Σοβαρά ερωτήματα για τις συνθήκες εργασίας ανήλικων μαθητών σε επαγγελματικές σχολές της Κίνας θέτει δημοσίευμα του The Diplomat, με αφορμή νέα έρευνα του Network of Chinese Human Rights Defenders. Σύμφωνα με το ρεπορτάζ, οι υποχρεωτικές πρακτικές ασκήσεις, που θεωρητικά υπηρετούν την εκπαίδευση και την επαγγελματική κατάρτιση, σε αρκετές περιπτώσεις μετατρέπονται σε μηχανισμό φθηνής και ευάλωτης εργασίας.

Το άρθρο περιγράφει περιπτώσεις μαθητών 16 και 17 ετών που στάλθηκαν σε εργοστάσια για πρακτική, δουλεύοντας βάρδιες 10, 11 και 12 ωρών, ημέρα και νύχτα, ακόμη και Σαββατοκύριακα. Οι τρεις νέοι δεν ολοκλήρωσαν ποτέ την εκπαίδευσή τους: δύο πέθαναν από αυτοκτονία και ένας από σοβαρή ασθένεια που δεν αντιμετωπίστηκε εγκαίρως.

Στην Κίνα, οι πρακτικές είναι υποχρεωτικές για την αποφοίτηση από δευτεροβάθμιες επαγγελματικές σχολές, από τις οποίες αποφοιτούν κάθε χρόνο περίπου 4 εκατομμύρια παιδιά. Όμως, σύμφωνα με την έρευνα, αρκετές από αυτές τις πρακτικές παραβιάζουν τόσο την κινεζική νομοθεσία όσο και διεθνείς κανόνες, καθώς περιλαμβάνουν εξαντλητικά ωράρια, επικίνδυνες συνθήκες, ακατάλληλες αναθέσεις εργασίας και ανεπαρκείς μηχανισμούς προστασίας.

Το πρόβλημα δεν περιορίζεται στις πρακτικές. Το δημοσίευμα αναφέρει ότι εταιρείες στη μεταποίηση, την ψυχαγωγία και τις υπηρεσίες προσλαμβάνουν παιδιά κάτω των 16 ετών, παρά τη ρητή απαγόρευση. Σε μία περίπτωση, 13χρονο παιδί που εργαζόταν σε εργοστάσιο ενδυμάτων στην επαρχία Χεμπέι τραυματίστηκε σοβαρά, με κατάγματα και εγκαύματα που χρειάστηκαν χειρουργική επέμβαση.

Μόνο τον Ιούλιο του 2024, οι αρχές στην Ντονγκουάν της επαρχίας Γκουανγκντόνγκ εξέδωσαν 39 διοικητικές ποινές σε εταιρείες για παραβιάσεις που σχετίζονταν με παιδική εργασία. Ωστόσο, όπως σημειώνει το The Diplomat, η πραγματική έκταση του φαινομένου πιθανότατα είναι πολύ μεγαλύτερη, καθώς πολλά περιστατικά δεν καταγγέλλονται λόγω φόβου αντιποίνων.

Το άρθρο επισημαίνει και το κενό διαφάνειας. Ο ΟΗΕ και η Διεθνής Οργάνωση Εργασίας έχουν ζητήσει επανειλημμένα από το Πεκίνο να καταγράφει και να δημοσιοποιεί αναλυτικά στοιχεία για την παιδική εργασία, όμως τέτοια δημόσια διαθέσιμα δεδομένα δεν υπάρχουν.

Ευθύνες, σύμφωνα με το ρεπορτάζ, δεν έχουν μόνο οι κινεζικές αρχές. Κινεζικές και ξένες εταιρείες, ακόμη και αμερικανικές ή ευρωπαϊκές, που δραστηριοποιούνται ή προμηθεύονται προϊόντα από την Κίνα, οφείλουν να ελέγχουν ουσιαστικά τις αλυσίδες εφοδιασμού τους. Οι πολιτικές ESG δεν αρκούν αν δεν συνοδεύονται από διαφανείς ελέγχους, ετήσια δημοσιοποίηση στοιχείων και πραγματική συμμόρφωση με τα διεθνή εργασιακά πρότυπα.

Το The Diplomat καταλήγει ότι οι πρακτικές των επαγγελματικών σχολών πρέπει να αντιμετωπίζονται ως εκπαιδευτικό εργαλείο και όχι ως δεξαμενή φθηνής εργασίας. Μέχρι να υπάρξουν εγγυήσεις πραγματικής προστασίας, το δημοσίευμα υποστηρίζει ότι οι υποχρεωτικές πρακτικές ως όρος αποφοίτησης πρέπει να σταματήσουν.

Η ουσία είναι σκληρή: παιδιά που πήγαν στο σχολείο, ακολούθησαν τους κανόνες και προσπάθησαν να χτίσουν το μέλλον τους, βρέθηκαν σε συνθήκες εργασιακής εκμετάλλευσης. Και ορισμένα από αυτά πλήρωσαν με τη ζωή τους.

Η δολοφονία του Γκαμχουάρ Χαγιάτ, κορυφαίου λογίου, ποιητή και ακαδημαϊκού της γλώσσας Μπραχούι, έχει προκαλέσει έντονες αντιδράσεις στο Μπαλουχιστάν, όπως γράφει ρεπορτάζ στη Balochistan Post. Ο Χαγιάτ δολοφονήθηκε στις 16 Μαΐου 2026 στην περιοχή Κίλι Μενγκάλ, κοντά στο σπίτι του στη Νόσκι, όταν άγνωστοι ένοπλοι άνοιξαν πυρ εναντίον του.

Το ψευδώνυμο «Γκαμχουάρ» στη γλώσσα Μπραχούι σημαίνει «εκείνος που κουβαλά τον πόνο των άλλων». Για πολλούς στο Μπαλουχιστάν δεν ήταν απλώς λογοτεχνικό όνομα, αλλά περιγραφή του ίδιου του ανθρώπου, ενός δασκάλου και διανοούμενου που έγραψε για τη μνήμη, την απώλεια, την ταυτότητα και τον συλλογικό πόνο του λαού του.

Ο Χαγιάτ δίδασκε στο Government Boys Degree College Noshki, είχε γράψει 30 βιβλία, εκ των οποίων τα οκτώ αναμένονταν να εκδοθούν, και είχε συμβάλει στην ποίηση, την πεζογραφία, τη μετάφραση και τη λογοτεχνική κριτική. Υπήρξε επίσης από τους ιδρυτές του Raskoh Adabi Deewan και της Hotan Culture Academy, δύο φορέων που συνδέθηκαν με τη διάσωση και προώθηση της γλώσσας και του πολιτισμού Μπραχούι.

Σύμφωνα με το δημοσίευμα, οργανώσεις ανθρωπίνων δικαιωμάτων, φοιτητικές ενώσεις και πολιτικοί ακτιβιστές κατήγγειλαν ότι πίσω από τη δολοφονία βρίσκονται ένοπλα δίκτυα που στο Μπαλουχιστάν αποκαλούνται «τάγματα θανάτου». Οι οργανώσεις αυτές καταγγέλλονται από ακτιβιστές και οικογένειες θυμάτων ως ομάδες που λειτουργούν με την ανοχή ή τη στήριξη του πακιστανικού στρατιωτικού κατεστημένου, ενώ οι πακιστανικές αρχές δεν έχουν σχολιάσει δημόσια τις συγκεκριμένες κατηγορίες.

Μετά τη δολοφονία, φοιτητές και κάτοικοι πραγματοποίησαν πορείες μνήμης και αγρυπνίες με κεριά σε Κουέτα, Μουλτάν, Ισλαμαμπάντ και Νόσκι. Οι συμμετέχοντες χαρακτήρισαν τον θάνατό του πλήγμα όχι μόνο για την οικογένειά του, αλλά για τη γλώσσα, την παιδεία και την πνευματική ζωή του Μπαλουχιστάν.

Η κρατούμενη ηγέτιδα της Baloch Yakjehti Committee, δρ Μαχράνγκ Μπαλόχ, χαρακτήρισε τη δολοφονία μέρος μιας ευρύτερης πολιτικής «πνευματικής γενοκτονίας». Υποστήριξε ότι ο Χαγιάτ είχε αντιμετωπίσει χρόνια παρενόχλησης, περιορισμών και επιτήρησης, ενώ ζήτησε ανεξάρτητη και διαφανή έρευνα.

Το ρεπορτάζ συνδέει την υπόθεση με ένα ευρύτερο κλίμα φόβου στο Μπαλουχιστάν. Αναφέρει προηγούμενες δολοφονίες ή εξαφανίσεις διανοουμένων, δημοσιογράφων, εκπαιδευτικών και ακτιβιστών, όπως του Σάμπα Νταστγιάρι, του δημοσιογράφου Αμπντούλ Χακ Μπαλόχ και άλλων δημόσιων προσώπων.

Η Balochistan Post σημειώνει ότι, για πολλούς στο Μπαλουχιστάν, η δολοφονία του Γκαμχουάρ Χαγιάτ δεν είναι μεμονωμένο περιστατικό. Είναι σύμβολο της συρρίκνωσης του χώρου για τη σκέψη, τη λογοτεχνία, τη γλώσσα και την πολιτιστική έκφραση σε μια περιοχή όπου τα βιβλία, οι αίθουσες διδασκαλίας και η ποίηση ζουν πλέον υπό τη σκιά της βίας.