Πολιτική
Κρατικές αμυντικές βιομηχανίες: Ορθολογική στρατηγική ανάπτυξης
«Κυριότερη αποστολή των κρατικών αμυντικών βιομηχανιών είναι να υποστηρίζουν τα αμυντικά μέσα της χώρας και να βελτιώνουν την τεχνολογία στον τομέα αυτό ή ακόμη να συμβαδίζουν με τις τεχνολογικές εξελίξεις για να μεγιστοποιούν την αποτελεσματικότητά τους προς όφελος της χώρας. Επιπρόσθετα όμως, οι βιομηχανίες αυτές είναι και επιχειρήσεις οι οποίες οφείλουν να λειτουργούν στοχεύοντας στην οικονομική αυτοδυναμία και αυτοτέλεια».
Γράφει ο Βασίλειος Μπαλτάς Αεροναυπηγός, Πρ. Διευθντής εργοστασίου ΤΑΤΑ – Sikorsky / India https://www.liberal.gr/
Τα παραπάνω αναφέραμε σε προηγούμενο άρθρο μας στις 16/2/2020 στο Liberal.gr, με τίτλο ‘’Κρατικές Αμυντικές Βιομηχανίες, η επιχειρηματική θεώρηση’’, με σκοπό να εκθέσουμε αυτή τους τη διάσταση και να προβάλλουμε πτυχές αποτελεσματικής λειτουργίας τους.
Τολμήσαμε στο άρθρο εκείνο, να διατυπώσουμε και μια δέσμη προτεινόμενων μέτρων (10) εκτιμώντας πως, μεταξύ των άλλων, μπορούν να επηρεάσουν την επιχειρηματική (κυρίως) πυξίδα των βιομηχανιών αυτών περιστρέφοντάς την προς ένα θετικό ορίζοντα.
Στο σημερινό άρθρο θα προχωρήσουμε μερικά βήματα πιο κάτω, διατυπώνοντας την άποψη για το πως μπορεί να υλοποιηθεί το μέτρο (το 2ο από τα 10) που αφορούσε στην εκπόνηση επιχειρηματικού σχεδίου, δηλ. την αρχή για την ανάπτυξη.
Προκαλούνται συχνά, δημόσιες συζητήσεις και γίνονται τοποθετήσεις που αφορούν στο πως θα ξεκινήσει η ανάπτυξη των μεγάλων κρατικών επιχειρήσεων του κλάδου της αμυντικής βιομηχανίας και η αναστροφή της πορείας τους.
Διαπιστώνεται, οι περισσότερες απόψεις να παρουσιάζουν μια σύγκλιση καθόσον αναφέρονται εμφανώς στην ανάγκη για εκπόνηση και υλοποίηση ενός στοχευμένου, ρεαλιστικού και επιτεύξιμου στρατηγικού σχεδίου που μεταξύ των άλλων, θα καταστεί για τις επιχειρήσεις αυτές, οδικός χάρτης και αφετηρία μιας αναπτυξιακής εκκίνησης για τεχνολογικές, επιχειρησιακές και οικονομικές επιδόσεις.
Σκοπός όλων είναι να συμβάλλουν, στο να γίνει το συντομότερο η ανόρθωση (recovery) αυτών, να αποκτήσουν λειτουργική και επιχειρηματική αυτοτέλεια, ώστε να καταστούν εύρωστες και σφριγηλές, να αποκτήσουν την ακμαιότητα που χαρακτηρίζει μια υγιή αμυντική βιομηχανία, να διαθέτουν το σθένος και την ευελιξία στο να ικανοποιούν αποτελεσματικά τις αμυντικές ανάγκες της χώρας και να απεμπλακούν από την αδηφάγο απειλή της οικονομικής δυσπραγείας και κρατικής εξάρτησης.
Αξίζει να επισημανθεί εδώ, για όσους δεν έχουν επαρκή γνώση του κλάδου της άμυνας και των αναγκών του ΥΠΕΘΑ, πως οι επιχειρήσεις της αμυντικής βιομηχανίας παρότι υπακούουν στους νόμους της αγοράς και λειτουργούν με τους κανόνες της επιχειρηματικότητας, εντούτοις παρουσιάζουν ιδιαιτερότητες και χαρακτηριστικά που διαφέρουν απ΄αυτά της συμβατικής βιομηχανίας.
Οι βιομηχανίες που υποστηρίζουν τα εφόδια και τον εξοπλισμό των ΕΔ και των άλλων σωμάτων (ΕΛΑΣ, Λ.Σ., κτλ) οφείλουν να λαμβάνουν υπόψη, παράλληλα με τις άλλες συμβατικές τους δεσμεύσεις (contractualrequirements) πως, αστοχίες και παραλήψεις των προϊόντων που παραδίνουν, καθυστερήσεις στο χρονοδιάγραμμα παραδόσεων, ελλείψεις στις ποσότητες, αδυναμίες στην έγκαιρη υποστήριξη των μέσων, αποκλίσεις και σφάλματα στους σχεδιασμούς, καθιστούν το έργο των μονάδων των γενικών επιτελείων και των σωμάτων δυσχερές και ελλιπές.
Αν συμβαίνουν τέτοιες καταστάσεις, παρατηρείται μείωση την επιχειρησιακής ικανότητας του αμυντικού ιστού, επέρχεται περιορισμός της ετοιμότητας, καθίστανται επισφαλείς οι αμυντικές δυνατότητες και διαταράσσεται ο αμυντικός επιχειρησιακός σχεδιασμός, κλωνίζεται η αξιοπιστία και αυξάνεται δραματικά το κόστος αμοιβαία (προμηθευτή & πελάτη, δηλ. βιομηχανίας & επιτελείου) και υποβαθμίζεται η αποτρεπτική και αμυντική αποστολή της χώρας ενώπιον οιασδήποτε απειλής.
Πέραν αυτών όμως, αρκετές κρατικές αμυντικές βιομηχανίες έχουν επεκτείνει τη δράση τους και στο εξωτερικό και τροφοδοτούν, σαν προμηθευτές ή/και υποκατασκευαστές, άλλες βιομηχανίες ή κρατικές οντότητες εξυπηρετώντας τις επιχειρηματικές ή επιχειρησιακές ανάγκες αυτών. Αποκλίσεις από συμβατικές δεσμεύσεις κι εδώ, υποβαθμίζουν την εικόνα τους και φυσικά περιορίζουν την δυνατότητα για μελλοντικές συνεργασίες.
Εκτιμούμε πως μια καλή προσέγγιση, για το τι μπορεί να περιλαμβάνει ένα ορθολογικό και επιτεύξιμο στρατηγικό αναπτυξιακό σχέδιο αποτελεσματικής λειτουργίας των αμυντικών βιομηχανιών, εφόσον αποφασιστεί να παραμείνουν κρατικές, μπορεί να είναι και τα ακόλουθα.
Είναι θεμελιώδες να αναφέρεται με σαφήνεια το όραμα στο οποίο ατενίζει η διοίκηση της κάθε βιομηχανίας, οι αξίες που χαρακτηρίζουν την λειτουργία της καθώς και σε τι αποτελέσματα στοχεύει με την υλοποίησή του.
Μεταξύ αυτών πιστεύουμε πως πρέπει να περιλαμβάνει στρατηγικούς στόχους για,
(α) ισόρροπη και αειφόρο ανάπτυξη (τεχνολογική και οικονομική)
(β) παροχή προϊόντων και υπηρεσιών προστιθέμενης αξίας ‘’γνώσης’’ που ο πελάτης ‘’στόχος’’ είναι διατεθιμένος να πληρώσει (αγοράσει)
(γ) εμπορικό ‘’οδικό χάρτη’’ για αύξηση του κύκλου εργασιών, των πωλήσεων και των εσόδων
(δ) οργανωτική στιβαρότητα και ευκινησία στα πρότυπα ξένων αντίστοιχων επιτυχημένων μοντέλων, που συμβάλλουν στην αύξηση της εταιρικής αξίας
(ε) αποκατάσταση της αλυσίδας αξιών για μια υγιή σχέση με πελάτες και προμηθευτές
(ζ) εφαρμογή ορθολογικής κοινωνικής πολιτικής χωρίς σπατάλες, φροντίδα για τους φυσικούς πόρους και τον άνθρωπο
(η) δημιουργία συνθηκών για ένα εργασιακό περιβάλλον αποδεκτό, αξιοπρεπές, δίκαιο και αναπτυσσόμενο που παρέχει ευκαιρίες και εργασιακή ικανοποίηση σ΄αυτούς που θα φέρουν τα αποτελέσματα (δηλ. τους εργαζόμενους)
(ι) καθορισμό ενός πλαισίου για συνέργειες και στρατηγικές συμμαχίες (στο εσωτερικό και διεθνώς).
Θα πρέπει στη συνέχεια με σαφήνεια να διατυπώνονται οι επιχειρηματικοί πυλώνες στους οποίους θα δραστηριοποιηθεί, δηλ. τι προϊόντα θα παράγει, ποιες υπηρεσίες υποστήριξης μέσων θα παρέχει, σε ποιον τομέα θα κατευθυνθεί η έρευνα, ποιες δράσεις για σχεδιασμό νεών προϊόντων θα προκριθούν, σε ποιες τεχνολογίες θα επικεντρωθούν οι προσπάθειες, σε ποια αγορά θα στραφούν οι συνεργασίες και οι πωλήσεις.
Παράλληλα πρέπει να καθοριστούν και οι ‘’βραχίωνες’’ της στατηγικής που θα ακολουθηθεί για,
την διασφάλιση πωλήσεων και εσόδων (έργα από το Ελληνικό δημόσιο, πελάτες του εξωτερικού, διεθνείς οργανισμούς, κ.α.)
την αποτελεσματική λειτουργία (βελτίωση υποδομών, αποκατάσταση αξιοπιστίας, δημιουργία σχέσεων εμπιστοσύνης με πελάτες και προμηθευτές, αξιοποίηση δυνατοτήτων των υποκατασκευαστών)
οικονομική ανάκαμψη και ισοσκελισμένους ισολογισμούς (αναζήτηση πηγών δανεισμού για επενδύσεις, διασφάλιση εισπράξεων, κτλ)
καλλυτέρευση της ανταγωνιστικότητας (καινοτομίες σε προϊόντα, ελκυστικές και πρωτοπόρες υπηρεσίες σε πελάτες, περιορισμό του κόστους)
Ακολούθως πρέπει να καταγραφούν όλες οι στρατηγικές επιλογές με τους στόχους κάθε μιας διεξοδικά. Δηλαδή,
Πως, θα κατορθωθεί η κερδοφορία, θα επιτευχθεί το πλεόνασμα και θα υπάρξουν θετικές χρηματοροές
Πως, θα γίνει εμπλοκή και ανάπτυξη τεχνολογιών αιχμής
Πως, θα εφαρμοστεί η εξωστρέφεια και με ποια ένταση η επιθετική εμπορική πολιτική
Πως, θα βελτιωθούν οι σχέσεις με τους πελάτες και θα αυξηθει η ικανοποίησή τους
Πως, θα εξορθολογιστεί η χρήση των διαθέσιμων πόρων και η αναβάθμιση των δεξιοτήτων του προσωπικού
Πως, θα επιτευχθεί μια υγιής εταιρική νοοτροπία και εργασιακή συμπεριφορά
Πως, θα στηθεί ένα πλαίσιο συνεχούς βελτίωσης της λειτουργίας και των επιδόσεων
Πως, θα γίνει η αξιοποίηση του ‘’κύκλου’’ των υποκατασκευαστών που θα υποστηρίζουν την επιχείρηση όπως και των ευκαιριών από συνεργατικά προγράμματα (ΕΕ, EDA, κ.α.).
Αν και τα παραπάνω συγκροτούν στοιχεία ενός ορθολογικού στρατηγικού σχεδίου ανάπτυξης ωστόσο αποτελούν μόνο ‘’σχέδια’’ και χωρίς να υποβαθμίζουμε την χρησιμότητά τους, σε απλή ορολογία, συνιστούν απλά ‘’άσκηση επί χάρτου’’ την οποία εύκολα μπορεί να συντάξει μια ομάδα εμπειρογνωμόνων και ειδικών του κλάδου.
Τα χαρακτηριστικά που κυριαρχούν στην υλοποίηση του σχεδίου (ρεαλιστικού ή φιλόδοξου) προκειμένου να πετύχει και να φέρει τα αποτελέσματα που προβλέπονται σ΄αυτό είναι η διαρκής και αυστηρή παρακολούθησή του, η αναπροσαρμογή του σε συνθήκες που δεν υπήρχαν κατά την εκπόνησή του, ο προσδιορισμός των απειλών και των ευκαιριών, το σχέδιο αντιμετώπισης των κινδύνων με καθορισμό των ενεργειών εξάλειψης ή μετριασμού των συνεπειών τους αν εμφανιστούν.
Περαιτέρω, πρέπει να καθοριστούν τα βήματα δράσης με τα επιμέρους σχέδια (εμπορικό, χρηματοδοτικό, επενδυτικό, ποιότητας, ανάπτυξης προτοτύπων, παραγωγής, κτλ), να γίνει ο ρεαλιστικός χρονοπρογραμματισμός των ενεργειών και να οριστούν τα άτομα / στελέχη που είναι υπεύθυνα για την κάθε μια !
Πως μπορεί όμως να διασφαλιστεί η επιτυχής υλοποίηση ενός στρατηγικού αναπτυξιακού σχεδίου και να δωθούν εγγυήσεις ότι θα επιτευχθούν τα αποτελέσματά του ?
Με εφόδιο την εμπειρία σαν ανώτατο στέλεχος επιτυχημένων επιχειρήσεων θα αντιμετώπιζα την πρόκληση να απαντήσω λέγοντας τα παρακάτω.
Τα στατηγικά σχέδια συνιστούν βασικούς άξονες επιτυχίας μιας μακρόπνοης εταιρικής στόχευσης και απαιτούν παρακολούθηση και διαρκή έλεγχο.
Χρειάζονται οργάνωση και αποτελεσματικότητα, αξιώνουν εξειδίκευση της ροής υλοποίησης, ανάλυση των παραγόντων επιτυχίας και έλεγχο των συντελεστών διακινδύνευσης για να ολοκληρωθούν επιτυχώς. Σ΄αυτό που αστοχούν συνήθως οι διοικήσεις είναι στο ‘’micromanagement’’ (μικρο-διαχείριση) του σχεδίου και σ΄αυτό πρέπει να προσέξουν.
Μια καλή και αποτελεσματική πρακτική που εγγυάται την επιτυχία ενός σχεδίου είναι η στενή και σχολαστική παρακολούθησή του από την διοίκηση και τα στελέχη.
Ο σχηματισμός μιας επιτροπής ανώτερων στελεχών (steeringcommittee) και η δημιουργία μικρών και ευέλικτων ομάδων (workgroups) στις οποίες θα ανατεθούν επιμέρους ενέργειες για παρακολούθηση κάθε στόχου, συμβάλλει καθοριστικά στην επιτυχία.
Πέραν αυτών, ο καθορισμός πλάνου συχνών (και όπου απαιτείται , πολύ συχνών) συναντήσεων των μελών της κάθε ομάδας, η καταγραφή της προόδου της κάθε ενέργειας με τη χρήση των γνωστών εργαλείων μάνατζεμεντ, παρέχει την εγγύηση της έγκαιρης διάγνωσης αποκλίσεων και λήψης διορθωτικών ενεργειών.
Η πυκνή συχνότητα αναφορών προόδου από κάθε ομάδα στην επιτροπή ανώετρων στελεχών σε όλη τη διάρκεια του σχεδίου και η προσαρμογή δράσεων όπου διαπιστώνονται σημαντικές χρονικές ή άλλες διαφορές έχει το πλεονέκτημα της έγκαιρης κάλυψης κάθε χάσματος (gap).
Η τακτική ενημέρωση και ανατροφοδότηση της διοίκησης από την επιτροπή (steering committee) για την πορεία του σχεδίου και η παροχή συμπληρωματικών οδηγιών και κατευθύνσεων από την τελευταία, παρέχουν επιπρόσθετη διασφάλιση για έγκαιρη και σωστή υλοποίηση. Η πρακτική αυτή καθιστά τη διοίκηση αποτελεσματική και διασφαλίζει την ορθή υλοποίηση του επιχειρηματικού σχεδίου κάθε βιομηχανίας.
Στο τέλος της περιόδου υλοποίησης ή λίγο πριν, ο απολογισμός των αποκλίσεων, η καταγραφή των επιτευχθέντων και μη στόχων, η διερεύνηση των αιτιών, η έκθεση θετικών και αρνητικών της όλης προσπάθειας και τα συμπεράσματα από την εμπειρία (Lessonlearned) γίνονται πολλαπλασιαστές της αξίας της επιχείρησης. Το παρακάτω διάγραμμα είναι αντιπροσωπευτικό και απεικονίζει τα παραπάνω.
Ο τρόπος αυτός, αποτελεί μια αποτελεσμαική πρακτική, ενδύκνειται ως μεθοδολογία καθοδήγησης και ποδηγέτησης τόσο σημαντικών ‘’φάσεων’’ λειτουργίας πολύπλοκων επιχειρήσεων και οδηγεί σε επιτυχία των μεσο-μακροπρόθεσμων σχεδίων ανόρθωσής τους.
defencereview.gr
GEOPOLITICO
Χτίζεται ισχυρός αμυντικός άξονας μεταξύ Ελλάδας και Ινδίας! Η κίνηση Δένδια και η γεωπολιτική απάντηση στη συνεργασία Τουρκίας–Πακιστάν
Η Αθήνα ανοίγει νέα σελίδα στη στρατηγική συνεργασία με το Νέο Δελχί, επενδύοντας στην αμυντική βιομηχανία, τις κοινές στρατιωτικές ασκήσεις και την ασφάλεια των θαλάσσιων διαδρόμων. Η συνάντηση του Νίκου Δένδια με τον Ινδό πρέσβη αποκτά ιδιαίτερη γεωπολιτική σημασία, καθώς η σύμπλευση Ελλάδας και Ινδίας αναπτύσσεται παράλληλα με τη στενή στρατιωτική συνεργασία Άγκυρας και Ισλαμαμπάντ.
Η Ελλάδα διευρύνει το αποτύπωμά της στον διεθνή γεωπολιτικό χάρτη, αναπτύσσοντας στρατηγικές σχέσεις με χώρες που μπορούν να διαδραματίσουν καθοριστικό ρόλο στην ασφάλεια της Ανατολικής Μεσογείου και των θαλάσσιων οδών που συνδέουν την Ευρώπη με την Ασία. Σε αυτή την κατεύθυνση εντάσσεται και η εμβάθυνση της αμυντικής συνεργασίας με την Ινδία, μία από τις μεγαλύτερες στρατιωτικές δυνάμεις παγκοσμίως.
Σύμφωνα με τις πληροφορίες που δημοσιεύθηκαν στις 8 Οκτωβρίου 2026, ο υπουργός Εθνικής Άμυνας, Νίκος Δένδιας, συναντήθηκε με τον πρέσβη της Ινδίας στην Αθήνα, Ravi Shankar, με αντικείμενο τις προοπτικές περαιτέρω ανάπτυξης των διμερών αμυντικών σχέσεων και τις προκλήσεις στο περιφερειακό περιβάλλον ασφαλείας.
Η διπλωματική αυτή επαφή αποκτά ιδιαίτερη σημασία εάν εξεταστεί σε συνδυασμό με τις πρωτοβουλίες που έχουν αναλάβει οι δύο χώρες τα τελευταία χρόνια. Η Ελλάδα και η Ινδία δεν περιορίζονται πλέον σε διακηρύξεις καλών προθέσεων, αλλά έχουν ήδη αναπτύξει ένα συγκεκριμένο πλαίσιο στρατιωτικής συνεργασίας, που περιλαμβάνει κοινές ασκήσεις, ανταλλαγή επιχειρησιακής τεχνογνωσίας και ενίσχυση των δεσμών μεταξύ των αμυντικών τους βιομηχανιών.
Η συμφωνία Δένδια–Singh που άνοιξε τον δρόμο
Καθοριστικής σημασίας για την πορεία των ελληνοϊνδικών σχέσεων υπήρξε η επίσημη επίσκεψη του Νίκου Δένδια στο Νέο Δελχί, στις 9 Φεβρουαρίου 2026, και η συνάντησή του με τον Ινδό ομόλογό του Rajnath Singh.
Οι δύο υπουργοί υπέγραψαν Κοινή Δήλωση Προθέσεων για την ενίσχυση της διμερούς αμυντικής βιομηχανικής συνεργασίας, η οποία προβλέπει την επεξεργασία πενταετούς οδικού χάρτη. Παράλληλα, ανταλλάχθηκε το Πρόγραμμα Διμερούς Στρατιωτικής Συνεργασίας για το 2026.
Η συγκεκριμένη πρωτοβουλία επιχειρεί να συνδέσει την ελληνική «Ατζέντα 2030» με την ινδική πολιτική αμυντικής αυτοδυναμίας «Aatmanirbhar Bharat», δημιουργώντας προϋποθέσεις για τη συνεργασία επιχειρήσεων, ερευνητικών κέντρων και αμυντικών οργανισμών.
Για την Αθήνα, το ενδιαφέρον επικεντρώνεται στη δυνατότητα πρόσβασης σε νέες τεχνολογίες και στην ανάπτυξη εγχώριων παραγωγικών δυνατοτήτων. Αντίστοιχα, η Ινδία αποκτά έναν πρόσθετο εταίρο στην Ευρωπαϊκή Ένωση και στο ΝΑΤΟ, με στρατηγική γεωγραφική θέση στην Ανατολική Μεσόγειο.
Είχα σήμερα στο Υπουργείο Εθνικής Άμυνας συνάντηση γνωριμίας με τον Πρέσβη της #Ινδίας, κ. Ravi Shankar.
Συζητήσαμε για τις προκλήσεις ασφαλείας στην ευρύτερη περιοχή, για τις μεγάλες δυνατότητες περαιτέρω εμβάθυνσης της στρατηγικής μας αμυντικής συνεργασίας, καθώς και για τους ισχυρούς δεσμούς φιλίας 🇬🇷– 🇮🇳.
#Greece #India
— Nikos Dendias (@NikosDendias) October 8, 2026
Από τα ελληνικά F-16 στην Ινδία μέχρι τις ινδικές φρεγάτες στο Αιγαίο
Η ελληνοϊνδική στρατιωτική συνεργασία έχει αποκτήσει ήδη επιχειρησιακό περιεχόμενο.
Τον Αύγουστο και τον Σεπτέμβριο του 2024, τέσσερα ελληνικά μαχητικά F-16 Block 52+ Advanced της 336 Μοίρας συμμετείχαν στη διεθνή αεροπορική άσκηση «Tarang Shakti 24», στην αεροπορική βάση Jodhpur της Ινδίας.
Η συγκεκριμένη αποστολή αποτέλεσε ένα σημαντικό βήμα για την Πολεμική Αεροπορία, καθώς ελληνικά μαχητικά επιχειρούσαν σε μία ιδιαίτερα απομακρυσμένη γεωγραφική περιοχή, αποκτώντας εμπειρία συνεργασίας με αεροπορικές δυνάμεις διαφορετικών επιχειρησιακών δογμάτων.
Ακόμη πιο χαρακτηριστική ήταν η ναυτική άσκηση που πραγματοποιήθηκε στις 17 και 18 Σεπτεμβρίου 2025 στο Μυρτώο Πέλαγος και στο κεντρικό Αιγαίο.
Στην άσκηση συμμετείχαν η ελληνική φρεγάτα «Θεμιστοκλής», το υποβρύχιο «Πιπίνος», σκάφος ανορθόδοξου πολέμου της Διοίκησης Υποβρυχίων Καταστροφών και η ινδική φρεγάτα INS Trikand.
Οι δύο πλευρές εκπαιδεύτηκαν σε αντικείμενα ανθυποβρυχιακού πολέμου, αντιμετώπισης αεροπορικών απειλών, επιχειρήσεων επιφανείας και ανταλλαγής επιχειρησιακής εικόνας.
Η παρουσία ινδικής πολεμικής μονάδας στο Αιγαίο αποκτά ιδιαίτερη γεωπολιτική διάσταση. Καταδεικνύει τη δυνατότητα του Νέου Δελχί να αναπτύσσει στρατιωτική συνεργασία πέρα από τον Ινδικό Ωκεανό, σε μία περιοχή που αποτελεί κομβικό σημείο σύνδεσης της Ευρώπης με την Ασία.
Ο παράγοντας Τουρκία–Πακιστάν
Ένα από τα σημαντικότερα στοιχεία της ελληνοϊνδικής προσέγγισης είναι η ευρύτερη γεωπολιτική πραγματικότητα που διαμορφώνεται γύρω από τις σχέσεις Τουρκίας και Πακιστάν.
Άγκυρα και Ισλαμαμπάντ έχουν αναπτύξει στενή στρατιωτική συνεργασία, η οποία περιλαμβάνει εξοπλιστικά προγράμματα, αμυντική τεχνολογία και εκπαίδευση στρατιωτικού προσωπικού.
Η Τουρκία επιδιώκει να ενισχύσει την παρουσία της στη Νότια Ασία, ενώ το Πακιστάν αντιμετωπίζει την Ινδία ως τον βασικό στρατηγικό ανταγωνιστή του.
Υπό αυτές τις συνθήκες, η προσέγγιση Ελλάδας και Ινδίας δημιουργεί ένα ενδιαφέρον πλέγμα γεωπολιτικών συγκλίσεων.
Για την Αθήνα, η Ινδία αποτελεί έναν εταίρο με σημαντικό στρατιωτικό, οικονομικό και διπλωματικό βάρος. Για το Νέο Δελχί, η Ελλάδα προσφέρει δυνατότητες συνεργασίας σε μία περιοχή όπου η Τουρκία επιχειρεί να διευρύνει την επιρροή της.
Αυτό δεν σημαίνει ότι έχει δημιουργηθεί επίσημη στρατιωτική συμμαχία εναντίον της Άγκυρας και του Ισλαμαμπάντ. Ωστόσο, η σύγκλιση των στρατηγικών συμφερόντων μπορεί να αποκτήσει μεγαλύτερη σημασία, ιδιαίτερα στους τομείς της θαλάσσιας ασφάλειας, της αμυντικής τεχνολογίας και της διπλωματικής συνεργασίας.
Η ουσία βρίσκεται στο γεγονός ότι η Ελλάδα αποκτά περισσότερες επιλογές στις διεθνείς συνεργασίες της, ενώ η Ινδία ενισχύει την παρουσία της στην Ανατολική Μεσόγειο.
Ελλάδα–Κύπρος–Ινδία: Μια συνεργασία με προοπτική στην Ανατολική Μεσόγειο
Στην εξίσωση της ελληνοϊνδικής προσέγγισης αποκτά ξεχωριστή θέση και η Κυπριακή Δημοκρατία.
Κατά την επίσκεψη του Προέδρου Νίκου Χριστοδουλίδη στην Ινδία, στις 20–23 Μαΐου 2026, οι δύο χώρες αναβάθμισαν τις σχέσεις τους σε στρατηγική εταιρική σχέση και ανακοίνωσαν οδικό χάρτη αμυντικής συνεργασίας για την περίοδο 2026–2031.
Οι συμφωνίες περιλαμβάνουν συνεργασία στην αμυντική βιομηχανία, την κυβερνοασφάλεια, τις αναδυόμενες τεχνολογίες και τη θαλάσσια ασφάλεια.
Η εξέλιξη αυτή δημιουργεί προϋποθέσεις για έναν ευρύτερο συντονισμό μεταξύ Ελλάδας, Κύπρου και Ινδίας, χωρίς να έχει συγκροτηθεί επίσημο τριμερές στρατιωτικό σχήμα.
Ιδιαίτερη σημασία αποκτά ο οικονομικός διάδρομος Ινδίας–Μέσης Ανατολής–Ευρώπης (IMEC), ο οποίος φιλοδοξεί να αναβαθμίσει τη συνδεσιμότητα μεταξύ ασιατικών και ευρωπαϊκών αγορών.
Η γεωγραφική θέση της Ελλάδας και της Κύπρου μπορεί να τους προσφέρει ρόλο στη διαμόρφωση νέων εμπορικών και ενεργειακών διαδρομών. Σύμφωνα με δηλώσεις του Γάλλου ειδικού απεσταλμένου για τον IMEC, τόσο η Ελλάδα όσο και η Κύπρος συγκαταλέγονται στις χώρες που έχουν εκδηλώσει ενδιαφέρον για συμμετοχή στην πρωτοβουλία.
Η ασφάλεια των θαλάσσιων μεταφορών, η προστασία των υποθαλάσσιων υποδομών και η ανάπτυξη ενεργειακών διασυνδέσεων δημιουργούν πρόσθετα πεδία σύγκλισης.
Drones, ηλεκτρονικός πόλεμος και αμυντική τεχνολογία
Η επόμενη φάση της ελληνοϊνδικής συνεργασίας αναμένεται να κριθεί σε μεγάλο βαθμό στον τομέα της αμυντικής βιομηχανίας.
Η Ινδία έχει επενδύσει στην εγχώρια ανάπτυξη πυραυλικών συστημάτων, μη επανδρωμένων αεροσκαφών, ηλεκτρονικών συστημάτων και στρατιωτικών πλατφορμών.
Η Ελλάδα, από την πλευρά της, επιχειρεί να ενισχύσει τις δυνατότητες της εγχώριας αμυντικής βιομηχανίας και να ενσωματώσει νέες τεχνολογίες στις Ένοπλες Δυνάμεις.
Τα μη επανδρωμένα αεροσκάφη, τα συστήματα αντιμετώπισης drones, ο ηλεκτρονικός πόλεμος, η τεχνητή νοημοσύνη και οι ναυτικές τεχνολογίες αποτελούν πιθανά πεδία συνεργασίας.
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει η δυνατότητα σύνδεσης ινδικών αμυντικών επιχειρήσεων με ελληνικές εταιρείες και ερευνητικούς οργανισμούς.
Πρόκειται, ωστόσο, για προοπτικές που μένει να αποκτήσουν συγκεκριμένο συμβατικό και παραγωγικό περιεχόμενο. Μέχρι στιγμής, η διμερής συμφωνία του Φεβρουαρίου συνιστά κυρίως το θεσμικό πλαίσιο για την ανάπτυξη τέτοιων συνεργασιών.
Το στρατηγικό διακύβευμα για την Αθήνα
Η εμβάθυνση των σχέσεων με το Νέο Δελχί έχει ευρύτερη σημασία για την ελληνική εξωτερική πολιτική.
Σε μια περίοδο κατά την οποία οι στρατηγικοί ανταγωνισμοί επεκτείνονται από την Ανατολική Μεσόγειο έως τον Ινδοειρηνικό, η Ελλάδα επιδιώκει να δημιουργήσει ένα ευρύτερο δίκτυο συνεργασιών, πέρα από τους παραδοσιακούς ευρωπαϊκούς και ατλαντικούς συμμάχους της.
Η Ινδία αποτελεί έναν σημαντικό συνομιλητή σε αυτή την προσπάθεια, καθώς διαθέτει αυξανόμενη διεθνή οικονομική επιρροή, ισχυρές Ένοπλες Δυνάμεις και ιδιαίτερο ενδιαφέρον για την ασφάλεια των διεθνών εμπορικών οδών.
Η στενότερη συνεργασία δεν μεταβάλλει αυτομάτως τις στρατιωτικές ισορροπίες στο Αιγαίο ούτε συνεπάγεται ότι το Νέο Δελχί θα εμπλακεί σε ενδεχόμενη ελληνοτουρκική κρίση.
Δημιουργεί, όμως, πρόσθετες δυνατότητες διπλωματικής συνεννόησης, στρατιωτικής εκπαίδευσης και αμυντικής τεχνολογικής ανάπτυξης.
Από την άλλη πλευρά, η Ινδία αποκτά μεγαλύτερη πρόσβαση σε ένα κρίσιμο γεωγραφικό περιβάλλον, συνδέοντας σταδιακά τα στρατηγικά της συμφέροντα στον Ινδικό Ωκεανό με τις εξελίξεις στη Μεσόγειο.
Το βασικό ζητούμενο πλέον είναι η μετατροπή αυτής της δυναμικής σε συγκεκριμένα αποτελέσματα. Οι κοινές στρατιωτικές ασκήσεις, οι συμφωνίες αμυντικής βιομηχανίας και η συνεργασία στην προστασία θαλάσσιων υποδομών θα αποτελέσουν τα κριτήρια με τα οποία θα αξιολογηθεί το πραγματικό βάθος των ελληνοϊνδικών σχέσεων.
Η συνάντηση Δένδια με τον Ινδό πρέσβη εντάσσεται, σύμφωνα με το σχετικό δημοσίευμα, σε αυτή την προσπάθεια.
Από τα ελληνικά F-16 που πέταξαν στους ουρανούς της Ινδίας έως την παρουσία της φρεγάτας INS Trikand στο Αιγαίο, Αθήνα και Νέο Δελχί έχουν ήδη κάνει ουσιαστικά βήματα προσέγγισης.
Το ερώτημα είναι αν αυτή η σχέση θα εξελιχθεί σε έναν σταθερό άξονα αμυντικής και στρατηγικής συνεργασίας, με διάρκεια και συγκεκριμένο επιχειρησιακό αποτύπωμα.
GEOPOLITICO
Φαραντούρης: Ναυάγιο IMEC όπως EastMed; Η απάντηση της Κομισιόν
Προειδοποίηση για τον κίνδυνο να ναυαγήσει το πρότζεκτ εμπορικής σύνδεσης Ινδίας – Ευρώπης μέσω Ελλάδας (ΙΜΕC), απηύθυνε σήμερα απ’ το Στρασβούργο ο ευρωβουλευτής του ΠΑΣΟΚ Νικόλας Φαραντούρης, μετά την απάντηση της Κομισιόν σε ερώτησή που είχε καταθέσει τον περασμένο Ιούνιο και στον απόηχο της ενεργοποίησης της Συμφωνίας της Μέκκα μεταξύ Τουρκίας, Σαουδικής Αραβίας και Πακιστάν.
Τι είναι ο ΙMEC
«Ο διάδρομος IMEC αποτελεί ένα στρατηγικής σημασίας έργο συνδεσιμότητας, το οποίο υποστηρίζεται από την Ευρωπαϊκή Ένωση, τις ΗΠΑ, την Ινδία, τη Σαουδική Αραβία και τα ΗΑΕ, με στόχο την ενίσχυση των εμπορικών, ενεργειακών και μεταφορικών δικτύων μεταξύ Ευρώπης, Μέσης Ανατολής και Ινδο-Ειρηνικού», τονίζει ο Νικόλας Φαραντούρης.
Ωστόσο, όπως επισημαίνει, Τουρκία και Σαουδική Αραβία αποφάσισαν πρόσφατα να αναπτύξουν μία ανταγωνιστική προς τον IMEC σιδηροδρομική σύνδεση μεταξύ τους, δημιουργώντας νέα δεδομένα ως προς τη στρατηγική αρχιτεκτονική των διαδρόμων συνδεσιμότητας στην ευρύτερη περιοχή.
⚠️ Ναυάγιο #IMEC όπως #EastMed; Η απάντηση της Κομισιόν
Απευθύνω προειδοποίηση για τον κίνδυνο να ναυαγήσει το πρότζεκτ εμπορικής σύνδεσης Ινδίας – Ευρώπης μέσω Ελλάδας (ΙΜΕC) μετά την απάντηση που έλαβα από την Κομισιόν για υποστήριξη του ανταγωνιστικού πρότζεκτ 🇹🇷🇸🇦Τουρκίας-Σαουδικής Αραβίας, και μάλιστα στον απόηχο της ενεργοποίησης της Συμφωνίας της Μέκκα μεταξύ Τουρκίας, Σαουδικής Αραβίας και Πακιστάν. Ειδικότερα:
➡️ Ο διάδρομος IMEC αποτελεί ένα στρατηγικής σημασίας έργο συνδεσιμότητας, το οποίο υποστηρίζεται από την Ευρωπαϊκή Ένωση, τις ΗΠΑ, την Ινδία, τη Σαουδική Αραβία και τα ΗΑΕ, με στόχο την ενίσχυση των εμπορικών, ενεργειακών και μεταφορικών δικτύων μεταξύ Ευρώπης, Μέσης Ανατολής και Ινδο-Ειρηνικού.
➡️ Ωστόσο, Τουρκία και Σαουδική Αραβία αποφάσισαν πρόσφατα να αναπτύξουν μία ανταγωνιστική προς τον IMEC σιδηροδρομική σύνδεση μεταξύ τους, δημιουργώντας νέα δεδομένα ως προς τη στρατηγική αρχιτεκτονική των διαδρόμων συνδεσιμότητας στην ευρύτερη περιοχή
📍Στις 15 Ιουνίου 2026 κατέθεσα γραπτή ερώτηση στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή ζητώντας της να τοποθετηθεί επισήμως εάν ξακολουθεί να θεωρεί τον IMEC στρατηγικά και οικονομικά βιώσιμο υπό το φως της πρωτοβουλίας Άγκυρας-Ριάντ.
⚠️ Στην απάντησή της η Κομισιόν παίρνει ίσες αποστάσεις, δηλώνοντας ότι συνεχίζει μεν να στηρίζει το πρότζεκτ του IMEC, στηρίζει ωστόσο και την ανταγωνιστική πρωτοβουλία Άγκυρας-Ριάντ!
➡️ Η Επιτροπή θεωρεί ότι ο οικονομικός διάδρομος Ινδίας-Μέσης Ανατολής-Ευρώπης (IMEC) αποτελεί «πρωτοβουλία στρατηγικής σημασίας στους τομείς των μεταφορών, της ενέργειας και των ψηφιακών υποδομών» και επισημαίνει ότι πρόσφατα γεγονότα και το κλείσιμο των στενών του Ορμούζ έχουν καταστήσει τον
διάδρομο IMEC πιο σημαντικό από ποτέ και έχουν κάνει εντονότερη την ανάγκη για διαφοροποιημένες οδούς εφοδιασμού».➡️ Σπεύδει ωστόσο να προσθέσει ότι αντιμετωπίζει τον IMEC ως μέρος ενός συνόλου ποικίλων αλλά διασυνδεδεμένων πρωτοβουλιών που βελτιώνουν τη συνδεσιμότητα μεταξύ της Ευρώπης, της Μέσης Ανατολής
και της Ινδίας περιλαμβανομένης της πρωτοβουλίας Άγκυρας-Ριάντ!❗️Πρόκειται για πράδοξα και αντιφατικά μηνύματα της Κομισιόν που υπονομεύουν, παρά στηρίζουν το σημαντικό αυτό εμπορικό και γεωπολιτικό προτζεκτ.
Δεν είναι δυνατόν να στηρίζεται ταυτόχρονα ένα ευρωπαϊκό έργο, και ένα μη-ευρωπαϊκό, ανταγωνιστικό έργο, που δεν περιλαμβάνει καμία ευρωπαϊκή χώρα ή ευρωπαϊκά συμφέροντα.
Όσοι γνωρίζουμε από τέτοια πρότζεκτς αντιλαμβανόμαστε το προφανές: ή το ένα θα υλοποιηθεί ή το άλλο. Γι’ αυτό καλώ την Ευρωπαϊκή Επιτροπή να σταματήσει την ατελέσφορη πολιτική ίσων αποστάσεων. Καλούμε επίσης την ελληνική κυβέρνηση να ασχοληθεί σοβαρά με το ζήτημα ώστε το πρότζεκ του IMEC να μην έχει την τύχη του υποθαλάσσιου αγωγού φυσικού αερίου East Med, ο οποίος μπήκε στο συρτάρι κατ’ απαίτηση της Τουρκίας το 2022.
— Νικόλας Φαραντούρης / Nikolas Farantouris (@NFarantouris) October 8, 2026
Η γραπτή ερώτηση Φαραντούρη
Στις 15 Ιουνίου 2026 ο ευρωβουλευτής του ΠΑΣΟΚ κατέθεσε γραπτή ερώτηση στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή ζητώντας της να τοποθετηθεί επισήμως εάν ξακολουθεί να θεωρεί τον IMEC στρατηγικά και οικονομικά βιώσιμο υπό το φως της πρωτοβουλίας Άγκυρας-Ριάντ.
Ίσες αποστάσεις από την Κομισιόν
Στην απάντησή της η Κομισιόν δηλώνει ότι συνεχίζει μεν να στηρίζει το πρότζεκτ του IMEC, στηρίζει ωστόσο και την ανταγωνιστική πρωτοβουλία Άγκυρας-Ριάντ!
Ειδικότερα, η Επιτροπή θεωρεί ότι ο οικονομικός διάδρομος Ινδίας-Μέσης Ανατολής-Ευρώπης (IMEC) αποτελεί «πρωτοβουλία στρατηγικής σημασίας στους τομείς των μεταφορών, της ενέργειας και των ψηφιακών υποδομών» και επισημαίνει ότι πρόσφατα γεγονότα και το κλείσιμο των στενών του Ορμούζ έχουν καταστήσει τον διάδρομο IMEC πιο σημαντικό από ποτέ και έχουν κάνει εντονότερη την ανάγκη για διαφοροποιημένες οδούς εφοδιασμού».
Ωστόσο, Η Επιτροπή σπεύδει να προσθέσει ότι αντιμετωπίζει τον IMEC ως μέρος ενός συνόλου ποικίλων αλλά διασυνδεδεμένων πρωτοβουλιών που βελτιώνουν τη συνδεσιμότητα μεταξύ της Ευρώπης, της Μέσης Ανατολήςκαι της Ινδίας περιλαμβανομένης της πρωτοβουλίας Άγκυρας-Ριάντ.
Σε δηλώσεις του σήμερα από το Στρασβούργο ο Νικόλας Φαραντούρης κάνει λόγο για «πράδοξα και αντιφατικά μηνύματα της Κομισιόν που υπονομεύουν, παρά στηρίζουν, το σημαντικό αυτό εμπορικό και γεωπολιτικό προτζεκτ».
Όπως σημειώνει ο ευρωβουλευτής του ΠΑΣΟΚ «δεν είναι δυνατόν να στηρίζεται ταυτόχρονα ένα ευρωπαϊκό έργο, και ένα μη-ευρωπαϊκό, ανταγωνιστικό έργο, που δεν περιλαμβάνει καμία ευρωπαϊκή χώρα ή ευρωπαϊκά συμφέροντα».
Και καταλήγει:
«Όσοι γνωρίζουμε από τέτοια πρότζεκτ αντιλαμβανόμαστε το προφανές: ή το ένα θα υλοποιηθεί ή το άλλο. Γι’ αυτό καλώ την Ευρωπαϊκή Επιτροπή να σταματήσει την ατελέσφορη πολιτική ίσων αποστάσεων. Καλούμε επίσης την ελληνική κυβέρνηση να ασχοληθεί σοβαρά με το ζήτημα ώστε το πρότζεκ του IMEC να μην έχει την τύχη του υποθαλάσσιου αγωγού φυσικού αερίου East Med, ο οποίος μπήκε στο συρτάρι κατ’ απαίτηση της Τουρκίας το 2022».
GEOPOLITICO
Μαυρίδης προς ΕΕ: Επιβολή κυρώσεων στον επιδρομέα αντί για “θετική ατζέντα”
Παρέμβαση του Ευρωβουλευτή Κώστα Μαυρίδη ενώπιον του Ραφαέλε Φίτο, Ειδικού Εκπροσώπου της Ευρ. Επιτροπής για το Κυπριακό και Εκτελεστικού Αντιπροέδρου της Επιτροπής, στο πλαίσιο της συζήτησης με θέμα «Περιστατικά κλιμάκωσης στην Ανατολική Μεσόγειο και στο Αιγαίο κατόπιν επίμονων τουρκικών προκλήσεων» στην ολομέλεια του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου στο Στρασβούργο.
Την ανάγκη επιβολής κυρώσεων στην Τουρκία, αντί της συνέχισης της πολιτικής κατευνασμού και της λεγόμενης «θετικής ατζέντας», ανέδειξε ο Ευρωβουλευτής Κώστας Μαυρίδης (ΔΗΚΟ – S&D), με παρέμβασή του ενώπιον του Ραφαέλε Φίτο, Ειδικού Εκπροσώπου της Ευρ. Επιτροπής για το Κυπριακό και Εκτελεστικού Αντιπροέδρου της Επιτροπής, στο πλαίσιο της συζήτησης με θέμα «Περιστατικά κλιμάκωσης στην Ανατολική Μεσόγειο και στο Αιγαίο κατόπιν επίμονων τουρκικών προκλήσεων» στην ολομέλεια του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου στο Στρασβούργο.
Στην παρέμβασή του ο κ. Κ. Μαυρίδης ανέφερε τα εξής:
«Η σημερινή συζήτηση είναι ξεκάθαρη: Η κλιμάκωση της έντασης τόσο στην Ανατολική Μεσόγειο όσο και στο Αιγαίο εξαιτίας των επίμονων τουρκικών προκλήσεων, με πιο πρόσφατη, τη λεγόμενη νεο-οθωμανική «Γαλάζια Φαντασίωση». Κύριε Επίτροπε, δεν την αποκαλώ «Γαλάζια Πατρίδα», γιατί η γαλάζια πατρίδα είναι δική μας. Επιπλέον, συνεχίζεται, όπως όλοι γνωρίζετε, η κατοχή εδάφους της Ευρωπαϊκής Ένωσης στην Κύπρο, καθώς και η παραβίαση των κυριαρχικών δικαιωμάτων δύο κρατών μελών (Ελλάδας και Κύπρου) στον εναέριο και θαλάσσιο χώρο.
Ωστόσο, η πολιτική του κατευνασμού δεν αποδίδει. Οι ήπιες παραινέσεις και η λεγόμενη «θετική ατζέντα» προς την Τουρκία δεν αποδίδουν.»
Καταλήγοντας, ο Κύπριος Ευρωβουλευτής έθεσε προς τον Ευρωπαίο Επίτροπο το ζήτημα της διαφορετικής αντιμετώπισης της Ρωσίας και της Τουρκίας από την Ευρωπαϊκή Ένωση, αναφέροντας χαρακτηριστικά:
«Τι είναι, λοιπόν, αυτό που αποδίδει; Όπως και στην περίπτωση της Ρωσίας, οικονομικές και πολιτικές κυρώσεις εναντίον του Τούρκου εισβολέα και κατακτητή.
Κύριε Επίτροπε, μπορείτε να εξηγήσετε στους Ευρωπαίους πολίτες, όχι μόνο της Κύπρου και της Ελλάδας, αλλά σε όλους τους Ευρωπαίους πολίτες, γιατί επιβάλλουμε κυρώσεις στη Ρωσία, ως εισβολέα, και ορθώς πράττουμε, αλλά όχι στην Τουρκία, η οποία είναι επίσης εισβολέας, κατοχική δύναμη και παραβιάζει τη Σύμβαση των Ηνωμένων Εθνών για το Δίκαιο της Θάλασσας (UNCLOS), το Ευρωπαϊκό Δίκαιο και τόσους άλλους διεθνείς κανόνες;»
-
Αναλύσεις3 εβδομάδες πρινΤο τελεσίγραφο Καλίν την ώρα που η Τουρκία προετοιμάζεται για πόλεμο!
-
Άμυνα3 μήνες πρινΡωσσικό ΜΜΕ: Ελληνικό «μπλόκο» στην απαίτηση για Patriot – Πώς γνωρίζει το Κίεβο απόρρητα στοιχεία για τους πυραύλους μας;
-
ΑΝΑΡΤΗΣΕΙΣ ΜΕ ΣΗΜΑΣΙΑ2 μήνες πρινΠακιστανός με καναδική υπηκοότητα ο υπαίτιος της πυρκαγιάς στον Έβρο! Πιθανόν να μετέφερε μετανάστες
-
GEOPOLITICO1 μήνα πρινΤο διέρρευσε ο Παπαχελάς! Έφεραν τον Καλίν στο Μαξίμου – Τί συζήτησε με τον Μητσοτάκη;
-
Αναλύσεις1 μήνα πρινΚαραγκιούλ: «Αν Ελλάδα, Κύπρος και Ισραήλ επιτεθούν στην Τουρκία, ο χάρτης του Αιγαίου θα αλλάξει»
-
ΑΝΑΡΤΗΣΕΙΣ ΜΕ ΣΗΜΑΣΙΑ2 μήνες πρινΞέσπασμα της μητέρας της Μυρτούς για την υπόθεση Τζαβέντ Ασλάμ: «Δεν ξεχνώ ποτέ» – «Δήμαρχος των Πακιστανών ο Δούκας»
-
GEOPOLITICO3 εβδομάδες πρινΤί λέει Τούρκος δημοσιογράφος για Σάββα Καλεντερίδη; «Έκανε πολύ καλά τη δουλειά του για τη χώρα του – Δεν μπορούσε να τον στριμώξει η ΜİΤ»
-
Αναλύσεις3 μήνες πρινΕάν η Τουρκία απορρίψει τη συμφωνία αποχώρησης από την Κύπρο θα απομακρυνθεί δια της βίας