Ακολουθήστε μας

Πεπόνι: Δεν παχαίνει, έχει αντιπηκτικές ιδιότητες, πλούσιο σε αντιοξειδωτικά και ιχνοστοιχεία

Δημοσιεύτηκε στις

της Κλεοπάτρας Ζουμπουρλή, μοριακή Βιολόγος

Χρυσαφένια, νόστιμα και αρωματικά τα πεπόνια συναγωνίζονται τα καρπούζια για τον τίτλο βασιλιά των φρούτων το καλοκαίρι. Υπάρχουν πολλές ποικιλίες πεπονιών, που ξεχωρίζουν από το χρώμα του φλoιού, από το σχήμα ή από το βάρος. Τα cantaloupe ή “muskmelon”, όπως και οι άλλες ποικιλίες πεπονιού, είναι μέλη της μεγάλης οικογένειας των κολοκυνθοειδών (cucurbitacea). Ανήκουν στo γένος Κουκούμις (Cucumis) και το επιστημονικό όνομα είναι : Cucumis melo (Πέπων ο κοινός).

Η λέξη πεπόνι, προέρχεται από το λατινικό melopepo ή melopepone, που σημαίνει μηλοπέπων, δηλαδή, σε ελεύθερη απόδοση «μήλο – πεπόνι». Στα ελληνικά έχει επικρατήσει το όνομα πεπόνι (πέπων) ενώ σε άλλες γλώσσες το πεπόνι λέγεται melon από το πρώτο συνθετικό της λέξης μηλοπέπων (melopepone).
Για αρκετό καιρό οι ειδικοί πίστευαν ότι πεπόνι ήρθε από την Κεντρική Ασία και το Ιράν. Νεότερες μελέτες αναφέρουν ότι μάλλον προέρχεται από την υποσαχάρια Αφρική. Σ’ αυτές τις περιοχές υπάρχουν ακόμα ορισμένες άγριες ποικιλίες πεπονιού με μικρούς βρώσιμους καρπούς. 
Από την περιοχή αυτή έγινε γνωστό στη Μέση Ανατολή και στην συνέχεια μέσω της Ινδίας και του Αφγανιστάν έφτασε έως την Κίνα. Αρχαιολογικά ευρήματα δείχνουν ότι η καλλιέργεια πεπονιών γινόταν στο Ιράν και στην Κίνα, πριν από 5000 χρόνια, και την Αίγυπτο, πριν από 4000 χρόνια.
Οι Έλληνες και οι Ρωμαίοι, γνώριζαν το πεπόνι, αλλά προτιμούσαν το καρπούζι. Θεωρούσαν το πεπόνι λαχανικό και το κατανάλωναν σε σαλάτες ή μαγειρεμένο, με ξίδι, πιπέρι και με άλλα μπαχαρικά. Στη Ρώμη, η τιμή ήταν πολύ υψηλή, λόγω της σπανιότητάς του. Οι Μαυριτανοί στήριξαν την καλλιέργεια και την παραγωγή του στην Ισπανία τον όγδοο αιώνα, αλλά το πραγματικό ενδιαφέρον για το πεπόνι ξεκίνησε τον δέκατο πέμπτο ή δέκατο έκτο αιώνα, όταν είχαν αναπτυχθεί οι γλυκές ποικιλίες φρούτων.
Κατά τη διάρκεια της Αναγέννησης, ιταλοί μοναχοί δημιούργησαν – με διασταύρωση στον αγρό- μια ιδιαίτερα νόστιμη αρωματική ποικιλία πεπονιού, στο οποία έδωσαν το όνομα της παπικής κατοικίας όπου είχε παραχθεί (Cantalupo). 
Ο Χριστόφορος Κολόμβος, εισήγαγε το πεπόνι στο νησί Ισπανιόλα (Μεγάλες Αντίλλες) το 1494, κατά το δεύτερο ταξίδι του στην Αμερική. Στην Κεντρική Αμερική το συναντάμε αργότερα το 1516, στη Βιρτζίνια το 1609 και τη Νέα Υόρκη το 1629.
Το πεπόνι έχει μεγάλη περιεκτικότητα σε φυτικές ίνες, χαμηλό γλυκαιμικό δείκτη, πολλά αντιοξειδωτικά και βιταμίνες, ικανοποιεί την πείνα και τη δίψα χωρίς να χρειάζεται να καταναλώσουμε μεγάλες ποσότητές του και χωρίς να δημιουργεί απότομη αύξηση του σακχάρου στο αίμα.
Το πεπόνι, όπως και όλα τα φρούτα, οφείλει τη γλυκιά του γεύση στη φρουκτόζη. Η φρουκτόζη δεν προκαλεί υπεργλυκαιμία όπως η ζάχαρη, για αυτόν το λόγο δεν έχει τα ίδια αποτελέσματα με τα γλυκίσματα. Έτσι μπορείτε να εξηγήσετε το λόγο που τα φρούτα συστήνεται να καταναλώνονται καθημερινά σε αρκετά μεγάλες ποσότητες, ενώ τα γλυκά περιορίζονται σε 1 με 2 φορές την εβδομάδα. Τα φρούτα έχουν χαμηλό γλυκαιμικό δείκτη και μας βοηθούν να έχουμε ισορροπημένη καμπύλη γλυκόζης, με αποτέλεσμα για τις 2-3 επόμενες ώρες από την κατανάλωσή τους να νιώθουμε πλήρεις και ήρεμοι.
Έχει αντιοξειδωτικές, αντιθρομβωτικές, αντικαρκινικές και αντιγηραντικές ιδιότητες, συμβάλλει στη μείωση της υψηλής αρτηριακής πίεσης και της χοληστερόλης του αίματος, ενισχύει το ανοσοποιητικό σύστημα, βοηθάει στην προστασία της όρασης και του δέρματος.
Το πεπόνι είναι μια φυσική πηγή πολύτιμων αντιοξειδωτικών ουσιών, καθώς κρύβει μέσα του βιταμίνη C και β-καροτίνη. Οι ουσίες αυτές προστατεύουν τον οργανισμό από διάφορους τύπους καρκίνου, καρδιακά νοσήματα άλλα και προβλήματα που συνδέονται με τη μεγάλη ηλικία, όπως ο καταρράκτης.
Tο πεπόνι περιέχει επίσης χρήσιμα μέταλλα, όπως είναι το κάλιο και το μαγγάνιο. Tο πεπόνι περιέχει επίσης χρήσιμα μέταλλα, όπως είναι το κάλιο και το μαγγάνιο.
Είναι ως φρούτο πλούσιο σε κάλιο, που συμβάλλει καθοριστικά στη μείωση της αρτηριακής πίεσης, έχει διουρητική δράση και μπορεί να παρεμποδίσει την κακή χοληστερόλη (LDL) να υποστεί χημικές μεταβολές που προκαλούν προβλήματα στον οργανισμό. Το μαγγάνιο χρησιμοποιείται από το σώμα ως συν-παράγοντας για την αντιοξειδωτικού ενζύμου, δισμουτάση του υπεροξειδίου. Η Δισμουτάση του υπεροξειδίου(SOD), είναι ένα ένζυμο, γνωστό για τις αντιοξειδωτικές του ιδιότητες. Είναι παρούσα σε ορισμένα τμήματα του πεπονιού, ιδίως της ποικιλίας cantaloupe.

Περιέχει βιταμίνη Α, η οποία είναι σημαντική για καλύτερη όραση και αποτελεσματικότερη άμυνα σε μολύνσεις καθώς ενδυναμώνει τα λεμφοκύτταρα του οργανισμού

Περιέχει ακόμη βιταμίνη Β6, η οποία συμβάλλει στη σύνθεση των νευροδιαβιβαστών του εγκεφάλου καθώς συντελεί στην καλύτερη πνευματική και ψυχολογική υγεία.
Πλούσιο, σε κάλιο, συμβάλλει στη ρύθμιση της καρδιακής λειτουργίας και της αρτηριακής πίεσης, διαθέτοντας συνάμα διουρητική δράση (κυρίως λόγω του μεγάλου ποσοστού νερού που περιέχει). Σε μία πρόσφατη μελέτη, οι ερευνητές διαπίστωσαν ότι άτομα με υψηλότερα επίπεδα καλίου στον οργανισμό τους σημείωσαν την χαμηλότερη πίεση αίματος.
Τα πεπόνια έχουν ένα αντιπηκτικό χημικό, την αδενοσίνη, που υπάρχει επίσης στα κρεμμύδια, το σκόρδο και τα μανιτάρια. Η ουσία αυτή βοηθά στην αραίωση του αίματος, ελαττώνοντας τις πιθανότητες καρδιακών προσβολών και εγκεφαλικών επεισοδίων.
Η κατανάλωση πεπονιού λόγω της περιεκτικότητας του σε φυτικές ίνες αλλά και σε υγρασία βοηθάει στην κινητικότητα του εντέρου και στην καταπολέμηση της δυσκοιλιότητας 

Tο πεπόνι αποτελεί συστατικό αρκετών καλλυντικών επιβεβαιώνοντας τη θεωρία ότι τονώνει το δέρμα και βελτιώνει την ακμή κατά τη διάρκεια της εφηβείας.

ΠΩΣ ΒΟΗΘΑΕΙ ΣΤΟ ΑΔΥΝΑΤΙΣΜΑ

Περιέχει βιταμίνη Α, Β6, θειαμίνη και νιασίνη, ενώ δεν περιέχει καθόλου χοληστερόλη. Η νιασίνη είναι εκείνη που παίζει ενεργό ρόλο στην λιπόλυση. Τα αντιοξειδωτικά στοιχεία που περιέχει σε συνδυασμό με τη βιταμίνη C καταπολεμούν την ενοχλητική όψη φλοιού πορτοκαλιού και βοηθούν στην παραγωγή κολλαγόνου. Τέλος, έχει ελάχιστες θερμίδες, αφού μόλις 100 γρ. ισοδυναμούν με 34 θερμίδες, ενώ έχει την ιδιότητα να φουσκώνει το στομάχι και άρα να βοηθά στην πρόσληψη λιγότερων θερμίδων.
  • Σύσταση του πεπονιού ανά 100 γραμμάρια φρούτου χωρίς φλούδα (1 μικρό μπολ)

    Mέση Διατροφική Ανάλυση Πεπονιού ανά   100g

Ενέργεια 34 Kcal 
Υδατάνθρακες 8.6 g
Πρωτεΐνες 0.84 g
Ολικά Λιπαρά 0.19 g 
Διαιτητικές φυτικές ίνες 0.9 g
Βιταμίνες
Νιασίνη 0.734 mg
Παντοθενικό οξύ 0.105 mg
Πυριδοξίνη 0.072 mg 
Ριβοφλαβίνη 0.026 mg 
Θειαμίνη 0.017 mg
Βιταμίνη A 3382 IU
Βιταμίνη C 36.7 mg
Βιταμίνη E 0.05 mg
Βιταμίνη K 2.5 μg
Ηλεκτρολύτες
Νάτριο 1 mg
Κάλιο 267 mg
Μέταλλα
Ασβέστιο 9 mg
Χαλκός 41 μg
Σίδηρος 0.21mg
Μαγνήσιο 12mg
Μαγγάνιο 0.041 mg
Ψευδάργυρος 0.18 mg
Φυτοχημικά
ß-καροτένιο 2020 μg
ß-κρυπτοξανθίνη 1 μg
Λουτείνη – Ζεαξανθίνη 26 μg

Σχετικά δύσπεπτο, πρέπει να καταναλώνεται με προσοχή από άτομα με πεπτικές διαταραχές.

Επιλογή: Προτιμάτε πεπόνι μικρό αλλά βαρύ για το μέγεθός του, με μίσχο που υποχωρεί κατά την πίεση. Θα πρέπει να αναδίδει ένα γλυκό, ευχάριστο άρωμα, όχι όμως ιδιαίτερα έντονο, γιατί τότε μπορεί να είναι πάρα πολύ ώριμο.
Αποθήκευση: Όταν το κόψετε, διατηρήστε το στο ψυγείο σκεπασμένο με ζελατίνα τροφίμων και καταναλώστε το εντός 1-2 ημερών.
Τρόπος κατανάλωσης: Μπορεί να φαγωθεί μόνο του κομμένο σε φέτες, να προστεθεί σε φρουτοσαλάτες ή να συνδυαστεί με λεπτές φέτες αλλαντικών (π.χ. προσούτο), τυρί ή μια μπάλα παγωτό. Ταιριάζει επίσης με το γάλα και το γιαούρτι, προσδίδει ξεχωριστή νοστιμιά σε smoothies, milk shakes, σορμπέ και γρανίτες.
Δεν πρέπει να μένει κομμένο σε φέτες για πολλή ώρα γιατί η βιταμίνη C που περιέχει καταστρέφεται γρήγορα αν εκτεθεί στον αέρα.

Πεπόνι ή καρπούζι;

Στο διατροφικό δίλημμα, λοιπόν, «καρπούζι ή πεπόνι», απαντάμε ότι και τα δύο είναι σημαντικό να τα εντάξουμε στη διατροφή τόσο τη δική μας όσο και των παιδιών μας, αφού έχουν εξίσου ωφέλιμες δράσεις για την υγεία !!!
Πηγή: medlabgr.blogspot.com

Ο Σταύρος Καλεντερίδης, ξεκίνησε τις σπουδές του στην Αθήνα, σπουδάζοντας Πολιτική Επιστήμη στο Εθνικό Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών. Έπειτα από τέσσερα χρόνια συμμετοχής στα φοιτητικά όργανα συνδιοίκησης της σχολής του και σε διάφορες οργανώσεις νέων, αποφάσισε να συνεχίσει τις σπουδές του στο εξωτερικό. Στη Βοστόνη των Η.Π.Α. ολοκλήρωσε δύο μεταπτυχιακά προγράμματα, στις Διεθνείς Σχέσεις (Αμερικανική εξωτερική πολιτική) και στην Επικοινωνία (Πολιτική Επικοινωνία), ενώ παράλληλα εργάστηκε στο Ελληνικό Προξενείο της Βοστόνης, στη σχολή του ως βοηθός έρευνας και σε δύο πολιτικές καμπάνιες Αμερικανών πολιτικών (Δημοκρατικών – Ρεπουμπλικάνων). Μετά από τρία χρόνια στις Η.Π.Α., άκουσε το κάλεσμα της πατρίδας του και επέστρεψε πίσω με μεγάλο πόθο για προσφορά στην Ελλάδα. Υπήρξε ιδρυτικό μέλος δύο κοινωφελών οργανισμών, του δέλτα – πολιτική επανάσταση (πολιτικός οργανισμός) και της Λεοντίδας (ίδρυμα προώθησης θεμάτων ιστορίας, πολιτισμού και δημοκρατίας). Σήμερα ζει και εργάζεται στην Αθήνα, ασχολείται με διάφορα εγχειρήματα πολιτικής διπλωματίας και δημοκρατίας, γράφει πολιτικά άρθρα, σχολιάζει την επικαιρότητα και συνεχίζει την προσωπική του μελέτη στην ιστορία και την πολιτική φιλοσοφία.

GEOPOLITICO

Μητσοτάκης: Το καλώδιο θα προχωρήσει χωρίς εκπτώσεις στα κυριαρχικά δικαιώματα – Μηνύματα σε Τουρκία, ΗΠΑ και Ισραήλ

Μήνυμα σιγουριάς για την υλοποίηση της ηλεκτρικής διασύνδεσης Ελλάδας–Κύπρου έστειλε ο Κυριάκος Μητσοτάκης, υπογραμμίζοντας ότι το έργο πρέπει να προχωρήσει χωρίς υποχωρήσεις στα ελληνικά κυριαρχικά δικαιώματα. Ο πρωθυπουργός αναφέρθηκε στην επίσκεψη του Αμερικανού υπουργού Εξωτερικών Μάρκο Ρούμπιο, στις σχέσεις με την Τουρκία, στην αμυντική συνεργασία με το Ισραήλ, στην απόκτηση των F-35 και στον γεωπολιτικό διάδρομο IMEC, ενώ εξαπέλυσε αιχμές κατά της αντιπολίτευσης για την κριτική της στα εθνικά θέματα.

Δημοσιεύτηκε

στις

από τον

Σε μια συνέντευξη με ιδιαίτερο γεωπολιτικό ενδιαφέρον στον ραδιοφωνικό σταθμό ΣΚΑΪ 100,3 και τον Άρη Πορτοσάλτε, την Παρασκευή 9 Οκτωβρίου 2026, ο πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης παρουσίασε τις βασικές προτεραιότητες της ελληνικής εξωτερικής και αμυντικής πολιτικής, εστιάζοντας στην ενίσχυση της στρατηγικής συνεργασίας με τις Ηνωμένες Πολιτείες και το Ισραήλ, στην ενεργειακή ασφάλεια και στην προοπτική της Ελλάδας να αποτελέσει κρίσιμο κόμβο διασυνδεσιμότητας μεταξύ Ευρώπης, Μέσης Ανατολής και Ινδίας.

Ιδιαίτερη βαρύτητα είχαν οι αναφορές του στο Great Sea Interconnector, σε μια περίοδο κατά την οποία η υλοποίηση της ηλεκτρικής διασύνδεσης βρίσκεται στο επίκεντρο των ελληνοτουρκικών σχέσεων και των ευρύτερων γεωπολιτικών ισορροπιών στην Ανατολική Μεσόγειο.

Η επίσκεψη Ρούμπιο και η στρατηγική σχέση Ελλάδας–ΗΠΑ

Ο Κυριάκος Μητσοτάκης χαρακτήρισε θετικό το αποτύπωμα της επίσκεψης του Μάρκο Ρούμπιο στην Αθήνα, επισημαίνοντας ότι επιβεβαιώθηκε η σημασία της Ελλάδας για την αμερικανική εξωτερική πολιτική στην Ανατολική Μεσόγειο.

«Η επίσκεψη αυτή του Μάρκο Ρούμπιο έγινε στα πλαίσια του Στρατηγικού Διαλόγου Ηνωμένων Πολιτειών-Ελλάδος, είναι μια θεσμοθετημένη διαδικασία ενίσχυσης των διμερών μας σχέσεων. Και θέλω να θυμίσω στους ακροατές σας ότι ο κύριος Ρούμπιο δεν ταξιδεύει συχνά στο εξωτερικό για να συμμετέχει σε τέτοιου είδους στρατηγικούς διαλόγους. Το έχει κάνει μία φορά μόνο, πήγε στην Ινδία πέρυσι, και η δεύτερη φορά που το έκανε είναι να έρθει στην Ελλάδα».

Σύμφωνα με τον πρωθυπουργό, οι διμερείς σχέσεις έχουν πλέον αποκτήσει ευρύτερο περιεχόμενο, πέρα από την παραδοσιακή αμυντική συνεργασία.

«Είχα την ευκαιρία να τον συναντήσω κι εγώ, και νομίζω ότι η επίσκεψή του αυτή επιβεβαίωσε το εξαιρετικό πλαίσιο των ελληνοαμερικανικών σχέσεων, σχέσεις οι οποίες έχουν προφανώς μια έντονη αμυντική και πολιτικοδιπλωματική διάσταση, αλλά που επεκτείνονται πλέον και σε ζητήματα ενέργειας, διασυνδεσιμότητας, και επενδύσεων. Άρα, νομίζω ότι αναμφίβολα το αποτύπωμα ήταν θετικό».

Ο πρωθυπουργός υποστήριξε ότι η Ελλάδα έχει αναδειχθεί σε αναντικατάστατο στρατηγικό εταίρο των Ηνωμένων Πολιτειών στην Ανατολική Μεσόγειο, συνδέοντας τον ρόλο αυτό με τις αμυντικές επενδύσεις, τις ενεργειακές υποδομές και τη γεωγραφική θέση της χώρας.

Great Sea Interconnector: Ευρωπαϊκό έργο με αμερικανική και γαλλική υποστήριξη

Στο ζήτημα της ηλεκτρικής διασύνδεσης Ελλάδας–Κύπρου, ο Κυριάκος Μητσοτάκης επανέλαβε τη θέση ότι το έργο μπορεί και πρέπει να προχωρήσει χωρίς εκπτώσεις στα κυριαρχικά δικαιώματα της Ελλάδας.

Επικαλέστηκε τη στήριξη της αμερικανικής κυβέρνησης, αλλά και την ευρωπαϊκή χρηματοδότηση του έργου, υπογραμμίζοντας τη συμμετοχή της Γαλλίας μέσω του επενδυτικού κεφαλαίου Meridiam.

«Νομίζω ότι και ο κύριος Ρούμπιο είπε ξεκάθαρα ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες στηρίζουν αυτά τα έργα διασυνδεσιμότητας. Και τα στηρίζουν, πιστεύω, ακριβώς για το καλό, γι’ αυτό μπορεί να καταλήξει μέχρι το Ισραήλ, κάτι το οποίο προφανώς ενδιαφέρει ιδιαίτερα τις Ηνωμένες Πολιτείες. Αλλά το έργο αυτό δεν είναι πια ένα ελληνοκυπριακό έργο. Είναι ένα ευρωπαϊκό έργο, εξαρχής ήταν ευρωπαϊκό έργο, διότι θέλω να θυμίσω ότι λαμβάνει παραπάνω από 600 εκατομμύρια ευρωπαϊκή επιδότηση. Και τώρα, βέβαια, με τη συμμετοχή της Γαλλίας και του γαλλικού επενδυτικού κεφαλαίου Meridiam, ως πλειοψηφικού μετόχου στο έργο, καταλαβαίνετε ότι πια αυτό το έργο ενδιαφέρει πολιτικά, οικονομικά, και την φίλη Γαλλία. Δεν θα μπω σε λεπτομέρειες».

Η τοποθέτηση αυτή αποκτά ιδιαίτερη σημασία καθώς η ελληνική κυβέρνηση επιχειρεί να αναδείξει τη διεθνή διάσταση του Great Sea Interconnector, απέναντι στις τουρκικές παρεμβάσεις και διεκδικήσεις στην περιοχή.

Ωστόσο, το κρίσιμο ζήτημα παραμένει η πρακτική συνέχιση των ερευνών και των εργασιών πόντισης του καλωδίου. Η πολιτική υποστήριξη των Ηνωμένων Πολιτειών και της Γαλλίας αποτελεί σημαντική παράμετρο, χωρίς από μόνη της να απαντά στο ερώτημα της αντιμετώπισης ενδεχόμενων νέων τουρκικών παρεμβάσεων.

IMEC: Η Ελλάδα γέφυρα προς τη Μέση Ανατολή και την Ινδία

Σημαντική ήταν και η αναφορά του Κυριάκου Μητσοτάκη στον οικονομικό διάδρομο Ινδίας–Μέσης Ανατολής–Ευρώπης (IMEC), τον οποίο συνέδεσε ευθέως με τις ελληνικές ενεργειακές και μεταφορικές υποδομές.

«Εγώ θέλω να θυμίσω ότι η Ελλάδα δεν είναι απλά μια χώρα η οποία είναι ενταγμένη στο σκληρό πυρήνα της Δύσης. Είναι μια χώρα η οποία είναι και μια γέφυρα αυτή τη στιγμή προς τη Μέση Ανατολή, προς την περιοχή του Κόλπου, και προς την Ινδία. Δεν αναφέρομαι τυχαία στην Ινδία, γιατί θεωρώ ότι αυτός ο νέος γεωπολιτικός και γεωοικονομικός διάδρομος στον οποίο αποκαλούμε IMEC, Ινδία-Μέση Ανατολή-Ευρώπη, έχει καθοριστική σημασία για τη χώρα μας. Είμαστε ένας κρίσιμος κρίκος σε αυτή την αλυσίδα, αρκεί να το δει κανείς στον χάρτη της δυνατότητας που έχουμε στα θέματα διασυνδεσιμότητας. Και εκεί εντάσσονται, βέβαια, και τα μεγάλα έργα διασυνδεσιμότητας, όπως ”τα”, όχι ”το”, γιατί δεν είναι ένα μόνο, όπως τα ηλεκτρικά καλώδια, τα οποία τελικά καταλήγουν στην πατρίδα μας».

Η αναφορά στον IMEC εντάσσει τις ελληνικές ενεργειακές διασυνδέσεις σε μια ευρύτερη στρατηγική, στην οποία η χώρα φιλοδοξεί να λειτουργήσει ως πύλη εισόδου εμπορίου, ενέργειας και επενδύσεων προς την ευρωπαϊκή αγορά.

Ισραήλ: Στρατηγική σχέση με το κράτος, όχι κατ’ ανάγκη με την κυβέρνηση

Ο πρωθυπουργός υπερασπίστηκε τη στρατηγική συνεργασία Ελλάδας–Ισραήλ, διαχωρίζοντας τις διακρατικές σχέσεις από την πολιτική της εκάστοτε ισραηλινής κυβέρνησης.

Αναφέρθηκε συγκεκριμένα στην ανάπτυξη του ελληνικού αμυντικού συστήματος «Ασπίδα του Αχιλλέα», παρουσιάζοντας τη συνεργασία με το Ισραήλ ως χαρακτηριστικό παράδειγμα μεταφοράς προηγμένης αμυντικής τεχνολογίας.

«Θα πω ότι η στρατηγική σχέση της Ελλάδος είναι με το κράτος του Ισραήλ, όχι κατ’ ανάγκη με τη σημερινή κυβέρνηση. Αυτή η στρατηγική σχέση, η οποία έχει πολλαπλά οφέλη για την χώρα μας, να δώσω μόνο ένα παράδειγμα, ο ‘’θόλος του Αχιλλέα’’ είναι ένα υπερσύγχρονο αμυντικό σύστημα. Νομίζετε ότι οι Ισραηλινοί το πουλάνε σε οποιονδήποτε; Με πολύ προχωρημένη τεχνολογία και με δυνατότητα της πατρίδας μας να έχει την ιδιοκτησία και το software του κώδικα, του πηγαίου κώδικα, για την ανάπτυξη αυτού του συστήματος. Να λοιπόν ένα άμεσο όφελος από αυτήν την ισχυρή πολιτική σχέση. Θα έλεγα όμως, γιατί υπάρχει, μπορεί να υπάρχει μια βάση σε αυτήν την κριτική, ότι αυτή η σχέση δεν έχει αποβεί εις βάρος των πολύ ισχυρών δεσμών που έχει η πατρίδα μας με τον αραβικό κόσμο, με την παλαιστινιακή αρχή. Ούτε μας έχει εμποδίσει να εκφραστούμε ανοιχτά και να επικρίνουμε την κυβέρνηση του Ισραήλ, όταν αυτή ξεπερνάει τα όρια, όπως παραδείγματος χάρη έχει συμβεί επανειλημμένα στη Δυτική Όχθη, πιέζουμε για να πάμε από την πρώτη φάση του Σχεδίου Ειρήνης Τραμπ στη Γάζα στη δεύτερη, αλλά έχουμε ασκήσει, και θα έλεγα, μια κριτική στο Ισραήλ, οπότε κρίνουμε ότι η παρούσα κυβέρνηση κινείται με έναν τρόπο ο οποίος δεν συνάδει με τις δικές μας αρχές και αξίες».

Με την τοποθέτησή του ο Κυριάκος Μητσοτάκης επιχείρησε να καταστήσει σαφές ότι η συνεργασία με το Ισραήλ δεν περιορίζει τις διπλωματικές σχέσεις της Ελλάδας με τις αραβικές χώρες και την Παλαιστινιακή Αρχή.

F-35: Αιχμές κατά Τσίπρα και αναφορά στον αποκλεισμό της Τουρκίας

Ιδιαίτερα αιχμηρός εμφανίστηκε ο πρωθυπουργός απέναντι στον Αλέξη Τσίπρα, με αφορμή τις δημόσιες τοποθετήσεις του για την ελληνική εξωτερική πολιτική και τα εξοπλιστικά προγράμματα.

Ο Κυριάκος Μητσοτάκης υποστήριξε ότι η Ελλάδα βρίσκεται ήδη στο πρόγραμμα των F-35, ενώ η Τουρκία εξακολουθεί να παραμένει εκτός, εξαιτίας της απόκτησης των ρωσικών αντιαεροπορικών συστημάτων S-400.

«Μου κάνει πολύ εντύπωση πώς ένας άνθρωπος ο οποίος ήταν πρωθυπουργός της χώρας για 4,5 χρόνια και φιλοδοξεί να επανέλθει στην πολιτική, δεν γνωρίζει τα βασικά. Δεν αναφέρομαι στο θέμα του καλωδίου, διότι, αυτό μπορεί να είναι ενδεχομένως και ένα επαναλαμβανόμενο σαρδάμ. Αλλά το γεγονός ότι ο κύριος Τσίπρας δεν γνωρίζει ή δεν θέλει να γνωρίζει ή δεν ομολογεί ότι σήμερα η Ελλάδα είναι ενταγμένη στο πρόγραμμα των F-35 και ότι αυτά θα έρθουν ουσιαστικά το ’29 και το ’30 στην χώρα μας, ότι οι πιλότοι μας σύντομα θα αρχίσουν να εκπαιδεύονται, ότι ξεκινάμε τις πολύ σημαντικές επενδύσεις στη βάση της Ανδραβίδας για να τα υποδεχθούμε, και ότι η Τουρκία αυτή τη στιγμή που μιλάμε, τουλάχιστον, είναι εκτός των προγραμμάτων F-35. Και περίπου να προεξοφλεί ο κύριος Τσίπρας ότι η Τουρκία θα πάρει τα F-35 όταν αυτό δεν είναι κάτι που το λένε ούτε καν οι Τούρκοι, μου κάνει πολύ μεγάλη εντύπωση. Από εκεί και πέρα, ας το κρίνουν οι ακροατές σας αυτό, αν αυτός συνιστά υπεύθυνη στάση. Να πω μόνο το εξής. Ο κύριος Τσίπρας είναι πρωθυπουργός. Όταν η Τουρκία παρήγγειλε τα F-35, και θα παραλάμβανε 100 F-35, αν δεν έκανε το λάθος, να αγοράσει ταυτόχρονα και το σύστημα S-400. Θυμάστε εσείς καμία δήλωση του κυρίου Τσίπρα να αντιτίθεται στην επιλογή των Ηνωμένων Πολιτειών να πουλήσουν F-35 στην Τουρκία; Γιατί εγώ δεν θυμάμαι καμία».

Ο πρωθυπουργός συνέδεσε την απόκτηση των F-35 με την ευρύτερη προσπάθεια διατήρησης ποιοτικού στρατιωτικού πλεονεκτήματος έναντι της Τουρκίας, στην οποία εντάσσονται επίσης οι αναβαθμίσεις των F-16 και η ενίσχυση του Πολεμικού Ναυτικού.

Ελληνοτουρκικά: «Ελαφρύς κυματισμός» στο Αιγαίο

Για τις σχέσεις με την Τουρκία, ο Κυριάκος Μητσοτάκης επέλεξε να περιγράψει την κατάσταση χρησιμοποιώντας έναν χαρακτηρισμό χαμηλών τόνων, παρά τις διαφορές που εξακολουθούν να υφίστανται μεταξύ Αθήνας και Άγκυρας.

«Τα νερά στο Αιγαίο υπάρχει ένα αεράκι, ας πούμε, ένας ελαφρύς κυματισμός, αλλά ούτε αυτό είναι ασυνήθιστο, ξέρετε. Όπως ο καιρός αλλάζει και έχουμε μπουνάτσες και ενίοτε έχουμε και μελτέμια. Το ίδιο συμβαίνει και στις ελληνοτουρκικές συναντήσεις με τον Τούρκο πρόεδρο».

Παράλληλα, διευκρίνισε ότι δεν υπάρχει προγραμματισμένη συνάντηση με τον Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν, υπενθυμίζοντας πάντως ότι έχει πραγματοποιήσει περισσότερες συναντήσεις με τον Τούρκο πρόεδρο από οποιονδήποτε προηγούμενο Έλληνα πρωθυπουργό.

Η προσέγγιση αυτή αντανακλά την πρόθεση της ελληνικής κυβέρνησης να διατηρήσει ανοικτούς τους διαύλους επικοινωνίας με την Άγκυρα, την ώρα που παραμένουν ανοικτά σημαντικά ζητήματα στην Ανατολική Μεσόγειο και στο Αιγαίο.

Αμυντικές δαπάνες: Το 3,5% του ΑΕΠ και η κριτική στην αντιπολίτευση

Ο πρωθυπουργός υπερασπίστηκε την κυβερνητική πολιτική των αυξημένων αμυντικών δαπανών, τονίζοντας ότι η ασφάλεια της χώρας αποτελεί θεμελιώδη προτεραιότητα.

«Μερικές φορές έχω την αίσθηση ότι αυτοί οι οποίοι θέλουν να μας ασκήσουν κριτική, περίπου εύχονται να υπάρχουν στραβοπατήματα στα εθνικά θέματα. Είτε η κριτική αυτή έρχεται από τα αριστερά, είτε έρχεται από τα δεξιά. Θα τους συνιστούσα να είναι πιο προσεκτικοί και να μην σπεύδουν με τέτοιο τρόπο να εκπέμψουν την εμπάθεια τους προς την κυβέρνηση και προς εμένα προσωπικά. Εδώ μιλάμε για εθνικά ζητήματα, στα οποία θα έπρεπε να υπάρχει ένα βασικό πλαίσιο συνεννόησης. Δυστυχώς, λυπάμαι, διότι αυτό το οποίο όλοι στο εξωτερικό μας πιστώνουν, ότι η Ελλάδα έχει ενισχυθεί σημαντικά, όχι μόνο οικονομικά, αλλά και αμυντικά τα τελευταία χρόνια. Κάποιοι το προσπερνούν στη χώρα μας, σαν να είναι κάτι περίπου αυτονόητο. Το γεγονός ότι μπορούμε σήμερα να έχουμε δημοσιονομικά πλεονάσματα, αλλά ταυτόχρονα να δαπανούμε και 3,5% του ΑΕΠ μας στην άμυνα, δεν ήταν κάτι εύκολο. Και αυτό γίνεται από το υστέρημα του Έλληνα πολίτη. Αν δαπανούσαμε λιγότερα χρήματα στην άμυνα, θα μπορούσαμε να διαθέσουμε περισσότερους πόρους για, παράδειγμα, για την ενεργειακή στήριξη. Το συμβόλαιο όμως το οποίο έχουμε υπογράψει με την κοινωνία, θεωρώ ότι οι προτάσεις την ασφάλεια της χώρας ως το υπέρτατο αγαθό το οποίο πρέπει να υπερασπιστούμε. Και γι’ αυτό και δαπανούμε αυτούς τους πόρους, γι’ αυτό και αποκτούμε τη (φρεγάτα) Belharra, γι’ αυτό και αναβαθμίζουμε τα F-16, γι’ αυτό και επενδύουμε στο ‘’θόλο του Αχιλλέα’’».

Η αναφορά στο 3,5% του ΑΕΠ αναδεικνύει το βάρος που αποδίδει η κυβέρνηση στις αμυντικές δαπάνες, παρά τις δημοσιονομικές και κοινωνικές πιέσεις.

Κύπρος, Ουκρανία και διεθνές δίκαιο

Στις αναφορές του για τη Ρωσία και τον πόλεμο στην Ουκρανία, ο πρωθυπουργός υπογράμμισε ότι η εξωτερική πολιτική της Ελλάδας στηρίζεται στον σεβασμό του διεθνούς δικαίου και της εδαφικής ακεραιότητας των κρατών.

Συνέδεσε μάλιστα τη στάση της Αθήνας απέναντι στη ρωσική εισβολή με το Κυπριακό, υπενθυμίζοντας τη συνεχιζόμενη τουρκική κατοχή.

«Μην ξεχνάμε ότι η πατρίδα μας και ο ελληνισμός κουβαλάει ακόμα ανοιχτή την πληγή της Κύπρου. Όπου 52 χρόνια μετά έχουμε να διαχειριστούμε μια εισβολή και μια κατοχή ενός σημαντικού τμήματος του νησιού».

Πρόκειται για μια αναφορά που συνδέει τη σταθερή ελληνική θέση υπέρ της εδαφικής ακεραιότητας της Ουκρανίας με την ανάγκη συνεπούς εφαρμογής των ίδιων αρχών στην περίπτωση της Κύπρου.

Ενέργεια: Κάθετος Διάδρομος, Chevron και γεωτρήσεις το 2027

Ο Κυριάκος Μητσοτάκης αναφέρθηκε επίσης στη στρατηγική αναβάθμιση της Ελλάδας μέσω του Κάθετου Διαδρόμου φυσικού αερίου, τονίζοντας ότι η χώρα μπορεί να λειτουργήσει ως πάροχος ενεργειακής ασφάλειας για τα Βαλκάνια και την Ανατολική Ευρώπη.

«Και κλείνω με τον κάθετο διάδρομο. Είναι δεδομένο αυτό ότι έχει τελειώσει αυτό το θέμα. Μα ο κάθετος διάδρομος ήδη υπάρχει και ήδη λειτουργεί. Τι είναι ο κάθετος διάδρομος για να το εξηγήσουμε απλά; Είναι η πολιτική επιλογή της κυβέρνησης να αξιοποιήσει ενεργειακές υποδομές τις οποίες διαθέτει, τους αγωγούς μας, αλλά και τους σταθμούς επαναεργοποίησης φυσικού αερίου, το οποίο μεταφέρεται υγροποιημένο, προκειμένου να μπορούμε να τροφοδοτήσουμε τους βόρειους γείτονές μας. Το γεγονός ότι η Ελλάδα καθίσταται σήμερα ένας πάροχος ενεργειακής ασφάλειας για τα Βαλκάνια, αλλά και για άλλες χώρες της Ανατολικής Ευρώπης, νομίζω ότι αναβαθμίζει συνολικά το γεωγραφικό μας αποτύπωμα. Και βέβαια να πω και κάτι ακόμα. Ότι η Αμερική και η κυβέρνηση, αλλά και οι εταιρείες επέλεξαν αυτό να το κάνουν μέσω της Ελλάδας. Θα μπορούσαν να το κάνουν και μέσω άλλης χώρας. Άρα νομίζω ότι εκεί αναμφίβολα το αποτύπωμα είναι θετικό. Και συνέπεια θα σας έλεγα και με μια συνολική επιλογή της χώρας μας. Από τη μία να επενδύσει στην πράσινη μετάβαση με πολύ γρήγορους ρυθμούς, από την άλλη να ψάξουμε κι εμείς να δούμε αν έχουμε φυσικό αέριο. Και το κάνουμε με αμερικανικές εταιρείες. Και όταν η Chevron, για παράδειγμα, πηγαίνει νοτίως της Κρήτης και συνομιλεί με την ελληνική κυβέρνηση, αυτό είναι μια άμεση, ούτε καν έμμεση, αναγνώριση ότι η Ελλάδα ασκεί κυριαρχικά δικαιώματα νοτίως της Κρήτης. Και βέβαια να ενημερώσω τους ακροατές μας ότι θα έχουμε την πρώτη ερευνητική γεώτρηση δυτικά της Κέρκυρας από την Exxon, το δεύτερο τρίμηνο του 2027. Αυτό έχει να γίνει 40 χρόνια μετά».

Η αναφορά στην Chevron αποκτά πρόσθετη γεωπολιτική σημασία λόγω των τουρκικών και λιβυκών διεκδικήσεων στην ευρύτερη θαλάσσια περιοχή νοτίως της Κρήτης.

Παράλληλα, η αναγγελία της πρώτης ερευνητικής γεώτρησης δυτικά της Κέρκυρας το δεύτερο τρίμηνο του 2027 αποτελεί συγκεκριμένο χρονικό ορόσημο για την κυβερνητική στρατηγική αναζήτησης υδρογονανθράκων.

Το γεωπολιτικό αποτύπωμα των δηλώσεων

Η συνέντευξη Μητσοτάκη αποτυπώνει την κυβερνητική επιδίωξη να εντάξει την ελληνική εξωτερική πολιτική σε ένα ευρύτερο δίκτυο αμυντικών, ενεργειακών και οικονομικών συνεργασιών.

Στο επίκεντρο βρίσκεται η ενίσχυση της συνεργασίας με τις Ηνωμένες Πολιτείες, η διατήρηση της στρατηγικής σχέσης με το Ισραήλ, η αναβάθμιση των δεσμών με την Ινδία και η αξιοποίηση της ελληνικής γεωγραφικής θέσης ως κόμβου μεταξύ τριών ηπείρων.

Ωστόσο, το ζήτημα της ηλεκτρικής διασύνδεσης Ελλάδας–Κύπρου εξακολουθεί να αποτελεί ένα από τα σημαντικότερα πρακτικά τεστ αυτής της στρατηγικής.

Οι δηλώσεις του πρωθυπουργού περί μη υποχώρησης στα κυριαρχικά δικαιώματα διατυπώνουν την πολιτική θέση της Αθήνας. Το επόμενο κρίσιμο βήμα είναι η υλοποίηση του έργου και η δυνατότητα συνέχισης των εργασιών χωρίς να επιβληθούν περιορισμοί που θα αμφισβητούν την άσκηση των ελληνικών κυριαρχικών δικαιωμάτων.

Συνέχεια ανάγνωσης

GEOPOLITICO

Reuters: Αμυντική συμφωνία-μαμούθ Ελλάδας–ΗΠΑ έως 4 δισ. δολάρια – F-16 Viper, F-35 και προηγμένα όπλα

Νέα δεδομένα στην αμυντική συνεργασία Αθήνας και Ουάσιγκτον δημιουργεί συμφωνία ύψους έως 4 δισ. δολαρίων, την οποία αποκαλύπτει το Reuters. Στο επίκεντρο βρίσκονται η αναβάθμιση επιπλέον ελληνικών F-16 στη διαμόρφωση Viper, η προμήθεια προηγμένων οπλικών συστημάτων και η ενίσχυση των επιχειρησιακών δυνατοτήτων της Πολεμικής Αεροπορίας. Η εξέλιξη έρχεται αμέσως μετά την επίσκεψη του Αμερικανού υπουργού Εξωτερικών Μάρκο Ρούμπιο στην Αθήνα.

Δημοσιεύτηκε

στις

από τον

Σε σημαντική διεύρυνση της αμυντικής συνεργασίας τους προχωρούν Ελλάδα και Ηνωμένες Πολιτείες, με το πρακτορείο Reuters να αποκαλύπτει ότι οι δύο χώρες κατέληξαν σε συμφωνία για ένα εκτεταμένο εξοπλιστικό πακέτο, η συνολική αξία του οποίου μπορεί να φθάσει τα 4 δισ. δολάρια.

Σύμφωνα με το δημοσίευμα της 8ης Οκτωβρίου 2026, το οποίο επικαλείται πηγές με γνώση των σχετικών διαπραγματεύσεων, η συμφωνία περιλαμβάνει αναβαθμίσεις μαχητικών αεροσκαφών, πυραυλικά συστήματα, προηγμένα πυρομαχικά και εξοπλισμό για διαφορετικές πλατφόρμες των ελληνικών Ενόπλων Δυνάμεων.

Στο επίκεντρο 37 επιπλέον F-16 Viper

Ιδιαίτερη σημασία αποκτά ο σχεδιασμός αναβάθμισης 37 μαχητικών F-16 Block 50 στην έκδοση Viper, με εκτιμώμενο κόστος περίπου 1 δισ. δολαρίων.

Η εξέλιξη αυτή έρχεται να προστεθεί στο ήδη υφιστάμενο πρόγραμμα αναβάθμισης 82 ελληνικών F-16, διαμορφώνοντας την προοπτική ενός σημαντικά ενισχυμένου στόλου μαχητικών τέταρτης γενιάς.

Παράλληλα, το πακέτο αφορά την απόκτηση προηγμένων όπλων για τα F-16 και τα υπό ένταξη F-35, καθώς και συστημάτων που συνδέονται με τα ελικόπτερα Black Hawk.

Η επιλογή αυτή αποσκοπεί στη βελτίωση της επιχειρησιακής αποτελεσματικότητας των ελληνικών αεροπορικών δυνάμεων και στη μεγαλύτερη διαλειτουργικότητά τους με τις αμερικανικές Ένοπλες Δυνάμεις.

F-35 και το νέο ελληνικό εξοπλιστικό πρόγραμμα

Η συμφωνία εντάσσεται στον ευρύτερο σχεδιασμό εκσυγχρονισμού των ελληνικών Ενόπλων Δυνάμεων, ο οποίος προβλέπει αμυντικές επενδύσεις περίπου 28 δισ. ευρώ έως το 2036.

Η Αθήνα έχει ήδη προχωρήσει στην απόκτηση 20 μαχητικών F-35 και 35 ελικοπτέρων Black Hawk, ενώ στον αμυντικό σχεδιασμό περιλαμβάνεται και η ανάπτυξη του πολυεπίπεδου συστήματος αεράμυνας και αντιπυραυλικής προστασίας «Ασπίδα του Αχιλλέα», με σημαντική συμμετοχή ισραηλινής τεχνολογίας.

Οι νέες προμήθειες ενισχύουν τη διασύνδεση των προγραμμάτων αυτών και την προσπάθεια δημιουργίας ενός ολοκληρωμένου συστήματος αεροπορικής και αντιαεροπορικής ισχύος.

Σύμφωνα με τις πληροφορίες του Reuters, η χρηματοδοτική επιβάρυνση της νέας συμφωνίας προβλέπεται να κατανεμηθεί σε περισσότερα έτη, ώστε να αποφευχθεί υπέρμετρη πίεση στον κρατικό προϋπολογισμό.

Το μήνυμα προς την Τουρκία

Η νέα αμυντική συνεργασία αποκτά ιδιαίτερη σημασία στο περιβάλλον των ελληνοτουρκικών σχέσεων.

Η Ελλάδα προχωρά στην αναβάθμιση των αεροπορικών δυνατοτήτων της την ώρα που η Τουρκία εξακολουθεί να αντιμετωπίζει περιορισμούς στην πρόσβασή της στο πρόγραμμα των F-35, εξαιτίας της απόκτησης των ρωσικών S-400.

Το γεγονός αυτό δημιουργεί διαφορετικές συνθήκες στον εξοπλιστικό σχεδιασμό των δύο χωρών, αν και η συνολική ισορροπία ισχύος δεν καθορίζεται αποκλειστικά από την απόκτηση συγκεκριμένων μαχητικών αεροσκαφών.

Η επίσκεψη Ρούμπιο στην Αθήνα και ο έκτος γύρος του Στρατηγικού Διαλόγου Ελλάδας–ΗΠΑ επιβεβαιώνουν τη σημασία που αποδίδει η Ουάσιγκτον στη διμερή αμυντική συνεργασία, ιδιαίτερα σε μια περίοδο αυξημένης γεωπολιτικής έντασης στην Ανατολική Μεσόγειο.

Το κρίσιμο στοιχείο είναι ότι η συμφωνία δεν αφορά μόνο νέες αγορές, αλλά και τη συγκρότηση ενός μακροπρόθεσμου πλαισίου στρατιωτικού εκσυγχρονισμού. Η οριστικοποίηση των επιμέρους συμβάσεων, τα χρονοδιαγράμματα και το τελικό κόστος κάθε προγράμματος θα καθορίσουν την πρακτική αξία της.

Συνέχεια ανάγνωσης

GEOPOLITICO

Μάρκο Ρούμπιο, Δούρειος Ίππος και γεωπολιτική πραγματικότητα!

Η Πνύκα δεν πρέπει να γίνει το σκηνικό μιας νέας αμερικανικής αφήγησης εντυπωσιασμού για τη Δύση. Πρέπει να παραμείνει ο τόπος όπου, συμβολικά τουλάχιστον, η πολιτική εξουσία θυμάται ότι βρίσκεται υπόλογη απέναντι στον άνθρωπο, στην κοινωνία, στο δίκαιο και στην ιστορία. Αυτό είναι το πραγματικό μήνυμα της Αθήνας.

Δημοσιεύτηκε

στις

από τον

Γράφει ο Ακαδημαϊκός και Καθηγητής DDDr. Dr. Παναγόπουλος Π. Αλέξιος 
Η Πνύκα, η Ελλάδα, η Ορθοδοξία και η αμερικανική αφήγηση για τη «Δύση». Η Πνύκα δεν είναι αίθουσα δημοσίων και διπλωματικών εντυπωσιασμών και διεθνών σχέσεων ούτε παραχωρείται μαζί με τις διπλωματικές φιλοφρονήσεις.
Είναι ένας από τους κατεξοχήν τόπους της πολιτικής ιστορίας της ανθρωπότητας. Είναι ο χώρος όπου η πολιτική συμμετοχή, ο δημόσιος λόγος και η ευθύνη απέναντι στην πόλη συνδέθηκαν με την ίδια την έννοια της δημοκρατίας.
Γι’ αυτό και η επιλογή της Πνύκας για την ομιλία του Αμερικανού υπουργού Εξωτερικών Μάρκο Ρούμπιο δεν μπορεί να αντιμετωπιστεί ως ένα απλό πρωτόκολλο.
Ο Ρούμπιο δεν ήρθε απλώς να μιλήσει για την Ελλάδα.
Ήρθε να αφηγηθεί μια συγκεκριμένη ιστορία για τη Δύση, την καταγωγή της, την κρίση της και την ανάγκη ανασυγκρότησης της ισχύος της ή και τη μετάλλαξη της.
Και εδώ αρχίζουν τα πραγματικά ερωτήματα.
Ο ίδιος παρουσίασε μια ιστορική αλυσίδα από την αρχαία Ελλάδα και τη Ρώμη, μέσω της Χριστιανοσύνης και της ευρωπαϊκής παράδοσης, έως την ίδρυση της Αμερικανικής Δημοκρατίας.
Παράλληλα υποστήριξε ότι η Δύση βρίσκεται σε ένα κρίσιμο «σημείο καμπής» και ότι πρέπει να ανακτήσει την αυτοπεποίθηση, τη δύναμη και τη στρατηγική της αποφασιστικότητα.
Η αφήγηση αυτή είναι πολιτικά κατανοητή.
Ιστορικά, όμως, είναι πολύ πιο σύνθετη. Ποια Ελλάδα;
Η Ελλάδα δεν έμεινε στο Δωδεκάθεο. Αυτό είναι ίσως το πρώτο πράγμα που πρέπει να θυμίσουμε σε όσους χρησιμοποιούν την ελληνική αρχαιότητα ως αφετηρία μιας σύγχρονης γεωπολιτικής αφήγησης.
Η Ελλάδα πέρασε από την αρχαία φιλοσοφία, την πόλη-κράτος και τον κλασικό πολιτισμό σε έναν ευρύτερο οικουμενικό ορίζοντα. Και αυτός ο μετασχηματισμός δεν μπορεί να αποκοπεί από τον Χριστιανισμό. Από τον Άρειο Πάγο, όπου ο Απόστολος Παύλος απευθύνθηκε στους Αθηναίους, μέχρι τη διαμόρφωση της χριστιανικής γραμματείας και της ελληνόφωνης πατερικής παράδοσης, η ελληνική ιστορική διαδρομή δεν αποτελεί απλώς προϊστορία της νεότερης «Δύσης».
Αποτελεί μέρος μιας πολύ ευρύτερης οικουμενικής, παγκόσμιας ιστορίας.
Η Αθήνα δεν είναι μόνο ο τόπος του Σωκράτη, του Πλάτωνα και του Αριστοτέλη. Είναι και τόπος όπου ο χριστιανικός λόγος συναντήθηκε με την ελληνική φιλοσοφία. Η Ελλάδα δεν σταμάτησε στον Παρθενώνα.
Προχώρησε στον Άρειο Πάγο, στην Εκκλησία του Δήμου και στην Εκκλησία των Πατέρων, στους Έλληνες Πατέρες, στη Νέα Ρώμη, στην Κωνσταντινούπολη και στη βυζαντινή οικουμένη.
Αυτό είναι το ιστορικό συνεχές που δεν πρέπει να εξαφανίζεται μέσα σε μια απλουστευμένη έννοια της «Δύσης».
Ρώμη ναι — αλλά ποια Ρώμη; Ο Ρούμπιο αναφέρεται πράγματι στη Ρώμη. Επομένως, δεν θα ήταν ιστορικά ακριβές να υποστηρίξουμε ότι την παρέλειψε. Το ερώτημα είναι άλλο: Το ποια Ρώμη;
Η Ρώμη δεν τελείωσε στη Δύση. Η Ρωμαϊκή Αυτοκρατορία συνέχισε να υπάρχει στην Ανατολή για περίπου μία χιλιετία μετά την πτώση της Δυτικής Ρωμαϊκής Αυτοκρατορίας.
Αυτό που σήμερα ονομάζουμε «Βυζάντιο» αυτοπροσδιοριζόταν ως Ανατολική Ρωμαϊκή Αυτοκρατορία. Η Κωνσταντινούπολη ήταν η Νέα Ρώμη. Και η πολιτισμική της κληρονομιά δεν υπήρξε απλώς ελληνική ή ρωμαϊκή. Υπήρξε ελληνόφωνη, ρωμαϊκή, χριστιανική και οικουμενική. Επηρέασε τους Έλληνες, τους Αρμενίους, τους Σλάβους και άλλους λαούς της Ανατολικής Ευρώπης και της Ανατολικής Μεσογείου.
Επομένως, όταν παρουσιάζεται μια γραμμή:
Αθήνα → Ρώμη → Χριστιανοσύνη → Ευρώπη → Αμερικανική Δημοκρατία,
οφείλουμε να ρωτήσουμε:
Πού βρίσκεται η Κωνσταντινούπολη;
Πού βρίσκεται η Ανατολική Ρωμαϊκή Αυτοκρατορία;
Πού βρίσκεται η Ορθόδοξη Εκκλησία; Πού βρίσκονται οι Πατέρες της Ανατολής;
Πού βρίσκεται η βυζαντινή πολιτική, η βυζαντινή νομική και θεολογική παράδοση; Πού βρίσκεται ο Μέγας Φώτιος καθηγητής Πανεπιστημίου Μαγναύρας, τότε, και ο κόσμος που δημιουργήθηκε γύρω από τη Νέα Ρώμη; Αυτές δεν είναι λεπτομέρειες. Είναι η διαφορά ανάμεσα σε μια οικουμενική ιστορία του πολιτισμού και σε μια γεωπολιτικά επιλεγμένη ιστορία της Δύσης.
Από το 1054 και μετά και την οριστική διαμόρφωση του σχίσματος μεταξύ Ανατολής και Δύσης, η ιστορική πορεία του Χριστιανισμού ακολούθησε διαφορετικούς δρόμους.
Η Ορθόδοξη παράδοση δεν αποτελεί περιθωριακή υποσημείωση της ευρωπαϊκής ιστορίας.
Αποτελεί έναν από τους δύο μεγάλους ιστορικούς πόλους του ευρωπαϊκού Χριστιανισμού. Η Ανατολική Ρωμαϊκή Αυτοκρατορία αποτέλεσε για αιώνες τον πολιτειακό και πολιτισμικό φορέα αυτής της παράδοσης. Και μετά την πτώση της Κωνσταντινούπολης το 1453, η ορθόδοξη παράδοση δεν εξαφανίστηκε. Συνέχισε να ζει στην Ελλάδα, στα Βαλκάνια, στους Σλάβους, στην Ορθόδοξη Ρωσία και σε ολόκληρο τον ορθόδοξο κόσμο. Άρα, όταν μιλάμε για «κοινή χριστιανική κληρονομιά», δεν μπορούμε να επιλέγουμε μόνο εκείνα τα τμήματα της χριστιανικής ιστορίας που οδηγούν πολιτισμικά προς τη σύγχρονη Δύση.
Η Χριστιανοσύνη είναι μεγαλύτερη από τη Δύση.
Και η ιστορία της είναι μεγαλύτερη από τη δυτική Ευρώπη. Τι ακριβώς εννοεί «Δύση»; Εδώ βρίσκεται το βαθύτερο ερώτημα της ομιλίας Ρούμπιο. Η «Δύση» παρουσιάζεται ως ένας ενιαίος πολιτισμός που έχει κοινή καταγωγή, κοινές αξίες και κοινό στρατηγικό μέλλον. Αλλά η ιστορία δεν είναι τόσο απλή. Η Δύση υπήρξε αποτέλεσμα πολλών διαφορετικών παραδόσεων: ελληνικής φιλοσοφίας, ρωμαϊκού δικαίου, χριστιανικής θεολογίας, γερμανικών και ευρωπαϊκών πολιτειακών παραδόσεων, Αναγέννησης, Μεταρρύθμισης, Διαφωτισμού, επιστημονικής επανάστασης και νεωτερικότητας.
Και η σύγχρονη Αμερική αποτελεί ένα μεταγενέστερο ιστορικό προϊόν αυτής της σύνθετης πορείας. Δεν είναι η φυσική και αναπόφευκτη κατάληξη ολόκληρης της ελληνικής και χριστιανικής ιστορίας. Η «λογική τάξη του κόσμου» και το μεγάλο ερώτημα, που ο Ρούμπιο έκανε ένα ακόμη ενδιαφέρον βήμα. Υποστήριξε ότι οι αρχαίοι Έλληνες κληροδότησαν στη Δύση την πεποίθηση ότι ο κόσμος μπορεί να κατανοηθεί μέσω της λογικής, της επιστήμης και της αναζήτησης της αντικειμενικής τάξης. Συνέδεσε αυτή την παράδοση με τη φιλοσοφία, την ηθική, τη θρησκεία και τελικά τη δυτικό-χριστιανική φυσικοδικαιική παράδοση της Εσπερίας. Εδώ υπάρχει ένα σοβαρό και γόνιμο σημείο συμφωνίας. Αλλά υπάρχει και ένα τεράστιο ερώτημα.
Μπορεί ο ορθολογισμός της Δύσης να γίνει αυτοκαταστροφικός όταν αποσυνδέεται από την ηθική; Η επιστήμη χωρίς ηθική μπορεί να δημιουργήσει τεράστια ισχύ. Η τεχνολογία χωρίς ανθρωπολογικά όρια μπορεί να μετατραπεί σε μηχανισμό ελέγχου. Η οικονομική ανάπτυξη χωρίς κοινωνική δικαιοσύνη μπορεί να οδηγήσει σε ακραία συγκέντρωση πλούτου.
Και η στρατιωτική υπεροχή χωρίς διεθνές δίκαιο μπορεί να μετατρέψει την ειρήνη σε προσωρινή ανακωχή μεταξύ ανταγωνιστικών δυνάμεων.
Άρα το πρόβλημα της σύγχρονης Δύσης ίσως δεν είναι ότι έχασε απλώς την «τόλμη» της. Μήπως έχασε το μέτρο της; Από την αρετή στην ισχύ, κι ο Ρούμπιο επικαλείται την ελληνική έννοια της αρετής, της φιλοδοξίας, της αριστείας, της εξερεύνησης και της ανταγωνιστικότητας.
Όμως η αρχαιοελληνική σκέψη γνώριζε και την άλλη πλευρά: την ύβρη, την αλαζονία, το εγωκεντρικό του ορθολογισμού. Η δύναμη χωρίς μέτρο δεν είναι αρετή. Η φιλοδοξία χωρίς δικαιοσύνη δεν είναι μεγαλείο. Η ισχύς χωρίς αυτοπεριορισμό δεν είναι πολιτισμός. Επομένως, η ερώτηση προς τον Ρούμπιο δεν πρέπει να είναι: «Θέλετε μια ισχυρή Δύση;»
Η απάντηση θα ήταν αυτονόητη. Η πραγματική ερώτηση είναι: «Θέλετε μια ισχυρή Δύση που υπόκειται στο δίκαιο ή μια ισχυρή Δύση που θεωρεί ότι η ισχύς της δημιουργεί το δίκαιο;».
Αυτό ίσως είναι το πραγματικό δημοκρατικό δίλημμα. Ποια Αμερική;
Και εδώ βρίσκεται το δεύτερο μεγάλο ερώτημα.
Η Αμερικανική Δημοκρατία έχει σημαντικές δημοκρατικές και συνταγματικές παραδόσεις. Δεν είναι επιστημονικά σοβαρό να ταυτίζεται συλλήβδην με «πλουτοκρατία» ή με οποιαδήποτε ενιαία θρησκευτικοπολιτική δύναμη. Αλλά είναι απολύτως θεμιτό να εξετάζουμε κριτικά:
την επιρροή του μεγάλου κεφαλαίου, τα πολιτικά και ισχυρά Λόμπι, η σχέση οικονομικής και πολιτικής ισχύος, το στρατιωτικοβιομηχανικό σύμπλεγμα, την επιρροή των μεγάλων τεχνολογικών εταιρειών,
και τον τρόπο με τον οποίο οι Ηνωμένες Πολιτείες ασκούν την εξωτερική τους πολιτική. Το ίδιο πρέπει να ισχύει για κάθε μεγάλη δύναμη.
Η κριτική δεν πρέπει να μετατρέπεται σε συνωμοσιολογία. Πρέπει να μετατρέπεται σε έλεγχο της εξουσίας. Και η Κίνα; Η εποχή της αδιαμφισβήτητης αμερικανικής μονοπολικότητας έχει παρέλθει. Η Κίνα αποτελεί πλέον κεντρικό παγκόσμιο οικονομικό, τεχνολογικό και στρατηγικό πόλο. Αυτό όμως δεν σημαίνει ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες πρέπει απλώς να «κάνουν στην άκρη» και να αποδεχθούν μια δεύτερη θέση. Η ιστορία δεν είναι πρωτάθλημα στο οποίο η ανθρωπότητα οφείλει να αποφασίσει ποιος θα είναι πρώτος και ποιος δεύτερος. Το πραγματικό ζητούμενο είναι ένα πολυκεντρικό διεθνές σύστημα στο οποίο καμία δύναμη —ούτε η Αμερική, ούτε η Κίνα, ούτε η Ρωσία, ούτε οποιαδήποτε άλλη— δεν θεωρεί ότι θα βρίσκεται πάνω από το διεθνές δίκαιο και το συμφέρον του ανθρώπου.
Ο «Δούρειος Ίππος». Γι’ αυτό ο όρος «Δούρειος Ίππος» μπορεί να χρησιμοποιηθεί ως πολιτική μεταφορά. Όχι για να υποστηριχθεί ότι ο Ρούμπιο είναι πράκτορας κάποιας κρυφής δύναμης.
Αλλά για να τεθεί το ερώτημα: Μήπως η πολιτισμική επίκληση της Ελλάδας χρησιμοποιείται ως όχημα για μια συγκεκριμένη γεωπολιτική αντίληψη της αμερικανικής ηγεσίας; Η Πνύκα γίνεται τότε κάτι περισσότερο από ιστορικός χώρος. Γίνεται σύμβολο. Και τα σύμβολα χρειάζονται ιδιαίτερη προσοχή όταν χρησιμοποιούνται από την πολιτική εξουσία. Γιατί η ιστορία δεν πρέπει να χρησιμοποιείται για να νομιμοποιεί την ισχύ.
Η ιστορία πρέπει να χρησιμοποιείται για να ελέγχει την ισχύ. Η Πνύκα δεν παραχωρεί τη δημοκρατική νομιμοποίηση.
Η Πνύκα δεν προσφέρει δημοκρατική νομιμοποίηση στον εκάστοτε προσκεκλημένο. Μπορεί να αποκαλύπτει όμως το μέτρο εκείνων που τη διαθέτουν. Εάν ένας ισχυρός πολιτικός επιλέγει να μιλήσει από την Πνύκα για τη δημοκρατία, τότε η Πνύκα του επιβάλλει ένα καθήκον: να θυμηθεί ότι η δημοκρατία γεννήθηκε ως περιορισμός της αυθαίρετης εξουσίας και της ελεγχόμενης δημοκρατίας και της δημοκρατίας υπό επιτροπεία και της νομαρχιακής δημοκρατίας.
Εάν μας μιλά για πολιτισμό, πρέπει να θυμηθεί ότι ο πολιτισμός δεν είναι στρατιωτική ισχύς. Εάν μας μιλά για Χριστιανοσύνη, πρέπει να θυμηθεί ότι η χριστιανική ανθρωπολογία θέτει την ανθρώπινη αξία πάνω από την κρατική ισχύ.
Εάν μιλά για δημοκρατία και ελευθερία, πρέπει να θυμηθεί ότι η ελευθερία χωρίς αλήθεια και ευθύνη μπορεί να μετατραπεί σε ασυδοσία. Και εάν μιλά για τη Δύση, πρέπει να αναγνωρίσει ότι η Ευρώπη δεν τελειώνει στα σύνορα της δυτικής χριστιανοσύνης. Υπάρχει ναι και η Ανατολική Ρώμη.
Υπάρχει το Βυζάντιο.
Υπάρχει η Ορθοδοξία.
Υπάρχει η Ελλάδα.
Υπάρχει ένας ολόκληρος ανατολικός χριστιανικός κόσμος που δεν μπορεί να διαγραφεί από τον χάρτη της ευρωπαϊκής ιστορίας.
Το τελικό ερώτημα. Αυτά τα ξέχασε ο υπουργός Εξωτερικών των Ηνωμένων Πολιτειών;
Ίσως όχι. Ίσως απλώς επέλεξε μια συγκεκριμένη ιστορική αφήγηση για να υπηρετήσει έναν συγκεκριμένο πολιτικό στόχο. Και αυτό ακριβώς είναι που πρέπει να εξετάσουμε. Γιατί η ιστορία δεν είναι ουδέτερη όταν χρησιμοποιείται από την πολιτική εξουσία. Η επιλογή του τι θυμόμαστε και τι αφήνουμε έξω είναι και αυτή μια μορφή πολιτικής. Η Ελλάδα, επομένως, δεν πρέπει να αισθάνεται κολακευμένη απλώς επειδή ένας Αμερικανός υπουργός Εξωτερικών επέλεξε την Πνύκα. Πρέπει να αισθάνεται υπεύθυνη. Γιατί η Πνύκα δεν ανήκει ούτε στην Ουάσιγκτον ούτε στις Βρυξέλλες ούτε σε οποιαδήποτε σύγχρονη γεωπολιτική συμμαχία. Ανήκει στην ιστορία της δημοκρατίας. Και η Ελλάδα οφείλει να υπενθυμίζει στους ισχυρούς της γης και της διάφορες Ελίτ και τις Μυστικές Εταιρείες, ότι αυτό που ίσως η ίδια η σύγχρονη Δύση έχει ξεχάσει: Η δύναμη δεν δημιουργεί την αλήθεια. Η ισχύς δεν δημιουργεί το δίκαιο. Ο πολιτισμός δεν είναι εργαλείο γεωπολιτικής νομιμοποίησης.
Και η δημοκρατία δεν είναι διακοσμητικό φόντο για τις ομιλίες των ισχυρών.
Η Πνύκα δεν πρέπει να γίνει το σκηνικό μιας νέας αμερικανικής αφήγησης εντυπωσιασμού για τη Δύση. Πρέπει να παραμείνει ο τόπος όπου, συμβολικά τουλάχιστον, η πολιτική εξουσία θυμάται ότι βρίσκεται υπόλογη απέναντι στον άνθρωπο, στην κοινωνία, στο δίκαιο και στην ιστορία. Αυτό είναι το πραγματικό μήνυμα της Αθήνας. Και ίσως αυτό είναι το μήνυμα που πρέπει να ακούσει σήμερα όχι μόνο η Αμερική, αλλά ολόκληρη η Δύση. Κι αυτός ο άξονας είναι πιο ακριβής ενώ η πραγματικά ενδιαφέρουσα κριτική είναι: Γιατί η Ρώμη παρουσιάζεται ως γραμμικός πρόγονος της σύγχρονης Δύσης, ενώ η Ανατολική Ρωμαϊκή Αυτοκρατορία και η Ορθόδοξη χριστιανική παράδοση ουσιαστικά εξαφανίζονται από αυτή τη γεωπολιτική γενεαλογία;.
Συνέχεια ανάγνωσης

ΡΟΗ ΕΙΔΗΣΕΩΝ

GEOPOLITICO6 λεπτά πριν

Μητσοτάκης: Το καλώδιο θα προχωρήσει χωρίς εκπτώσεις στα κυριαρχικά δικαιώματα – Μηνύματα σε Τουρκία, ΗΠΑ και Ισραήλ

Μήνυμα σιγουριάς για την υλοποίηση της ηλεκτρικής διασύνδεσης Ελλάδας–Κύπρου έστειλε ο Κυριάκος Μητσοτάκης, υπογραμμίζοντας ότι το έργο πρέπει να προχωρήσει...

GEOPOLITICO15 λεπτά πριν

Reuters: Αμυντική συμφωνία-μαμούθ Ελλάδας–ΗΠΑ έως 4 δισ. δολάρια – F-16 Viper, F-35 και προηγμένα όπλα

Νέα δεδομένα στην αμυντική συνεργασία Αθήνας και Ουάσιγκτον δημιουργεί συμφωνία ύψους έως 4 δισ. δολαρίων, την οποία αποκαλύπτει το Reuters....

GEOPOLITICO37 λεπτά πριν

Μάρκο Ρούμπιο, Δούρειος Ίππος και γεωπολιτική πραγματικότητα!

Η Πνύκα δεν πρέπει να γίνει το σκηνικό μιας νέας αμερικανικής αφήγησης εντυπωσιασμού για τη Δύση. Πρέπει να παραμείνει ο...

Αναλύσεις2 ώρες πριν

Η σχέση ΕΕ–Ινδίας μπορεί να εξελιχθεί από τις σημαντικότερες γεωπολιτικές σχέσεις των επόμενων δεκαετιών

Η πολιτική ολοκλήρωση των διαπραγματεύσεων για τη συμφωνία ελεύθερου εμπορίου ΕΕ–Ινδίας, σε συνδυασμό με την προώθηση μιας νέας Συνεργασίας Ασφάλειας...

Αναλύσεις3 ώρες πριν

Πώς ερμήνευσε η Τουρκία τα μηνύματα του Αμερικανού υπουργού Εξωτερικών από την Αθήνα;

Ο Ρούμπιο παρουσίασε την Αθήνα ως εταίρο που προσφέρει λύσεις στην άμυνα, την ενέργεια και τη διαχείριση των συνόρων

Δημοφιλή