία”, ο στρατηγός είχε μείνει κατάπληκτος από την “γνωριμία” του με τον ιδρυτή του Κόκκινου Στρατού, μέσω των αρχείων, στα οποία απέκτησε πρόσβαση. Τον θεωρούσε μια στρατιωτική μεγαλοφυΐα παγκόσμιας εμβέλειας.
Θυμάμαι τον στρατηγό να μου εξηγεί τα λεπτομερή εγχειρίδια με οδηγίες για το πως πρέπει να δράσουν σε περίπτωση πυρηνικού πολέμου (μου είπε μάλιστα ότι ήταν πέντε φορές πιο ογκώδη από αυτά που είχαν οι σύμμαχοι του Συμφώνου της Βαρσοβίας, προφανώς γιατί σε κάθε συμμαχία μερικά ζώα είναι “πιο ίσα από τα άλλα”). Προέβλεπαν με κάθε λεπτομέρεια την προέλασή τους μέχρι τη Βρέστη, στον Ατλαντικό, όπου υπολόγιζαν να φτάσουν σε 14 μέρες! Σε κάποια στιγμή, δεν άντεξα και τον ρώτησα: «Καλά στρατηγέ μου, φανταζόσαστε στα αλήθεια, όταν καταρτίζατε αυτά τα σχέδια ότι θα προέλαυναν τα στρατεύματα κανονικά, σύμφωνα με το πρόγραμμα, διασχίζοντας όλη την Ευρώπη ενώ θα έσκαγαν γύρω-γύρω πυρηνικές βόμβες;».
Κούνησε το κεφάλι του και δεν είπε τίποτα. Η ερώτηση ανήκε στο είδος ερωτήσεων που δεν επιδέχονται απαντήσεως. Ο άνθρωπος, σημειωτέον, ήταν λογικός, ήρεμος, σοβαρός. Όμως, είχε γίνει, σε κάποια στιγμή, απλό γρανάζι ενός μηχανισμού “ενσωματωμένης λογικοφανούς παραφροσύνης”. Τα δημιουργήματα εξουσίαζαν τους δημιουργούς.
Από το Τσέρνομπιλ στη Φουκοσίμα
Κατά τη διάρκεια του Ψυχρού Πολέμου και μέχρι το 1987, όταν υπεγράφη η πρώτη μεγάλη συμφωνία καταστροφής των όπλων μεσαίου βεληνεκούς (INF) οι δύο υπερδυνάμεις συσσώρευσαν δεκάδες χιλιάδες πυρηνικά όπλα, ικανά να καταστρέψουν πολλές φορές τον πλανήτη. Αρκεί, εξάλλου, να διαβάσει κανείς τις περιγραφές του τι πραγματικά συνέβη μετά από την έκρηξη στο πυρηνικό εργοστάσιο (“Τσέρνομπιλ, ένα χρονικό του μέλλοντος” της Νομπελίστριας Σβετλάνα Αλεξίεβιτς, εκδ. Πατάκη).
Το τελείωσα πρόσφατα το βιβλίο και με μεγάλη δυσκολία, τόσο απέραντος είναι ο πόνος που αναβλύζει από τις σελίδες του. Έφτασα στο τέλος μόνο γιατί το διάβασμά του γέννησε μέσα μου μια αίσθηση υποχρέωσης προς τη μνήμη των θυμάτων. Αξίζει τον κόπο να το διαβάσετε για να δείτε πόσο απροετοίμαστο απεδείχθη ένα μεγάλο κράτος και πως μια κοινωνία αποσυνετέθη σε μερικά λεπτά. Θεωρούσαν αδιανόητο να συμβεί αυτό που συνέβη, συνέβη όμως! Γι’ αυτό και είναι καλό να μην επαναπαύεται κανείς στον στρουθοκαμηλισμό, ελπίζοντας ότι η Λογική θα σταματήσει από μόνη της τον πυρηνικό όλεθρο.
Η φοβερή καταστροφή του Τσέρνομπιλ, τα πραγματικά αποτελέσματα της οποίας δεν τα μάθαμε ποτέ, δεν έκανε τίποτα για να αποτρέψει μια ακόμα μεγαλύτερη στην Φουκουσίμα. Επειδή η Φουκουσίμα δεν ήταν στο “αντίπαλο στρατόπεδο” και επειδή ο ολοκληρωτισμός απλώνεται στην παγκόσμια ενημέρωση, στην περίπτωση αυτή έπεσε ακόμα βαρύτερο το πέπλο της αποσιώπησης.
Το σήκωσε λίγο με την συγκλονιστική εξομολόγησή του ο Ιάπωνας Πρωθυπουργός εκείνης της εποχής, στη γαλλική Monde Diplomatique, με το άρθρο του προ μηνών υπό τον τίτλο “Την ημέρα που παρολίγον να χαθεί η Ιαπωνία”. Υποστηρίζει ότι μπορεί να μην “παίχτηκε” μόνο η σωτηρία της χώρας του, αλλά όλου του κόσμου. Διηγείται πως αναγκάστηκε να στείλει ανθρώπους στον βέβαιο θάνατο από τη ραδιενέργεια για να σώσει τη χώρα του και τον κόσμο.
Σε ένα επόμενο άρθρο θα αναφερθούμε στους λόγους που καθιστούν σήμερα την κατάσταση στον τομέα των πυρηνικών όπλων πιο επικίνδυνη από την εποχή του Ψυχρού Πολέμου.
Πηγή: https://slpress.gr/idees/o-pyrinikos-efialtis-einai-akoma-edo-osa-mathainoyme-eterochronismena/
Αναλύσεις
Η Κίνα βρίσκει δρόμο που παρακάμπτει το Πακιστάν – Ο διάδρομος Ουαχάν αλλάζει τις γεωπολιτικές ισορροπίες
Μία νέα οδική αρτηρία μήκους 121 χιλιομέτρων στο βορειοανατολικό Αφγανιστάν δημιουργεί τις προϋποθέσεις για απευθείας χερσαία σύνδεση με την Κίνα, χωρίς διέλευση από το Πακιστάν. Η ολοκλήρωση του δρόμου στον ιστορικό διάδρομο Ουαχάν αποκτά ιδιαίτερη γεωπολιτική σημασία, καθώς το Πεκίνο αντιμετωπίζει σοβαρά προβλήματα ασφαλείας με τις επενδύσεις του στο Πακιστάν, ενώ η Καμπούλ επιδιώκει να μειώσει την εξάρτησή της από το Ισλαμαμπάντ.
Μία σημαντική εξέλιξη στις χερσαίες μεταφορές και στις γεωπολιτικές ισορροπίες της Κεντρικής Ασίας καταγράφεται στο Αφγανιστάν, με την ολοκλήρωση νέου δρόμου στον στρατηγικής σημασίας διάδρομο Ουαχάν.
Σύμφωνα με ανάλυση του Imran Khurshid που δημοσιεύθηκε στις 9 Οκτωβρίου 2026 στο Asia Times, οι αφγανικές αρχές εγκαινίασαν οδική διαδρομή 121 χιλιομέτρων, η οποία εκτείνεται από την περιοχή Μπρογκίλ έως τα σύνορα με την Κίνα, στην επαρχία Μπανταχσάν.
Το έργο κόστισε περίπου 365 εκατομμύρια αφγάνι, ποσό που αντιστοιχεί σε περίπου 5,5 εκατομμύρια δολάρια.
Κατά τις αφγανικές ανακοινώσεις, κατασκευάστηκε από ντόπιους μηχανικούς και εργαζομένους, χωρίς τη συμμετοχή ξένων τεχνικών συμβούλων.
Η νέα διαδρομή φθάνει στα σινοαφγανικά σύνορα. Αυτό, ωστόσο, δεν σημαίνει ότι λειτουργεί ήδη πλήρης διεθνής εμπορευματικός διάδρομος, καθώς εξακολουθούν να υπάρχουν σημαντικοί τεχνικοί και συνοριακοί περιορισμοί.
Γιατί ο διάδρομος Ουαχάν έχει στρατηγική σημασία
Ο διάδρομος Ουαχάν αποτελεί μια στενή λωρίδα αφγανικού εδάφους ανάμεσα στο Τατζικιστάν, το Πακιστάν και την Κίνα.
Η γεωγραφική του διαμόρφωση συνδέεται με τον ανταγωνισμό της Βρετανικής και της Ρωσικής Αυτοκρατορίας κατά τον 19ο αιώνα.
Η περιοχή διατηρήθηκε ως ζώνη διαχωρισμού των δύο αυτοκρατορικών σφαιρών επιρροής, αποτελώντας ένα από τα χαρακτηριστικότερα γεωγραφικά κατάλοιπα του λεγόμενου «Μεγάλου Παιχνιδιού».
Σήμερα, η ίδια περιοχή αποκτά νέα σημασία, αυτή τη φορά λόγω της προσπάθειας σύνδεσης της Κίνας με το Αφγανιστάν και ευρύτερα με την Κεντρική Ασία.
Ο δρόμος ανοίγει τη δυνατότητα δημιουργίας μιας εναλλακτικής οδού μεταφορών, περιορίζοντας δυνητικά την ανάγκη διέλευσης από το πακιστανικό έδαφος.
Το πρόβλημα της Κίνας με τον οικονομικό διάδρομο CPEC
Το ενδιαφέρον της εξέλιξης εντοπίζεται κυρίως στην προσπάθεια του Πεκίνου να περιορίσει την εξάρτησή του από ευάλωτες υποδομές.
Ο Οικονομικός Διάδρομος Κίνας–Πακιστάν, γνωστός ως CPEC, αποτελεί ένα από τα σημαντικότερα προγράμματα της κινεζικής πρωτοβουλίας Belt and Road.
Μέσω του συγκεκριμένου σχεδίου, η Κίνα επιχειρεί να ενισχύσει τις εμπορικές και ενεργειακές συνδέσεις της με τη Νότια Ασία και την Αραβική Θάλασσα.
Ωστόσο, η υλοποίηση των έργων έχει αντιμετωπίσει σοβαρές δυσκολίες.
Στην επαρχία Μπαλουχιστάν, οργανώσεις αυτονομιστών έχουν πραγματοποιήσει επανειλημμένες επιθέσεις εναντίον κινεζικών συμφερόντων, εγκαταστάσεων και εργαζομένων.
Οι επιθέσεις αυτές έχουν επιβαρύνει την ασφάλεια των υποδομών και έχουν αυξήσει το κόστος προστασίας των κινεζικών επενδύσεων.
Παράλληλα, έχουν διατυπωθεί καταγγελίες για καθυστερήσεις, κακοδιαχείριση και προβλήματα διαφάνειας σε επιμέρους προγράμματα του CPEC.
Η εδαφική διαμάχη με την Ινδία
Μια επιπλέον γεωπολιτική δυσκολία συνδέεται με τη διέλευση του CPEC από το Γκιλγκίτ–Μπαλτιστάν.
Η περιοχή διοικείται από το Πακιστάν, αλλά διεκδικείται από την Ινδία, στο πλαίσιο της ευρύτερης διαμάχης για το Κασμίρ.
Το Νέο Δελχί έχει αντιταχθεί επανειλημμένα σε έργα που διέρχονται από εδάφη τα οποία θεωρεί τμήμα της δικής του επικράτειας.
Αυτό σημαίνει ότι ο οικονομικός διάδρομος Κίνας–Πακιστάν δεν αποτελεί μόνο αναπτυξιακό πρόγραμμα, αλλά συνδέεται με μία από τις πιο ευαίσθητες εδαφικές αντιπαραθέσεις της Ασίας.
Η δημιουργία εναλλακτικών διαδρομών μέσω του Αφγανιστάν θα μπορούσε μακροπρόθεσμα να προσφέρει στο Πεκίνο μεγαλύτερη ευελιξία.
Δεν υπάρχει, πάντως, ένδειξη ότι ο δρόμος του Ουαχάν μπορεί σήμερα να αντικαταστήσει τις μεγάλες μεταφορικές υποδομές του CPEC.
Η Καμπούλ επιχειρεί να μειώσει την εξάρτησή της από το Ισλαμαμπάντ
Για την κυβέρνηση των Ταλιμπάν, το έργο έχει και μία σαφή πολιτική διάσταση.
Το Αφγανιστάν εξαρτάται σε σημαντικό βαθμό από συνοριακές διαβάσεις και μεταφορικούς άξονες που περνούν από το Πακιστάν.
Οι επανειλημμένες εντάσεις ανάμεσα στις δύο χώρες έχουν προκαλέσει κλείσιμο συνοριακών περασμάτων, διακοπές εμπορικών ροών και επιβάρυνση της αφγανικής οικονομίας.
Μια εναλλακτική χερσαία διέξοδος προς την Κίνα θα μπορούσε, εφόσον αναπτυχθεί και καταστεί λειτουργική, να μειώσει τη δυνατότητα του Πακιστάν να χρησιμοποιεί τη γεωγραφική του θέση ως μέσο πίεσης προς την Καμπούλ.
Η αφγανική πλευρά αντιμετωπίζει το έργο ως σημαντική υποδομή οικονομικής και στρατηγικής αυτονομίας.
Η στάση της Κίνας και της Ρωσίας
Παρά την προοπτική άμεσης σύνδεσης, το Πεκίνο δεν έχει εγκαταλείψει τον οικονομικό διάδρομο CPEC ούτε έχει ανακοινώσει ότι ο Ουαχάν θα τον αντικαταστήσει.
Η Κίνα εξακολουθεί να διατηρεί σημαντικά οικονομικά και στρατηγικά συμφέροντα στο Πακιστάν.
Αντίστοιχα, η Ρωσία ενδιαφέρεται για τη σταθερότητα του Αφγανιστάν και για την ανάπτυξη νέων δικτύων επικοινωνίας στην Κεντρική Ασία.
Η δημιουργία περισσότερων επιλογών διασύνδεσης ενδέχεται να περιορίσει την αποκλειστική σημασία ορισμένων παραδοσιακών μεταφορικών διαδρομών.
Η πραγματική αξία του Ουαχάν θα εξαρτηθεί από τη βελτίωση των οδικών υποδομών, τη λειτουργία συνοριακών και τελωνειακών εγκαταστάσεων, τις καιρικές συνθήκες και τις πολιτικές αποφάσεις της Κίνας.
Το μήνυμα προς το Πακιστάν
Η νέα διαδρομή αναδεικνύει μια σημαντική γεωπολιτική πραγματικότητα: η γεωγραφική θέση ενός κράτους προσφέρει στρατηγικά πλεονεκτήματα, αλλά η αξιοποίησή τους εξαρτάται από την ασφάλεια και την αξιοπιστία των μεταφορικών του δικτύων.
Το Πακιστάν εξακολουθεί να αποτελεί κρίσιμο εταίρο της Κίνας, ιδιαίτερα στο πλαίσιο του CPEC.
Ταυτόχρονα, όμως, η αστάθεια, οι επιθέσεις σε κινεζικά συμφέροντα και οι αντιπαραθέσεις με το Αφγανιστάν δημιουργούν κίνητρα αναζήτησης εναλλακτικών επιλογών.
Ο διάδρομος Ουαχάν δεν έχει ακόμη μετατραπεί σε μεγάλο εμπορικό πέρασμα. Η κατασκευή του δρόμου, ωστόσο, καταδεικνύει ότι το Αφγανιστάν επιχειρεί να αποκτήσει πρόσθετες διεθνείς συνδέσεις και ότι η αποκλειστική εξάρτηση από το Πακιστάν δεν αποτελεί πλέον τη μοναδική γεωγραφική επιλογή.
Για το Ισλαμαμπάντ, η εξέλιξη αποτελεί μια νέα στρατηγική παράμετρο που θα πρέπει να συνυπολογίσει στις σχέσεις του με το Πεκίνο και την Καμπούλ.
Αναλύσεις
Συρία: Μυστικές υπηρεσίες και διπλωματία στο προσκήνιο – Η Τουρκία επιχειρεί να εδραιώσει τον ρόλο της απέναντι στο Ισραήλ
Σημαντική διπλωματική κινητικότητα καταγράφεται στον άξονα Άγκυρας–Δαμασκού, με τον υπουργό Εξωτερικών της Συρίας Ασάαντ αλ Σαϊμπάνι να πραγματοποιεί διαδοχικές επαφές με τον Τούρκο ομόλογό του Χακάν Φιντάν, τον επικεφαλής της τουρκικής υπηρεσίας πληροφοριών ΜΙΤ Ιμπραήμ Καλίν και τον Αμερικανό απεσταλμένο Τομ Μπάρακ. Στο επίκεντρο βρίσκονται η ενοποίηση των στρατιωτικών και διοικητικών δομών της Συρίας, η αντιμετώπιση ένοπλων οργανώσεων και η ισραηλινή στρατιωτική παρουσία στον νότο.
Σε μια περίοδο κατά την οποία η Συρία προσπαθεί να σταθεροποιήσει το εσωτερικό της πολιτικό και στρατιωτικό περιβάλλον, η Τουρκία εντείνει τις επαφές της με τη νέα συριακή ηγεσία.
Στις 8 Οκτωβρίου 2026, ο υπουργός Εξωτερικών της Συρίας Ασάαντ αλ Σαϊμπάνι συναντήθηκε στην Άγκυρα με τον υπουργό Εξωτερικών Χακάν Φιντάν και τον διοικητή της Εθνικής Υπηρεσίας Πληροφοριών της Τουρκίας, Ιμπραήμ Καλίν.
Η παρουσία του επικεφαλής της ΜΙΤ στις συνομιλίες επιβεβαιώνει τη σημασία που αποδίδει η Άγκυρα στη διάσταση της ασφάλειας.
Σύμφωνα με τις πληροφορίες που δημοσιοποίησαν τουρκικές πηγές ασφαλείας, οι συζητήσεις αφορούσαν τη συνεργασία των δύο χωρών, τις εξελίξεις στο εσωτερικό της Συρίας και την αντιμετώπιση οργανώσεων που θεωρούνται απειλή για την περιφερειακή σταθερότητα.
Στο επίκεντρο οι κουρδικές δυνάμεις
Ένα από τα βασικά θέματα ήταν η διαδικασία ενσωμάτωσης των στρατιωτικών και πολιτικών δομών της βορειοανατολικής Συρίας στην κεντρική κρατική διοίκηση.
Το ζήτημα συνδέεται με το μέλλον των Συριακών Δημοκρατικών Δυνάμεων (SDF), στις οποίες οι κουρδικές δυνάμεις έχουν διαδραματίσει καθοριστικό ρόλο.
Η Τουρκία αντιμετωπίζει επί χρόνια τις κουρδικές ένοπλες οργανώσεις στη βόρεια Συρία ως σοβαρό πρόβλημα ασφαλείας, λόγω των δεσμών που τους αποδίδει με το PKK.
Για τη Δαμασκό, το ζητούμενο είναι η αποκατάσταση ενιαίας κρατικής διοίκησης και στρατιωτικής διοίκησης σε ολόκληρη τη χώρα.
Η σύγκλιση των δύο πλευρών ως προς την ανάγκη ενοποίησης των δομών δεν σημαίνει, ωστόσο, ότι έχουν διευθετηθεί όλες οι διαφωνίες για τον τρόπο ενσωμάτωσης των τοπικών δυνάμεων, την πολιτική εκπροσώπηση και τον έλεγχο των περιοχών της βορειοανατολικής Συρίας.
Η ΜΙΤ στον πυρήνα των συνομιλιών
Η συνάντηση Καλίν–Σαϊμπάνι επικεντρώθηκε επίσης στη συνεργασία κατά του Ισλαμικού Κράτους και στην ανταλλαγή πληροφοριών για απειλές ασφαλείας.
Για την Άγκυρα, η δυνατότητα επιρροής στον τρόπο με τον οποίο θα ανασυγκροτηθούν οι συριακοί μηχανισμοί ασφαλείας έχει άμεση στρατηγική αξία.
Η αναδιοργάνωση της Συρίας επηρεάζει τον έλεγχο των συνόρων, την παρουσία ένοπλων ομάδων και τις ισορροπίες ανάμεσα στην κεντρική κυβέρνηση και τις τοπικές δυνάμεις.
Σε αυτό το περιβάλλον, οι τουρκικές υπηρεσίες πληροφοριών μπορούν να λειτουργήσουν ως δίαυλος στενότερου συντονισμού με τη συριακή ηγεσία, εφόσον οι δύο πλευρές προχωρήσουν σε συγκεκριμένες συμφωνίες.
Το Ισραήλ και η νότια Συρία
Παράλληλα με τις επαφές στην Άγκυρα, η Δαμασκός κλιμακώνει τις δημόσιες αντιδράσεις της απέναντι στις ισραηλινές στρατιωτικές ενέργειες στη νότια Συρία.
Σύμφωνα με ανάλυση του Seth Frantzman στο Long War Journal, η συριακή πλευρά κατήγγειλε μέσα στην πρώτη εβδομάδα του Οκτωβρίου την κατασκευή νέας οχυρωμένης γραμμής ασφαλείας από το Ισραήλ σε περιοχή ανατολικά των κατεχόμενων από το Ισραήλ Υψιπέδων του Γκολάν.
Στις 6 Οκτωβρίου, ο εκπρόσωπος της Συρίας στον ΟΗΕ Ιμπραήμ Ολάμπι επέκρινε τις ισραηλινές δραστηριότητες, υποστηρίζοντας ότι παραβιάζουν το διεθνές δίκαιο.
Το Ισραήλ αντιμετωπίζει τη νότια Συρία μέσα από το πρίσμα της προστασίας των βόρειων συνόρων του και της αποτροπής εγκατάστασης εχθρικών ένοπλων δυνάμεων.
Η διαφορετική αντίληψη της Δαμασκού και του Ισραήλ για την ασφάλεια δημιουργεί μία ακόμη εστία έντασης σε μια χώρα που εξακολουθεί να προσπαθεί να ανασυγκροτηθεί.
Ο Αμερικανός απεσταλμένος στο διπλωματικό παρασκήνιο
Πριν από τις συναντήσεις στην Άγκυρα, ο Σαϊμπάνι είχε συνομιλίες στην Κωνσταντινούπολη με τον Αμερικανό απεσταλμένο για τη Συρία και το Ιράκ, Τομ Μπάρακ.
Οι επαφές αφορούσαν τις περιφερειακές εξελίξεις, την ασφάλεια και τη σταθεροποίηση της Συρίας.
Η παράλληλη επικοινωνία της συριακής ηγεσίας με τις ΗΠΑ και την Τουρκία δείχνει ότι η Δαμασκός επιδιώκει να εξασφαλίσει διεθνή υποστήριξη για την πολιτική και στρατιωτική της ανασυγκρότηση.
Για την Ουάσιγκτον, το ζήτημα περιλαμβάνει την αποτροπή αναβίωσης του Ισλαμικού Κράτους, την περιφερειακή ασφάλεια και τις ισορροπίες ανάμεσα στους τοπικούς συμμάχους και τις γειτονικές χώρες.
Οι ανταγωνιστικές επιδιώξεις Τουρκίας και Ισραήλ
Οι εξελίξεις αναδεικνύουν τη διαφορετική στρατηγική οπτική Άγκυρας και Ιερουσαλήμ για το μέλλον της Συρίας.
Η Τουρκία ενδιαφέρεται για τη δημιουργία ενός συριακού κρατικού μηχανισμού με τον οποίο θα μπορεί να συνεργάζεται στενά στον τομέα της ασφάλειας και για τον περιορισμό οργανώσεων που θεωρεί εχθρικές.
Το Ισραήλ δίνει προτεραιότητα στην αποτροπή στρατιωτικών απειλών κατά μήκος των βόρειων συνόρων του και στη διατήρηση δυνατότητας άμεσης αντίδρασης.
Δεν προκύπτει από τις συγκεκριμένες συναντήσεις ότι οι δύο χώρες βρίσκονται μπροστά σε άμεση στρατιωτική σύγκρουση. Ωστόσο, οι διαφορετικές επιδιώξεις τους αποτελούν σημαντικό παράγοντα για τη μελλοντική ασφάλεια της Συρίας.
Η διπλωματική κινητικότητα της 8ης Οκτωβρίου υπογραμμίζει ότι το συριακό ζήτημα παραμένει ανοικτό και ότι ο συσχετισμός ισχύος διαμορφώνεται ταυτόχρονα σε τρία επίπεδα: στην εσωτερική πολιτική και στρατιωτική ανασυγκρότηση, στις περιφερειακές παρεμβάσεις και στη διπλωματία των μεγάλων δυνάμεων.
GEOPOLITICO
Κίνδυνος βαριάς εθνικής ήττας
Η τουρκική απαίτηση για συνεννόηση με την Άγκυρα, η γαλλοτουρκική αμυντική συνεργασία και οι δηλώσεις Μητσοτάκη και Ρούμπιο στο επίκεντρο της εκπομπής της Παρασκευής 9 Οκτωβρίου 2026.
Το διακύβευμα της ηλεκτρικής διασύνδεσης Ελλάδας–Κύπρου ξεπερνά την υλοποίηση ενός ενεργειακού έργου και αγγίζει την υπεράσπιση των ελληνικών κυριαρχικών δικαιωμάτων στην Ανατολική Μεσόγειο και στο Αιγαίο.
Αυτή ήταν η κεντρική προειδοποίηση του Σάββα Καλεντερίδη στην εκπομπή της Παρασκευής 9 Οκτωβρίου 2026, στην οποία άσκησε έντονη κριτική στους κυβερνητικούς χειρισμούς και εξέτασε τι σημαίνουν στην πράξη η γαλλική συμμετοχή και η αμερικανική στήριξη στο καλώδιο.
Ο αναλυτής υποστήριξε ότι, εάν η Τουρκία κατορθώσει να επιβάλει τις αξιώσεις της στην περιοχή ανατολικά της Κρήτης και πέρα από τα χωρικά ύδατα των νησιών, οι συνέπειες θα επεκταθούν στο Αιγαίο. Κατά την εκτίμησή του, η αποδοχή της τουρκικής λογικής για την Κρήτη μπορεί να λειτουργήσει ως οδηγός για την αμφισβήτηση των δικαιωμάτων και άλλων ελληνικών νησιών ανατολικά του 25ου μεσημβρινού.
Η απαίτηση της Άγκυρας πίσω από τη λέξη «συντονισμός»
Μεγάλο μέρος της εκπομπής αφιερώθηκε σε άρθρο του Οζάι Σεντίρ στη Milliyet, το οποίο ο Καλεντερίδης παρουσίασε και σχολίασε εκτενώς και μπορείτε να το διαβάσετε στο Geopolitico.
Σύμφωνα με το κείμενο που ανέγνωσε, η τουρκική πλευρά εμφανίζεται να μην αντιτίθεται γενικά στην πόντιση υποθαλάσσιων καλωδίων, θέτει όμως ως προϋπόθεση τη διπλωματική επικοινωνία του κράτους της σημαίας του πλοίου με την Άγκυρα για εργασίες σε περιοχές που η ίδια χαρακτηρίζει ως «τουρκική θαλάσσια δικαιοδοσία».
Για τον Καλεντερίδη, αυτή ακριβώς η διατύπωση αποκαλύπτει το πρόβλημα: η Τουρκία επιχειρεί να μετατρέψει τις μονομερείς διεκδικήσεις της σε αποδεκτό πλαίσιο συνεννόησης. Έτσι, μια διαδικασία που παρουσιάζεται ως τεχνικός «συντονισμός» μπορεί, κατά την ανάλυσή του, να αποκτήσει πολιτικό βάρος αναγνώρισης τουρκικής δικαιοδοσίας.
Ο ίδιος απέρριψε την ανάγκη τουρκικής άδειας για το συγκεκριμένο έργο και επέμεινε ότι η Αθήνα οφείλει να υπερασπιστεί τα δικαιώματά της στην περιοχή που συνδέει με την ελληνοαιγυπτιακή οριοθέτηση.
Το προηγούμενο που επικαλείται ο τουρκικός Τύπος
Ιδιαίτερη αναφορά έγινε στο καλώδιο οπτικών ινών Blue Raman. Στο άρθρο που παρουσιάστηκε, ο Σεντίρ επικαλείται προηγούμενη ιταλοτουρκική συνεννόηση, το 2023, ως παράδειγμα της διαδικασίας που επιθυμεί η Άγκυρα.
Ο Καλεντερίδης εξέφρασε ανησυχία για τη χρησιμοποίηση ενός τέτοιου προηγουμένου, αναγνωρίζοντας πάντως ότι δεν είχε εξετάσει την ακριβή διαδρομή του καλωδίου και δεν ήταν βέβαιος για τη σύνδεσή της με την περιοχή του τουρκολιβυκού μνημονίου.
Το ερώτημα που έθεσε αφορά την ελληνική αντίδραση: πώς αντιμετωπίζονται συνεννοήσεις τρίτων χωρών με την Τουρκία, όταν η Άγκυρα τις επικαλείται για να ενισχύσει διεκδικήσεις που η Ελλάδα απορρίπτει;
«Να βγάλουμε μαζί το φίδι από την τρύπα»
Ο αναλυτής ζήτησε να τεθεί το θέμα στο ανώτατο πολιτικό επίπεδο της Ευρωπαϊκής Ένωσης, προτείνοντας έκτακτη σύνοδο κορυφής. Το επιχείρημά του ήταν ότι ένα έργο ευρωπαϊκού ενδιαφέροντος, το οποίο χρηματοδοτείται από την ΕΕ, χρειάζεται αντίστοιχη πολιτική στήριξη όταν παρεμποδίζεται.
«Ελάτε εδώ να βγάλουμε μαζί το φίδι από την τρύπα», ήταν η χαρακτηριστική διατύπωση με την οποία περιέγραψε τη στάση που θεωρεί ότι πρέπει να υιοθετήσει η Αθήνα απέναντι στους Ευρωπαίους εταίρους.
Παράλληλα, επέκρινε την προσδοκία ότι η γαλλική συμμετοχή αρκεί για να αντιμετωπιστούν οι τουρκικές πιέσεις. Κατά την άποψή του, η ευθύνη υπεράσπισης των ελληνικών κυριαρχικών δικαιωμάτων παραμένει στην Ελλάδα, ανεξαρτήτως της εθνικότητας του επενδυτή ή της σημαίας του πλοίου που εκτελεί τις εργασίες.
Η Γαλλία έχει και δικά της συμφέροντα
Στο ίδιο πλαίσιο, παρουσίασε αναφορές του τουρκικού υπουργείου Άμυνας για οδικό χάρτη αμυντικής συνεργασίας Τουρκίας–Γαλλίας. Oι προβλέψεις του περιλαμβάνουν διαβουλεύσεις για θέματα ασφάλειας, ανταλλαγή πληροφοριών, συνεργασία στην αεράμυνα, κοινή εκπαίδευση και επαφές στην αμυντική βιομηχανία.
Ο Καλεντερίδης χρησιμοποίησε αυτές τις αναφορές για να υπογραμμίσει ότι το Παρίσι διατηρεί δικές του σχέσεις και συμφέροντα με την Άγκυρα. Συνεπώς, εκτίμησε, οι ελληνικές αγορές γαλλικών οπλικών συστημάτων δεν εξασφαλίζουν από μόνες τους ότι κάθε γαλλική απόφαση θα ευθυγραμμίζεται με τις ελληνικές επιδιώξεις.
Ξεκαθάρισε, ωστόσο, ότι θα υποδεχθεί θετικά την ολοκλήρωση του έργου, εφόσον γίνει χωρίς να κατοχυρώσει η Τουρκία οποιοδήποτε κυριαρχικό δικαίωμα στις επίμαχες περιοχές. Το κριτήριο που έθεσε είναι το αποτέλεσμα και οι όροι με τους οποίους θα προχωρήσει το καλώδιο.
Καμπανάκι για Ελλάδα! Γαλλία και Τουρκία μπαίνουν σε νέα αμυντική εποχή
Το «πιστεύω» Μητσοτάκη και οι επιφυλάξεις Καλεντερίδη
Σχολιάζοντας τη συνέντευξη του πρωθυπουργού στον Άρη Πορτοσάλτε, ο Καλεντερίδης στάθηκε στη δήλωση:
«Πιστεύω ότι υπάρχει ένα πλαίσιο μέσα στο οποίο το καλώδιο μπορεί να προχωρήσει χωρίς καμία έκπτωση στα κυριαρχικά μας δικαιώματα».
Ο αναλυτής έκρινε ότι η διατύπωση «πιστεύω» δεν συνιστά τη σαφή διαβεβαίωση που απαιτεί η σοβαρότητα του ζητήματος. Ζήτησε συγκεκριμένες εγγυήσεις για το πλαίσιο υλοποίησης, αντί μιας γενικής έκφρασης αισιοδοξίας.
Στην εκπομπή μεταφέρθηκαν επίσης οι πρωθυπουργικές αναφορές στον ευρωπαϊκό χαρακτήρα του έργου, στην ευρωπαϊκή επιδότηση άνω των 600 εκατομμυρίων ευρώ και στη συμμετοχή του γαλλικού επενδυτικού κεφαλαίου Meridiam.
Για τον Καλεντερίδη, το κρίσιμο ερώτημα παραμένει ποιος υπερασπίζεται στην πράξη τα ελληνικά δικαιώματα και με ποιους όρους θα συνεχιστούν οι εργασίες.
Ρούμπιο: Στήριξη στο έργο και «λεπτές ισορροπίες»
Εκτενής ήταν και ο σχολιασμός των δηλώσεων του Αμερικανού υπουργού Εξωτερικών Μάρκο Ρούμπιο, τόσο στη συνέντευξη Τύπου όσο και στη συνέντευξή του στον Αλέξη Παπαχελά.
Ο Καλεντερίδης αναγνώρισε τις αναφορές του Ρούμπιο στην ενεργειακή ασφάλεια, στη διαφοροποίηση των οδών εφοδιασμού και στη σημασία της Ελλάδας ως εταίρου. Εστίασε, όμως, στις επισημάνσεις για «λεπτές ισορροπίες», εμπλοκή άλλων χωρών και ανάγκη αθόρυβης διπλωματικής διαχείρισης.
Ο Αμερικανός υπουργός, όπως παρουσιάστηκε στην εκπομπή, δεν κατονόμασε τις χώρες αυτές. Ο Καλεντερίδης ερμήνευσε την αναφορά ως μήνυμα που αφορά την Τουρκία και προειδοποίησε ότι η αμερικανική επιδίωξη αποφυγής μιας ελληνοτουρκικής σύγκρουσης δεν εγγυάται αυτομάτως την προάσπιση των ελληνικών θέσεων.
«Όταν τηρείς ίσες αποστάσεις ανάμεσα στον επιτιθέμενο και τον αμυνόμενο, στην ουσία στηρίζεις τον επιτιθέμενο», υπογράμμισε.
Επικαλούμενος την κρίση των Ιμίων ως ιστορικό παραλληλισμό, εξέφρασε τον φόβο ότι η αποτροπή της κλιμάκωσης μπορεί να επιδιωχθεί μέσω συμβιβασμών εις βάρος της ελληνικής πλευράς. Πρόκειται για την προειδοποίηση του αναλυτή σχετικά με το ενδεχόμενο μιας τέτοιας διαχείρισης.
Πώς ερμήνευσε η Τουρκία τα μηνύματα του Αμερικανού υπουργού Εξωτερικών από την Αθήνα;
Ιράν: Στρατιωτικά σχέδια και πολιτικός δισταγμός
Στο δεύτερο μέρος της εκπομπής, ο Καλεντερίδης παρουσίασε διεθνή δημοσιεύματα για σχεδιασμούς νέων αμερικανικών επιχειρήσεων κατά του Ιράν και για τη δήλωση Τραμπ ότι δεν θα προηγηθεί επίθεση των αμερικανικών ενδιάμεσων εκλογών της 3ης Νοεμβρίου.
Μεταφέροντας πληροφορίες που απέδωσε στους New York Times, αναφέρθηκε σε σχέδιο σύντομης αλλά σφοδρής επιχείρησης, με στόχους πυραυλικά συστήματα, μη επανδρωμένα αεροσκάφη, ενεργειακές εγκαταστάσεις και δομές διοίκησης.
Τόνισε τις δυσκολίες που, σύμφωνα με τα δημοσιεύματα που παρουσίασε, δημιουργούν η βελτίωση των ιρανικών τακτικών και η πίεση στα αμερικανικά αποθέματα αναχαιτιστικών πυραύλων. Παράλληλα, συνέδεσε τις δηλώσεις περί επίθεσης ή αναβολής της με τις διακυμάνσεις της τιμής του πετρελαίου.
Η εκτίμησή του ήταν ότι η στρατιωτική προετοιμασία δεν προδικάζει την απόφαση για πόλεμο, όσο συνεχίζονται οι διπλωματικές προσπάθειες.
Ουκρανία: Οι διαπραγματεύσεις και οι ενεργειακές επιδιώξεις
Στο κλείσιμο, παρουσίασε πληροφορίες που απέδωσε στο Γαλλικό Πρακτορείο για σχεδιαζόμενες συνομιλίες στο Μαϊάμι μεταξύ Αμερικανών απεσταλμένων, Ουκρανών διαπραγματευτών και Ευρωπαίων αξιωματούχων.
Αναφέρθηκε επίσης σε ουκρανικά πλήγματα στη ρωσική ενδοχώρα και στις αμερικανικές ενεργειακές επιδιώξεις στην Ευρώπη. Κατά την ερμηνεία του, οι προσπάθειες τερματισμού του πολέμου συνδέονται και με επιχειρηματικά συμφέροντα που διαμορφώνουν τις επιλογές της Ουάσιγκτον.
Επιστρέφοντας στο ελληνικό ζήτημα, υπογράμμισε ότι το καλώδιο αποτελεί δοκιμασία για την αξιοπιστία της χώρας. Προειδοποίησε ότι ενδεχόμενη απώλεια δικαιωμάτων ανατολικά της Κρήτης θα συνιστούσε βαριά εθνική ήττα: η Ελλάδα, όπως είπε, έχει υπογράψει μια επώδυνη συμφωνία με την Αίγυπτο και οφείλει να μπορεί να την υποστηρίξει στην πράξη.
-
Αναλύσεις3 εβδομάδες πρινΤο τελεσίγραφο Καλίν την ώρα που η Τουρκία προετοιμάζεται για πόλεμο!
-
Άμυνα3 μήνες πρινΡωσσικό ΜΜΕ: Ελληνικό «μπλόκο» στην απαίτηση για Patriot – Πώς γνωρίζει το Κίεβο απόρρητα στοιχεία για τους πυραύλους μας;
-
ΑΝΑΡΤΗΣΕΙΣ ΜΕ ΣΗΜΑΣΙΑ2 μήνες πρινΠακιστανός με καναδική υπηκοότητα ο υπαίτιος της πυρκαγιάς στον Έβρο! Πιθανόν να μετέφερε μετανάστες
-
GEOPOLITICO1 μήνα πρινΤο διέρρευσε ο Παπαχελάς! Έφεραν τον Καλίν στο Μαξίμου – Τί συζήτησε με τον Μητσοτάκη;
-
Αναλύσεις2 μήνες πρινΚαραγκιούλ: «Αν Ελλάδα, Κύπρος και Ισραήλ επιτεθούν στην Τουρκία, ο χάρτης του Αιγαίου θα αλλάξει»
-
ΑΝΑΡΤΗΣΕΙΣ ΜΕ ΣΗΜΑΣΙΑ2 μήνες πρινΞέσπασμα της μητέρας της Μυρτούς για την υπόθεση Τζαβέντ Ασλάμ: «Δεν ξεχνώ ποτέ» – «Δήμαρχος των Πακιστανών ο Δούκας»
-
GEOPOLITICO3 εβδομάδες πρινΤί λέει Τούρκος δημοσιογράφος για Σάββα Καλεντερίδη; «Έκανε πολύ καλά τη δουλειά του για τη χώρα του – Δεν μπορούσε να τον στριμώξει η ΜİΤ»
-
Αναλύσεις3 μήνες πρινΕάν η Τουρκία απορρίψει τη συμφωνία αποχώρησης από την Κύπρο θα απομακρυνθεί δια της βίας
