Ακολουθήστε μας

Άμυνα

Ο «αόρατος» κατάσκοπος που… όργωσε την Τουρκία: Η συναρπαστική ζωή του πρώην πράκτορα της ΚΥΠ

Δημοσιεύτηκε στις

Που τρύπωνε στα τουρκικά στρατόπεδα και έκλεβε στρατιωτικά μυστικά παριστάνοντας τον νοητικά καθυστερημένο ζητιάνο – Η μυθική αποστολή στον κόλπο του Ντογάν, οι μυστικές επιχειρήσεις στα βάθη της Ανατολίας και η αναζήτηση αγνοουμένων από την τουρκική εισβολή στην Κύπρο

Είναι Νοέμβριος του 2008 και μπαίνω σε ένα καφέ στο Μαρούσι όπου μου έχει δώσει ραντεβού ο πρώην αντιστράτηγος Βασίλης Γιαννόπουλος. Προσπαθώ να εντοπίσω τον πρώην πράκτορα της ΚΥΠ που λίγο μετά τα μέσα της δεκαετίας του ’80 άρχισε να αλώνει την Τουρκία για πέντε ολόκληρα χρόνια. Καταλαβαίνω ποιος είναι από τη θέση που έχει επιλέξει για να με περιμένει. Δεν έχει κανέναν πίσω του παρά μόνο τοίχο και το βλέμμα του σαρώνει όλο το μαγαζί.

Το ίδιο σαρωτικός κάτω από τις πλέον αντίξοες συνθήκες αποδείχθηκε κατά τη διάρκεια της δράσης του στην Τουρκία, όπου βρέθηκε, συχνά χωρίς διπλωματική κάλυψη, ως πράκτορας της ΚΥΠ. Προσποιούμενος τον ζητιάνο με νοητική στέρηση, τον ιχθυέμπορο ή τον πωλητή διαφόρων ειδών, με κοψιά Ανατολίτη σε συνδυασμό με την άψογη εκφορά του τουρκικού λόγου, ο Γιαννόπουλος έκανε πράγματα για τα οποία δεν μίλησε σχεδόν ποτέ.

Εφυγε από την υπηρεσία με το παράπονο ότι δεν τον φώναξαν ούτε μία φορά να κάνει μάθημα στους νέους επιχειρησιακούς πράκτορες, λες και δεν υπήρξε ποτέ. Εφτασε μέχρι τον βαθμό του αντιστράτηγου, ήταν υπεύθυνος για την ασφάλεια των Ολυμπιακών Αγώνων και μετά ασχολήθηκε με τα κοινά ως δήμαρχος Νευροκοπίου.

Εφυγε από τη ζωή χτυπημένος από την επάρατη νόσο στα 74 του, αφήνοντας πίσω του μια διαδρομή χάρη στην οποία αναγνωρίζεται ως ένας από τους πλέον ικανούς επιχειρησιακούς Ελληνες πράκτορες που έδρασαν στην Τουρκία.

Από την Ευελπίδων στην ΚΥΠ

Ο Βασίλης Γιαννόπουλος είχε συνηθίσει από μικρό παιδί το κρύο. Στο Κάτω Νευροκόπι της Δράμας όπου γεννήθηκε δεν είχε το περιθώριο της επιλογής και έτσι συνήθισε από τότε σε θερμοκρασίες που ξεπερνούσαν αρκετές φορές τους -20 βαθμούς Κελσίου.

giannopoulos-0
f2_2
Μεγάλο διάστημα της δράσης του στην Τουρκία ο Γιαννόπουλος το αφιέρωσε αναζητώντας στα βάθη της Ανατολίας σημάδια ζωής των ανθρώπων που έπιασαν αιχμάλωτους οι εισβολείς του «Αττίλα» στην Κύπρο

Σε μια περιοχή όπου το πατριωτικό αίσθημα ήταν ιδιαίτερα υψηλό, μεγάλωσε ακούγοντας από μικρός την τουρκική γλώσσα, απομεινάρι των προσφύγων από τη Μικρά Ασία. Δεν φαντάστηκε τότε ότι χρόνια αργότερα θα επέστρεφε στις χαμένες πατρίδες γράφοντας τη δική του ιστορία, καλυμμένος πίσω από διάφορες ιδιότητες και με την αδρεναλίνη να χτυπάει κόκκινο κάθε ημέρα.
«Μόλις τελείωσα το Γυμνάσιο έδωσα στη Σχολή Ευελπίδων. Εκείνα τα χρόνια ο Στρατός προσέλκυε τους νέους ανθρώπους, ενώ υπήρχε και το έντονο στοιχείο της αγάπης για την πατρίδα στον τόπο μου», έχει πει.

Πέρασε την είσοδο της σχολής το 1965, τέσσερα χρόνια αργότερα αποφοίτησε με τον βαθμό του ανθυπολοχαγού στο Σώμα του Μηχανικού και η πρώτη του μετάθεση ήταν στην Καβάλα.

Ακολούθησαν και άλλες σε όχι και τόσο ειδυλλιακά μέρη: «Μετά την Καβάλα μετατέθηκα στο Διδυμότειχο, στο Λιτόχωρο, στη Θεσσαλονίκη, αλλά και στην Κύπρο, πέντε χρόνια μετά την εισβολή των Τούρκων. Υπηρέτησα εκεί για δύο χρόνια». Σε αυτά τα πρώτα δέκα χρόνια της θητείας του πέρασε απ’ όλες τις ειδικές σχολές του Στρατού. «Εκπαιδεύτηκα ειδικά σε άλλες σχολές, συλλογής πληροφοριών κυρίως, αυτό που λέγεται και κατασκοπεία, ενώ πήγα για μετεκπαίδευση στο εξωτερικό».

Ο Βασίλης Γιαννόπουλος είχε εκδηλώσει ενδιαφέρον να αποσπαστεί στην τότε Κεντρική Υπηρεσία Πληροφοριών (ΚΥΠ) και το γεγονός ότι γνώριζε την τουρκική γλώσσα έπαιξε μεγάλο ρόλο.

«Είχα πολλά ακούσματα, αλλά δεν ήξερα τουρκικά, γι’ αυτό και στη συνέχεια σπούδασα τη γλώσσα στη Στρατιωτική Σχολή Ξένων Γλωσσών εδώ στην Αθήνα. Ηταν ένα εξαιρετικό σχολείο». Η απόσπαση θα έρθει το 1987, μετά από εκπαίδευση στα κεντρικά της υπηρεσίας και όχι μόνο, όταν ο Βασίλης Γιαννόπουλος έχει πλέον τον βαθμό του αντισυνταγματάρχη και επιθυμεί όσο τίποτε άλλο να μεταβεί στην Τουρκία αψηφώντας τους κινδύνους που κρύβει το ταξίδι ενός κατασκόπου σε ξένη χώρα.

Θα είναι κατά κάποιον τρόπο ο αντικαταστάτης του Λοΐζου Δερμεντζόγλου, ενός ικανότατου αξιωματικού που επιτέλεσε εξαιρετικό έργο ως επιχειρησιακός πράκτορας.

«Δεν φοβήθηκα ποτέ»

Δεν ταξίδεψε ποτέ με αεροπλάνο σε αυτά τα ταξίδια του προκειμένου να αποφύγει τους ελέγχους. Προτίμησε να μπει στην Τουρκία ταξιδεύοντας από τη θάλασσα ή περνώντας νύχτα τα σύνορα, ενίοτε παράνομα και με όλες του τις αισθήσεις σε εγρήγορση. Τα συναισθήματα του Βασίλη Γιαννόπουλου όταν πάτησε το πόδι του σε μια χώρα όπου μπαινόβγαινε σπάζοντας κάθε ρεκόρ παραμονής για τα επόμενα πέντε χρόνια δεν περιείχαν τη λέξη «φόβος». «Υπήρχαν το αίσθημα της ευθύνης και η προσπάθεια να ανταποδώσουμε κάτι κι εμείς στους Τούρκους που τόσο πολύ πίεζαν και εξακολουθούν να πιέζουν την πατρίδα μας. Εγώ προσωπικά δεν φοβήθηκα, αλλά βέβαια ήμουν πολύ προσεκτικός». Λόγω των προσωπικών του εμπειριών προσαρμόστηκε άμεσα, αφού μικρός είχε ζήσει σε ένα περιβάλλον με παππούδες από τη Σμύρνη και ο τρόπος ζωής τους δεν διέφερε πολύ από αυτόν που συνάντησε στην Τουρκία.

«Αυτό ήταν κάτι που με βοήθησε πολύ», μου είχε τονίσει εκείνο το απόγευμα ο ψαρομάλλης στρατηγός, που ξεκίνησε τη δράση του στους «γείτονες» όταν ήταν 40 ετών. Τότε είχε μαύρα μαλλιά, μουστάκι και την κοψιά του Ανατολίτη σε συνδυασμό με την τέλεια πλέον προφορά της γλώσσας και τα απαραίτητα πλαστά χαρτιά. «Οι κίνδυνοι είναι πάρα πολλοί από τη στιγμή που βρίσκεσαι στην Τουρκία και προσπαθείς να σπάσεις το σύστημα ασφαλείας της για να πάρεις πληροφορίες και στρατιωτικά μυστικά».

Τους απέφυγε διαθέτοντας μια μοναδική ικανότητα να ελίσσεται καλυμμένος πίσω από την εικόνα ενός ρακοσυλλέκτη με νοητική στέρηση, ενός μικροπωλητή ή ενός ιχθυέμπορα, αν και η σκέψη ότι κάποια στιγμή μπορεί να τον τσακώσουν οι πράκτορες της ΜΙΤ ήταν καθημερινά καρφωμένη στο μυαλό του. «Αυτό το πράγμα το κουβαλάς συνέχεια πάνω σου και μαθαίνεις να ζεις μαζί του. Η Τουρκία έχει μια μεγάλη -δεν ξέρω πόσο αποτελεσματική μπορεί να είναι- Υπηρεσία Πληροφοριών και δεν αφήνει στην τύχη καταστάσεις όταν δει κάτι περίεργο ή παράξενο. Αυτό τουλάχιστον κατάλαβα εγώ».

Παρακολουθούσε την 4η Στρατιά

Κύρια αποστολή του αντισυνταγματάρχη Γιαννόπουλου από την πρώτη στιγμή ήταν η παρακολούθηση των δραστηριοτήτων που είχαν οι τουρκικές Ενοπλες Δυνάμεις και η αποκωδικοποίηση των όποιων σχεδίων τους, κυρίως αυτών που αφορούσαν το Αιγαίο και τη Θράκη.

Ανέλαβε ειδικά την 4η Τουρκική Στρατιά που έδρευε στη Σμύρνη, την αποκαλούμενη και «Στρατιά του Αιγαίου», και η δράση του ήταν καταιγιστική.

Πέρα από το γεγονός ότι κατάφερε να στρατολογήσει Τούρκο αξιωματικό που υπηρετούσε σε νευραλγική θέση στην 4η Στρατιά, προχώρησε σε μια επιχείρηση που δεν είχε γίνει ποτέ γνωστή μέχρι να δώσει την πρώτη του συνέντευξη: ένα βράδυ κατόρθωσε να μπει στο υπαίθριο στρατηγείο τους κατά τη διάρκεια μιας μεγάλης άσκησης, στην οποία οι Τούρκοι δοκίμαζαν την εφαρμογή των πραγματικών επιθετικών σχεδίων τους κατά της χώρας μας. Κύριοι στόχοι τους -«Ιl Kedef» στα τουρκικά- σε μια πιθανή σύρραξη με την Ελλάδα, τα μεγάλα νησιά του Αιγαίου όπως η Χίος και η Λέσβος. Ο Γιαννόπουλος παρακολουθούσε από απόσταση αναπνοής αυτές τις δραστηριότητες απέναντι από τη Χίο και περίμενε την κατάλληλη ευκαιρία να μπει μέσα στο στρατηγείο τους.
Το κατόρθωσε στον κόλπο του Ντογάν, στην περιοχή που ονομάζεται Ντογάνμπεη, μια νύχτα που για τον ίδιο είχε σταματήσει ο χρόνος, υποδυόμενος τον ρακοσυλλέκτη με νοητική στέρηση. Κινήθηκε γύρω από τις σκηνές και τα πρόχειρα καταλύματα αναζητώντας στοιχεία, χαρτιά και οτιδήποτε άλλο μπορούσε να κουβαλήσει. Ανάμεσα σε εκατοντάδες Τούρκους που κοιμόντουσαν αμέριμνοι, περπάτησε αθόρυβα, μακριά από τα φώτα, μπαίνοντας και βγαίνοντας όπου μπορούσε, χωρίς να έχει καμία δυσάρεστη συνάντηση. Νιώθοντας ότι είναι ήδη στον άλλον κόσμο, όπως εξομολογήθηκε χρόνια αργότερα σε συνάδελφό του σε μία από αυτές τις κουβέντες που μένουν ανομολόγητα μυστικά για όσα χρόνια χρειάζεται, συγκέντρωσε εξαιρετικής σημασίας στοιχεία.
Εφυγε προσέχοντας κάθε του κίνηση, σαν ένα φάντασμα που εμφανίστηκε και εξαφανίστηκε μέσα στην ηρεμία της νύχτας, χωρίς να τρομάξει κανέναν. Μαζί του είχε πάρει χάρτες, σχέδια, έγγραφα και ό,τι άλλο βρήκε έχοντας τραβήξει και όσες φωτογραφίες χρειαζόταν για να έχει η Υπηρεσία τις αποδείξεις γι’ αυτή την παράτολμη επιχείρηση. Ανέπνευσε ανακουφισμένος μόνο όταν βρέθηκε στα περίχωρα της Σμύρνης, λίγο πριν από την ανατολή του ηλίου. Λίγες ώρες αργότερα, τα πολύτιμα στοιχεία μεταφέρθηκαν με διπλωματικό σάκο στα κεντρικά της ΚΥΠ στην Κατεχάκη, ενώ ο Γιαννόπουλος ξεκουραζόταν λίγο προκειμένου να επιστρέψει στη δράση.

Οργώνοντας την Τουρκία

Μετά από έναν χρόνο σταδιακής παραμονής στην Τουρκία, είχε εμβαθύνει απόλυτα στην ψυχολογία ενός Τούρκου και η δράση του δεν περιοριζόταν πλέον στην ευρύτερη περιοχή της Σμύρνης. Η εμπλοκή του στο θέμα των Ελληνοκυπρίων αγνοουμένων ήταν αναπόφευκτη, παρά το γεγονός ότι η επιχειρησιακή δράση του είχε πρωταρχικό σκοπό την παρακολούθηση των τουρκικών Ενόπλων Δυνάμεων. Από το 1974 και μετά οι ελληνικές μυστικές υπηρεσίες λάμβαναν συνεχώς πληροφορίες που απαιτούσαν εξακρίβωση. «Το θέμα των αγνοουμένων είχε απομακρυνθεί χρονικά από το σημείο δημιουργίας του, δηλαδή το 1974, αφού είχαν περάσει 14 χρόνια. Είχε ήδη προηγηθεί μεγάλη έρευνα και είχαν ξοδευτεί πολλά χρήματα για να διερευνηθούν κάποιες πληροφορίες». Ο Γιαννόπουλος συνέχισε να αναζητάει στα βάθη της Ανατολίας σημάδια ζωής των ανθρώπων που πλήρωσαν με την αιχμαλωσία τους την εισβολή του «Αττίλα» στο μαρτυρικό νησί. Διαθέτοντας απίστευτα ψυχικά αποθέματα διερευνούσε κάθε πληροφορία, οργώνοντας κυριολεκτικά την Τουρκία σε επιχειρήσεις με τον μοναδικό χαρακτηρισμό που θα μπορούσαν να έχουν: «Ακρως Απόρρητη».

Το βράδυ που μπήκε στις Φυλακές της Αμάσειας ρίσκαρε ως συνήθως τη ζωή του, όταν άφησε την άχρωμη πόλη και ανέβηκε στις βόρειες παρυφές της.

Αναζητούσε μια ελληνική φωνή, την επιβεβαίωση μιας πληροφορίας και ίσως να ανατρίχιασε κοιτώντας τις δύο εισόδους των φυλακών και το αγκαθωτό συρματόπλεγμα. Εφυγε άπραγος μέσα στα μαύρα σκοτάδια, αθέατος, αφήνοντας πίσω του την πόλη νωρίς το πρωί. Στρατολόγησε φυλακισμένους αντικαθεστωτικούς προκειμένου να ψάξουν για Ελληνες όπου μπορούσαν, σε μια αέναη αναζήτηση βασανισμένων ψυχών στην αχανή ενδοχώρα της Τουρκίας.

Από το Ντενιζλί στο Μπολού

Το Ντενιζλί είναι μια πόλη που αριθμεί πάνω από 100.000 κατοίκους, πρωτεύουσα της ομώνυμης επαρχίας που βρίσκεται στη Νοτιοανατολική Τουρκία. Ως πόλη δεν παρουσιάζει κανένα ιδιαίτερο τουριστικό ενδιαφέρον και την ημέρα που ο Ελληνας πράκτορας πάτησε το πόδι του το βλέμμα του επικεντρώθηκε σε ένα μόνο πράγμα: στην οχυρωμένη περίβολο έξω από την πολύβουη αγορά της πόλης, απέναντι ακριβώς από τον σιδηροδρομικό σταθμό, βρισκόταν ο επόμενος στόχος του. Ενα στρατόπεδο όπου τα μέτρα ασφαλείας ήταν δρακόντεια και οι φρουροί περιμετρικά είχαν μονίμως το δάχτυλο στη σκανδάλη.

Παρόλο που φάνταζε απίθανο να μπει κάποιος μέσα, ο Γιαννόπουλος τα κατάφερε, ψάχνοντας επτά Ελληνες οι οποίοι,σύμφωνα με πληροφορίες, βίωναν εκεί το δικό τους… εξπρές του μεσονυχτίου. Ο Ελληνας πράκτορας, όμως, δεν βρήκε κανέναν. Για να φτάσει στο Μπολού, που βρίσκεται 197 χιλιόμετρα βορειοδυτικά της Αγκυρας, επιστράτευσε όλο το κουράγιο του, αφού εκεί έδρευε η ελίτ του τουρκικού Στρατού. Η επίλεκτη ταξιαρχία των Τούρκων καταδρομέων σε ένα αχανές στρατόπεδο, με δεκάδες κτιριακά συγκροτήματα και κλωβούς αιχμαλώτων, δεν ήταν καθόλου εύκολο να ερευνηθεί από τον Ελληνα πράκτορα που ακτινογραφούσε την ταξιαρχία και προσπαθούσε να βρει τρόπο να διεισδύσει στη φωλιά του λύκου. «Στο Μπολού μπήκα μέσα ένα βράδυ προκειμένου να διαπιστώσω κατά πόσο ήταν αλήθεια η πληροφορία ότι υπάρχουν Ελληνοκύπριοι κρατούμενοι, φυλακισμένοι από την εισβολή. Πήγα και μέρα, αλλά δεν βρήκα τίποτα». Ο ίδιος είχε βαθιά μέσα του την ελπίδα κάποια από αυτές τις πληροφορίες να είναι αληθινή. Ηθελε να βρει και να μπορέσει να φέρει έστω και έναν αγνοούμενο πίσω στην Ελλάδα. Δεν βρήκε, όμως, όπου κι αν πήγε, κανέναν. Στην ερώτησή μας, δε, αν θα ρίσκαρε τα πάντα στην περίπτωση που ανακάλυπτε κάποιους η απάντησή του ήταν κατηγορηματική: «Δεν θα γύρναγα πίσω χωρίς αυτούς. Δεν υπήρχε περίπτωση να τους αφήσω εκεί. Θα έδινα και τη ζωή μου ακόμα – και αυτό δεν το λέω απλά για να το πω. Η βεβαιότητά μου είναι ότι όλοι σχεδόν εκτελέστηκαν στη Βόρεια Κύπρο. Δυστυχώς, βρήκαμε και Τούρκους που είχαν συμμετάσχει σε αυτές τις επιχειρήσεις».

Τα δάκρυα στη Σμύρνη

Την ημέρα που γνώρισε στη Σμύρνη δήθεν τυχαία έναν Τούρκο πρώην αλεξιπτωτιστή που είχε λάβει μέρος στην εισβολή της Κύπρου ο Γιαννόπουλος δεν την ξέχασε ποτέ. Την πρώτη συνάντηση ακολούθησαν δεύτερη και τρίτη. Εφαγε και ήπιε μαζί του, έγινε «φίλος» του ερευνώντας μια υπόθεση που για τους συγγενείς των αγνοουμένων δεν έκλεισε ποτέ.

Το δίκτυο των πληροφοριοδοτών που είχε στήσει είχε πιάσει λαβράκι, αφού ο συγκεκριμένος άνθρωπος -όπως είχαν μάθει- βασανιζόταν από τύψεις συνείδησης.

«Οταν τον προσέγγισα ο άνθρωπος αυτός βρισκόταν σε άσχημη ψυχολογική κατάσταση, θα έλεγα στα όρια της τρέλας, από τις ενοχές. Από τις αρχικές κουβέντες του συμπέρανα ότι πρέπει να είχε σκοτώσει άοπλους αιχμαλώτους πολέμου στη Βόρεια Κύπρο. Αργότερα μου το εξομολογήθηκε ο ίδιος με δάκρυα στα μάτια». Ο Γιαννόπουλος κέρδισε την εμπιστοσύνη του Τούρκου τόσο πολύ που όταν του αποκάλυψε τι έψαχνε, αυτός του ζήτησε να τον φέρει στην Ελλάδα προκειμένου να δικαστεί έτσι ώστε να λυτρωθεί από τις Ερινύες που τον κυνηγούσαν.

Ο Ελληνας αξιωματικός άρχισε να σχεδιάζει στο μυαλό του την επιχείρηση, αλλά η υπόθεση δεν είχε την έκβαση που προσδοκούσε όταν διαπίστωσε ότι οι τουρκικές Υπηρεσίες Ασφαλείας υποπτεύονταν τον αλεξιπτωτιστή.

«Πρέπει να είχαν αντιληφθεί τις κινήσεις του ή να τον είχαν χαρακτηρίσει επιρρεπή επειδή προφανώς το είχε πει και σε άλλους, γιατί από τη μια στιγμή στην άλλη τέθηκε σε στενή παρακολούθηση, προφανώς από τη ΜΙΤ. Εξαφανίστηκε από προσώπου γης και κάπου εκεί άρχισαν να δυσκολεύουν τα πράγματα και για μένα».

Η τελευταία αποστολή

Ο Τούρκος εμφανίστηκε χρόνια μετά στην τουρκική τηλεόραση επιβεβαιώνοντας τα όσα έλεγε ο Βασίλης Γιαννόπουλος, ο οποίος δεν σκέφτηκε ποτέ το ενδεχόμενο να πιαστεί.
«Κουβαλούσα πάνω μου πιστόλι, αλλά μπορείς μ’ ένα πιστόλι να τα βάλεις με όλη την Τουρκία; Η μόνη λύση σε μια τέτοια περίπτωση είναι τραγική και δεν θέλω να τη σκέφτομαι ούτε σήμερα», μου είχε πει κατά τη διάρκεια της τρίωρης συνομιλίας μας.

Αυτή η λύση ήταν μια σφαίρα στον κρόταφο, στην οποία ευτυχώς δεν χρειάστηκε ποτέ να καταφύγει σε όλα αυτά τα αγωνιώδη ταξίδια του για τη συλλογή πληροφοριών στα βάθη της Τουρκίας.
«Οι στρατιωτικές είναι δύσκολες πληροφορίες, από αυτές που δεν πουλιούνται στα σούπερ μάρκετ», μου είχε επισημάνει ο πρώην πράκτορας, ο οποίος αρκετές φορές ένιωσε την αγωνία βιώνοντας επικίνδυνες καταστάσεις.

«Το ζήτημα είναι να μη σε πιάσουν “φορτωμένο” σε κάποιο μπλόκο ασφαλείας». Φυσικά δεν είχε ξεχάσει κανένα από τα μπλόκα στα οποία έπεσε, όταν ο ιδρώτας της αγωνίας κυλούσε ποτάμι μέσα από τα ρούχα του, όπως συνέβη ένα βράδυ σε κάποιον επαρχιακό δρόμο όταν τον σταμάτησαν για έλεγχο.
Οι Τούρκοι έλεγξαν τα χαρτιά του και τον άφησαν να φύγει, αφού το μπλόκο που είχαν στήσει ήταν για κάποιον άλλον, μέχρι όμως «να δεις ότι δεν είναι για σένα μόνο η ψυχή σου ξέρει τι περνάς…».

Σε κατάσταση εμπλοκής δεν βρέθηκε ποτέ, επιστρατεύοντας πάντα τον νου του για να αποφύγει πιθανή ανταλλαγή πυροβολισμών, που θα είχε απρόβλεπτες συνέπειες για τη ζωή του.
Στις αρχές του 1992, ο συνταγματάρχης πλέον Βασίλης Γιαννόπουλος ταξίδεψε στην Τουρκία για την τελευταία του αποστολή σε τουρκικό έδαφος.

«Είχα καταλάβει πλέον ότι έπρεπε να φύγω και να πάει κάποιος άλλος. Δεν πήγαινε άλλο, και έτσι ζήτησα να αποδεσμευτώ και να επιστρέψω στην πατρίδα οριστικά».

Πώς ένιωσε μετά την τελευταία αποστολή; Υπερηφάνεια και ικανοποίηση που κατάφερε να επιτελέσει τον σκοπό για τον οποίο επιλέχθηκε, με αποτελέσματα που είναι καταγεγραμμένα και γνωρίζουν ελάχιστοι άνθρωποι που επιτρεπόταν να ξέρουν. Αυτοί ήταν ο εκάστοτε διοικητής και υποδιοικητής της ΚΥΠ, καθώς και ο αρχηγός των Ενόπλων Δυνάμεων.

Η γυναίκα του, με την οποία παντρεύτηκε το 1974, δεν ήξερε τι ακριβώς έκανε ο σύζυγός της στην Τουρκία, ο οποίος δεν της έδωσε ποτέ το δικαίωμα να ανησυχήσει, ενώ η κόρη του Μαρία έμαθε το 2008 και με αφορμή μια ολιγόλεπτη τηλεοπτική του εμφάνιση στους «Φακέλους» κάποια πράγματα για τη δράση του πατέρα της.

Εκπαιδεύοντας τον Σάββα

Ο ίδιος είχε ένα μικρό παράπονο από την Υπηρεσία μέχρι το τέλος της ζωής του. «Δυστυχώς, και μιλάω για ηθική και μόνο αμοιβή, τίποτε δεν έγινε γι’ αυτές τις πράξεις, οι οποίες δεν είναι καθημερινές, αγγίζουν τα όρια της αυτοθυσίας και δεν επαναλαμβάνονται. Πιστεύω ότι η Υπηρεσία θα έπρεπε με κάποιον τρόπο να τις επιβραβεύσει. Δεν με κάλεσαν να κάνω ένα μάθημα, λες και δεν υπήρξα».

Τα μόνα μαθήματα που έκανε ήταν αυτά στον διάδοχό του, τον ταγματάρχη Σάββα Καλεντερίδη, που επέλεξε ο ίδιος για αντικαταστάτη του. Γνωρίστηκαν στη Σχολή Ξένων Γλωσσών και όταν ήρθε η ώρα τον εκπαίδευσε για μήνες όπως μόνο εκείνος ήξερε στα κεντρικά της Κατεχάκη και σε απομονωμένες εγκαταστάσεις της ΚΥΠ.

Ο Καλεντερίδης ήξερε ήδη για τον μύθο του συνταγματάρχη Γιαννόπουλου, που ως μαθητή τον έκρινε άριστο διάδοχό του καθώς συνέχισε με επιτυχία το έργο του δασκάλου του στα βάθη της Ανατολίας.

giannopoulos-1
Ως δήμαρχος Νευροκοπίου υποδέχτηκε τον Μάιο του 2019 στην ορεινή κωμόπολη της Δράμας τον πρόεδρο της Ν.Δ. Κυριάκο Μητσοτάκη
Αν προσπαθήσει κάποιος να αποτιμήσει τα έργα και τις ημέρες του Γιαννόπουλου στην Τουρκία θα δυσκολευτεί. Πάρα πολλά απ’ όσα έκανε θα μείνουν για πάντα άγνωστα και καταχωνιασμένα στα αρχεία της σημερινής ΕΥΠ. Η φράση του «είχαμε προχωρήσει βαθιά σε θέματα κατασκοπείας. Τους είχαμε πάρει τη σκέψη και αναφέρομαι στις τουρκικές Ενοπλες Δυνάμεις, που αποτελούν έναν πολύ σκληρό μηχανισμό» τα λέει όλα.

Με την οριστική επιστροφή του στην Ελλάδα φόρεσε ξανά μετά από πέντε χρόνια τη στολή του και επανήλθε σε μια καθημερινότητα που είχε ξεχάσει. Παρέμεινε για τρία ακόμη χρόνια στην ΚΥΠ ως διευθυντής Ανάλυσης και Εκτίμησης Στρατιωτικών Πληροφοριών, προτού μετατεθεί ως διοικητής Μηχανικού στην ΑΣΔΕΝ (Ανώτατη Στρατιωτική Διοίκηση Εσωτερικού και Νήσων).
Η τεράστια εμπειρία του, αφού θεωρείται αυθεντία και για πολλούς ο Νο 1 στα Ελληνοτουρκικά, χρησιμοποιήθηκε κατάλληλα από το ΓΕΕΘΑ, που τον επέλεξε για διοικητή στη Διεύθυνση Πληροφοριών όταν ο Γιαννόπουλος έγινε ταξίαρχος.

Η ζωή μετά

Επί των ημερών του δημιουργήθηκε η Στρατιωτική Υπηρεσία Πληροφοριών, για την οποία δούλεψε πολύ, ενώ ο τελευταίος του σταθμός ήταν η ανάθεση της ασφάλειας των Ολυμπιακών Αγώνων του 2004, όταν πλέον είχε γίνει αντιστράτηγος.

Συνεργάστηκε με την κυρία Γιάννα Αγγελοπούλου και εξέχουσες ξένες προσωπικότητες για τρία χρόνια προτού αποστρατευτεί, ενώ διοικούσε 40.000 στρατιώτες που είχαν επιστρατευτεί για τους Ολυμπιακούς της Αθήνας.

Οι πληροφορίες λένε ότι είχε την κύρια ευθύνη της συνδιαλλαγής με τα επίλεκτα κλιμάκια της CIA, της Μοσάντ, της MI6 και της ρωσικής FSB, που είχαν κατακλύσει την Αθήνα εν όψει των Αγώνων.

Η αποστράτευσή του το 2007 μπορεί να τον στεναχώρησε, σίγουρα όμως δεν τον άφησε στον κύκλο των συνταξιούχων στρατιωτικών που συναντιούνται και θυμούνται τα παλιά. Ο ίδιος άλλωστε δεν μπορούσε να εκφράσει δημόσια τα όσα έκανε στην Τουρκία για πέντε χρόνια, αφού τα κράτησε μόνο για τον εαυτό του και μια συνέντευξη, παρόλο που, αν ήθελε, θα μπορούσε να γράψει το πιο συναρπαστικό κατασκοπευτικό βιβλίο.

Το σίγουρο είναι ότι ο στρατηγός δεν θα ξεχάσει ποτέ τις κρύες νύχτες που πάτησε το πόδι του στην Αμάσεια, στο Ντενιζλί, στο Μπολού και στα περίχωρα της Σμύρνης «χορεύοντας» τους «γείτονες» για τα καλά στον δικό του «χορό των κατασκόπων».

Οπως μου είχε πει φεύγοντας με αχνό χαμόγελο: «Εάν καταλάβαιναν οι Τούρκοι τι τους έκανα, το πιθανότερο σήμερα θα ήταν να ήμουν πλατεία στο χωριό μου»!

ΠΗΓΗ: protothema.gr

Είναι ο άγνωστος Χ, αλλά φυσικό πρόσωπο που βοηθάει στην παραγωγή ειδήσεων στο Geopolitico.gr, αλλά και τη δημιουργία βίντεο στο κανάλι του Σάββα Καλεντερίδη. Πολλοί τον χαρακτηρίζουν ως ανθρώπινο αλγόριθμο λόγω του όγκου των δεδομένων και πληροφοριών που αφομοιώνει καθημερινώς. Είναι καταδρομέας με ειδικότητα Χειριστή Ασυρμάτων Μέσων.

Συνέχεια ανάγνωσης

GEOPOLITICO

Σχέδιο για παραγωγή X-BAT στην Ελλάδα! Το μαχητικό της τεχνητής νοημοσύνης και η στρατηγική του Αιγαίου

Στρατηγική συμφωνία της αμερικανικής Shield AI με τη ΓΕΚ ΤΕΡΝΑ για τη δημιουργία βιομηχανικής βάσης του μη επανδρωμένου μαχητικού X-BAT στην Ελλάδα – Το αεροσκάφος κάθετης απογείωσης, η τεχνολογία Hivemind, τα 400 εκατ. δολάρια από τις ΗΠΑ και η προοπτική ελληνικής συμπαραγωγής. Γιατί το Πεντάγωνο ενδιαφέρεται για ένα σύστημα που μπορεί να επιχειρεί από νησιά και πλοία χωρίς αεροδιαδρόμους.

Δημοσιεύτηκε

στις

από τον

Μια συμφωνία με σημαντικές προοπτικές για την ελληνική αμυντική βιομηχανία και τη μελλοντική επιχειρησιακή αρχιτεκτονική των Ενόπλων Δυνάμεων υπεγράφη στην Αθήνα στις 8 Οκτωβρίου 2026, σε μια περίοδο ενίσχυσης της στρατηγικής συνεργασίας Ελλάδας και Ηνωμένων Πολιτειών.

Η αμερικανική εταιρεία αμυντικής τεχνολογίας Shield AI και ο ελληνικός όμιλος ΓΕΚ ΤΕΡΝΑ υπέγραψαν στρατηγική συμφωνία για τη διερεύνηση της ανάπτυξης παραγωγικών εγκαταστάσεων, υποδομών συναρμολόγησης και κέντρων τεχνικής υποστήριξης του X-BAT στην Ελλάδα, ενός αυτόνομου μη επανδρωμένου μαχητικού αεροσκάφους που ενσωματώνει τεχνολογίες τεχνητής νοημοσύνης.

Η συμφωνία ανακοινώθηκε στο περιθώριο της ευρύτερης ενίσχυσης των ελληνοαμερικανικών σχέσεων, μετά και την επίσκεψη του υπουργού Εξωτερικών των ΗΠΑ Μάρκο Ρούμπιο στην Αθήνα. Δεν έχει, ωστόσο, τεκμηριωθεί ότι αποτελεί μέρος συγκεκριμένης εξοπλιστικής συμφωνίας που διαπραγματεύτηκε ο Ρούμπιο.

Πρόκειται για εξέλιξη που μπορεί να προσφέρει στην Ελλάδα συμμετοχή στην αλυσίδα παραγωγής μιας νέας κατηγορίας αυτόνομων πολεμικών αεροσκαφών, με προοπτικές αξιοποίησης τόσο από τις ελληνικές Ένοπλες Δυνάμεις όσο και από άλλες χώρες της ευρύτερης περιοχής.

Τι είναι το X-BAT και γιατί ενδιαφέρει την Ελλάδ

Shield AI unveils X-BAT VTOL collaborative combat aircraft concept - European Security & Defence

Το X-BAT αποτελεί ένα υπό ανάπτυξη μη επανδρωμένο αεροσκάφος μάχης, σχεδιασμένο να επιχειρεί χωρίς πιλότο στο εσωτερικό του και χωρίς την ανάγκη συμβατικού αεροδιαδρόμου.

Η δυνατότητα κάθετης απογείωσης και προσγείωσης (VTOL) επιτρέπει, σύμφωνα με τον σχεδιασμό της κατασκευάστριας εταιρείας, την ανάπτυξή του από πλοία, απομακρυσμένες χερσαίες εγκαταστάσεις και νησιωτικές περιοχές.

Αυτό είναι το στοιχείο που αποκτά ιδιαίτερη επιχειρησιακή σημασία για την Ελλάδα.

Σε ένα ενδεχόμενο πολεμικής σύγκρουσης στο Αιγαίο, τα αεροδρόμια και οι υποδομές απογείωσης αποτελούν πιθανούς στόχους εχθρικών επιθέσεων. Ένα αεροσκάφος που δεν εξαρτάται από συμβατικούς διαδρόμους μπορεί, εφόσον αποδώσει επιχειρησιακά όπως σχεδιάζεται, να προσφέρει μεγαλύτερη ευελιξία στη διασπορά και ανάπτυξη της αεροπορικής ισχύος.

Η ίδια η Shield AI στην επίσημη ανακοίνωσή της αναφέρεται ειδικά στη γεωγραφία του Αιγαίου, επισημαίνοντας ότι η Ελλάδα καλείται να υπερασπιστεί εκατοντάδες νησιά και μια ιδιαίτερα εκτεταμένη ακτογραμμή.

Η δυνατότητα ανάπτυξης μη επανδρωμένων αεροσκαφών από μικρές, διάσπαρτες εγκαταστάσεις θα μπορούσε να περιορίσει την επιχειρησιακή εξάρτηση από μεγάλες αεροπορικές βάσεις.

Εμβέλεια 1.000 ναυτικών μιλίων και οπλισμός βαρέων μαχητικών

Η Shield AI σχεδιάζει το X-BAT ως αεροσκάφος κρούσης μεγάλης εμβέλειας, με δυνατότητες που παραπέμπουν σε επανδρωμένα μαχητικά υψηλών επιδόσεων.

X-BAT | Σχεδιαζόμενα τεχνικά χαρακτηριστικά

Ακτίνα μάχης

1.000 ν.μ.

Επιδιωκόμενη επίδοση

Μέγιστη εμβέλεια

2.000+ ν.μ.

Στόχος κατασκευαστή

Κατηγορία οπλισμού

2.000 lb

Εσωτερικοί χώροι οπλισμού

Κινητήρας

F110

GE Aerospace

Προβλέπονται αποστολές αέρος–αέρος, αέρος–εδάφους, ηλεκτρονικού πολέμου και ISR (πληροφορίες, επιτήρηση, αναγνώριση).

Οι επιδόσεις αποτελούν σχεδιαστικούς στόχους της Shield AI, όχι αποτελέσματα ολοκληρωμένων πτητικών δοκιμών.

Το X-BAT προβλέπεται να διαθέτει εσωτερικούς χώρους μεταφοράς οπλισμού κατηγορίας έως 2.000 λιβρών, με διαστάσεις συγκρίσιμες με εκείνες των αντίστοιχων χώρων του F-35.

Στο πλαίσιο των πιθανών επιχειρησιακών εφαρμογών του έχουν αναφερθεί όπλα όπως οι AGM-154 JSOW και AGM-158C LRASM. Ωστόσο, η ενσωμάτωση και πιστοποίηση των συγκεκριμένων πυραύλων στο X-BAT δεν έχει επιβεβαιωθεί ως ολοκληρωμένη δυνατότητα.

Η σχεδίαση προβλέπει επίσης αποστολές ηλεκτρονικού πολέμου και αναγνώρισης, με το αεροσκάφος να μπορεί να δρα σε περιοχές όπου η πρόσβαση επανδρωμένων μαχητικών ενδέχεται να είναι ιδιαίτερα επικίνδυνη.

Hivemind: Ο ψηφιακός πιλότος της Shield AI

Στην καρδιά του X-BAT βρίσκεται το Hivemind, το λογισμικό αυτονομίας που αναπτύσσει η Shield AI.

Το σύστημα επιδιώκει να παρέχει δυνατότητα αυτόνομης πτήσης και εκτέλεσης αποστολών, ακόμη και σε περιβάλλοντα με παρεμβολές στα δορυφορικά συστήματα πλοήγησης και στις επικοινωνίες.

Αυτή η λειτουργία αποκτά ιδιαίτερη σημασία σε επιχειρησιακές συνθήκες όπου ο αντίπαλος χρησιμοποιεί μέσα ηλεκτρονικού πολέμου για να διακόψει τις επικοινωνίες και να δυσχεράνει τη λειτουργία μη επανδρωμένων συστημάτων.

Η τεχνολογία Hivemind έχει ήδη εφαρμοστεί σε άλλα συστήματα της εταιρείας, μεταξύ των οποίων το V-BAT.

Η επέκτασή της στο X-BAT αποτελεί ένα σημαντικότερο τεχνολογικό βήμα, καθώς αφορά πλέον ένα αεροσκάφος σχεδιασμένο να μεταφέρει ισχυρότερο οπλισμό και να εκτελεί αποστολές υψηλότερης επιχειρησιακής πολυπλοκότητας.

Παράλληλα, δημιουργεί προϋποθέσεις συνεργατικών αποστολών με επανδρωμένα αεροσκάφη, όπως τα F-35, στο πλαίσιο της φιλοσοφίας loyal wingman.

Αυτή η χρήση αποτελεί πιθανή μελλοντική εφαρμογή και όχι ήδη πιστοποιημένη συνεργασία του X-BAT με την ελληνική έκδοση των F-35.

Ο ρόλος της ΓΕΚ ΤΕΡΝΑ και η ελληνική συμπαραγωγή

Η συμφωνία με τη ΓΕΚ ΤΕΡΝΑ προβλέπει τη διερεύνηση δημιουργίας μιας εγχώριας βιομηχανικής βάσης για την παραγωγή εξαρτημάτων, την ολοκλήρωση αεροσκαφών και τη μακροπρόθεσμη συντήρηση του X-BAT.

Όπως προκύπτει από το ρεπορτάζ της Ελευθερίας Πιπεροπούλου στο Capital.gr, στις 9 Οκτωβρίου, οι δύο εταιρείες βρίσκονται ήδη σε διαπραγματεύσεις για τις οριστικές συμφωνίες που θα καθορίσουν το εύρος της ελληνικής συμμετοχής.

Πριν αρχίσει οποιαδήποτε παραγωγική δραστηριότητα, θα πρέπει να εντοπιστούν και να πιστοποιηθούν οι ελληνικές επιχειρήσεις που μπορούν να ανταποκριθούν στις απαιτήσεις του προγράμματος.

Θα ακολουθήσει η αξιολόγηση των εγκαταστάσεων και των παραγωγικών δυνατοτήτων, ενώ απαραίτητη προϋπόθεση αποτελούν οι κυβερνητικές και εξαγωγικές εγκρίσεις.

Η ΓΕΚ ΤΕΡΝΑ αναλαμβάνει, σύμφωνα με τον σχεδιασμό, τον συντονισμό του ελληνικού δικτύου προμηθευτών και τη λειτουργία του τοπικού γραφείου του προγράμματος. Η Shield AI θα διατηρήσει την ευθύνη ανάπτυξης του αεροσκάφους, του λογισμικού αυτονομίας και των συστημάτων αποστολής.

Σημαντική είναι και η προοπτική συνεργασίας με ελληνικά πανεπιστήμια και ερευνητικά ιδρύματα, δημιουργώντας δυνατότητες ανάπτυξης εξειδικευμένου προσωπικού και νέων τεχνολογιών.

Προς το παρόν, πάντως, δεν έχει ανακοινωθεί ημερομηνία έναρξης παραγωγής ή οριστική κατανομή του βιομηχανικού έργου.

Η Ελλάδα ως περιφερειακό κέντρο για Κύπρο, Βαλκάνια και Νοτιοανατολική Ευρώπη

Ο σχεδιασμός των δύο εταιρειών δεν περιορίζεται στις ανάγκες της ελληνικής αγοράς.

Η συμφωνία προβλέπει τη διερεύνηση υποδομών που θα μπορούσαν να καταστήσουν την Ελλάδα περιφερειακό κέντρο εκπαίδευσης, συντήρησης και εφοδιαστικής υποστήριξης των X-BAT.

Στην ανακοίνωσή της, η Shield AI προσδιορίζει ως δυνητική περιοχή εξυπηρέτησης την Κύπρο, τα Βαλκάνια και τη Νοτιοανατολική Ευρώπη.

Αυτό σημαίνει ότι η ελληνική βιομηχανική συμμετοχή θα μπορούσε να αποκτήσει εξαγωγικό προσανατολισμό, δημιουργώντας δραστηριότητες που δεν θα εξαρτώνται αποκλειστικά από παραγγελίες των ελληνικών Ενόπλων Δυνάμεων.

Ανάλογες πρωτοβουλίες αναπτύσσει η Shield AI και στην Πολωνία, όπου τον Σεπτέμβριο υπέγραψε επιστολή προθέσεων με τις PGZ και WZL-2 για συμμετοχή στην ανάπτυξη, παραγωγή και υποστήριξη του X-BAT.

Η εξέλιξη δείχνει ότι η αμερικανική εταιρεία επιδιώκει να διαμορφώσει ένα ευρύτερο δίκτυο συνεργαζόμενων βιομηχανιών στην Ευρώπη.

Η Shield AI έχει ήδη παρουσία στην Ελλάδα

Η νέα συμφωνία δεν αποτελεί την πρώτη συνεργασία της αμερικανικής εταιρείας με την ελληνική αμυντική βιομηχανία.

Το μη επανδρωμένο V-BAT χρησιμοποιείται ήδη από τις ελληνικές Ένοπλες Δυνάμεις για αποστολές επιτήρησης. Τον Ιούνιο του 2026, ο Ελληνικός Στρατός υπέγραψε συμφωνία επέκτασης του στόλου των V-BAT, ενώ η Shield AI ανακοίνωσε τη δημιουργία γραφείου στην Αθήνα.

Παράλληλα, η εταιρεία συνεργάζεται με το EFA Group στον τομέα των τεχνολογιών αυτονομίας και έχει υπογράψει μνημόνιο συνεργασίας με την ALTUS LSA για την ενσωμάτωση ελληνικής ανάπτυξης συστημάτων στο V-BAT.

Η διεύρυνση αυτής της συνεργασίας προς το X-BAT δημιουργεί προοπτικές συμμετοχής ελληνικών επιχειρήσεων σε ένα τεχνολογικά πιο απαιτητικό πρόγραμμα.

Ψήφος εμπιστοσύνης 400 εκατομμυρίων δολαρίων από τις ΗΠΑ

Σχεδόν ταυτόχρονα με τη συμφωνία στην Αθήνα, η Shield AI ανακοίνωσε νέα χρηματοδότηση από το αμερικανικό Πολεμικό Ναυτικό.

Στις 8 Οκτωβρίου επιβεβαιώθηκε πρόσθετη κυβερνητική χρηματοδότηση 150 εκατ. δολαρίων, την οποία η εταιρεία θα συμπληρώσει με ισόποση ιδιωτική επένδυση.

Τον Αύγουστο είχε προηγηθεί ξεχωριστή χρηματοδότηση 50 εκατ. δολαρίων από το αμερικανικό Πολεμικό Ναυτικό, επίσης με αντίστοιχη συμμετοχή ιδιωτικών κεφαλαίων της Shield AI.

Έτσι, οι συνολικές ανακοινωμένες δεσμεύσεις για την ανάπτυξη του X-BAT ανέρχονται στα 400 εκατ. δολάρια, μοιρασμένα ισόποσα μεταξύ αμερικανικής κρατικής χρηματοδότησης και κεφαλαίων της εταιρείας.

Η χρηματοδότηση υποστηρίζει την ανάπτυξη και τις δοκιμές του προγράμματος και δεν πρέπει να συγχέεται με εγκεκριμένο ποσό για κατασκευή εργοστασίου στην Ελλάδα.

Οι πρώτες πτητικές δοκιμές μέσα στο 2026

Η ανάπτυξη του X-BAT βρίσκεται ήδη σε προχωρημένο στάδιο κατασκευής πρωτοτύπων.

Περίπου 500 μηχανικοί της Shield AI και συνεργαζόμενων επιχειρήσεων, μεταξύ των οποίων η GE Aerospace, εργάζονται στην ανάπτυξη των πρώτων αεροσκαφών.

Σύμφωνα με την εταιρεία, έχουν ήδη πραγματοποιηθεί δοκιμές κινητήρα, ενσωμάτωση του συστήματος κατεύθυνσης ώσης και αεροδυναμικές δοκιμές των χώρων οπλισμού.

Οι πρώτες πτητικές δοκιμές πλήρους κλίμακας προγραμματίζονται για το τέλος του 2026.

Παράλληλα, η Shield AI έχει ανακοινώσει ότι οι βασικές εγκαταστάσεις παραγωγής και δοκιμών στις Ηνωμένες Πολιτείες θα βρίσκονται στις πολιτείες της Ουάσιγκτον και του Κάνσας, αντίστοιχα.

Επομένως, η προοπτική ελληνικής συμμετοχής αφορά ένα πρόσθετο βιομηχανικό και υποστηρικτικό σκέλος του προγράμματος και δεν αντικαθιστά την αμερικανική παραγωγική βάση.

Τι μπορεί να σημαίνει για το Αιγαίο

Από ελληνικής πλευράς, το μεγαλύτερο ενδιαφέρον συνδέεται με τη δυνατότητα ανάπτυξης αεροπορικής ισχύος χωρίς την αποκλειστική χρήση συμβατικών αεροπορικών βάσεων.

Η γεωγραφία του Αιγαίου δημιουργεί ιδιαίτερες απαιτήσεις για την άμυνα των νησιών, τη διατήρηση επιχειρησιακής ετοιμότητας και την προστασία στρατηγικών υποδομών.

Ένα αυτόνομο αεροσκάφος που μπορεί να επιχειρεί από εναλλακτικές εγκαταστάσεις θα μπορούσε να προσφέρει μεγαλύτερη ευελιξία στον σχεδιασμό, ιδιαίτερα σε συνδυασμό με επανδρωμένα μαχητικά, συστήματα επιτήρησης και δίκτυα διοίκησης και ελέγχου.

Ωστόσο, η επιχειρησιακή αξία του X-BAT θα εξαρτηθεί από τις πραγματικές επιδόσεις του, την αξιοπιστία του λογισμικού αυτονομίας, τη δυνατότητα συντήρησης και επανεξοπλισμού σε προωθημένες θέσεις και την ανθεκτικότητά του απέναντι σε σύγχρονες αντιαεροπορικές απειλές.

Εξίσου σημαντικό είναι ότι η συμφωνία Shield AI–ΓΕΚ ΤΕΡΝΑ δεν αποτελεί ακόμη ανακοίνωση αγοράς X-BAT από τις ελληνικές Ένοπλες Δυνάμεις.

Η απόκτηση του συστήματος θα αποτελούσε ξεχωριστή εξοπλιστική απόφαση, με διαφορετικές οικονομικές και επιχειρησιακές παραμέτρους.

Το μεγάλο διακύβευμα για την ελληνική αμυντική βιομηχανία

Η συμφωνία για το X-BAT δημιουργεί μια σημαντική ευκαιρία, αλλά η αξιοποίησή της θα εξαρτηθεί από το περιεχόμενο των οριστικών συμβάσεων.

Για την Ελλάδα, η ουσία δεν βρίσκεται μόνο στη δυνατότητα συναρμολόγησης ενός προηγμένου αεροσκάφους. Βρίσκεται στη συμμετοχή ελληνικών επιχειρήσεων στην παραγωγή εξαρτημάτων, στην ανάπτυξη τεχνολογίας, στην τεχνική υποστήριξη και στη δημιουργία εγχώριας τεχνογνωσίας.

Η εμπλοκή του ελληνικού βιομηχανικού οικοσυστήματος σε προγράμματα που συνδέονται με την τεχνητή νοημοσύνη, τον ηλεκτρονικό πόλεμο και την αυτονομία μπορεί να προσφέρει μακροπρόθεσμα οφέλη, εφόσον εξασφαλιστεί ουσιαστικό βιομηχανικό έργο.

Ειδικά για την ελληνική άμυνα, η δυνατότητα εγχώριας υποστήριξης και συντήρησης ενός συστήματος αποκτά στρατηγική σημασία σε περιόδους κρίσης, όταν η εξάρτηση από εξωτερικές εφοδιαστικές αλυσίδες μπορεί να δημιουργήσει επιχειρησιακούς περιορισμούς.

Το επόμενο διάστημα θα δείξει εάν το αρχικό μνημόνιο συνεργασίας θα μετατραπεί σε συγκεκριμένο πρόγραμμα βιομηχανικής παραγωγής με ουσιαστική ελληνική προστιθέμενη αξία.

Το X-BAT δεν έχει ακόμη αποδείξει τις πλήρεις επιχειρησιακές δυνατότητές του. Η συμφωνία, όμως, ανοίγει στην Ελλάδα μια νέα δυνατότητα συμμετοχής στην αμυντική τεχνολογία της επόμενης δεκαετίας — και αυτό είναι το πραγματικό στρατηγικό της ενδιαφέρον.

Συνέχεια ανάγνωσης

GEOPOLITICO

Αναβρασμός στην Τουρκία για τις δηλώσεις Ρούμπιο! Τα F-35, η κριτική στον Ερντογάν και το παρασκήνιο του καλωδίου

Αντιδράσεις στην Άγκυρα προκαλούν οι δηλώσεις του Αμερικανού υπουργού Εξωτερικών Μάρκο Ρούμπιο για τους περιορισμούς που αντιμετωπίζει η Τουρκία στο πρόγραμμα των F-35. Ο τουρκικός Τύπος αναδεικνύει το ζήτημα, ενώ η αντιπολίτευση κατηγορεί την κυβέρνηση Ερντογάν για τη διαχείριση των εξοπλιστικών προτεραιοτήτων. Την ίδια στιγμή, τουρκικές πηγές επιχειρούν να ερμηνεύσουν υπέρ των θέσεων της Άγκυρας τις αναφορές Ρούμπιο στη διακριτική διπλωματία για το Great Sea Interconnector.

Δημοσιεύτηκε

στις

από τον

Πολιτική συζήτηση στην Τουρκία προκάλεσαν οι τοποθετήσεις του επικεφαλής της αμερικανικής διπλωματίας Μάρκο Ρούμπιο, κατά την επίσκεψή του στην Αθήνα, σχετικά με την προοπτική επανένταξης της Άγκυρας στο πρόγραμμα των αμερικανικών μαχητικών πέμπτης γενιάς F-35.

Οι δηλώσεις του Αμερικανού υπουργού προκάλεσαν ενόχληση στην τουρκική πλευρά, καθώς επανέφεραν στο προσκήνιο τους περιορισμούς που αντιμετωπίζει η Τουρκία στην πρόσβαση σε συγκεκριμένα αμερικανικά εξοπλιστικά προγράμματα.

Habertürk, Haber Global και T24 αναδεικνύουν το ζήτημα

Τα τουρκικά μέσα ενημέρωσης Habertürk, Haber Global και T24 έδωσαν δημοσιότητα στις δηλώσεις Ρούμπιο, εστιάζοντας στα εμπόδια που εξακολουθούν να υπάρχουν στην αμερικανοτουρκική αμυντική συνεργασία.

Το βασικό πρόβλημα παραμένει η απόκτηση των ρωσικών αντιαεροπορικών συστημάτων S-400 από την Άγκυρα, που οδήγησε στον αποκλεισμό της Τουρκίας από το πρόγραμμα των F-35.

Παρά τις προσπάθειες επαναπροσέγγισης της κυβέρνησης Ερντογάν με την Ουάσιγκτον, δεν έχει ανακοινωθεί οριστική συμφωνία που να επιτρέπει την επιστροφή της χώρας στο πρόγραμμα.

Η Τουρκία επιδιώκει να ενισχύσει επειγόντως τις αεροπορικές της δυνατότητες, σε μια περίοδο κατά την οποία η Ελλάδα προχωρά στην προμήθεια F-35 και στην αναβάθμιση των F-16.

Κριτική από το CHP στην κυβέρνηση Ερντογάν

Η υπόθεση απέκτησε και εσωτερική πολιτική διάσταση.

Ο αντιπρόεδρος του Ρεπουμπλικανικού Λαϊκού Κόμματος (CHP), Yankı Bağcıoğlu, άσκησε κριτική στην τουρκική κυβέρνηση, υποστηρίζοντας ότι οι άμεσες ανάγκες της τουρκικής Πολεμικής Αεροπορίας δεν μπορούν να εξαρτώνται από χρονοβόρες διαδικασίες και υποσχέσεις Αμερικανών αξιωματούχων.

Η παρέμβαση αυτή αναδεικνύει τις ανησυχίες που υπάρχουν στην Τουρκία για τον χρόνο που απαιτείται προκειμένου η χώρα να ανανεώσει τον στόλο των μαχητικών της.

Η επίλυση του ζητήματος των S-400 εξακολουθεί να αποτελεί βασική προϋπόθεση για οποιαδήποτε ουσιαστική μεταβολή της αμερικανικής στάσης.

Η τουρκική ανάγνωση για το Great Sea Interconnector

Αξιοσημείωτο είναι ότι η Άγκυρα εμφανίζεται να αντιμετωπίζει διαφορετικά τις δηλώσεις Ρούμπιο για το καλώδιο Ελλάδας–Κύπρου.

Σύμφωνα με την Καθημερινή, τουρκικές πηγές αξιολόγησαν θετικά την αναφορά του Αμερικανού υπουργού στη διακριτική διπλωματία για τα ζητήματα που αφορούν τρίτες χώρες.

Η τουρκική πλευρά επιχειρεί να παρουσιάσει την τοποθέτηση αυτή ως επιβεβαίωση της δικής της επιδίωξης να προηγείται συντονισμός πριν από την πραγματοποίηση εργασιών στην Ανατολική Μεσόγειο.

Ωστόσο, η αμερικανική αναφορά στη διπλωματική αντιμετώπιση διαφορών δεν συνιστά αναγνώριση των τουρκικών θαλάσσιων διεκδικήσεων ούτε αποδοχή απαίτησης για προηγούμενη τουρκική άδεια.

Αυτή η διάκριση αποκτά ιδιαίτερη σημασία ενόψει της πιθανής επανέναρξης των ερευνών ανατολικά της Κάσου και της Καρπάθου.

Γκιουλέρ: Κύπρος και Ανατολική Μεσόγειος στην πρώτη γραμμή

Στο ίδιο περιβάλλον, ο Τούρκος υπουργός Άμυνας Γιασάρ Γκιουλέρ χαρακτήρισε την Κύπρο και την Ανατολική Μεσόγειο ζητήματα ύψιστης σημασίας για την τουρκική εθνική ασφάλεια.

Παράλληλα, ανέφερε ότι η Άγκυρα παρακολουθεί στενά την ενίσχυση των στρατιωτικών δυνατοτήτων της Κυπριακής Δημοκρατίας με τη βοήθεια ξένων χωρών.

Οι δηλώσεις αυτές δείχνουν ότι η Τουρκία εξακολουθεί να αντιμετωπίζει την αμυντική και ενεργειακή δραστηριότητα Ελλάδας και Κύπρου μέσα από το πρίσμα της δικής της στρατηγικής ασφάλειας.

Δύο παράλληλα μέτωπα για την Άγκυρα

Οι εξελίξεις αποτυπώνουν δύο διαφορετικές προκλήσεις για την τουρκική κυβέρνηση.

Η πρώτη αφορά την προσπάθεια αποκατάστασης της πρόσβασης στην αμερικανική αμυντική τεχνολογία, με αιχμή τα F-35.

Η δεύτερη σχετίζεται με την επιδίωξη της Άγκυρας να διατηρήσει ρόλο στις ενεργειακές εξελίξεις της Ανατολικής Μεσογείου, ακόμη και σε έργα στα οποία δεν συμμετέχει.

Η επίσκεψη Ρούμπιο στην Αθήνα ανέδειξε εκ νέου αυτές τις εκκρεμότητες, χωρίς να προκύπτει από τις δημόσιες δηλώσεις κάποια καθοριστική μεταβολή στην αμερικανική πολιτική.

Το ενδιαφέρον επικεντρώνεται πλέον στον τρόπο με τον οποίο η Τουρκία θα επιχειρήσει να διαχειριστεί τα δύο ζητήματα στις επόμενες επαφές της με την Ουάσιγκτον.

Συνέχεια ανάγνωσης

GEOPOLITICO

Reuters: Αμυντική συμφωνία-μαμούθ Ελλάδας–ΗΠΑ έως 4 δισ. δολάρια – F-16 Viper, F-35 και προηγμένα όπλα

Νέα δεδομένα στην αμυντική συνεργασία Αθήνας και Ουάσιγκτον δημιουργεί συμφωνία ύψους έως 4 δισ. δολαρίων, την οποία αποκαλύπτει το Reuters. Στο επίκεντρο βρίσκονται η αναβάθμιση επιπλέον ελληνικών F-16 στη διαμόρφωση Viper, η προμήθεια προηγμένων οπλικών συστημάτων και η ενίσχυση των επιχειρησιακών δυνατοτήτων της Πολεμικής Αεροπορίας. Η εξέλιξη έρχεται αμέσως μετά την επίσκεψη του Αμερικανού υπουργού Εξωτερικών Μάρκο Ρούμπιο στην Αθήνα.

Δημοσιεύτηκε

στις

από τον

Σε σημαντική διεύρυνση της αμυντικής συνεργασίας τους προχωρούν Ελλάδα και Ηνωμένες Πολιτείες, με το πρακτορείο Reuters να αποκαλύπτει ότι οι δύο χώρες κατέληξαν σε συμφωνία για ένα εκτεταμένο εξοπλιστικό πακέτο, η συνολική αξία του οποίου μπορεί να φθάσει τα 4 δισ. δολάρια.

Σύμφωνα με το δημοσίευμα της 8ης Οκτωβρίου 2026, το οποίο επικαλείται πηγές με γνώση των σχετικών διαπραγματεύσεων, η συμφωνία περιλαμβάνει αναβαθμίσεις μαχητικών αεροσκαφών, πυραυλικά συστήματα, προηγμένα πυρομαχικά και εξοπλισμό για διαφορετικές πλατφόρμες των ελληνικών Ενόπλων Δυνάμεων.

Στο επίκεντρο 37 επιπλέον F-16 Viper

Ιδιαίτερη σημασία αποκτά ο σχεδιασμός αναβάθμισης 37 μαχητικών F-16 Block 50 στην έκδοση Viper, με εκτιμώμενο κόστος περίπου 1 δισ. δολαρίων.

Η εξέλιξη αυτή έρχεται να προστεθεί στο ήδη υφιστάμενο πρόγραμμα αναβάθμισης 82 ελληνικών F-16, διαμορφώνοντας την προοπτική ενός σημαντικά ενισχυμένου στόλου μαχητικών τέταρτης γενιάς.

Παράλληλα, το πακέτο αφορά την απόκτηση προηγμένων όπλων για τα F-16 και τα υπό ένταξη F-35, καθώς και συστημάτων που συνδέονται με τα ελικόπτερα Black Hawk.

Η επιλογή αυτή αποσκοπεί στη βελτίωση της επιχειρησιακής αποτελεσματικότητας των ελληνικών αεροπορικών δυνάμεων και στη μεγαλύτερη διαλειτουργικότητά τους με τις αμερικανικές Ένοπλες Δυνάμεις.

F-35 και το νέο ελληνικό εξοπλιστικό πρόγραμμα

Η συμφωνία εντάσσεται στον ευρύτερο σχεδιασμό εκσυγχρονισμού των ελληνικών Ενόπλων Δυνάμεων, ο οποίος προβλέπει αμυντικές επενδύσεις περίπου 28 δισ. ευρώ έως το 2036.

Η Αθήνα έχει ήδη προχωρήσει στην απόκτηση 20 μαχητικών F-35 και 35 ελικοπτέρων Black Hawk, ενώ στον αμυντικό σχεδιασμό περιλαμβάνεται και η ανάπτυξη του πολυεπίπεδου συστήματος αεράμυνας και αντιπυραυλικής προστασίας «Ασπίδα του Αχιλλέα», με σημαντική συμμετοχή ισραηλινής τεχνολογίας.

Οι νέες προμήθειες ενισχύουν τη διασύνδεση των προγραμμάτων αυτών και την προσπάθεια δημιουργίας ενός ολοκληρωμένου συστήματος αεροπορικής και αντιαεροπορικής ισχύος.

Σύμφωνα με τις πληροφορίες του Reuters, η χρηματοδοτική επιβάρυνση της νέας συμφωνίας προβλέπεται να κατανεμηθεί σε περισσότερα έτη, ώστε να αποφευχθεί υπέρμετρη πίεση στον κρατικό προϋπολογισμό.

Το μήνυμα προς την Τουρκία

Η νέα αμυντική συνεργασία αποκτά ιδιαίτερη σημασία στο περιβάλλον των ελληνοτουρκικών σχέσεων.

Η Ελλάδα προχωρά στην αναβάθμιση των αεροπορικών δυνατοτήτων της την ώρα που η Τουρκία εξακολουθεί να αντιμετωπίζει περιορισμούς στην πρόσβασή της στο πρόγραμμα των F-35, εξαιτίας της απόκτησης των ρωσικών S-400.

Το γεγονός αυτό δημιουργεί διαφορετικές συνθήκες στον εξοπλιστικό σχεδιασμό των δύο χωρών, αν και η συνολική ισορροπία ισχύος δεν καθορίζεται αποκλειστικά από την απόκτηση συγκεκριμένων μαχητικών αεροσκαφών.

Η επίσκεψη Ρούμπιο στην Αθήνα και ο έκτος γύρος του Στρατηγικού Διαλόγου Ελλάδας–ΗΠΑ επιβεβαιώνουν τη σημασία που αποδίδει η Ουάσιγκτον στη διμερή αμυντική συνεργασία, ιδιαίτερα σε μια περίοδο αυξημένης γεωπολιτικής έντασης στην Ανατολική Μεσόγειο.

Το κρίσιμο στοιχείο είναι ότι η συμφωνία δεν αφορά μόνο νέες αγορές, αλλά και τη συγκρότηση ενός μακροπρόθεσμου πλαισίου στρατιωτικού εκσυγχρονισμού. Η οριστικοποίηση των επιμέρους συμβάσεων, τα χρονοδιαγράμματα και το τελικό κόστος κάθε προγράμματος θα καθορίσουν την πρακτική αξία της.

Συνέχεια ανάγνωσης

ΡΟΗ ΕΙΔΗΣΕΩΝ

Αναλύσεις2 ώρες πριν

Τουρκικός συναγερμός για το καλώδιο! Η Milliyet βλέπει ελληνικό σχέδιο εμπλοκής της Γαλλίας σε κρίση με την Άγκυρα

Σενάρια ελληνικής διπλωματικής παγίδας με στόχο την πρόκληση κρίσης μεταξύ Τουρκίας και Γαλλίας προβάλλει ο αρθρογράφος της Milliyet, Οζάι Σεντίρ,...

GEOPOLITICO2 ώρες πριν

Μαυρίδης: Ο Ερντογάν προστάτης των φονιάδων «Χαμάς» και «Αδελφών Μουσουλμάνων»

«Γνωρίζουμε ποιος στηρίζει και προωθεί τη Χαμάς και τη Μουσουλμανική Αδελφότητα», ανέφερε με νόημα στην ολομέλεια του Ευρωκοινοβουλίου ο Κύπριος...

Διεθνή2 ώρες πριν

Πακιστάν: Έχουμε ήδη αναπτύξει σημαντικό αριθμό δυνάμεων στη Σαουδική Αραβία

Το πακιστανικό στρατιωτικό προσωπικό στη Σαουδική Αραβία «δεν θα διασχίζει τα σύνορα για να εξαπολύσει επίθεση εναντίον των Χούθι, αλλά...

Πολιτική2 ώρες πριν

Ένταση για την Κύπρο στον ΟΑΣΕ – Τι υποστήριξε Τούρκος βουλευτής (ΒΙΝΤΕΟ)

Ο βουλευτής του Ρεπουμπλικανικού Λαϊκού Κόμματος (CHP) από την Καχραμανμαράς, Αλί Οζτούντς, δημοσίευσε σήμερα, Παρασκευή 9 Οκτωβρίου, βίντεο από την...

GEOPOLITICO2 ώρες πριν

Μεταναστευτικό: Νέες μεταφορές από την Κρήτη στο Ανατολικό Αιγαίο – Η εικόνα στις δομές πέντε νησιών

Νέες μετακινήσεις μεταναστών καταγράφονται στο Ανατολικό Αιγαίο, με τη Σάμο να υποδέχεται 165 άτομα από την Κρήτη, την ώρα που...

Δημοφιλή