Αναλύσεις

Αλλού τα κακαρίσματα κι αλλού γεννούν οι κότες!

Δημοσιεύτηκε στις

21 Φεβρουαρίου 2020 στις 11:01

από τον

Του Σάββα Καλεντερίδη

Το τελευταίο διάστημα το σημαντικότερο ζήτημα της εξωτερικής μας πολιτικής δεν παίζεται στην Αν. Μεσόγειο, την Λιβύη ή το Αιγαίο.

Παίζεται αλλού.

Την 1^η Φεβρουαρίου τζιχαντιστές, σύμμαχοι του Ερντογάν, σκότωσαν σε περιοχή βορείως του Χαλεπίου, τέσσερις Ρώσους αξιωματικούς των ειδικών δυνάμεων, που ανήκαν στην υπηρεσία πληροφοριών FSB.

Η Ρωσία «χρέωσε» τη δολοφονία στην Τουρκία και απάντησε με πυρά πυροβολικού του στρατού της Συρίας νοτίως του Ιντλίμπ. Οκτώ Τούρκοι στρατιώτες νεκροί.

Η Τουρκία ανταπάντησε με πυρά πυροβολικού εναντίον θέσεων του στρατού της Συρίας, με άγνωστο αριθμό θυμάτων.

Η Συρία ανταπάντησε με πυρά πυροβολικού, με πέντε Τούρκους στρατιώτες νεκρούς, τις 10 Φεβρουαρίου.

Όλο αυτό το διάστημα ο στρατός της Συρίας προήλαυνε και απελευθέρωνε περιοχές που ήταν υπό την κατοχή των τζιχαντιστών από το 2012 και της Τουρκίας από το 2018, μετά την υπογραφή της συμφωνίας Πούτιν-Ερντογάν, στο Σότσι.

Σημειώνεται ότι η όλη επιχείρηση του συριακού στρατού υποστηριζόταν από πυρά της ρωσικής πολεμικής αεροπορίας.

Εν τω μεταξύ, όσο ο στρατός της Συρίας απελευθέρωνε εδάφη, με την υποστήριξη της Ρωσίας, ο Ερντογάν έστελνε στρατεύματα σε ξένη χώρα, στην επαρχία Ιντλίμπ, ενώ ζήτησε και εξασφάλισε λεκτικά την υποστήριξη των ΗΠΑ και του ΝΑΤΟ.

Την ώρα που γράφονται αυτές οι γραμμές, στο έδαφος της Συρίας, στην περιοχή Ιντλίμπ, βρίσκονται πάνω από δέκα χιλιάδες Τούρκοι στρατιώτες και πάνω από δύο χιλιάδες άρματα μάχης, τεθωρακισμένα οχήματα, πυροβόλα και άλλα στρατιωτικά οχήματα.

Όλο αυτό το διάστημα οι ρωσοτουρκικές σχέσεις επιδεινώνονται, με το Ιντλίμπ να αποτελεί τον «Γόρδιο Δεσμό» στις σχέσεις των δύο χωρών.

Όλο αυτό το σκηνικό μοιάζει με μια παγίδα που έστησαν στον Πούτιν και τον Ερντογάν και έχει στόχο τις ρωσοτουρκικές σχέσεις. Το ποιοι έστησαν αυτήν την παγίδα, το γνωρίζουμε, αλλά δεν είναι της παρούσης.

Και ενώ συμβαίνουν όλα αυτά, ο Ερντογάν παρασυρόμενος από τον χαρακτήρα του, δηλώνει ότι θα αρχίσει επιχείρηση εναντίον του συριακού στρατού, αν μέχρι το τέλος του μήνα δεν αποσυρθεί από τα εδάφη που απελευθέρωσε από τους τρομοκράτες ισλαμιστές, συμμάχους της Τουρκίας.

Το συμπέρασμα απ’ όλα αυτά είναι ότι ο Ερντογάν και η Τουρκία, μετά από ένα βραχυχρόνιο ειδύλλιο με τον Πούτιν και τη Ρωσία, μάλλον ξαναγυρνά στη… ζεστή αγκαλιά της Δύσης, του ΝΑΤΟ και των ΗΠΑ.

Και ακριβώς αυτό είναι που κάνει τα τεκταινόμενα στο Ιντλίμπ, το σημαντικότερο εν εξελίξει ζήτημα της ελληνικής εξωτερικής πολιτικής.

Γιατί, άλλη η αξία της Ελλάδας και της Κύπρου για τις ΗΠΑ, με την Τουρκία σφιχταγγαλιασμένη με τη Ρωσία και άλλη με την Τουρκία στο «μαντρί» του ΝΑΤΟ.

Και άλλες οι σχέσεις των ΗΠΑ με τη χώρα μας στην πρώτη περίπτωση και άλλες στη δεύτερη.

Άλλωστε, ο Ερντογάν γυρνώντας στο μαντρί, μπορεί να ζητήσει ανταλλάγματα.

Πάντως, το θέμα αυτό, ούτε καν συζητήθηκε στο Συμβούλιο Εξωτερικής Πολιτικής του συνήλθε τις 10 Φεβρουαρίου.

Πάλι ένα επεισόδιο πίσω είμαστε.

Τέλος, αντί για αντάλλαγμα, ένας Αμερικανός διανοούμενος μας λέει κάτι που θα έπρεπε να πουν Έλληνες πολιτικοί και διπλωμάτες.

Ας δούμε τι λέει, να διδασκόμεθα:

Η Τουρκία πρέπει να πληρώσει ακριβό αντίτιμο επιστροφή της

Του Μάικλ Ρούμπιν*, 19 Φεβρουαρίου 2020.

Ο Πρόεδρος της Τουρκίας Ρ.Τ. Ερντογάν απειλεί να πολεμήσει απευθείας με το συριακό στρατό εάν ο Σύρος Πρόεδρος Μπασάρ Ασάντ δεν σταματήσει την επίθεσή του στο Idlib, την τελευταία σημαντική ζώνη που ελέγχεται από τη Συριακή Αντιπολίτευση. Ενώ ο Ερντογάν φαντάστηκε τον εαυτό του ως δάσκαλο της τακτικής, μαθαίνει τώρα ότι ήταν ο Ρώσος πρόεδρος Βλαντιμίρ Πούτιν που τον έπαιζε στα δάχτυλά του. Ο Ερντογάν απέρριψε συμμαχία δεκαετιών με τις Ηνωμένες Πολιτείες για μια σύντομη σχέση, μόνο για να ανακαλύψει ότι η επαγγελματική προσφορά αγάπης του Πούτιν ήταν για πιο περιορισμένους στόχους.

Δεν είναι η πρώτη φορά που ο Ερντογάν έχει βρεθεί εκτός παιχνιδιού. Αλλά, αφού σκόπιμα απορρίπτει τη σχέση της Τουρκίας με τις Η.Π.Α., είναι ώρα η Ουάσινγκτον να παίξει σκληρά. Εκείνοι που λένε ότι πέρα από τον Ερντογάν, η Τουρκία είναι πολύ σημαντική για τις ΗΠΑ για να της γυρίσουν την πλάτη, πιθανότατα υποτιμούν τον διαβρωτικό αντίκτυπο 17 χρόνων Ερντογανισμού, την υποκίνηση και την κατήχηση που μεταδίδονται μέσω των μηνυμάτων ή τη διδασκαλία στα σχολεία της Τουρκίας και τη δημογραφική αλλοίωση.

Αν ο Ερντογάν κάνει έναν ρεαλιστικό υπολογισμό ότι δεν μπορεί πλέον να εμπιστευτεί τη Μόσχα και θέλει μεγαλύτερη εξισορρόπηση με την Ουάσινγκτον, τότε ο Λευκός Οίκος, το Κογκρέσο και το Στέιτ Ντιπάρτμεντ θα πρέπει να εξετάσουν το ενδεχόμενο να επιτρέψουν στην Τουρκία να γυρίσει πίσω στην ομάδα αλλά μόνο με ένα αντίτιμο.

Έχουν περάσει περισσότερα από 45 χρόνια από τότε που οι τουρκικές δυνάμεις εισέβαλαν στην Κύπρο. Ο στόχος της Τουρκίας ήταν να εμποδίσει την κυπριακή κυβέρνηση και το ελληνικό στρατιωτικό καθεστώς να σχεδιάσουν την Ένωση, που θα μπορούσε να θέσει σε κίνδυνο την εθνική τουρκική μειονότητα της Κύπρου. Ακόμα κι αν αυτό το κίνητρο ίσχυε, η κρίση πέρασε σύντομα. Η ελληνική χούντα κατέρρευσε και η Ελλάδα πέρασε στη δημοκρατία το Νοέμβριο του 1974. Οποιοσδήποτε λόγος για να παραμείνουν στην Κύπρο οι τουρκικές δυνάμεις εξέλειπε.

Ωστόσο, η Τουρκία είχε άλλα σχέδια.

Αυτό που ξεκίνησε ουσιαστικά ως αποστολή διάσωσης μιας πολιορκημένης μειονότητας, μετατράπηκε σε μια ανοικτή και ιμπεριαλιστική αρπαγή γης που σήμερα χαρακτηρίζεται από τη μεταφορά μη Κύπριων εποίκων στην τουρκική ζώνη, αυτοανακηρυγμένης ως ανεξάρτητη Τουρκική Δημοκρατία της Βόρειας Κύπρου, την οποία μόνο η Άγκυρα αναγνωρίζει και την κλοπή των κυπριακών πόρων που, εάν αφεθούν στα κυπριακά χέρια, θα μπορούσαν να ωφελήσουν και να ενώσουν όλους τους Κύπριους, ανεξαρτήτως θρησκείας και εθνότητας.

Δυστυχώς, τα ιμπεριαλιστικά σχέδια της Τουρκίας στην Κύπρο έχουν γίνει κανόνας και όχι εξαίρεση.

Οι τουρκικές δυνάμεις έχουν εισβάλει στο Ιράκ και αρνούνται να φύγουν. Και τα τελευταία δύο χρόνια, η Τουρκία κατέλαβε, επίσης, ευρείες περιοχές συριακής επικράτειας, πρώτα στην Αφρίν και πιο πρόσφατα ανατολικά του Ευφράτη.

Σε αντίθεση με τους ισχυρισμούς της τουρκικής κρατικής τηλεόρασης, ο Ερντογάν δεν διέταξε τις τουρκικές δυνάμεις να μπουν στη Συρία για να καταπολεμήσουν την τρομοκρατία. Εξάλλου, δεν μπορούσε να παράσχει αποδείξεις ότι είχε ξεκινήσει κάποια τρομοκρατική επίθεση από περιοχές που ελέγχονταν από τις Συριακές Δημοκρατικές Δυνάμεις αφού, πράγματι, οι συριακές κουρδικές δυνάμεις είχαν διασφαλίσει τα σύνορα και εμπόδιζαν την τρομοκρατία.

Αντίθετα, ο Ερντογάν θέλησε:

Πρώτον να κάνει εθνοκάθαρση στην περιοχή των Κούρδων και να λεηλατήσει τους πόρους τους,

Δεύτερον, να προκαλέσει στους Τούρκους έντονα και παθιασμένα εθνικά αισθήματα για να αποσπάσει την προσοχή του κοινού από την ύφεση και,

Τρίτον, να διεκδικήσει τον τίτλο του στρατιωτικού ήρωα, προκειμένου να εδραιώσει την κληρονομιά του πιο μεγάλου ηγέτη από την εποχή του Μ. Κεμάλ, ο οποίος ίδρυσε τη σύγχρονη Τουρκία πριν από περίπου έναν αιώνα.

Ήταν ένα κυνικό σχέδιο και ο Ερντογάν δεν έχει κανέναν άλλον να κατηγορεί παρά μόνο τον εαυτό του για την αποτυχία του.

Το στρατιωτικό αντίτιμο της αποτυχίας αυτής θα είναι δύσκολο για όλους τους Τούρκους να το καταβάλλουν.

Όπως η Σαουδική Αραβία ανακάλυψε με την Υεμένη ότι είναι πολύ πιο εύκολο να στείλει δυνάμεις παρά να τις απομακρύνει.

Και όπως οι Η.Π.Α. έχουν ανακαλύψει στο Βιετνάμ, το Ιράκ, το Αφγανιστάν και αλλού, ότι δεν υπάρχει σε αυτές τις περιπτώσεις εύκολη επιτυχία.

Το διπλωματικό τίμημα θα πρέπει επίσης να είναι υψηλό.

Αμερικανοί διπλωμάτες, όπως ο πρώην πρεσβευτής των ΗΠΑ στην Άγκυρα Jim Jeffrey, λένε ότι η Αμερική χρειάζεται την Τουρκία.

Στην πραγματικότητα, τα πράγματα έχουν αντιστραφεί: Η Τουρκία χρειάζεται την Αμερική.

Ωστόσο, το τίμημα οποιασδήποτε διπλωματικής υποστήριξης θα πρέπει να είναι υψηλό:

Τίποτα λιγότερο από την πλήρη απόσυρση όλων των τουρκικών δυνάμεων και των εποίκων από την Κύπρο, το Ιράκ και τη Συρία.

*Ο Μάικλ Ρούμπιν είναι συνεργάτης του Washington Examiner’s Beltway Confidential blog, μόνιμος υπότροφος στο American Enterprise Institute και πρώην αξιωματούχος του Πενταγώνου.

H μετάφραση από τα αγγλικά είναι του Παντελή Σαββίδη

Δημοσιεύεται στην εφημερίδα δημοκρατία και το pontos-news

Σχετικά θέματα

Σταύρος Καλεντερίδης

Ο Σταύρος Καλεντερίδης, ξεκίνησε τις σπουδές του στην Αθήνα, σπουδάζοντας Πολιτική Επιστήμη στο Εθνικό Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών. Έπειτα από τέσσερα χρόνια συμμετοχής στα φοιτητικά όργανα συνδιοίκησης της σχολής του και σε διάφορες οργανώσεις νέων, αποφάσισε να συνεχίσει τις σπουδές του στο εξωτερικό. Στη Βοστόνη των Η.Π.Α. ολοκλήρωσε δύο μεταπτυχιακά προγράμματα, στις Διεθνείς Σχέσεις (Αμερικανική εξωτερική πολιτική) και στην Επικοινωνία (Πολιτική Επικοινωνία), ενώ παράλληλα εργάστηκε στο Ελληνικό Προξενείο της Βοστόνης, στη σχολή του ως βοηθός έρευνας και σε δύο πολιτικές καμπάνιες Αμερικανών πολιτικών (Δημοκρατικών – Ρεπουμπλικάνων). Μετά από τρία χρόνια στις Η.Π.Α., άκουσε το κάλεσμα της πατρίδας του και επέστρεψε πίσω με μεγάλο πόθο για προσφορά στην Ελλάδα. Υπήρξε ιδρυτικό μέλος δύο κοινωφελών οργανισμών, του δέλτα – πολιτική επανάσταση (πολιτικός οργανισμός) και της Λεοντίδας (ίδρυμα προώθησης θεμάτων ιστορίας, πολιτισμού και δημοκρατίας). Σήμερα ζει και εργάζεται στην Αθήνα, ασχολείται με διάφορα εγχειρήματα πολιτικής διπλωματίας και δημοκρατίας, γράφει πολιτικά άρθρα, σχολιάζει την επικαιρότητα και συνεχίζει την προσωπική του μελέτη στην ιστορία και την πολιτική φιλοσοφία.

Συνέχεια ανάγνωσης

Αναλύσεις

Ελλάδα – Αζερμπαϊτζάν: Πού βρίσκονται τα όρια της οικονομικής διπλωματίας;

Όταν η Αθήνα διευρύνει τη συνεργασία της με το Αζερμπαϊτζάν, ενώ διεθνείς θεσμοί καταγγέλλουν παραβιάσεις ανθρωπίνων δικαιωμάτων, η ελληνική κυβέρνηση οφείλει να απαντήσει σε ένα κρίσιμο ερώτημα: πού βρίσκονται τα όρια της οικονομικής διπλωματίας;

Δημοσιεύτηκε

51 λεπτά πριν

στις

11 Οκτωβρίου 2026

από τον

Αρντασές Γιαγουπιάν

Γράφει ο Αρντασές Γιαγουπιάν

Την 1η Οκτωβρίου 2026, η Αθήνα φιλοξένησε την 6η Σύνοδο της Μικτής Διυπουργικής Επιτροπής Οικονομικής, Βιομηχανικής και Τεχνολογικής Συνεργασίας Ελλάδας–Αζερμπαϊτζάν, την πρώτη από το 2013. Στόχος ήταν η περαιτέρω διεύρυνση των διμερών οικονομικών σχέσεων, με έμφαση στην ενέργεια, στις επενδύσεις, στις μεταφορές, στις υποδομές και στον τουρισμό. Υπογράφηκε, μάλιστα, κοινό πρόγραμμα τουριστικής δράσης για την περίοδο 2026–2028.

Η οικονομική συνεργασία μεταξύ κρατών δεν αποτελεί από μόνη της πρόβλημα. Το πολιτικό ζήτημα προκύπτει όταν η ανάπτυξη αυτών των σχέσεων δεν συνοδεύεται από ανάλογη διπλωματική πίεση για τον σεβασμό των ανθρωπίνων δικαιωμάτων. Και στην περίπτωση του Αζερμπαϊτζάν, οι λόγοι για να τεθούν τέτοια ερωτήματα είναι συγκεκριμένοι και σοβαροί.

Ο Αλίγιεφ «επιτίθεται» στην Τουρκία; Τι λέει πραγματικά η ομιλία του

Την ίδια περίοδο, ελληνικά δημοσιεύματα παρουσίασαν τις δηλώσεις του προέδρου του Αζερμπαϊτζάν Ιλχάμ Αλίγιεφ στο 8ο Συνέδριο του κυβερνώντος κόμματος YAP, που πραγματοποιήθηκε στο Μπακού στις 2 Οκτωβρίου 2026, ως αιχμηρό μήνυμα προς την Άγκυρα. Ορισμένα έφτασαν να μιλούν για «χαστούκι» στον Ερντογάν και για ρήγμα στη στρατηγική συμμαχία των δύο χωρών.

Ο Αλίγιεφ υπογράμμισε ότι το Αζερμπαϊτζάν δεν χρειάζεται ξένη κηδεμονία, ότι κανείς δεν πρέπει να παρεμβαίνει στις εσωτερικές του υποθέσεις και ότι η χώρα αγόρασε τα όπλα της με δικά της χρήματα, σε τιμές της διεθνούς αγοράς. Επέμεινε, επίσης, στην ανάγκη να προστατευθεί ο ιδεολογικός χώρος της χώρας από ξένες επιρροές.

Οι δηλώσεις αυτές έχουν πολιτική σημασία. Ωστόσο, υπάρχει μια κρίσιμη λεπτομέρεια: στην επίσημη ομιλία του ο Αλίγιεφ δεν κατονομάζει την Τουρκία ως αποδέκτη αυτών των αιχμών. Η σύνδεση των δηλώσεων με υποτιθέμενες τουρκικές πιέσεις για τη μαντίλα στα σχολεία του Αζερμπαϊτζάν, με την αντιπαράθεση για τον ρόλο της Τουρκίας στον πόλεμο του 2020 στο Ναγκόρνο Καραμπάχ (Αρτσάχ), ή με τις σχέσεις Μπακού–Ισραήλ αποτελεί ερμηνεία που χρειάζεται ανεξάρτητη τεκμηρίωση.

Επομένως, δεν υπάρχουν επαρκή στοιχεία για να μιλήσουμε ήδη για ρήγμα στην τουρκοαζερική συμμαχία. Υπάρχει, όμως, ένα ενδιαφέρον πολιτικό ερώτημα: μέχρι ποιο σημείο το Μπακού επιθυμεί να διατηρεί τη στρατηγική συμμαχία με την Άγκυρα, χωρίς να επιτρέπει στην Τουρκία να εμφανίζεται ως ο προστάτης ή ο καθοδηγητής του;

Για την Ελλάδα, το ζήτημα έχει ιδιαίτερο ενδιαφέρον. Η Αθήνα δεν πρέπει να συγχέει την επιθυμία του Αζερμπαϊτζάν να εμφανίζεται ως ανεξάρτητος περιφερειακός παράγοντας με οποιαδήποτε ουσιαστική μεταβολή της πολιτικής του. Ακόμη και αν υπάρχουν επιμέρους διαφωνίες μεταξύ Άγκυρας και Μπακού, αυτές δεν αναιρούν από μόνες τους τη στρατιωτική και πολιτική συνεργασία τους.

Η ουσία, συνεπώς, δεν βρίσκεται στο αν ο Αλίγιεφ «έριξε χαστούκι» στον Ερντογάν. Βρίσκεται στο αν οι δηλώσεις του θα συνοδευτούν από συγκεκριμένες πολιτικές πράξεις και αν θα επηρεάσουν τη συνεργασία των δύο χωρών σε ζητήματα που αφορούν άμεσα την Κύπρο, την Αρμενία και το Αρτσάχ.

Και αυτό είναι το σημείο στο οποίο οφείλει να εστιάσει η ελληνική εξωτερική πολιτική: όχι στους εντυπωσιακούς τίτλους περί ρήξης, αλλά στις πραγματικές στρατηγικές επιλογές των δύο κυβερνήσεων, την ώρα που η Ελλάδα διευρύνει την οικονομική της συνεργασία με το Μπακού.

Το πραγματικό χαστούκι στην Τουρκία θα ήταν μια τοποθέτηση στο θέμα της Κύπρου. Αλλά ξέρουμε καλά πως στο παρελθόν οποιαδήποτε τοποθέτηση από το Μπακού ήταν θετική προς την Τουρκική κατοχή, ακόμα και αναγνώρισης των κατεχομένων εδαφών της Κύπρου, από τον Αλίεφ.

Ποιά η θέση του Αζερμπαϊτζάν στην πολιτική σκηνή; Οι 19 Αρμένιοι κρατούμενοι και η διεθνής κατακραυγή

Η Αρμενία έθεσε ενώπιον των Ηνωμένων Εθνών το ζήτημα των 19 Αρμενίων που εξακολουθούν να κρατούνται από το Αζερμπαϊτζάν, χαρακτηρίζοντάς το επείγον ανθρωπιστικό ζήτημα. Ανάμεσά τους βρίσκονται πρώην ηγετικά στελέχη του Αρτσάχ, τα οποία συνελήφθησαν μετά την αζερική στρατιωτική επίθεση του Σεπτεμβρίου 2023 και την αναγκαστική έξοδο του αρμενικού πληθυσμού από την πατρίδα του.

Οι δικαστικές διαδικασίες στο Μπακού και οι βαριές ποινές που επιβλήθηκαν σε Αρμένιους κρατουμένους έχουν προκαλέσει έντονες αντιδράσεις. Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο έχει ζητήσει την άμεση και άνευ όρων απελευθέρωση των Αρμενίων πολιτικών κρατουμένων και αιχμαλώτων πολέμου, καθώς και τον σεβασμό των θεμελιωδών δικαιωμάτων τους.

Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο θέτει όρους στο Αζερμπαϊτζάν — Θα τους λάβει υπόψη η Αθήνα;

Στις 8 Οκτωβρίου, το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο υιοθέτησε ψήφισμα με το οποίο καταδικάζει τη συστηματική καταστολή της αντιπολίτευσης, των ανεξάρτητων μέσων ενημέρωσης και της κοινωνίας των πολιτών στο Αζερμπαϊτζάν. Απαιτεί την άμεση και άνευ όρων απελευθέρωση των πολιτικών κρατουμένων, με ιδιαίτερη αναφορά στους ηγέτες της αντιπολίτευσης, στους υπερασπιστές των ανθρωπίνων δικαιωμάτων, καθώς και στους Αρμένιους πολιτικούς κρατουμένους και αιχμαλώτους πολέμου, συμπεριλαμβανομένων των πρώην ανώτατων αξιωματούχων του Αρτσάχ. Παράλληλα, ζητεί να εξεταστούν στοχευμένες κυρώσεις κατά υπευθύνων αξιωματούχων, ενώ καθιστά σαφές ότι η περαιτέρω εμβάθυνση των σχέσεων ΕΕ–Αζερμπαϊτζάν πρέπει να συνδέεται με συγκεκριμένη πρόοδο στα ανθρώπινα δικαιώματα και την απελευθέρωση όσων κρατούνται για πολιτικούς λόγους.

Το μήνυμα είναι σαφές: οι οικονομικές και ενεργειακές σχέσεις με το Μπακού δεν μπορούν να αντιμετωπίζονται σαν να μην υπάρχουν οι πολιτικές διώξεις και η παράνομη κράτηση Αρμενίων. Επομένως, όταν η Ελλάδα συμμετέχει σε κοινές οικονομικές επιτροπές και επιχειρηματικά φόρουμ με το Αζερμπαϊτζάν, το εύλογο ερώτημα είναι αν θα συνταχθεί με την ευρωπαϊκή απαίτηση για απτά αποτελέσματα ή αν θα περιοριστεί στην προώθηση των οικονομικών συμφερόντων της.

Η Ουάσιγκτον ζητά να σταματήσει η στρατιωτική βοήθεια

Στις 7 Οκτωβρίου, η Αρμενική Εθνική Επιτροπή Αμερικής (ANCA) ανακοίνωσε ότι 101 μέλη του αμερικανικού Κογκρέσου —26 γερουσιαστές και 75 μέλη της Βουλής των Αντιπροσώπων— υπέγραψαν διακομματική και διακοινοβουλευτική επιστολή προς τον υπουργό Εξωτερικών Μάρκο Ρούμπιο, ζητώντας να ανασταλεί η αμερικανική στρατιωτική βοήθεια προς το Αζερμπαϊτζάν, εφόσον το Μπακού δεν προχωρήσει σε ουσιαστικά βήματα για την αντιμετώπιση των καταγγελλόμενων παραβιάσεων.

Την πρωτοβουλία συντόνισαν οι γερουσιαστές Gary Peters και Adam Schiff και οι βουλευτές Gus Bilirakis και Frank Pallone. Η επιστολή επικαλείται την κράτηση και καταδίκη Αρμενίων, την καταστροφή αρμενικής χριστιανικής πολιτιστικής κληρονομιάς και τη συνεχιζόμενη παρουσία αζερικών στρατιωτικών δυνάμεων σε διεθνώς αναγνωρισμένο αρμενικό έδαφος.

Στο επίκεντρο βρίσκεται το Άρθρο 907 του αμερικανικού Νόμου περί Υποστήριξης της Ελευθερίας, το οποίο περιορίζει την κρατική βοήθεια προς το Αζερμπαϊτζάν, αλλά προβλέπει δυνατότητα προεδρικής εξαίρεσης. Η κυβέρνηση Τραμπ επανέφερε την εξαίρεση το 2025 και την παρέτεινε το 2026, επιτρέποντας εκ νέου τη στρατιωτική βοήθεια.

Οι νομοθέτες ζητούν από την κυβέρνηση να αξιοποιήσει αυτό το εργαλείο πίεσης, συνδέοντας τη βοήθεια με συγκεκριμένα αποτελέσματα: την απελευθέρωση των Αρμενίων κρατουμένων, την προστασία της πολιτιστικής κληρονομιάς και την αποχώρηση των αζερικών δυνάμεων από αρμενικά εδάφη.

Η εξέλιξη έχει ιδιαίτερη σημασία. Δεν πρόκειται μόνο για μια πρωτοβουλία Αρμενίων της διασποράς, αλλά για μια διακομματική παρέμβαση με συμμετοχή μελών και των δύο σωμάτων του αμερικανικού Κογκρέσου.

Η υπόθεση August Hanning και τα ερωτήματα για το Αζερμπαϊτζάν

Ένα ακόμη ζήτημα που απαιτεί προσοχή είναι η υπόθεση του August Hanning, πρώην επικεφαλής της γερμανικής υπηρεσίας εξωτερικών πληροφοριών BND, την οποία διηύθυνε από το 1998 έως το 2005.

Στις 6 Οκτωβρίου 2026, ο Hanning συνελήφθη στη Γερμανία ως ύποπτος για κατασκοπεία και εσχάτη προδοσία. Σύμφωνα με δημοσιεύματα του Der Spiegel και άλλων γερμανικών μέσων, οι ερευνητές εξετάζουν την πιθανότητα να είχε έρθει σε επαφή με πρόσωπο που συνδεόταν με τις υπηρεσίες πληροφοριών του Αζερμπαϊτζάν και να είχε συντάξει ανάλυση για ξένη υπηρεσία πληροφοριών, αξιοποιώντας απόρρητες πληροφορίες που φέρεται να είχε προμηθευτεί μέσω πρώην συνεργάτη του.

Η αζερική πλευρά αρνήθηκε οποιαδήποτε εμπλοκή στην υπόθεση. Επομένως, οι καταγγελίες πρέπει να αντιμετωπίζονται ως αντικείμενο έρευνας και όχι ως αποδεδειγμένα γεγονότα ή τελεσίδικα συμπεράσματα για την ευθύνη του Hanning ή του Αζερμπαϊτζάν.

Ωστόσο, η υπόθεση αναδεικνύει ερωτήματα για τις μεθόδους με τις οποίες κράτη επιδιώκουν να αποκτήσουν επιρροή στο εξωτερικό. Η διερεύνησή της από τις γερμανικές αρχές καθιστά σαφές ότι πρόκειται για ζήτημα εθνικής ασφάλειας και θεσμικής αξιοπιστίας, όχι απλώς για μια διπλωματική διαφωνία.

Δεν πρέπει, άλλωστε, να παραβλέπουμε ότι στην Ελλάδα έχουν συλληφθεί Αζέροι με την κατηγορία της κατασκοπείας σε στρατηγικής σημασίας στρατιωτικές εγκαταστάσεις, με χαρακτηριστική την υπόθεση της Σούδας, όπου τον Μάιο του 2026 ελληνικό δικαστήριο καταδίκασε έναν Αζέρο υπήκοο σε επτά χρόνια και έναν μήνα φυλάκισης, γεγονός που καθιστά ακόμη πιο επιτακτική την ανάγκη η Αθήνα να αξιολογεί τις σχέσεις της με το Μπακού και υπό το πρίσμα της εθνικής ασφάλειας.

Και η Ελλάδα; Ποιες αρχές υπηρετεί η Αθήνα;

Μέσα σε αυτό το διεθνές περιβάλλον, η ελληνική κυβέρνηση επέλεξε να προχωρήσει στην περαιτέρω εμβάθυνση της οικονομικής συνεργασίας με το Μπακού. Το επίσημο ανακοινωθέν της 1ης Οκτωβρίου δίνει έμφαση στις οικονομικές ευκαιρίες, στην ενέργεια, στις επενδύσεις και στη συνδεσιμότητα. Δεν καταγράφει, όμως, κάποια δημόσια δέσμευση που να συνδέει την πρόοδο αυτής της συνεργασίας με τα ζητήματα των ανθρωπίνων δικαιωμάτων και της απελευθέρωσης των πολιτικών κρατουμένων. Αυτό δεν αποδεικνύει ότι τα ζητήματα δεν συζητήθηκαν σε διπλωματικό επίπεδο, αφήνει, ωστόσο, εύλογα ερωτήματα για τις προτεραιότητες της Αθήνας.

Η Ελλάδα είναι κράτος-μέλος της Ευρωπαϊκής Ένωσης, έχει αναγνωρίσει τη Γενοκτονία των Αρμενίων και διατηρεί ιστορικούς και πολιτιστικούς δεσμούς με τον αρμενικό λαό. Παράλληλα, η Κύπρος εξακολουθεί να βιώνει τις συνέπειες της τουρκικής εισβολής και κατοχής, ενώ το Αζερμπαϊτζάν διατηρεί στενή στρατηγική σχέση με την Τουρκία. Αυτή η πραγματικότητα καθιστά αναγκαία μια συνεπή ελληνική εξωτερική πολιτική, η οποία να λαμβάνει υπόψη όχι μόνο τα οικονομικά συμφέροντα, αλλά και τις αρχές της κυριαρχίας, του διεθνούς δικαίου και του σεβασμού των ανθρωπίνων δικαιωμάτων.

Τι σημαίνουν, όμως, στην πράξη τα ευρωπαϊκά ιδεώδη της δημοκρατίας, της ελευθερίας, της ανθρώπινης αξιοπρέπειας και του κράτους δικαίου; Είναι αρχές που επικαλούμαστε μόνο όταν εξυπηρετούν τις πολιτικές μας επιλογές ή δεσμεύσεις που πρέπει να εφαρμόζονται και όταν διακυβεύονται οικονομικά συμφέροντα; Η Ελλάδα δεν είναι υποχρεωμένη να διακόψει κάθε οικονομική σχέση με το Αζερμπαϊτζάν ούτε να υιοθετήσει άκριτα κάθε αντίθετη θέση για συνεργασία. Οφείλει, όμως, να εξηγεί πώς συμβιβάζει την οικονομική της διπλωματία με τις ευρωπαϊκές της δεσμεύσεις, την ιστορική της μνήμη και την υπεράσπιση των δικαιωμάτων των λαών.

Η αντίφαση γίνεται εντονότερη όταν το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο ζητά την απελευθέρωση των πολιτικών κρατουμένων και των Αρμενίων ομήρων, καθώς και τη σύνδεση των μελλοντικών σχέσεων ΕΕ–Αζερμπαϊτζάν με απτή πρόοδο στα ανθρώπινα δικαιώματα, ενώ η Αθήνα προβάλλει νέες δυνατότητες συνεργασίας χωρίς να δημοσιοποιεί ανάλογες προϋποθέσεις.

Η ελληνική κυβέρνηση θα μπορούσε να αξιοποιήσει τις διπλωματικές της σχέσεις για να ζητήσει συγκεκριμένες εγγυήσεις, να στηρίξει ευρωπαϊκές πρωτοβουλίες και να απαιτήσει διαφάνεια σχετικά με τις συνθήκες κράτησης και τις δικαστικές διαδικασίες. Θα μπορούσε, επίσης, να υποστηρίξει μια σαφή ευρωπαϊκή πολιτική που να συνδέει την περαιτέρω αναβάθμιση των σχέσεων με το Αζερμπαϊτζάν με μετρήσιμα αποτελέσματα στον τομέα των ανθρωπίνων δικαιωμάτων.

Το ερώτημα, επομένως, δεν είναι αν η Ελλάδα πρέπει να έχει οικονομικές σχέσεις με το Αζερμπαϊτζάν. Είναι αν η Αθήνα μπορεί να υπερασπίζεται ταυτόχρονα τα εθνικά της συμφέροντα, την Κυπριακή Δημοκρατία, το διεθνές δίκαιο και τα ευρωπαϊκά ιδεώδη, χωρίς να εφαρμόζει διαφορετικά μέτρα και σταθμά ανάλογα με τον συνομιλητή της. Η βίαιη εκτόπιση 120000 γηγενών Αρμενίων, υπό συνθήκες που έχουν προκαλέσει σοβαρές καταγγελίες για εθνοκάθαρση και γενοκτονία, δεν μπορεί να αντιμετωπίζεται ως δευτερεύον ζήτημα ιδίως όταν η Ελλάδα πρεσβεύει τις αρχές της ελευθερίας, της δημοκρατίας, της ανθρώπινης αξιοπρέπειας και του διεθνούς δικαίου.

Η εξωτερική πολιτική δεν κρίνεται μόνο από τις συμφωνίες που υπογράφει μια χώρα, αλλά και από τις αρχές που αρνείται να εγκαταλείψει για να τις πετύχει.

Συνέχεια ανάγνωσης

GEOPOLITICO

Το μυστήριο του Σαμουήλ: Ο τάφος, οι επιγραφές και η μάχη για την Ιστορία

Οι «Ανιχνεύσεις» ανοίγουν τον φάκελο του Σαμουήλ, εξετάζοντας την άνοδο των Κομητόπουλων, τη σύγκρουση με το Βυζάντιο και τη διεκδίκηση της βουλγαρικής κρατικής διαδοχής. Στο επίκεντρο βρίσκονται οι Πρέσπες, η βασιλική του Αγίου Αχιλλίου και η Αχρίδα, μαζί με τον ρόλο της ελληνικής γλώσσας και του βυζαντινού πολιτισμού.

Δημοσιεύτηκε

2 ώρες πριν

στις

11 Οκτωβρίου 2026

από τον

Παντελής Σαββίδης

Ποιος ήταν ο Σαμουήλ και τι χαρακτήρα είχε το κράτος του; Πώς συνδέθηκε ένας μεσαιωνικός ηγεμόνας με τη νεότερη εθνική αφήγηση των Σκοπίων; Και τι αποκαλύπτουν οι ιστορικές πηγές, οι επιγραφές και οι ανασκαφές στη Μακεδονία;

Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει η αφήγηση του Νίκου Μουτσόπουλου για την ανακάλυψη του τάφου που αποδίδει στον Σαμουήλ. Παράλληλα, καταγράφονται διαφορετικές επιστημονικές εκτιμήσεις για την επιγραφή του Αγίου Γερμανού και συζητείται η σύνθετη πληθυσμιακή και πολιτισμική φυσιογνωμία του κράτους.

Η συζήτηση φτάνει μέχρι τον μακεδονισμό και τη συγκρότηση της ομόσπονδης δημοκρατίας στη Γιουγκοσλαβία του Τίτο: πώς χρησιμοποιήθηκε το μεσαιωνικό παρελθόν για να θεμελιωθεί μια νεότερη ταυτότητα;

Μια εκπομπή για τη Μακεδονία, τα τεκμήρια και την πολιτική χρήση της Ιστορίας.

Συνέχεια ανάγνωσης

GEOPOLITICO

Άλμα στον θόλο της αεράμυνας

Αγορά τρίτου BARAK MX, ήρθαν μονάδες του Drone dome, στον δρόμο το IRON BEAM (λέιζερ) και στο πλάνο το IRON DOME

Δημοσιεύτηκε

3 ώρες πριν

στις

11 Οκτωβρίου 2026

από τον

Γιάννος Χαραλαμπίδης

Του Δρ. Γιάννου Χαραλαμπίδη, ΣΗΜΕΡΙΝΗ

Άλμα αεράμυνας διενεργείται από την Εθνική Φρουρά για να κλείσει ένας θόλος αεράμυνας, ανάλογος με εκείνο της «Ασπίδας του Αχιλλέα». Η Κυβέρνηση έχει προχωρήσει σε παραγγελία μιας τρίτης συστοιχίας του αντιαεροπορικού αντιβαλλιστικού συστήματος BARAK MX, συστοιχιών ενίσχυσης της αεράμυνας της Κυπριακής Δημοκρατίας, συστοιχιών DRONE DOME και δύο συστημάτων λέιζερ LITE BEAM από το Ισραήλ, που θα αναπτυχθούν στο νησί σε λογικό χρονικό διάστημα. Μέρος των συστοιχιών DRONE DOME βρίσκεται ήδη στην Κύπρο για να κλείσει την τρύπα της χαμηλής ζώνης αεράμυνας και δη για την προστασία των BARAK MX. Είναι, ταυτοχρόνως, στα πλάνα της Εθνικής Φρουράς η αγορά και του IRON DOME με βεληνεκές 70 χιλιόμετρα, προκειμένου να αντικατασταθούν τα ρωσικά αντιαεροπορικά συστήματα BUK.

Τα F-16, ΗΠΑ και Ισραήλ

Η όλη αρχιτεκτονική ενισχύει την υφιστάμενη αντιαεροπορική προστασία σε πολυεπίπεδο σύστημα αποτροπής – σύστημα ζωνών – με δυνατότητες αντιμετώπισης απειλών διαφορετικής εμβέλειας, ταχύτητας, τεχνολογίας και κόστους. Σε αυτόν τον σχεδιασμό περιλαμβάνονται, επίσης, τα 4 ελληνικά F-16, που ανήκουν και αυτά σε συγκεκριμένο σχεδιασμό για την υποστήριξη της Κύπρου σε περίοδο κρίσης. Επειδή, βεβαίως, η Τουρκία ενοχλείται από τις εξελίξεις αυτές, καθότι ουδόλως θέλει την ενίσχυση της αποτροπής των Ελλήνων της Κύπρου, είναι θυμωμένη. Ένα, δε, από τα ζητήματα που θα πρέπει να έχει πάντα κάποιος υπ’ όψιν, είναι τις απειλές της, τις οποίες κανείς δεν δικαιούται να υποτιμά. Γι’ αυτό θα πρέπει να επισημανθεί ότι το Ισραήλ εξασφαλίζει την ανάπτυξη των οπλικών συστημάτων που αγοράζει η Κύπρος από το ίδιο. Είναι, δε, οι αγορές αυτές με την ανοχή των ΗΠΑ, αφού εντάσσονται ως εργαλεία αυτοάμυνας και περιφερειακής ασφάλειας. Σε αυτή την περιφερειακή ασφάλεια εμπίπτει και η Βάση Ανδρέας Παπανδρέου, η οποία, κατόπιν συμφωνίας με την Κυπριακή Δημοκρατία, χρησιμοποιείται από τους Αμερικανούς.

BARAK MX: Η αντιαεροπορική προστασία μέσου και μεγάλου βεληνεκούς

Το ισραηλινό BARAK MX, της Israel Aerospace Industries (IAI), αποτελεί ολοκληρωμένο σύστημα αεράμυνας, με δυνατότητα συνδυασμού ραντάρ AESA, κέντρου διαχείρισης μάχης και διαφορετικών αναχαιτιστικών πυραύλων. Ως γνωστόν, η οικογένεια περιλαμβάνει BARAK SR εμβέλειας 15 χιλιομέτρων, MR 35 χιλιομέτρων, LR 70 χιλιομέτρων και ER 150 χιλιομέτρων. Σύμφωνα με τον κατασκευαστή, δύναται να προσβάλλει εναέριους στόχους σε ύψος έως 30 χιλιομέτρων. Κάθε εκτοξευτής της συγκεκριμένης έκδοσης μπορεί να μεταφέρει οκτώ αναχαιτιστές.

Η προσθήκη τρίτου ολοκληρωμένου συστήματος θα αυξήσει τις δυνατότητες ταυτόχρονων εμπλοκών, την αλληλοεπικάλυψη των ζωνών άμυνας και την ανθεκτικότητα του δικτύου απέναντι σε επιθέσεις κορεσμού. Θα διευκόλυνε επίσης την αντιμετώπιση μαχητικών αεροσκαφών, πυραύλων cruise, UAV και τακτικών βαλλιστικών απειλών.

Συστοιχίες IRON DOME: Η ενδιάμεση αντιπυραυλική ασπίδα

Το IRON DOME, που αναπτύχθηκε από τη Rafael, χρησιμοποιεί τον αναχαιτιστή Tamir και έχει σχεδιαστεί πρωτίστως για την αντιμετώπιση ρουκετών, βλημάτων πυροβολικού και όλμων, ενώ διαθέτει δυνατότητες αντιμετώπισης UAV και άλλων εναέριων απειλών. Η εμβέλειά του κυμαίνεται περίπου μεταξύ 4 και 70 χιλιομέτρων. Μία τυπική συστοιχία περιλαμβάνει ραντάρ εντοπισμού και παρακολούθησης, κέντρο διαχείρισης μάχης και τρεις έως τέσσερις εκτοξευτές, με έως 20 πυραύλους ανά εκτοξευτή.

Υπό αυτές τις συνθήκες, εάν πάρουμε ως παράδειγμα τέσσερις εξοπλισμένες συστοιχίες, θα ήταν δυνατό να διαθέτουν 240 έως 320 έτοιμους προς εκτόξευση αναχαιτιστές Tamir. Το βασικό πλεονέκτημα του IRON DOME είναι η δυνατότητα υπολογισμού της προβλεπόμενης πορείας των εισερχόμενων απειλών, ώστε να επιλέγονται για αναχαίτιση εκείνες που κατευθύνονται σε προστατευόμενες περιοχές. Τι σημαίνει αυτό; Ότι ο συγκεκριμένος τρόπος δράσης περιορίζει την άσκοπη κατανάλωση πυρομαχικών.

Ένα ολοκληρωμένο IRON DOME περιλαμβάνει:

Ραντάρ EL/M-2084: Εντοπίζει και παρακολουθεί εισερχόμενους στόχους.
Κέντρο διοίκησης και ελέγχου (BMC): Υπολογίζει την τροχιά των απειλών και εκτιμά εάν κατευθύνονται προς προστατευόμενες περιοχές.
Εκτοξευτές πυραύλων: Φέρουν τους αναχαιτιστικούς πυραύλους.
Αναχαιτιστές Tamir: Καταστρέφουν τις απειλές στον αέρα.
Συστήματα επικοινωνιών και υποστήριξης: Συνδέουν τους αισθητήρες, τη διοίκηση και τους εκτοξευτές.

DRONE DOME: Αντιμετώπιση της απειλής των μη επανδρωμένων

Στον σύγχρονο πόλεμο διαπιστώνει κάποιος τη μαζική χρήση ή, αλλιώς, τις επιθέσεις κατά σμήνη των UAV και των περιφερόμενων πυρομαχικών (loitering ammunition). Η τακτική αυτή έχει μεταβάλει την οικονομία του σύγχρονου πολέμου, διότι ένα φθηνό drone μπορεί να προκαλέσει τον αμυνόμενο να χρησιμοποιήσει δυσανάλογα ακριβό αναχαιτιστικό πύραυλο.

Το DRONE DOME της Rafael αντιμετωπίζει αυτή την ανισορροπία μέσω συνδυασμού αισθητήρων, διενέργειας ηλεκτρονικού πολέμου και συστημάτων εξουδετέρωσης. Στο εν λόγω σύστημα περιλαμβάνονται ραντάρ RPS-42 με εμβέλεια έως 5 χιλιόμετρα και RPS-82 έως και 10 χιλιόμετρα, καθώς και ηλεκτροοπτικοί αισθητήρες των οποίων η δυνατότητα εντοπισμού και αναγνώρισης φτάνει έως και 8 χιλιόμετρα. Παρέχεται περιμετρική, δηλαδή κυκλική, επιτήρηση, 360 μοιρών.

Οι εχθρικές αναχαιτίσεις γίνονται με δύο τρόπους: Πρώτος, παρεμβολές επικοινωνιών (jamming) και δορυφορικής πλοήγησης, που φέρουν την ονομασία (soft kill). Στόχος είναι η απώλεια ελέγχου ή η αδυναμία ολοκλήρωσης της αποστολής του. Δεύτερος, μέσω διασύνδεσης με μέσα φυσικής καταστροφής (hard kill). Σχετικά με αυτήν τη δράση γίνεται χρήση λέιζερ, αναχαιτιστικών πυραύλων, αντιαεροπορικών πυροβόλων ή ειδικών αναχαιτιστικών drones για την καταστροφή ή αχρήστευση του στόχου.

Το DRONE DOME περιλαμβάνει πέντε βασικά υποσυστήματα:

Ραντάρ RPS-42 ή RPS-82: Εντοπίζει και παρακολουθεί μικρά μη επανδρωμένα αεροσκάφη.
Ηλεκτροοπτικούς και υπέρυθρους αισθητήρες (EO/IR): Αναγνωρίζουν οπτικά τους στόχους, ημέρα και νύχτα.
Αισθητήρες ραδιοσυχνοτήτων (RF): Ανιχνεύουν εκπομπές επικοινωνίας και μπορούν να συμβάλουν στον εντοπισμό του drone ή του χειριστή του.
Σύστημα ηλεκτρονικών παρεμβολών (jammer): Παρεμβαίνει στην επικοινωνία και στη δορυφορική πλοήγηση των drones.
Κέντρο διοίκησης C4I: Ενοποιεί τις πληροφορίες των αισθητήρων και διαχειρίζεται την αντιμετώπιση της απειλής.

LITE BEAM (Ελαφρά Δέσμη Λέιζερ): Η νέα διάσταση των όπλων κατευθυνόμενης ενέργειας (λέιζερ)

Το LITE BEAM (Ελαφρά Δέσμη) αποτελεί σύστημα λέιζερ υψηλής ενέργειας, ισχύος 10 kW, με κατασκευάστρια τη Rafael. Πρόκειται για σύστημα σχεδιασμένο για την αντιμετώπιση μικρών drones και εναέριων απειλών χαμηλού ύψους. Έχει τη δυνατότητα να πραγματοποιεί εμπλοκές σε αποστάσεις έως 3 χιλιομέτρων, υπό κατάλληλες συνθήκες, και προσαρμόζεται σε τροχοφόρα οχήματα 4×4, 6×6 και 8×8, καθώς και σε ερπυστριοφόρες πλατφόρμες.

Το σημαντικότερο πλεονέκτημά του είναι ότι δεν απαιτεί συμβατικούς αναχαιτιστικούς πυραύλους. Το κόστος κάθε εμπλοκής συνδέεται κυρίως με την κατανάλωση ηλεκτρικής ενέργειας και τη λειτουργική υποστήριξη. Η απόδοση και η αποτελεσματικότητά του εξαρτώνται από την οπτική επαφή, την ατμοσφαιρική διαύγεια και τον χρόνο παραμονής της δέσμης στον στόχο. Επομένως, τα LITE BEAM θα αποτελούσαν για την Κύπρο οπλικά συστήματα εγγύς προστασίας και όχι υποκατάστατο της πυραυλικής αεράμυνας.

Το LITE BEAM αποτελείται από τα ακόλουθα βασικά στοιχεία:

Μονάδα λέιζερ υψηλής ενέργειας: Παράγει δέσμη λέιζερ ισχύος 10 kW για τη φυσική εξουδετέρωση στόχων.
Οπτικό σύστημα κατεύθυνσης δέσμης: Εστιάζει την ενέργεια σε συγκεκριμένο σημείο του στόχου.
Ηλεκτροοπτικούς αισθητήρες: Επιτρέπουν τον εντοπισμό και την παρακολούθηση απειλών ημέρα και νύχτα.
Σύστημα σταθεροποίησης και σκόπευσης: Διατηρεί την ακρίβεια της δέσμης κατά την παρακολούθηση του στόχου.
Σύστημα τροφοδοσίας και θερμικής διαχείρισης: Παρέχει την απαιτούμενη ηλεκτρική ενέργεια και υποστηρίζει την ασφαλή λειτουργία του λέιζερ.
Μονάδα διοίκησης και ελέγχου: Επιτρέπει τη λειτουργία από το όχημα ή από απομακρυσμένο σταθμό και τη διασύνδεση με άλλα συστήματα εντοπισμού.
Η στρατηγική σημασία για την Κυπριακή Δημοκρατία

Ο συνδυασμός των τεσσάρων διαφορετικών τεχνολογιών θα μπορούσε να δημιουργήσει αλληλοσυμπληρούμενες ζώνες αντιμετώπισης αεροπορικών και πυραυλικών απειλών. Για την Κύπρο, η οποία αντιμετωπίζει τις συνέπειες της τουρκικής κατοχής από το 1974 και βρίσκεται γεωγραφικά κοντά σε περιοχές υψηλής στρατιωτικής δραστηριότητας, μια τέτοια αρχιτεκτονική θα μπορούσε να ενισχύσει την αποτροπή και την προστασία ζωτικών κρατικών υποδομών.

Η αποτελεσματικότητά της, όμως, θα εξαρτηθεί από την ύπαρξη ενιαίου συστήματος διοίκησης και ελέγχου, επαρκών αποθεμάτων πυρομαχικών, αξιόπιστων αισθητήρων και συνεχούς τεχνικής υποστήριξης.

Το ουσιαστικό στρατηγικό ζητούμενο δεν είναι απλώς ο πολλαπλασιασμός των αντιαεροπορικών μέσων, αλλά η συγκρότηση ενός συνεκτικού, ανθεκτικού και οικονομικά βιώσιμου συστήματος αεράμυνας που θα αυξάνει το κόστος της επιθετικής ενέργειας και θα ενισχύει την αποτρεπτική ικανότητα της Κυπριακής Δημοκρατίας.

Ποια αντικείμενα και εγκαταστάσεις προστατεύει κάθε σύστημα

Στιγμιότυπο οθόνης 2026-10-09 130443.png

^{Διευκρίνιση:}^{Τα BARAK MX και IRON DOME εξυπηρετούν κυρίως την άμυνα περιοχών, ενώ τα DRONE DOME και LITE BEAM επικεντρώνονται περισσότερο στην τοπική και προστασία συγκεκριμένων στρατιωτικών εγκαταστάσεων και κρίσιμων υποδομών από εχθρικές εναέριες απειλές. Οι δυνατότητές τους αλληλοσυμπληρώνονται, αλλά η πραγματική κάλυψη εξαρτάται από τη διαμόρφωση, τους αισθητήρες, τη διασύνδεση και τις συνθήκες εμπλοκής.}

Διπλή Ασπίδα με Ελλάδα συν το Ισραήλ

Η ενίσχυση της κυπριακής αεράμυνας με ισραηλινά συστήματα BARAK MX, IRON DOME, DRONE DOME και LITE BEAM αποκτά ιδιαίτερη γεωστρατηγική σημασία σε συνάρτηση με την ελληνική «Ασπίδα του Αχιλλέα». Η συμφωνία Ελλάδας–Ισραήλ, ύψους περίπου 3 δισ. ευρώ, η οποία υπογράφηκε στις 31 Αυγούστου 2026, προβλέπει την ανάπτυξη ολοκληρωμένου δικτύου αντιαεροπορικής και αντιπυραυλικής προστασίας, με συστήματα BARAK MX, SPYDER και David’s Sling, καθώς και σύγχρονα ραντάρ και ενιαίο σύστημα διοίκησης και ελέγχου. Η χρησιμοποίηση κοινών ή τεχνολογικά συμβατών ισραηλινών συστημάτων από Ελλάδα και Κύπρο δημιουργεί προϋποθέσεις για στενότερη συνεργασία στην ανταλλαγή πληροφοριών, στην έγκαιρη προειδοποίηση και στην αντιμετώπιση εναέριων απειλών. Ήδη έχουν γίνει πρώτες συζητήσεις μεταξύ Αθηνών και Λευκωσίας για τη δημιουργία ενός ενιαίου χώρου αεράμυνας με δύο θόλους συν τον έναν του Ισραήλ. Η προοπτική αυτή θα μπορούσε να ενισχύσει την αμυντική συνεργασία των τριών κρατών στην Ανατολική Μεσόγειο. Για την επίτευξη ενιαίου δικτύου απαιτούνται πιο στέρεες πολιτικές αποφάσεις, τεχνική διαλειτουργικότητα και συμφωνημένες διαδικασίες διοίκησης και ελέγχου. Η στρατηγική σημασία μιας τέτοιας συνεργασίας έγκειται στη δυνατότητα συντονισμένης αντιμετώπισης απειλών όπως η τουρκική ή της τρομοκρατίας, που θα έχει ως στόχο την ενίσχυση της αποτρεπτικής ικανότητας Ελλάδας και Κυπριακής Δημοκρατίας.

Όπως αναφέραμε σχετικώς στις 6 Σεπτεμβρίου, η απόσταση Ελλάδας – Κύπρου είναι μεγαλύτερη από το βεληνεκές των βασικών επίγειων συστημάτων αναχαίτισης. Συνεπώς, η «Ασπίδα του Αχιλλέα» δεν καλύπτει την Κύπρο. Κάλυψη του γεωγραφικού κενού πρέπει να συνιστά συνδυασμό Αεροσκαφών Έγκαιρης Προειδοποίησης και Ελέγχου (EMB-145H Erieye της Πολεμικής Αεροπορίας), μαχητικών, κατάλληλων ναυτικών μονάδων και κυπριακής πολυεπίπεδης αεράμυνας.

Εφόσον υπάρχει πρόθεση για ένα κοινό σύστημα αεράμυνας, που ενδεχομένως να φτάνει ώς το Ισραήλ, θα πρέπει να ληφθούν τα εξής μέτρα στη λογική του Δόγματος:

Κοινή αεροπορική εικόνα [Recognised Air Picture (RAP) – Αναγνωρισμένη Αεροπορική Εικόνα].
Αυτό ισχύει σήμερα. Ελλάδα και Κύπρος ανταλλάσσουν στρατιωτικές πληροφορίες και η Κύπρος διαθέτει πλαίσιο Link 16, «Ζεύξη Τακτικών Δεδομένων 16». Αυτό σημαίνει ότι, εάν ελληνικό AEW&C (Αερομεταφερόμενη Έγκαιρη Προειδοποίηση και Έλεγχος) εντοπίζει αεροσκάφος ανατολικά της Ρόδου, μεταδίδει το ίχνος μέσω Link 16 και αυτό εμφανίζεται σχεδόν άμεσα σε κυπριακό κέντρο επιχειρήσεων ή άλλη συμβατή μονάδα. Ως εκ τούτου, όλα τα ελληνικά και κυπριακά ραντάρ, πλοία και αεροσκάφη τροφοδοτούν αμφίδρομα την ίδια εικόνα στόχων.
Διασύνδεση C2 (Διοίκηση και Έλεγχος). Σήμερα υπάρχουν εθνικά κέντρα και επιχειρησιακή συνεργασία. Αυτό που επιβάλλεται είναι ασφαλής σύνδεση Ελληνικού C2 και Κυπριακού C2 μέσω Gateway. Δηλαδή Πύλης Διασύνδεσης, χωρίς απώλεια εθνικού ελέγχου.
Σύνδεση αισθητήρων με BARAK. Από τεχνικής άποψης, το BARAK υποστηρίζει δικτυοκεντρική λειτουργία. Συνεπώς, οι ελληνικοί αισθητήρες θα πρέπει να μπορούν να δίνουν δεδομένα στο κυπριακό BARAK και κυπριακοί αισθητήρες στα ελληνικά, μετά από τεχνική πιστοποίηση.
Εμπλοκή με Δεδομένα Απομακρυσμένου Αισθητήρα. Δεν είναι επιβεβαιωμένο ότι εφαρμόζεται ήδη. Ούτως ή άλλως, πρέπει ο στόχος που εντοπίζεται από ελληνικό ραντάρ να μπορεί να μεταδίδεται σε πραγματικό χρόνο στο κυπριακό σύστημα αεράμυνας, ώστε αυτό να μπορεί να τον αναχαιτίσει, και αντίστροφα.

^{Αεροσκάφος AEW&C (Αερομεταφερόμενη Έγκαιρη Προειδοποίηση και Έλεγχος).}

^{Το LITE BEAM τοποθετημένο σε θωρακισμένο όχημα, η μονάδα λέιζερ και σε έκθεση αμυντικής βιομηχανίας. Το σύστημα προορίζεται κυρίως για την αντιμετώπιση drones σε αποστάσεις περίπου 2–3 χιλιομέτρων, ανάλογα με τη διαμόρφωση και τις συνθήκες.}