Διεθνή
Λονδίνο – Κορωνοιός Govid-19. Το ημερολόγιο της ανευθυνότητας στη Βρετανία και οι βαριές ευθύνες
της Φανούλας Αργυρού*
«Συλλογική αποτυχία μεταξύ πολιτικών και ίσως και των κυβερνητικών εμπειρογνωμόνων που γνώριζαν και αγνόησαν, ευθύνονται για άδικους θανάτους – κάποτε θα λογοδοτήσουν…» Δρ. Richard Horton
12.1.2020 H Παγκόσμια Οργάνωσης Υγείας (WHO) επιβεβαίωσε για ένα νέο κορωνοιό στην περιοχή Wuhan, της Κίνας παρόλο που γνώριζε τουλάχιστον από τις 31 Δεκεμβρίου 2019, ονομασία COVID-19.
31.1.2020 – Το πρώτο κρούσμα στο Ηνωμένο Βασίλειο ήταν στο York στις 31.1.2020 με πηγή την πόλη Wuhan, ήλθε από Κινέζους υπηκόους που διέμεναν σε ξενοδοχείο στο York. Όμως:
24.1.2020 – Το επιστημονικό περιοδικό The Lancet, (συντάκτης του οποίου είναι ο Δρ. Richard Horton) έκρουσε τον κώδωνα του κινδύνου:
“Because of the pandemic potential of 2019-nCoV, careful surveillance is essential to monitor its future host adaption, viral evolution, infectivity, transmissibility, and pathogenicity.” «‘Επειδή υπάρχει η δυνατότητα ο ιός 2019-nCoV να εξελιχθεί σε πανδημία, προσεκτική επιτήρηση είναι αναγκαία για να παρακολουθήσουμε τη μελλοντική του προσαρμογή στον ξενιστή, την ιική του εξέλιξη, μολυσματικότητα, μεταδοτικότητα και παθογένεια”.
30.1.2020 – Έξι μέρες αργότερα προειδοποιούσε και η ΠΟΥ
11.3.2020 – Τελικά η ΠΟΥ κήρυξε τον ιό ΠΑΝΔΗΜΙΑ
12.3.2020 – Δήλωση βρετανού Πρωθυπουργού Boris Johnson
Αντί όμως η βρετανική κυβέρνηση να προβεί σε άμεσα δραστικά μέτρα εναντίον της διασποράς του ιού, ο Πρωθυπουργός πλαισιωμένος με δύο συμβούλους μας είπε ότι «πολύ περισσότερες οικογένειας θα χάσουν αγαπημένα πρόσωπά τους πριν την ώρα τους». Και οι … επιστημονικοί του σύμβουλοι Δρ. Chris Whitty και Sir Patrick Vallance μας είπαν ότι η «στρατηγική» αντιμετώπισης τους ήταν το 60% -80% του πληθυσμού να πιάσει τον ιό για να εξασφαλίσουν «αγέλη ανοσίας» (ανοησίας).
«A senior adviser (Sir Patrick Vallance ) to the government has said that around 60pc of the country’s population needs to contract the coronavirus in order to help prevent it from being transmitted further in the future». https://www.edp24.co.uk/news/health/coronavirus-in-norfolk-uk-vallance-covid-19-immunity-1-6559569
Έντονα και άμεσα αντέδρασαν εκατοντάδες γιατροί, ακαδημαϊκοί, πανεπιστημιακοί από όλα τα πανεπιστήμια του ΗΒ καλώντας την κυβέρνηση να εγκαταλείψει πάραυτα τέτοια πολιτική που θα είχε ως αποτέλεσμα τον άδικο θάνατο χιλιάδων ανθρώπων. Το ίδιο και απλοί πολίτες.
12- 16.3.2020 Δύο επιστολές που δημοσιοποιήθηκαν είναι ενδεικτικές των συνεπειών με τέτοιο στόχο. Η μία ημερ. 14.3.2020 με τίτλο «Δημόσια έκκληση για πιο δυνατά μέτρα αμέσως για κοινωνική απόσταση σ΄ολο το ΗΒ» και η δεύτερη «Ανοικτή επιστολή προς την κυβέρνηση του ΗΒ σχετικά με το COVID-19» ξεκίνησε διαδικτυακά στις 14.3.2020 και έκλεισε στις 16.3.2020 με 681 υπογραφές. Τις παραθέτω αμφότερες. Η δεύτερη από την πηγή με τις υπογραφές – https://sites.google.com/view/covidopenletter/home
15.3.2020 Όταν είδαν ότι οι ειδικοί στη χώρα δεν αγόραζαν την «πολιτική» τους ο Υπουργός Υγείας Matt Hancock δήλωσε στη Sophie Riche (SKY TV) ότι η «αγέλη ανοσίας» δεν ήταν στρατηγική της κυβέρνησης, εκθέτοντας ουσιαστικά τους συμβούλους της κυβέρνησης Chris Witty Sir Patrick Vallance. ( Στις 22.3.2020 οι «Κυριακάτικοι Τάιμς» αποκάλυψαν διαξιφισμούς μεταξύ πολιτικών και των συμβούλων στο πρωθυπουργικό γραφείο, ισχυρίστηκαν ότι ένας σύμβουλος ο Dominic Cummings τέλος Φεβρουαρίου είχε πεί «Η αγέλη ανοσίας προστατεύει την οικονομία και αν αυτό σημαίνει κάποιοι συνταξιούχοι πεθαίνουν τι έγινε» αλλά στις 12.3.2020 κατάλαβε ότι υποστήριζε πολιτική καταστροφής και την εγκατέλειψε… με εκπρόσωπο του γραφείου να διαψεύδει.)
15.3.2020 Ανακοίνωση για καθημερινές δημοσιογραφικές διασκέψεις.
16.3.2020 Πρωθυπουργός – ελαφρά μέτρα, απομόνωση για 14 ημέρες όλης της οικογένειας αν ένας έχει συμπτώματα. Να αποφεύγονται μη αναγκαία ταξίδια και επαφές. Δουλειά από σπίτι, να αποφεύγονται συναθροίσεις, κλαπς, θέατρα, σινεμά… Ειδικά από ηλικιωμένους, εγκύους και όσους έχουν προβλήματα υγείας.
17.3.2020 Φόρειν ΄Οφις οδηγία για εναντίον όλων των ταξιδιών στο εξωτερικό εκτός από αναγκαίες περιπτώσεις. Πρωθυπουργός – Να ενισχυθεί το Εθνικό Σύστημα Υγείας, χρειαζόμαστε καλύτερη επιστήμη, τεχνολογία να μαθαίνουμε από άλλες χώρες κτλ. Και ενίσχυση της οικονομίας… Κανένα ουσιαστικό μέτρο…
«Οι επιστήμονες είχαν κρούσει το κώδωνα του κινδύνου για το κορωνοιό εδώ και μήνες. Γιατί απέτυχε να ενεργήσει η Βρετανία;»
18.3.2020 – Όμως, ο Δρ. Richard Horton (γιατρός και συντάκτης του Lancet ) επανήλθε στη βρετανική «Γκάρτιαν» με καταπελτικό άρθρο με τον πιο πάνω τίτλο για να ξεσκεπάσει με παρρησία την αμέλεια της βρετανικής κυβέρνησης και των συμβούλων της. Εκθέτοντας τους πρωταγωνιστές συμβούλους/πολιτικούς για μια ανήθικη «στρατηγική» εις βάρος 66 εκ ανθρώπων, για την οποία, όπως τονίζει καταλήγοντας, θα καλεστούν κάποια ώρα να λογοδοτήσουν για τις ευθύνες τους, γράφοντας μεταξύ άλλων τα εξής:
«Οι προειδοποιήσεις από τη Κίνα και Ιταλία ήσαν εκκωφαντικές, γιατί οι πολιτικοί και οι σύμβουλοί τους σπατάλησαν πολύτιμο χρόνο – και ζωές θα χαθούν ως αποτέλεσμα… Γιατί πήρε της κυβέρνησης του ΗΒ οκτώ εβδομάδες να αναγνωρίσει τη σοβαρότητα εκείνου που σήμερα ονομάζουμε Covid-19;»
Ασήκωτες οι ευθύνες
«Όμως ιατρικοί και επιστημονικοί σύμβουλοι της κυβέρνησης του ΗΒ αγνόησαν όλες αυτές τις προειδοποιήσεις. Για άγνωστους λόγους περίμεναν. Και έβλεπαν…Ο Graham Medley ένας από τους εμπειρογνώμονες επιστημονικούς σύμβουλους ήταν αποκαλυπτικός στο Newsnight 13.3.2020 (τηλεοπτικό πρόγραμμα του BBC 2) όταν εξήγησε τη προσέγγιση του ΗΒ. Να αφήσουν μια ελεγχόμενη επιδημία μεγάλων αριθμών ανθρώπων η οποία θα δημιουργήσει «αγέλη ανοσίας»… και εφόσον δεν υπάρχει εμβόλιο ο μόνος τρόπος είναι μια πλειοψηφία του λαού να μολυνθεί… Ο Medley εισηγήθηκε πως «ιδανικά» μπορεί να χρειαζόμαστε « μια ωραία μεγάλη επιδημία» μεταξύ των λιγότερα ευάλωτων ομάδων…. Ο Sir Patrick Vallance ο επικεφαλής επιστήμονας σύμβουλος της κυβέρνησης εισηγήθηκε ότι ο στόχος ήταν να μολυνθεί το 60% του πληθυσμού. Μετά από εβδομάδες αδράνειας η κυβέρνηση ανακοίνωση στροφή τη Δευτέρα (16.3.2020) δηλώνοντας νέο μοντέλο για το οποίο τους έπεισαν οι επιστήμονες του Imperial College. Πολλοί δημοσιογράφοι με πρώτο το Μπι Μπι Σι έλεγαν «η επιστήμη άλλαξε» και έτσι η κυβέρνηση προσαρμόστηκε ανάλογα. ΄Όμως αυτή η ερμηνεία ήταν λανθασμένη. Η επιστήμη ήταν η ίδια από τον Ιανουάριο. Εκείνο που άλλαξε είναι ότι τελικά οι σύμβουλοι της κυβέρνησης κατάλαβαν τι ακριβώς είχε συμβεί στη Κίνα. Δεν χρειαζόντουσαν οι προβλέψεις του Imperial College … οποιοσδήποτε μαθητής μαθηματικών μπορούσε να κάνει τον υπολογισμό. Με θνησιμότητα 1% σε 60% του πληθυσμού των 66 εκατομμυρίων ανθρώπων, το ΗΒ θα είχε σχεδόν 400,000 θανάτους που θα πλημύριζε το Εθνικό Σύστημα Υγείας…Και όμως έκαναν ελάχιστα, πολύ αργά. Ο ιός σύντομα μπήκε στην Ευρώπη… Και όμως το ΗΒ συνέχισε τη στρατηγική να ενθαρρύνει την επιδημία με στόχο την αγέλη ανοσίας.
Κάτι πήγε πολύ στραβά στο χειρισμό …Είχαν στη διάθεσή τους τις υπηρεσίες ορισμένων από τους καλύτερους ταλαντούχους ερευνητές στο κόσμο για να αποφασίσουν. ΄Όμως, κάπου υπήρξε συλλογική αποτυχία μεταξύ πολιτικών και ίσως και των κυβερνητικών εμπειρογνωμόνων να αναγνωρίσουν τα μηνύματα από τους Κινέζους και Ιταλούς επιστήμονες… Για λόγους που δεν είναι εντελώς ξεκάθαροι, το ΗΒ έχασε εκείνα τα μηνύματα. Χάσαμε εκείνες τις ευκαιρίες, Σε εύθετο χρόνο, θα πρέπει να λεχθούν…
Το ΗΒ σήμερα παίρνει τα σωστά μέτρα να κτυπηθεί αυτή η επιδημία. Όμως χάσαμε πολύτιμο χρόνο. Θα υπάρξουν θάνατοι που μπορούσαν να αποφευχθούν. Το σύστημα απέτυχε. Δεν γνωρίζω γιατί. ¨Όμως, όταν καταπολεμηθεί η επιδημία, όταν η ζωή επανέλθει σε κάποιο βαθμό ομαλοποίησης, δύσκολες ερωτήσεις θα τεθούν που θα ζητούν απαντήσεις. Γιατί δεν έχουμε την δυνατότητα να ξανα-αποτύχουμε. Ίσως να μην έχουμε δεύτερη ευκαιρία».
https://www.theguardian.com/commentisfree/2020/mar/18/coronavirus-uk-expert-advice-wrong
18.3.2020 Πρωθυπουργός – Κλείνουν όλα τα σχολεία από τις 20.3.2020 μέχρι νεοτέρας. Ακυρώνονται οι εξετάσεις GCSE και A’ Level.
19.3.2020 – Ο Πρωθυπουργός εμφανίστηκε αισιόδοξος ότι σε 12 εβδομάδες θα εξαποστείλουν τον κορωνοιό… Ξεκίνησε η πρώτη δοκιμή για φάρμακα σε βρετανό άρρωστο… Ειδικοί ελπίζουν για δοκιμές για εμβόλιο σε ένα μήνα. Καλεί τον κόσμο να τηρεί την κοινωνική απόσταση…
Αρνείται να επιβάλει κλείδωμα Λονδίνου
Η κυβέρνηση αρνείται επίμονα να επιβάλει κλείδωμα (lockdown) του Λονδίνου όπως άλλες χώρες παρόλες τις δηλώσεις του ότι θα πάρει «περαιτέρω και γρηγορότερα μέτρα» για να σταματήσει την διασπορά του ιού. «Δεν είμαστε τέτοια χώρα» είμαστε δημοκρατική επικαλούνται. Το Downing Street είπε « μηδέν προοπτική» για απαγόρευση ταξιδιών μέσα και έξω από την πρωτεύουσα(zero prospect) αλλά λόγω του ότι πολλοί δεν υπάκουαν στο να μην συναθροίζονται και μετά από συνάντηση με τον Δήμαρχο του Λονδίνου Sadiq Khan εισηγήθηκαν ότι περαιτέρω περιορισμοί θα επιβάλλονταν. Εκπρόσωπος είπε δεν υπήρχαν σχέδια για κλείσιμο του υπόγειου σιδηρόδρομου (αλλά ήδη 42 σταθμοί είχαν κλείσει). (19.3.2020 www.theneweuropean.co.uk ).
20.3.2020 –Ανατρέποντας την αισιοδοξία της προηγούμενης, ο Πρωθυπουργός εξήγγειλε τα μέτρα που όφειλε να λάβει προ εβδομάδων. Καθώς οι αριθμοί των προσβληθέντων και θανάτων αυξάνονταν ραγδαία και το Εθνικό Σύστημα Υγείας έστελλε απεγνωσμένα μηνύματα SOS… «Διέταξε» το κλείσιμο, των καφέ, μπυραριών, μπάρ, σινεμά, θεάτρων, κλάπ, γυμναστηρίων, εστιατορίων από το βράδυ της Παρασκευής και να μην ξανα-ανοίξουν μέχρι νεωτέρας. Ο κόσμος δεν υπάκουε στη κοινωνική απόσταση…
Όμως σύμφωνα με την γαλλική «Liberation» αυτό έγινε κατόπιν απειλής του Γάλλου προέδρου Εμανουέλ Μακρόν προς τον Μπόρις Τζόνσον ότι αν δεν λάμβανε αυστηρότερα μέτρα την Παρασκευή (20.3.2020) η Γαλλία θα έκλεινε τα σύνορά της με το Ηνωμένο Βασίλειο και όχι μόνον. Το βράδυ της Παρασκευής ο Τζόνσον προέβη στα έκτακτα μέτρα… (Sigmalive 22.3.2020).
22.3.2020 Ημέρα της Μητέρας. Πρωθυπουργός – «Το καλύτερο δώρο στις μητέρες μας είναι να μην τους δώσουμε το ιό. Να μείνουμε μακριά τους», ενώ στις 20.3.2020 υποσχόταν να δει τη μητέρα του την Κυριακή.
23.3.2020 Τελικά επιβάλει με διάγγελμα στο λαό στις 8.30 μ.μ. εκείνο που όφειλε να κάνει απαρχής. Γενικό κλείσιμο, με εξουσία στην Αστυνομία να επιτηρεί και να διαλύει συναθροίσεις. Ογκώδες «Νομοσχέδιο Κορωνοιού» στη Βουλή, υποστηρίζεται από όλες τις παρατάξεις, πάει Βουλή των Λόρδων Τρίτη και Τετάρτη και αναμένεται να θεσπιστεί την Πέμπτη με περαιτέρω εξουσίες στην κυβέρνηση για μέτρα κτλ.
Ανέντιμος συμβιβασμός με τον κορωνοιό GOVID-19
Η ανθρωπότητα βρίσκεται αντιμέτωπη και πολεμά ένα τρίτο παγκόσμιο πόλεμο ενώ πολιτικοί και σύμβουλοι της κυβέρνησης του ΗΒ αντιμετώπισαν την κατάσταση όπως θα λένε πολλοί πλέον, σαν μια προηγούμενη βρετανική κυβέρνηση το 1939 τον Χίτλερ. Με την στρατηγική του ανέντιμου κατευνασμού … Είχαν προειδοποιηθεί. Ενσυνείδητα γνώριζαν και δεν έκαναν τίποτα. Έχασαν πολύτιμο χρόνο. Γιατί επέλεξαν να προωθήσουν ενσυνείδητα μια καταστροφική πολιτική εις βάρος της κοινωνίας. Ακόμα μέχρι αυτή τη στιγμή, δεν κάνουν έλεγχο στα αεροδρόμια, δεν ελέγχουν στους σιδηροδρόμους για θερμοκρασία πολιτών, δεν απολυμαίνουν δρόμους και κτίρια όπως έκαναν στη Κίνα και άλλες χώρες…
Μας ξεκαθάρισε τα πράγματα με δύο απλά λόγια στο μήνυμά του ο Naftali Bennett ισραηλινός Υπουργός Άμυνας (Sigmalive 21.3.2020).
Προστατεύσατε τους ηλικιωμένους
««Πέραν της κοινωνικής απόστασης, πέραν των testing, testing, testing, είναι να χωρίσουμε τους ηλικιωμένους από τους νεότερους. Ο πιο σημαντικός θανατηφόρος συνδυασμός είναι για τη γιαγιά να αγκαλιάζει τον εγγονό. Γιατί αυτός ο κορωνοιός είναι μοναδικός υπό την έννοια ότι είναι θανατηφόρος για τους ηλικιωμένος περισσότερο από τους νεότερους. Κρατηθείτε μακριά από το παππού και τη γιαγιά. Επικοινωνείτε μέσω WhatsApps and Skype , τηλέφωνο κτλ. Να τους παίρνετε φαγητό, αλλά να μην μπαίνετε στο σπίτι γιατί τους θέτετε σε κίνδυνο…» Δεν θα μείνουν για πάντα απομονωμένοι είπε, θα βγουν σε λίγους μήνες όταν θα είναι πλέον ασφαλές…
Βίντεο στα αγγλικά εδώ:
Ας βάλει ο Θεός το χέρι του και λυπηθεί για ακόμα μια φορά τον κόσμο. Και βοηθήσει να βρεθούν γρήγορα θεραπείες και εμβόλιο. Για να έλθει και η μέρα της «κρίσεως» (“reckoning”) .Ίσως και ένα δικαστήριο, γιατί όχι, τύπου «Νυρεμβέργης» και για αυτό το τρίτο παγκόσμιο πόλεμο. Για όσους ευθύνονται για τον ιό όσο και για τους χειρισμούς των εις βάρος της κοινωνίας…
*Ερευνήτρια/δημοσιογράφος
Open letter to the UK Government regarding COVID-19
We are writing as behavioural scientists to express concern about the timing of UK delay measures involving social distancing. As is clear from the disaster unfolding in Italy, there is a unique window for delaying the spread of COVID-19. Current government thinking seems to crucially involve the idea of “behavioural fatigue”. This is the worry that, if implemented too early, measures limiting social contact will be undercut just at the point at which they are most required, because people will have tired of the limitations and will revert to prior behaviour –in part precisely because those measures are effective in reducing spread and hence perceived risk.
While we fully support an evidence-based approach to policy that draws on behavioural science, we are not convinced that enough is known about “behavioural fatigue” or to what extent these insights apply to the current exceptional circumstances. Such evidence is necessary if we are to base a high-risk public health strategy on it. In fact, it seems likely that even those essential behaviour changes that are presently required (e.g., handwashing) will receive far greater uptake the more urgent the situation is perceived to be. “Carrying on as normal” for as long as possible undercuts that urgency.
More broadly, it appears that concerns about behavioural fatigue lead the government to believe that halting the spread of the disease is impossible, and the only solution is to slow the progress of the disease across most of the population, until herd immunity is achieved. But radical behaviour change may be able to do much better than this, and would, if successful, save very large numbers of lives. Experience in China and South Korea is sufficiently encouraging to suggest that this possibility should at least be attempted.
If “behavioural fatigue” truly represents a key factor in the government’s decision to delay high-visibility interventions, we urge the government to share an adequate evidence base in support of that decision. If one is lacking, we urge the government to reconsider these decisions.
Signed,
UK Behavioural Scientists
ΠΗΓΗ:ΣΗΜΕΡΙΝΗ 29/3/2020
Διεθνή
Flydubai: Επίθεση αυτοκτονίας στο Τελ Αβίβ ετοίμαζε ο συγκυβερνήτης της πτήσης
Ο δράστης, που κατάγεται από το Ομάν, σκόπευε να πραγματοποιήσει επίθεση αυτοκτονίας, εμπνευσμένος από τις επιθέσεις της 11ης Σεπτεμβρίου 2002 στις ΗΠΑ, ανέφερε ο γενικός εισαγγελέας των ΗΑΕ.
Ο συγκυβερνήτης της πτήσης της flydubai από το Ντουμπάι για το Τελ Αβίβ, που στις 30 Σεπτεμβρίου επιτέθηκε στον κυβερνήτη πριν να τον εξουδετερώσουν οι επιβάτες, σχεδίαζε να καταλάβει το αεροπλάνο και να το ρίξει στο διεθνές αεροδρόμιο Μπεν Γκουριόν, σύμφωνα με τις εισαγγελικές αρχές των Ηνωμένων Αραβικών Εμιράτων.
Ο δράστης, που κατάγεται από το Ομάν, σκόπευε να πραγματοποιήσει επίθεση αυτοκτονίας, εμπνευσμένος από τις επιθέσεις της 11ης Σεπτεμβρίου 2002 στις ΗΠΑ, ανέφερε ο γενικός εισαγγελέας των ΗΑΕ. Ομολόγησε ότι έδρασε μόνος αλλά η έρευνα συνεχίζεται για τον εντοπισμό τυχόν συνεργών ή άλλων διασυνδέσεών του. Ο συγκυβερνήτης χρησιμοποίησε δύο προηγούμενες πτήσεις με προορισμό το Τελ Αβίβ για να ελέγξει τη διαδρομή και το αεροδρόμιο.
Ο ύποπτος πληρούσε τις απαιτήσεις ασφαλείας και προϋπηρεσίας ώστε να προσληφθεί από τη flydubai. Οι έλεγχοι που έγιναν από την εταιρεία τότε δεν αποκάλυψαν κάποια ένδειξη για τις φερόμενες «εξτρεμιστικές απόψεις» ή τρομοκρατικά σχέδιά του. Η «στροφή» του προς τον εξτρεμισμό και την τρομοκρατία αναδύθηκε για πρώτη φορά το 2017, πρόσθεσε ο εισαγγελέας, σύμφωνα με το επίσημο ειδησεογραφικό πρακτορείο των Εμιράτων.
Πηγή: ΑΠΕ-ΜΠΕ
ΑΝΑΡΤΗΣΕΙΣ ΜΕ ΣΗΜΑΣΙΑ
Ρωγμές στη συμμαχία Ερντογάν–Αλίγεφ: Η ισλαμική μαντίλα και το Ισραήλ δοκιμάζουν τις σχέσεις Τουρκίας–Αζερμπαϊτζάν
Το δόγμα «ένα έθνος, δύο κράτη», πάνω στο οποίο οικοδομήθηκαν οι στενές σχέσεις Τουρκίας και Αζερμπαϊτζάν, βρίσκεται αντιμέτωπο με νέες πολιτικές και ιδεολογικές εντάσεις. Ο πρόεδρος του Αζερμπαϊτζάν Ιλχάμ Αλίγεφ διαμηνύει ότι δεν αποδέχεται ξένη κηδεμονία στις εσωτερικές υποθέσεις της χώρας του, την ώρα που στην Τουρκία εντείνονται οι αντιδράσεις για τους περιορισμούς στην ισλαμική μαντίλα και τη στρατηγική συνεργασία του Μπακού με το Ισραήλ. Οι εξελίξεις αναδεικνύουν τις διαφορετικές προτεραιότητες δύο στενών συμμάχων, με σημαντικές προεκτάσεις για τον Νότιο Καύκασο και τη Μέση Ανατολή.
Νέα ερωτήματα για τα όρια της στρατηγικής συνεργασίας μεταξύ Τουρκίας και Αζερμπαϊτζάν δημιουργούν οι τελευταίες τοποθετήσεις του Ιλχάμ Αλίγεφ, ο οποίος εμφανίζεται αποφασισμένος να υπερασπιστεί την αυτονομία της χώρας του απέναντι σε εξωτερικές πολιτικές και ιδεολογικές παρεμβάσεις.
Η αντιπαράθεση έχει δύο βασικές διαστάσεις: την αντιμετώπιση της ισλαμικής μαντίλας στο κοσμικό κράτος του Αζερμπαϊτζάν και τη διατήρηση της στενής αμυντικής και ενεργειακής συνεργασίας του Μπακού με το Ισραήλ.
Τα δύο αυτά ζητήματα δημιουργούν τριβές με πολιτικούς και θρησκευτικούς κύκλους της Τουρκίας, ιδιαίτερα όσους βρίσκονται κοντά στο κυβερνών Κόμμα Δικαιοσύνης και Ανάπτυξης (AKP) του Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν.
Το μήνυμα Αλίγεφ: Καμία ξένη κηδεμονία
Η ένταση ήρθε στο προσκήνιο μετά την ομιλία του Αλίγεφ στο 8ο συνέδριο του κυβερνώντος Κόμματος Νέου Αζερμπαϊτζάν, στις 2 Οκτωβρίου 2026.
Ο Αζέρος πρόεδρος αναφέρθηκε στην ανάγκη προστασίας της λεγόμενης «ιδεολογικής ασφάλειας» της χώρας του, υπογραμμίζοντας ότι το Αζερμπαϊτζάν δεν χρειάζεται καθοδήγηση από ξένες δυνάμεις.
«Ας ξέρει ο καθένας τη θέση του, ας μην ανακατεύονται στις υποθέσεις μας, ας μη χώνουν τη μύτη τους στον τρόπο ζωής μας», δήλωσε χαρακτηριστικά.
Ο Αλίγεφ δεν κατονόμασε την Τουρκία. Ωστόσο, η χρονική συγκυρία των δηλώσεων και η αυξανόμενη κριτική που ασκείται από τουρκικούς κύκλους στην εσωτερική πολιτική του Αζερμπαϊτζάν οδήγησαν στην ερμηνεία ότι το μήνυμα απευθυνόταν, τουλάχιστον εν μέρει, προς την Άγκυρα.
Η τοποθέτηση αυτή αναδεικνύει ένα βασικό χαρακτηριστικό της πολιτικής του Μπακού: την επιδίωξη διατήρησης της εθνικής κυριαρχίας και της αυτονομίας των αποφάσεών του, ακόμη και έναντι του στενότερου στρατηγικού του συμμάχου.
Η μαντίλα προκαλεί αντιδράσεις στην Τουρκία
Στο επίκεντρο της διαφωνίας βρίσκονται οι περιορισμοί στη χρήση της ισλαμικής μαντίλας, του χιτζάμπ, στα δημόσια σχολεία του Αζερμπαϊτζάν.
Οι σχετικές ρυθμίσεις έχουν προκαλέσει αντιδράσεις από τουρκικά μέσα ενημέρωσης και οργανώσεις που δραστηριοποιούνται στον χώρο των θρησκευτικών δικαιωμάτων.
Το ζήτημα έχει ιδιαίτερη συμβολική σημασία για την κυβέρνηση Ερντογάν.
Στην Τουρκία, η απαγόρευση της ισλαμικής μαντίλας στην εκπαίδευση, στον δημόσιο τομέα και σε κρατικούς θεσμούς αποτέλεσε επί δεκαετίες ένα από τα σημαντικότερα πεδία αντιπαράθεσης μεταξύ ισλαμιστικών και κεμαλικών πολιτικών δυνάμεων.
Η σταδιακή άρση των περιορισμών από τις κυβερνήσεις του AKP αναδείχθηκε σε κεντρικό στοιχείο της πολιτικής ταυτότητας του Ερντογάν.
Η διαφορετική στάση του Αζερμπαϊτζάν επαναφέρει αυτή την ιδεολογική διαφορά στο εσωτερικό του τουρκογενούς κόσμου.
Κατά την ομιλία του στη Γενική Συνέλευση του ΟΗΕ τον Σεπτέμβριο, ο Τούρκος πρόεδρος επέκρινε τους περιορισμούς στη χρήση της μαντίλας, χαρακτηρίζοντάς τους «επίθεση στα πιο θεμελιώδη δικαιώματα των γυναικών».
Συνέδεσε μάλιστα το ζήτημα με την ισλαμοφοβία, την οποία κατηγόρησε ότι εξαπλώνεται στη Δύση.
Παρότι δεν αναφέρθηκε ονομαστικά στο Αζερμπαϊτζάν, οι δηλώσεις ερμηνεύτηκαν από ορισμένους ως έμμεση αναφορά στις πολιτικές του Μπακού.
Διαδήλωση στην Κωνσταντινούπολη κατά του Αλίγεφ
Η ένταση αποτυπώθηκε και στον δρόμο.
Στις 3 Οκτωβρίου, η τουρκική οργάνωση Özgür-Der πραγματοποίησε διαδήλωση έξω από το προξενείο του Αζερμπαϊτζάν στην Κωνσταντινούπολη, απαιτώντας την άρση των περιορισμών στη χρήση της ισλαμικής μαντίλας.
Κατά τη διάρκεια της κινητοποίησης, ορισμένοι ομιλητές αμφισβήτησαν ακόμη και το παραδοσιακό αφήγημα περί αδελφικής σχέσης των δύο χωρών.
Ο Αχμέτ Κερίμ Αρτούκ επέκρινε το Μπακού τόσο για την εσωτερική του πολιτική όσο και για τη συνεργασία του με το Ισραήλ.
«Λόγω του κοσμικού αυταρχισμού της, της ισλαμοφοβίας της και της συνεργασίας της με τους σιωνιστές καταπιεστές στην εξωτερική πολιτική, αυτή η κυβέρνηση δεν μπορεί να θεωρείται αδελφική. Η κυβέρνηση του Μπακού πρόσθεσε τα δάκρυα των Αζέρων αδελφών μας που φορούν μαντίλα στο αίμα των μαρτύρων μας στη Γάζα», δήλωσε.
Η συγκεκριμένη τοποθέτηση αντανακλά την οπτική των διαδηλωτών και δεν αποτελεί επίσημη θέση του τουρκικού κράτους.
Η Χιουλιά Σεκερτζί, από την ίδια οργάνωση, συνέδεσε επίσης το ζήτημα του χιτζάμπ με τον πόλεμο στη Γάζα, υποστηρίζοντας ότι η υπεράσπιση των δικαιωμάτων των γυναικών στο Αζερμπαϊτζάν και η υποστήριξη των Παλαιστινίων αποτελούν μέρος του ίδιου αγώνα.
Το Ισραήλ: Ο στρατηγικός εταίρος που ενοχλεί την Άγκυρα
Το δεύτερο σημαντικό ζήτημα αφορά τη διαχρονική συνεργασία του Αζερμπαϊτζάν με το Ισραήλ.
Σε αντίθεση με την Τουρκία, η οποία έχει υιοθετήσει ιδιαίτερα επικριτική στάση απέναντι στην ισραηλινή κυβέρνηση μετά την έναρξη του πολέμου στη Γάζα, το Μπακού έχει διατηρήσει στενούς αμυντικούς και ενεργειακούς δεσμούς με το Τελ Αβίβ.
Η σχέση αυτή στηρίζεται σε δύο βασικούς πυλώνες.
Ο πρώτος είναι η εξαγωγή αζερικού πετρελαίου προς το Ισραήλ, το οποίο καλύπτει μέσω αυτών των προμηθειών σημαντικό μέρος των ενεργειακών του αναγκών.
Ο δεύτερος είναι η προμήθεια προηγμένων ισραηλινών οπλικών συστημάτων από το Αζερμπαϊτζάν.
Τα ισραηλινά μη επανδρωμένα αεροσκάφη, τα συστήματα αναγνώρισης και άλλα προηγμένα οπλικά μέσα έχουν διαδραματίσει σημαντικό ρόλο στον εκσυγχρονισμό των αζερικών Ενόπλων Δυνάμεων.
Η συνεργασία έχει περιγραφεί συχνά από αναλυτές ως σχέση «πετρέλαιο έναντι όπλων».
Η σύνδεση αυτή έχει αποκτήσει πρόσθετη σημασία εξαιτίας της γεωγραφικής θέσης του Αζερμπαϊτζάν, το οποίο συνορεύει με το Ιράν, έναν από τους βασικούς στρατηγικούς αντιπάλους του Ισραήλ.
Για το Μπακού, η σχέση με το Τελ Αβίβ προσφέρει πρόσβαση σε προηγμένη στρατιωτική τεχνολογία και διευρύνει τις διεθνείς συνεργασίες του.
Για την Τουρκία, ωστόσο, η συνεργασία αυτή δημιουργεί πολιτικές αντιφάσεις, ιδιαίτερα σε μια περίοδο κατά την οποία ο Ερντογάν έχει θέσει την αντιπαράθεση με την ισραηλινή κυβέρνηση στο επίκεντρο της περιφερειακής του ρητορικής.
Ναγκόρνο-Καραμπάχ: «Νικήσαμε μόνοι μας»
Ακόμη μία σημαντική πτυχή της αντιπαράθεσης αφορά τη διαφορετική αποτίμηση του πολέμου στο Ναγκόρνο-Καραμπάχ.
Η Τουρκία είχε παράσχει εκτεταμένη πολιτική, στρατιωτική και τεχνική υποστήριξη στο Αζερμπαϊτζάν κατά τον πόλεμο του 2020, ενώ η συνεργασία των δύο χωρών ενισχύθηκε περαιτέρω με τη Διακήρυξη της Σούσα το 2021.
Ωστόσο, κατά την ομιλία του στις 2 Οκτωβρίου, ο Αλίγεφ υπογράμμισε ότι το Αζερμπαϊτζάν πέτυχε τη στρατιωτική του νίκη με δικές του δυνάμεις, προσθέτοντας ότι ο εξοπλισμός που χρησιμοποιήθηκε είχε αγοραστεί με αζερικούς πόρους.
Οι τοποθετήσεις του ερμηνεύτηκαν από ορισμένους Τούρκους σχολιαστές ως υποβάθμιση της τουρκικής συμβολής.
Η εφημερίδα Cumhuriyet επισήμανε στις 4 Οκτωβρίου ότι οι αναφορές στην ανεξάρτητη εξωτερική πολιτική και στην αγορά όπλων με εθνικούς πόρους προκάλεσαν συζητήσεις στην Τουρκία.
Η συγκεκριμένη διαφωνία αποκτά ιδιαίτερη πολιτική σημασία, καθώς η νίκη του Αζερμπαϊτζάν το 2020 παρουσιάστηκε από την κυβέρνηση Ερντογάν ως σημαντική επιτυχία της τουρκικής στρατιωτικής και εξωτερικής πολιτικής.
Από την πλευρά του, το Μπακού επιδιώκει να κατοχυρώσει την εικόνα μιας χώρας που αποφασίζει αυτόνομα και δεν οφείλει τις στρατηγικές επιτυχίες της σε ξένη κηδεμονία.
Το Αρμενικό και οι διαφορετικές διπλωματικές προτεραιότητες
Οι σχέσεις Τουρκίας–Αζερμπαϊτζάν επηρεάζονται επίσης από τις εξελίξεις στο Αρμενικό.
Η Άγκυρα διατηρεί κλειστά τα χερσαία σύνορά της με την Αρμενία, συνδέοντας την πλήρη εξομάλυνση των σχέσεων με τις εξελίξεις μεταξύ Μπακού και Γερεβάν.
Ωστόσο, οι προσπάθειες προσέγγισης Τουρκίας–Αρμενίας έχουν κατά καιρούς δημιουργήσει προβληματισμό στο Αζερμπαϊτζάν, το οποίο επιδιώκει να διατηρήσει καθοριστικό λόγο στις περιφερειακές διευθετήσεις.
Η στάση αυτή δείχνει ότι, ακόμη και μεταξύ δύο στενών συμμάχων, οι εθνικές προτεραιότητες δεν ταυτίζονται απολύτως.
Ομέρ Τσελίκ: Αδελφική σχέση Ερντογάν–Αλίγεφ
Η τουρκική κυβέρνηση επιχειρεί να διατηρήσει χαμηλούς τόνους απέναντι στη δημόσια συζήτηση που έχει αναπτυχθεί.
Ο εκπρόσωπος του AKP, Ομέρ Τσελίκ, υπογράμμισε ότι οι σχέσεις Ερντογάν και Αλίγεφ χαρακτηρίζονται από πραγματική αδελφική συνεργασία.
Παράλληλα, κατηγόρησε τρίτες χώρες και κύκλους που, κατά την εκτίμησή του, επιχειρούν να προκαλέσουν εντάσεις μεταξύ των δύο κρατών.
Η συγκεκριμένη τοποθέτηση δείχνει ότι η Άγκυρα δεν επιθυμεί τη μετατροπή των δημόσιων αντιπαραθέσεων σε επίσημη διπλωματική κρίση.
Εξάλλου, οι δύο χώρες εξακολουθούν να διατηρούν σημαντικές στρατιωτικές, ενεργειακές και οικονομικές σχέσεις, οι οποίες δημιουργούν ισχυρά κίνητρα για τη συνέχιση της συνεργασίας τους.
Η κρίσιμη διάκριση: Συμμαχία χωρίς ταύτιση συμφερόντων
Η πολιτική αντιπαράθεση γύρω από το χιτζάμπ και τις σχέσεις με το Ισραήλ αποκαλύπτει ότι το δόγμα «ένα έθνος, δύο κράτη» δεν εξαλείφει τις διαφορές εθνικών συμφερόντων και πολιτικής ταυτότητας.
Για την Τουρκία του Ερντογάν, η υπεράσπιση της ισλαμικής μαντίλας και η αντιπαράθεση με την ισραηλινή κυβέρνηση αποτελούν βασικά στοιχεία του δημόσιου πολιτικού της λόγου.
Για το Αζερμπαϊτζάν, η διατήρηση του κοσμικού χαρακτήρα του κράτους και η συνεργασία με το Ισραήλ συνδέονται με εσωτερικές επιλογές και μακροχρόνιους στρατηγικούς υπολογισμούς.
Πάντως, υπάρχει μια σημαντική διευκρίνιση ως προς τις δηλώσεις Αλίγεφ: στο πλήρες κείμενο της ομιλίας του δεν κατονομάζεται η Τουρκία ως στόχος των προειδοποιήσεών του. Ορισμένοι σχολιαστές εκτιμούν ότι αναφερόταν επίσης —ή κυρίως— σε πιέσεις που προέρχονται από το Ιράν.
Αντίστοιχα, η ρύθμιση της 21ης Σεπτεμβρίου για τις σχολικές ενδυμασίες στο Αζερμπαϊτζάν δεν αναφέρει ρητά τη λέξη «χιτζάμπ», αλλά απαγορεύει πρόσθετα ενδύματα που θεωρούνται ασύμβατα με την κοσμική αρχή της δημόσιας εκπαίδευσης. Η εφαρμογή της έχει ερμηνευθεί ως περιορισμός της ισλαμικής μαντίλας.
Οι παραπάνω διακρίσεις δεν αναιρούν την ύπαρξη πολιτικών τριβών, αλλά δείχνουν ότι δεν έχει τεκμηριωθεί ανοιχτή ρήξη ανάμεσα στις δύο κυβερνήσεις.
Το βασικό γεωπολιτικό συμπέρασμα είναι ότι το Μπακού επιχειρεί να διατηρήσει τη στρατηγική συμμαχία του με την Άγκυρα, χωρίς να εγκαταλείψει τη συνεργασία του με το Ισραήλ ή να αποδεχθεί εξωτερικές υποδείξεις για την εσωτερική του πολιτική.
Για την Τουρκία, η διαχείριση αυτών των διαφορών αποτελεί δοκιμασία της ικανότητάς της να συνδυάζει τη στενή συνεργασία με το Αζερμπαϊτζάν και τις δικές της ιδεολογικές και περιφερειακές προτεραιότητες.
Διεθνή
Πακιστάν: Έχουμε ήδη αναπτύξει σημαντικό αριθμό δυνάμεων στη Σαουδική Αραβία
Το πακιστανικό στρατιωτικό προσωπικό στη Σαουδική Αραβία «δεν θα διασχίζει τα σύνορα για να εξαπολύσει επίθεση εναντίον των Χούθι, αλλά θα ασχολείται με την άμυνα του εδάφους».
Το Ισλαμαμπάντ ανακοίνωσε ότι έχει αναπτύξει «σημαντικό αριθμό» ενόπλων δυνάμεων στη Σαουδική Αραβία για αμυντικούς σκοπούς, δήλωσε σε δημοσιογράφους ο εκπρόσωπος του υπουργείου Εξωτερικών, Σαζάντ Χάιντερ Χαν.
«Από το Πακιστάν, έχουμε ήδη αναπτύξει σημαντικό αριθμό δυνάμεων, καθώς και πόρους στην πόλη του Ριάντ», τόνισε.
Πρόσθεσε ότι το πακιστανικό στρατιωτικό προσωπικό στη Σαουδική Αραβία «δεν θα διασχίζει τα σύνορα για να εξαπολύσει επίθεση εναντίον των Χούθι, αλλά θα ασχολείται με την άμυνα του εδάφους».
Οι Χούθι στην Υεμένη έχουν εξαπολύσει μαζικές αεροπορικές επιδρομές εναντίον της Σαουδικής Αραβίας, συμπεριλαμβανομένων επιθέσεων στο διεθνές αεροδρόμιο του Ριάντ χθες Πέμπτη όπου σκότωσαν τρία άτομα.
Το Πακιστάν υπέγραψε αμυντικό σύμφωνο με τη Σαουδική Αραβία και την Τουρκία τον Αύγουστο, δεσμεύοντας τις τρεις χώρες σε αμοιβαία βοήθεια σε περίπτωση επίθεσης εναντίον μιας από αυτές.
Αρνούμενος να πει αν βρίσκονται σε εξέλιξη νέες αναπτύξεις στρατευμάτων, ο Χαν άφησε να εννοηθεί ότι οι πακιστανικές δυνάμεις έχουν αναπτυχθεί πολλές φορές στη Σαουδική Αραβία από τη δεκαετία του 1980, ιδίως μετά την υπογραφή διμερούς συμφωνίας μεταξύ Ισλαμαμπάντ και Ριάντ το 2025.
Πρόσθεσε ότι εναπόκειται «στον οργανισμό και τη συμμαχία, στα αρχηγεία τους, να αποφασίσουν… πότε και πού» θα αναπτυχθούν οι δυνάμεις και σε ποιους αριθμούς.
Πηγή: ΑΠΕ-ΜΠΕ-AFP
Flydubai: Επίθεση αυτοκτονίας στο Τελ Αβίβ ετοίμαζε ο συγκυβερνήτης της πτήσης
Ο δράστης, που κατάγεται από το Ομάν, σκόπευε να πραγματοποιήσει επίθεση αυτοκτονίας, εμπνευσμένος από τις επιθέσεις της 11ης Σεπτεμβρίου 2002...
Reuters: Στο μικροσκόπιο ο Τομ Μπάρακ – Οι επιχειρηματικοί δεσμοί και ο αγωγός των 15 δισ. δολαρίων
Σοβαρά ερωτήματα για τις επιχειρηματικές διασυνδέσεις του Αμερικανού πρέσβη στην Τουρκία και ειδικού απεσταλμένου του Ντόναλντ Τραμπ σε Ιράκ και...
Hürriyet: «Διπλωματική απογοήτευση για την Αθήνα» – Η τουρκική ανάγνωση της επίσκεψης Ρούμπιο και τα μηνύματα για τα F-35
Ως διπλωματική απογοήτευση για την Ελλάδα επιχειρεί να παρουσιάσει η τουρκική εφημερίδα Hürriyet την επίσκεψη του Αμερικανού υπουργού Εξωτερικών Μάρκο...
Η τουρκική νομοθεσία του 1986 εκθέτει τη σημερινή στάση της Τουρκίας για τον Great Sea Interconnector
Η συγκεκριμένη ρύθμιση αποκτά σήμερα ιδιαίτερη νομική και γεωπολιτική σημασία, καθώς η Άγκυρα αξιώνει προηγούμενο συντονισμό και αδειοδότηση για δραστηριότητες...
Ρωγμές στη συμμαχία Ερντογάν–Αλίγεφ: Η ισλαμική μαντίλα και το Ισραήλ δοκιμάζουν τις σχέσεις Τουρκίας–Αζερμπαϊτζάν
Το δόγμα «ένα έθνος, δύο κράτη», πάνω στο οποίο οικοδομήθηκαν οι στενές σχέσεις Τουρκίας και Αζερμπαϊτζάν, βρίσκεται αντιμέτωπο με νέες...
-
Αναλύσεις3 εβδομάδες πρινΤο τελεσίγραφο Καλίν την ώρα που η Τουρκία προετοιμάζεται για πόλεμο!
-
Άμυνα3 μήνες πρινΡωσσικό ΜΜΕ: Ελληνικό «μπλόκο» στην απαίτηση για Patriot – Πώς γνωρίζει το Κίεβο απόρρητα στοιχεία για τους πυραύλους μας;
-
ΑΝΑΡΤΗΣΕΙΣ ΜΕ ΣΗΜΑΣΙΑ2 μήνες πρινΠακιστανός με καναδική υπηκοότητα ο υπαίτιος της πυρκαγιάς στον Έβρο! Πιθανόν να μετέφερε μετανάστες
-
GEOPOLITICO1 μήνα πρινΤο διέρρευσε ο Παπαχελάς! Έφεραν τον Καλίν στο Μαξίμου – Τί συζήτησε με τον Μητσοτάκη;
-
Αναλύσεις1 μήνα πρινΚαραγκιούλ: «Αν Ελλάδα, Κύπρος και Ισραήλ επιτεθούν στην Τουρκία, ο χάρτης του Αιγαίου θα αλλάξει»
-
ΑΝΑΡΤΗΣΕΙΣ ΜΕ ΣΗΜΑΣΙΑ2 μήνες πρινΞέσπασμα της μητέρας της Μυρτούς για την υπόθεση Τζαβέντ Ασλάμ: «Δεν ξεχνώ ποτέ» – «Δήμαρχος των Πακιστανών ο Δούκας»
-
GEOPOLITICO3 εβδομάδες πρινΤί λέει Τούρκος δημοσιογράφος για Σάββα Καλεντερίδη; «Έκανε πολύ καλά τη δουλειά του για τη χώρα του – Δεν μπορούσε να τον στριμώξει η ΜİΤ»
-
Αναλύσεις3 μήνες πρινΕάν η Τουρκία απορρίψει τη συμφωνία αποχώρησης από την Κύπρο θα απομακρυνθεί δια της βίας