Με επίσημη ανακοίνωσή της, η Παμποντιακή Ομοσπονδία Ελλάδος εκφράζει «ιδιαίτερο προβληματισμό και έντονη αγανάκτηση» για όσα διαδραματίστηκαν στη Θεσσαλονίκη, κατά την 88η επέτειο του θανάτου του Μουσταφά Κεμάλ.

Αφορμή αποτέλεσε η μαζική προσέλευση Τούρκων επισκεπτών στο κτίριο που παρουσιάζεται ως η γενέτειρα του Κεμάλ, εντός του συγκροτήματος του τουρκικού προξενείου.

Σύμφωνα με τα σχετικά δημοσιεύματα, εκατοντάδες επισκέπτες, μεταξύ των οποίων μαθητές από την Τουρκία, συμμετείχαν στις εκδηλώσεις, ενώ πραγματοποιήθηκαν μουσικές παρουσιάσεις και εγκαταστάθηκαν οθόνες στην περίφραξη του κτιρίου για όσους παρακολουθούσαν την τελετή από τον εξωτερικό χώρο.

Η ΠΟΕ υπογραμμίζει ότι η συγκεκριμένη κινητοποίηση δεν μπορεί να αντιμετωπίζεται αποκλειστικά ως τουριστικό γεγονός, χωρίς αναφορά στις ιστορικές ευθύνες του κεμαλικού κινήματος.

«Δεν μπορεί να αποσιωπάται η ιστορία των θυμάτων»

Η Παμποντιακή Ομοσπονδία συνδέει ευθέως τις εκδηλώσεις της 10ης Νοεμβρίου με τη Γενοκτονία των Ελλήνων του Πόντου και τις διώξεις των χριστιανικών πληθυσμών της Ανατολής.

Υπενθυμίζει ότι η 19η Μαΐου 1919, ημερομηνία αποβίβασης του Μουσταφά Κεμάλ στη Σαμψούντα, έχει ιδιαίτερο ιστορικό και συμβολικό βάρος για τον ποντιακό ελληνισμό.

Δεν είναι τυχαίο, όπως επισημαίνει, ότι η συγκεκριμένη ημερομηνία καθιερώθηκε από την ελληνική Βουλή, με τον νόμο 2193/1994, ως Ημέρα Μνήμης της Γενοκτονίας των Ελλήνων του Πόντου.

Η Ομοσπονδία θεωρεί ότι η ελληνική πολιτεία δεν μπορεί να αναγνωρίζει επισήμως τη Γενοκτονία και ταυτόχρονα να αντιμετωπίζει τις εκδηλώσεις τιμής στον επικεφαλής του κεμαλικού κινήματος χωρίς αναφορά στο ιστορικό πλαίσιο.

«Για την ελληνική πολιτεία, που έχει αναγνωρίσει επισήμως τη Γενοκτονία των Ελλήνων του Πόντου, η ιστορική αυτή πραγματικότητα δεν μπορεί να αντιμετωπίζεται ως μια ασήμαντη λεπτομέρεια», αναφέρεται χαρακτηριστικά στην ανακοίνωση.

«Δύο μέτρα και δύο σταθμά» – Η καταγγελία για τους περιορισμούς της 19ης Μαΐου

Ιδιαίτερη βαρύτητα έχει η καταγγελία της ΠΟΕ σχετικά με τη διαφορετική αντιμετώπιση των εκδηλώσεων στο τουρκικό προξενείο της Θεσσαλονίκης.

Η Ομοσπονδία υποστηρίζει ότι τα τελευταία χρόνια οι ελληνικές αστυνομικές αρχές δεν επιτρέπουν στην αντιπροσωπεία της να θυροκολλήσει στην είσοδο του προξενείου το καθιερωμένο ψήφισμα για τη Γενοκτονία των Ελλήνων του Πόντου, κατά τις εκδηλώσεις της 19ης Μαΐου.

Αντιπαραβάλλει αυτή την πρακτική με όσα συνέβησαν στις 10 Νοεμβρίου, όταν πραγματοποιήθηκε οργανωμένη εκδήλωση τιμής στον Μουσταφά Κεμάλ, με μαζική συμμετοχή επισκεπτών και εγκατάσταση οπτικοακουστικού εξοπλισμού.

«Δηλαδή, την ημέρα μνήμης μιας Γενοκτονίας αναγνωρισμένης από την ελληνική Βουλή, δεν επιτρέπεται ούτε η θυροκόλληση ενός ψηφίσματος», επισημαίνει.

Η ΠΟΕ ζητά να διευκρινιστούν τα κριτήρια βάσει των οποίων επιβάλλονται περιορισμοί στις δικές της εκδηλώσεις, την ώρα που πραγματοποιούνται οι τελετές τιμής στον ιδρυτή της σύγχρονης Τουρκίας.

«Με ποια κριτήρια επιβάλλονται περιορισμοί στους απογόνους των θυμάτων της Γενοκτονίας και με ποια κριτήρια διευκολύνονται οι δημόσιες εκδηλώσεις τιμής προς τον ηγέτη του κεμαλικού κινήματος;», διερωτάται η Ομοσπονδία.

Το ερώτημα απευθύνεται ευθέως στην ελληνική πολιτεία, από την οποία ζητούνται σαφείς και τεκμηριωμένες απαντήσεις.

Στο στόχαστρο και η ΕΡΤ – Καταγγελίες για επιλεκτική παρουσίαση της ιστορίας

Η παρέμβαση της Παμποντιακής Ομοσπονδίας δεν περιορίζεται στις αρμόδιες κρατικές αρχές.

Σημαντικό μέρος της ανακοίνωσης αφορά την κάλυψη των εκδηλώσεων από ελληνικά μέσα ενημέρωσης, μεταξύ των οποίων κατονομάζεται και η ΕΡΤ.

Η ΠΟΕ καταγγέλλει ότι τα σχετικά δημοσιεύματα και τηλεοπτικά ρεπορτάζ παρουσίασαν τις τελετές τιμής στον Μουσταφά Κεμάλ χωρίς να αναφερθούν στις ευθύνες της κεμαλικής ηγεσίας για τη Γενοκτονία των Ελλήνων του Πόντου και τις διώξεις των χριστιανικών πληθυσμών.

Σύμφωνα με την Ομοσπονδία, η παρουσίαση του Κεμάλ αποκλειστικά ως ιδρυτή ενός σύγχρονου κράτους δημιουργεί μια ελλιπή ιστορική εικόνα.

«Η ιστορική ενημέρωση δεν μπορεί να είναι επιλεκτική», τονίζει, επισημαίνοντας ότι οι πολίτες πρέπει να γνωρίζουν και τις συνέπειες των πολιτικών και στρατιωτικών ενεργειών που συνδέονται με το κεμαλικό κίνημα.

Ιδιαίτερη αναφορά γίνεται στη συστηματική χρήση του τιμητικού προσωνυμίου «Ατατούρκ», το οποίο σημαίνει «Πατέρας των Τούρκων».

Κατά την ΠΟΕ, η χρήση του συγκεκριμένου προσωνυμίου χωρίς ιστορικές διευκρινίσεις συμβάλλει στη μονοδιάστατη παρουσίαση του Μουσταφά Κεμάλ.

Η Ομοσπονδία ξεκαθαρίζει ότι δεν ζητά να αποσιωπάται η ιστορία της Τουρκίας, αλλά να μην παραμερίζεται η ιστορική μνήμη των θυμάτων.

«Δεν ζητούμε την αποσιώπηση της ιστορίας κανενός λαού. Απαιτούμε να μην αποσιωπάται και η ιστορία των θυμάτων», υπογραμμίζει.

Επίσημες επιστολές στα υπουργεία Εξωτερικών και Προστασίας του Πολίτη

Η Παμποντιακή Ομοσπονδία ανακοίνωσε ότι προχώρησε σε συγκεκριμένες θεσμικές παρεμβάσεις, αποστέλλοντας επίσημες επιστολές προς τα υπουργεία Εξωτερικών και Προστασίας του Πολίτη.

Με αυτές ζητά να διευκρινιστεί το πλαίσιο υπό το οποίο πραγματοποιήθηκαν οι εκδηλώσεις της 10ης Νοεμβρίου στο τουρκικό προξενείο.

Παράλληλα, θέτει το ζήτημα των περιορισμών που, σύμφωνα με την καταγγελία της, επιβάλλονται στις αντιπροσωπείες της κατά τις εκδηλώσεις μνήμης της 19ης Μαΐου.

Η ΠΟΕ ζητά επίσης να εξεταστούν οι υφιστάμενες νομικές δυνατότητες περιορισμού εκδηλώσεων που ενδέχεται να συνιστούν εξύμνηση γενοκτονικών πράξεων.

Πρόκειται για αίτημα νομικής αξιολόγησης, χωρίς η Ομοσπονδία να παρουσιάζει στην ανακοίνωσή της κάποια δικαστική κρίση ότι οι συγκεκριμένες εκδηλώσεις παραβίασαν την ελληνική νομοθεσία.

Παρέμβαση στην ΕΣΗΕΑ για τη δημοσιογραφική κάλυψη

Ξεχωριστή επιστολή απέστειλε η ΠΟΕ στην Ένωση Συντακτών Ημερησίων Εφημερίδων Αθηνών (ΕΣΗΕΑ), με κοινοποίηση στην Ένωση Συντακτών Μακεδονίας – Θράκης (ΕΣΗΕΜ-Θ), στην ΕΡΤ και στα μέσα ενημέρωσης που κάλυψαν τις εκδηλώσεις.

Με την παρέμβασή της ζητά να εξεταστεί ο τρόπος δημοσιογραφικής παρουσίασης των γεγονότων και να αναδειχθεί η ανάγκη ιστορικά τεκμηριωμένης ενημέρωσης.

Η Ομοσπονδία υποστηρίζει ότι η δημοσιογραφική κάλυψη ανάλογων γεγονότων οφείλει να περιλαμβάνει το αναγκαίο ιστορικό πλαίσιο, ιδιαίτερα όταν πρόκειται για προσωπικότητες και γεγονότα που συνδέονται με εγκλήματα κατά πληθυσμών.

«Η ιστορική μνήμη δεν είναι διαπραγματεύσιμη»

Κλείνοντας την ανακοίνωσή της, η Παμποντιακή Ομοσπονδία Ελλάδος τονίζει ότι σέβεται το δικαίωμα κάθε λαού να γνωρίζει, να μελετά και να τιμά την ιστορία του.

Υπογραμμίζει, ωστόσο, ότι ο σεβασμός αυτός δεν μπορεί να συνοδεύεται από αποσιώπηση εγκλημάτων ή υποβάθμιση της μνήμης των θυμάτων.

Κατά την Ομοσπονδία, η Ελλάδα δεν μπορεί να έχει θεσμοθετήσει τη 19η Μαΐου ως Ημέρα Μνήμης της Γενοκτονίας των Ελλήνων του Πόντου και ταυτόχρονα να αντιμετωπίζει με ιστορική αδιαφορία τις εκδηλώσεις τιμής προς τον Μουσταφά Κεμάλ.

«Η μνήμη των θυμάτων δεν μπορεί να υποτάσσεται στις διπλωματικές σκοπιμότητες, στην τουριστική προβολή ή σε μια επιλεκτική αφήγηση της ιστορίας», αναφέρεται χαρακτηριστικά.

Η ΠΟΕ δηλώνει αποφασισμένη να συνεχίσει τις παρεμβάσεις της για την υπεράσπιση της ιστορικής μνήμης, την ανάδειξη των ευθυνών για τη Γενοκτονία και την προώθηση της διεθνούς αναγνώρισής της.

Την ανακοίνωση υπογράφουν, εκ μέρους του Διοικητικού Συμβουλίου της Παμποντιακής Ομοσπονδίας Ελλάδος, ο πρόεδρος Γεώργιος Βαρυθυμιάδης και η γενική γραμματέας Αθηνά Σωτηριάδου.

Με την έκδοση αντι-NAVTEX απάντησε η Αθήνα στη νέα παρέμβαση της Τουρκίας στις έρευνες για την ηλεκτρική διασύνδεση Ελλάδας – Κύπρου μέσω του Great Sea Interconnector (GSI). Η ελληνική Υδρογραφική Υπηρεσία χαρακτήρισε άκυρη και ανίσχυρη την τουρκική αναγγελία, με την οποία η Άγκυρα επιχείρησε να εμφανιστεί ως αρμόδια να παράσχει συγκατάθεση για τις δραστηριότητες του γαλλικού πλοίου «Abeille Marengo». Το ελληνικό υπουργείο Εξωτερικών ξεκαθάρισε ότι οι μοναδικές χώρες στις οποίες υποβλήθηκαν αιτήματα αδειοδότησης ήταν η Ελλάδα και η Κύπρος.

Η ελληνική απάντηση εκδόθηκε λίγο μετά τα μεσάνυχτα της Τετάρτης 11 Νοεμβρίου 2026, με τον σταθμό NAVTEX Ηρακλείου να δημοσιεύει την προειδοποίηση NAVWARN 1441/26, απορρίπτοντας την τουρκική NAVTEX 1127/26 που είχε εκδοθεί το προηγούμενο βράδυ.

Στο ελληνικό μήνυμα γίνεται ρητή αναφορά σε «μη εξουσιοδοτημένο σταθμό», ο οποίος εξέπεμψε την αναγγελία FA76-1127/26 για τις ερευνητικές δραστηριότητες του γαλλικής σημαίας σκάφους VB Abeille Marengo. Η Αθήνα χαρακτηρίζει το συγκεκριμένο μήνυμα άκυρο και χωρίς ισχύ, επισημαίνοντας ότι η αρμοδιότητα έκδοσης NAVTEX στη συγκεκριμένη περιοχή εξυπηρέτησης ανήκει στον σταθμό Ηρακλείου.

Η τουρκική NAVTEX και η επίκληση «συγκατάθεσης»

Η νέα αντιπαράθεση ξεκίνησε το βράδυ της 10ης Νοεμβρίου, όταν η Άγκυρα εξέδωσε NAVTEX για τις έρευνες που πραγματοποιεί το Abeille Marengo στο πλαίσιο της εγκατάστασης του υποθαλάσσιου ηλεκτρικού καλωδίου Ελλάδας – Κύπρου.

Με την αναγγελία της, η Τουρκία υποστήριξε ότι είχε παράσχει τη συγκατάθεσή της για την πραγματοποίηση των εργασιών, επιχειρώντας να προβάλει ρόλο στη διαδικασία διεξαγωγής των ερευνών.

Η ελληνική πλευρά απορρίπτει αυτή την προσέγγιση, υπογραμμίζοντας ότι οι δραστηριότητες του πλοίου βασίζονται στις άδειες των αρμόδιων ελληνικών και κυπριακών αρχών.

Η χρονική ακολουθία έχει ιδιαίτερη σημασία, καθώς το γαλλικό πλοίο είχε ήδη αποπλεύσει από το Ηράκλειο και είχε αρχίσει την κίνησή του σύμφωνα με την ελληνική αναγγελία πριν από την έκδοση της τουρκικής NAVTEX.

Η ελληνική ΑΟΖ, η υφαλοκρηπίδα και οι 22 συντεταγμένες

Στην αντι-NAVTEX η ελληνική Υδρογραφική Υπηρεσία δεν περιορίζεται στην απόρριψη της τουρκικής αναγγελίας, αλλά παραθέτει συγκεκριμένα γεωγραφικά και νομικά στοιχεία.

Επισημαίνει ότι σημαντικό τμήμα των γραμμών έρευνας, οι οποίες προσδιορίζονται από δύο σειρές 11 συντεταγμένων, εμπίπτει στην ελληνική Αποκλειστική Οικονομική Ζώνη και υφαλοκρηπίδα, όπως αυτές προσδιορίζονται σύμφωνα με το διεθνές δίκαιο και τον ελληνικό νόμο 4001/2011.

Με αυτόν τον τρόπο, η Αθήνα προβάλλει τη θέση της για τα κυριαρχικά δικαιώματα της Ελλάδας στην περιοχή όπου εκτελούνται οι ερευνητικές δραστηριότητες.

Παράλληλα, υπενθυμίζει ότι ο σταθμός NAVTEX Ηρακλείου διαθέτει την αποκλειστική αρμοδιότητα έκδοσης σχετικών αναγγελιών εντός της καθορισμένης περιοχής εξυπηρέτησής του.

Αυτό έχει σημασία καθώς η διαφορά αφορά τόσο τα κυριαρχικά δικαιώματα επί της υφαλοκρηπίδας όσο και την αρμοδιότητα έκδοσης ναυτιλιακών προειδοποιήσεων, δύο διακριτά νομικά ζητήματα.

Οι τρεις ελληνικές άδειες που επικαλείται η Αθήνα

Η ελληνική αντι-NAVTEX καταγράφει αναλυτικά τις αποφάσεις με τις οποίες έχουν εγκριθεί οι σχετικές εργασίες.

Πρόκειται για τις άδειες:

• 31373/07.06.2024, με ημερομηνία 7 Ιουνίου 2024.

• 9020/11.02.2026, με ημερομηνία 11 Φεβρουαρίου 2026.

• 65808/06.11.2026, με ημερομηνία 6 Νοεμβρίου 2026.

Η αναφορά στις συγκεκριμένες αποφάσεις αποσκοπεί στην τεκμηρίωση της ελληνικής θέσης ότι οι έρευνες πραγματοποιούνται βάσει αδειοδοτήσεων των αρμόδιων ελληνικών αρχών και όχι κατόπιν τουρκικής έγκρισης.

Παράλληλα, διευκρινίζεται ότι εξακολουθεί να ισχύει η προηγούμενη ελληνική αναγγελία NAVWARN HA15-1411/26.

Η νέα προειδοποίηση NAVWARN 1441/26 προβλέπεται να ακυρωθεί αυτομάτως στις 20 Μαρτίου 2027.

ΥΠΕΞ: «Η Ελλάδα και η Κύπρος είναι οι μόνες χώρες που εξέδωσαν άδειες»

Πριν από την έκδοση της αντι-NAVTEX, κύκλοι του ελληνικού υπουργείου Εξωτερικών είχαν τοποθετηθεί για την τουρκική πρωτοβουλία, απορρίπτοντας την προσπάθεια της Άγκυρας να εμφανίσει τις εργασίες ως δραστηριότητες για τις οποίες απαιτείται η δική της συγκατάθεση.

Σύμφωνα με τις διευκρινίσεις του ΥΠΕΞ, Ελλάδα και Κύπρος είναι οι μοναδικές χώρες στις οποίες υποβλήθηκαν αιτήματα αδειοδότησης και οι οποίες εξέδωσαν τις σχετικές άδειες.

Επιπλέον, μετά τη δημοσιοποίηση της ελληνικής NAVTEX, η ακριβής πορεία του Abeille Marengo είχε καταστεί γνωστή σε όλους.

Οι ίδιοι κύκλοι υπογράμμισαν ότι η κίνηση του πλοίου πραγματοποιήθηκε και συνεχίζεται με βάση την ελληνική NAVTEX, ανεξάρτητα από τη μεταγενέστερη τουρκική αναγγελία.

Ιδιαίτερη σημασία έχει και η επισήμανση ότι η τουρκική NAVTEX δεν αναφέρεται σε «έκδοση άδειας», καθώς δεν είχε υποβληθεί αντίστοιχο αίτημα προς την Τουρκία.

Κατά το ελληνικό υπουργείο Εξωτερικών, η τουρκική αναγγελία δεν έχει καμία σημασία, επειδή εκδόθηκε αφού είχε ήδη ξεκινήσει η κίνηση του πλοίου και στηρίχθηκε σε στοιχεία που είχαν προηγουμένως δημοσιοποιηθεί από τις ελληνικές αρχές.

Το ΥΠΕΞ είχε προαναγγείλει ότι θα ακολουθούσε η προβλεπόμενη από το διεθνές δίκαιο ελληνική αντίδραση, η οποία εκδηλώθηκε με την έκδοση της αντι-NAVTEX.

Το Great Sea Interconnector στο επίκεντρο της ελληνοτουρκικής αντιπαράθεσης

Η νέα ανταλλαγή NAVTEX αναδεικνύει τις διαφορετικές θέσεις Αθήνας και Άγκυρας όσον αφορά τη διεξαγωγή ερευνητικών δραστηριοτήτων στην Ανατολική Μεσόγειο.

Η Τουρκία επιχειρεί να θεμελιώσει τη συμμετοχή της στις διαδικασίες ενημέρωσης και συντονισμού ερευνητικών εργασιών σε θαλάσσιες περιοχές όπου προβάλλει δικές της αξιώσεις.

Από την άλλη πλευρά, η Ελλάδα επιμένει ότι η αδειοδότηση των συγκεκριμένων εργασιών εμπίπτει στην αρμοδιότητα των ελληνικών και κυπριακών αρχών.

Το Great Sea Interconnector έχει αναγνωριστεί ως έργο κοινού ενδιαφέροντος της Ευρωπαϊκής Ένωσης και αποσκοπεί στην ηλεκτρική διασύνδεση της Κρήτης με την Κύπρο.

Η γεωπολιτική του σημασία υπερβαίνει την ενεργειακή διάσταση, καθώς η εξέλιξή του συνδέεται με την άσκηση κυριαρχικών δικαιωμάτων και τις διαφορετικές αντιλήψεις Ελλάδας και Τουρκίας για τη θαλάσσια δικαιοδοσία στην Ανατολική Μεσόγειο.

Η έκδοση της ελληνικής αντι-NAVTEX αποτελεί επίσημη απόρριψη της τουρκικής αναγγελίας. Δεν σημαίνει, ωστόσο, ότι η Άγκυρα έχει ανακαλέσει τις αξιώσεις της ή ότι η διαφωνία έχει επιλυθεί.

Το επόμενο κρίσιμο ζήτημα είναι η απρόσκοπτη συνέχιση των ερευνητικών εργασιών του Abeille Marengo και η στάση που θα τηρήσει η Τουρκία καθώς το πλοίο προχωρεί στην υλοποίηση του έργου.

Σε νέα φάση εισέρχεται το έργο της ηλεκτρικής διασύνδεσης Ελλάδας – Κύπρου, καθώς το γαλλικό ερευνητικό σκάφος «Abeille Marengo» ξεκινά τη διαδικασία αναχώρησης από το Ηράκλειο με προορισμό τη θαλάσσια περιοχή νοτιοανατολικά της Καρπάθου. Οι πρώτες έρευνες προγραμματίζονται εντός ελληνικών χωρικών υδάτων, ωστόσο το κρίσιμο στάδιο θα ακολουθήσει όταν το πλοίο κινηθεί σε διεθνή ύδατα, όπου η Τουρκία προβάλλει διεκδικήσεις και είχε προκαλέσει εμπλοκή στις εργασίες το 2024.

Σύμφωνα με πληροφορίες που δημοσίευσε το neakriti.gr το απόγευμα της Τρίτης 10 Νοεμβρίου 2026, το γαλλικό σκάφος «Abeille Marengo» ξεκινά από το λιμάνι του Ηρακλείου με κατεύθυνση την ευρύτερη θαλάσσια περιοχή της Καρπάθου, όπου πρόκειται να πραγματοποιήσει εργασίες βυθομέτρησης για το Great Sea Interconnector (GSI).

Η εξέλιξη σηματοδοτεί την επανεκκίνηση της επιχειρησιακής διαδικασίας ενός έργου που βρίσκεται στο επίκεντρο της ελληνοτουρκικής αντιπαράθεσης, εξαιτίας των τουρκικών διεκδικήσεων στις θαλάσσιες περιοχές από τις οποίες σχεδιάζεται να διέλθει το καλώδιο.

Από Τετάρτη προς Πέμπτη οι πρώτες έρευνες

Όπως αναφέρει το κρητικό μέσο, κατά το πρώτο 24ωρο της αποστολής προβλέπεται να πραγματοποιηθούν τεχνικοί έλεγχοι και δοκιμές των ερευνητικών συστημάτων του πλοίου.

Σύμφωνα με τον προγραμματισμό, από την Τετάρτη 11 προς την Πέμπτη 12 Νοεμβρίου, το «Abeille Marengo» αναμένεται να βρίσκεται νοτιοανατολικά της Καρπάθου, αρχίζοντας τις εργασίες αποτύπωσης του βυθού εντός ελληνικών χωρικών υδάτων.

Οι βυθομετρήσεις αποσκοπούν στη λεπτομερή καταγραφή της μορφολογίας του βυθού, προκειμένου να προσδιοριστεί η τεχνικά καταλληλότερη και ασφαλέστερη διαδρομή εγκατάστασης του υποθαλάσσιου καλωδίου.

Το ερευνητικό πρόγραμμα προβλέπει εργασίες από τη θαλάσσια περιοχή νοτιοανατολικά της Καρπάθου έως την περιοχή των 12 ναυτικών μιλίων από τις ακτές της Κύπρου.

Η συνολική διάρκεια των ερευνών υπολογίζεται σε περίπου τέσσερις μήνες, ενώ, σύμφωνα με το neakriti.gr, πριν από τη διακοπή των εργασιών το 2024 είχε ολοκληρωθεί σχεδόν το 60% των απαιτούμενων ερευνών.

Το κρίσιμο τεστ εκτός ελληνικών χωρικών υδάτων

Το σημαντικότερο ζήτημα αφορά το επόμενο στάδιο των εργασιών, όταν το ερευνητικό πλοίο θα χρειαστεί να κινηθεί πέρα από τα ελληνικά χωρικά ύδατα, συνεχίζοντας την πορεία του προς την Κύπρο.

Πρόκειται για τις θαλάσσιες περιοχές στις οποίες η Άγκυρα προβάλλει αξιώσεις υφαλοκρηπίδας και αμφισβητεί τις ελληνικές αρμοδιότητες.

Η συγκεκριμένη φάση αποκτά ιδιαίτερη σημασία λόγω των γεγονότων του Ιουλίου 2024, όταν τουρκικά πολεμικά πλοία παρενέβησαν κατά τη διάρκεια ερευνητικών εργασιών στην περιοχή της Κάσου, προκαλώντας σοβαρή ελληνοτουρκική ένταση.

Η επανάληψη των εργασιών στην ευρύτερη περιοχή θα αποτελέσει επομένως δοκιμασία για την εξέλιξη του έργου και για τη στάση που θα επιλέξει να τηρήσει η Τουρκία.

Πάντως, η έναρξη των βυθομετρήσεων εντός ελληνικών χωρικών υδάτων δεν συνεπάγεται αυτομάτως ότι έχουν ξεπεραστεί τα εμπόδια στις αμφισβητούμενες από την Άγκυρα περιοχές. Το εάν και πότε θα πραγματοποιηθούν οι αντίστοιχες εργασίες εκτός χωρικών υδάτων θα εξαρτηθεί από την εξέλιξη του επιχειρησιακού προγραμματισμού.

Η ελληνική NAVTEX και η τουρκική αντίδραση

Η επανεκκίνηση των εργασιών συνοδεύεται από νέα αντιπαράθεση μεταξύ Αθήνας και Άγκυρας.

Στις 6 Νοεμβρίου, ο σταθμός Ηρακλείου της Υδρογραφικής Υπηρεσίας του Πολεμικού Ναυτικού εξέδωσε τη NAVTEX 1411/26, με ισχύ έως τις 6 Μαρτίου 2027, προσδιορίζοντας τις θαλάσσιες περιοχές στις οποίες προβλέπεται να δραστηριοποιηθεί το γαλλικό ερευνητικό σκάφος.

Η Τουρκία απάντησε με την αντι-NAVTEX 1105/26, αμφισβητώντας την ελληνική αρμοδιότητα σε μέρος της περιοχής και επαναφέροντας τις θέσεις της σχετικά με την υφαλοκρηπίδα.

Η τουρκική αντίδραση εντάσσεται στη γνωστή πολιτική αμφισβήτησης των ελληνικών δικαιωμάτων στην Ανατολική Μεσόγειο. Η έκδοση αντι-NAVTEX, πάντως, δεν συνεπάγεται από μόνη της ακύρωση της ελληνικής αναγγελίας ή μεταβολή του νομικού καθεστώτος των θαλάσσιων περιοχών.

Αντιπαράθεση για τη γαλλική ρηματική διακοίνωση

Παράλληλα, συνεχίζεται η πολιτική και διπλωματική συζήτηση για τη ρηματική διακοίνωση που απέστειλε η Γαλλία στην Τουρκία, ενημερώνοντας την Άγκυρα για την επικείμενη δραστηριότητα του «Abeille Marengo».

Η ελληνική κυβέρνηση απορρίπτει τις ερμηνείες σύμφωνα με τις οποίες η συγκεκριμένη ενέργεια συνιστά αναγνώριση τουρκικών αρμοδιοτήτων.

Ο κυβερνητικός εκπρόσωπος Παύλος Μαρινάκης διευκρίνισε ότι η γαλλική πρωτοβουλία αφορούσε αποκλειστικά ζητήματα ασφάλειας της ναυσιπλοΐας και δεν δημιουργεί νομική δέσμευση.

Υπογράμμισε επίσης ότι η Γαλλία δεν ζήτησε άδεια από την Τουρκία, ούτε υπήρξε σχετική συνεννόηση μεταξύ Αθήνας και Άγκυρας.

Από την πλευρά της, η Ντόρα Μπακογιάννη, μιλώντας στα Παραπολιτικά FM, υποστήριξε ότι μια διπλωματική διακοίνωση μεταξύ δύο τρίτων κρατών δεν μπορεί να επηρεάσει τα κυριαρχικά δικαιώματα της Ελλάδας.

Εκτίμησε ότι η γαλλική ενημέρωση πιθανότατα σχετίζεται με τις συντεταγμένες της δραστηριότητας του ερευνητικού σκάφους, σημειώνοντας ότι η τουρκική αντίδραση δεν στηρίζεται σε βάσιμα επιχειρήματα του διεθνούς δικαίου για την παρεμπόδιση της πόντισης υποθαλάσσιων καλωδίων.

ΠΑΣΟΚ: Ερωτήματα για τη στάση της Αθήνας

Διαφορετική προσέγγιση υιοθετεί το ΠΑΣΟΚ, το οποίο ζητά πλήρη ενημέρωση για το περιεχόμενο και τις συνθήκες αποστολής της γαλλικής διακοίνωσης.

Ο κοινοβουλευτικός εκπρόσωπος του κόμματος, Δημήτρης Μάντζος, έθεσε ερωτήματα σχετικά με το εάν η ελληνική κυβέρνηση είχε ενημερωθεί εκ των προτέρων, εάν γνώριζε την ακριβή διατύπωση του εγγράφου και εάν είχε συμφωνήσει με την αποστολή του.

Παράλληλα, αμφισβήτησε την ανάγκη πρόσθετης ενημέρωσης για λόγους ναυσιπλοΐας, δεδομένου ότι είχε ήδη εκδοθεί η ελληνική NAVTEX.

Κατά τον ίδιο, τέτοιες διπλωματικές ενέργειες ενδέχεται να χρησιμοποιηθούν από τρίτα κράτη για την υποστήριξη των θέσεών τους σε μελλοντικές διεθνείς διαφορές.

Η συνέχεια των ερευνών θα δείξει τις πραγματικές εξελίξεις

Η αναχώρηση του «Abeille Marengo» αποτελεί σημαντικό βήμα για την επανέναρξη των ερευνών του Great Sea Interconnector, χωρίς όμως να σημαίνει ότι έχουν εκλείψει οι γεωπολιτικές δυσκολίες που συνοδεύουν το έργο.

Το άμεσο στάδιο αφορά τις εργασίες εντός ελληνικών χωρικών υδάτων νοτιοανατολικά της Καρπάθου. Το ουσιαστικό ενδιαφέρον στρέφεται στη συνέχεια, όταν το ερευνητικό σκάφος θα χρειαστεί να προχωρήσει σε περιοχές εκτός χωρικών υδάτων, όπου η Άγκυρα έχει ήδη εκφράσει αντιρρήσεις.

Εκεί θα φανεί εάν η επανέναρξη των εργασιών μπορεί να οδηγήσει σε ουσιαστική πρόοδο της ηλεκτρικής διασύνδεσης Ελλάδας – Κύπρου ή εάν θα προκύψουν νέες παρεμβάσεις που θα επηρεάσουν τον προγραμματισμό.