Τη συμμετοχή της σε οποιαδήποτε συνεννόηση με την Τουρκία για τις επικείμενες έρευνες του καλωδίου Ελλάδας–Κύπρου αποκλείει η Nexans, διαψεύδοντας πληροφορίες που την εμφάνιζαν να αναλαμβάνει την ενημέρωση της Άγκυρας στο πλαίσιο σχεδίου επανεκκίνησης του Great Sea Interconnector.

Με επιστολή της στην «Καθημερινή», η γαλλική εταιρεία αποσαφηνίζει ότι δεν έχει πραγματοποιήσει ούτε σχεδιάζει οποιαδήποτε επαφή με τις τουρκικές αρχές για τις συγκεκριμένες εργασίες. Η διάψευση αφορά, επομένως, τόσο προηγούμενη επικοινωνία όσο και την πρόθεση ανάληψης τέτοιου ρόλου.

Η παρέμβαση έχει ιδιαίτερη σημασία, καθώς έρχεται σε απάντηση δημοσιεύματος της Κυριακής 4 Οκτωβρίου, το οποίο περιέγραφε μια φόρμουλα για τη συνέχιση των βυθομετρικών ερευνών ανατολικά της Κάσου και της Καρπάθου, με χρονικό ορίζοντα την 26η Οκτωβρίου.

Σύμφωνα με εκείνο το ρεπορτάζ, ο σχεδιασμός προέβλεπε ενημέρωση της Άγκυρας από τη Nexans για τις εργασίες σε διεθνή ύδατα. Η κυβερνητική εκτίμηση που μεταφερόταν ήταν ότι μια «δημιουργική ασάφεια» θα επέτρεπε την υπέρβαση του αδιεξόδου: η Τουρκία θα παρουσίαζε την ενημέρωση ως παροχή άδειας, ενώ η ελληνογαλλική πλευρά θα επέμενε ότι η γνωστοποίηση των εργασιών δεν συνιστούσε αίτημα έγκρισης.

Η διάψευση της Nexans αφαιρεί από αυτή τη φόρμουλα ένα βασικό στοιχείο: την εταιρεία που εμφανιζόταν να αναλαμβάνει την επικοινωνία με την Τουρκία.

Συντονισμός με Ελλάδα και Κύπρο

Στην επιστολή της, η Nexans διευκρινίζει ότι για τις επικείμενες εργασίες συνεργάζεται με τον φορέα υλοποίησης και τις ελληνικές και κυπριακές αρχές, όπως προβλέπει η σύμβασή της.

Προσδιορίζει επίσης το αντικείμενό της ως εξειδικευμένου βιομηχανικού αναδόχου: σχεδιασμός, κατασκευή και εγκατάσταση υποβρύχιων καλωδιακών συστημάτων. Στο ίδιο πλαίσιο, υπογραμμίζει ότι «Δεν λαμβάνει θέσεις σε πολιτικά και γεωπολιτικά ζητήματα που σχετίζονται με το έργο».

Η εταιρεία δηλώνει ότι συνεχίζει να υποστηρίζει την υλοποίηση της διασύνδεσης, σε συνεργασία με τον πελάτη της και σύμφωνα με τις συμβατικές υποχρεώσεις και τις εφαρμοστέες νομικές απαιτήσεις.

Το βάρος επιστρέφει στις κυβερνήσεις

Η τοποθέτηση της Nexans διαχωρίζει την τεχνική εκτέλεση από τη διπλωματική διαχείριση. Από το περιεχόμενό της προκύπτει ότι η εταιρεία δεν αναλαμβάνει τον ρόλο ενδιάμεσου προς την Άγκυρα που της είχε αποδοθεί στον δημόσιο σχεδιασμό.

Αυτό αφήνει ανοιχτό το ουσιαστικό ερώτημα για την επόμενη φάση: πώς θα εξασφαλιστεί η απρόσκοπτη συνέχιση των ερευνών και ποιος θα αναλάβει τις πολιτικές συνεννοήσεις που κρίνονται αναγκαίες;

Παράλληλα, η εκδοχή της διαφορετικής ερμηνείας μιας ενημέρωσης από τις δύο πλευρές δημιουργεί ζήτημα πολιτικής σαφήνειας. Εάν η Αθήνα θεωρεί ότι πρόκειται για απλή γνωστοποίηση, αλλά η Άγκυρα την παρουσιάζει ως άσκηση αρμοδιότητας έγκρισης, η διαφωνία παραμένει και μετά την έναρξη των εργασιών.

Η επιστολή δεν ανακοινώνει ακύρωση του έργου. Διαψεύδει, όμως, συγκεκριμένο μηχανισμό επανεκκίνησής του. Η συνέχεια θα κριθεί από τις αποφάσεις των εμπλεκόμενων κυβερνήσεων και από τη δυνατότητα να μετατραπεί ο σχεδιασμός σε πραγματικές εργασίες στη θάλασσα.

Αιχμηρή προειδοποίηση για τους χειρισμούς γύρω από την ηλεκτρική διασύνδεση Ελλάδας–Κύπρου απηύθυνε ο Ιωάννης Μάζης, στην παρέμβασή του στη «Ναυτεμπορική». Στο επίκεντρο της τοποθέτησής του βρέθηκε ο κίνδυνος η διαδικασία υλοποίησης του έργου να δημιουργήσει προηγούμενο που θα αξιοποιήσει η Τουρκία για να ενισχύσει τις διεκδικήσεις της στην περιοχή της Κάσου.

Ο καθηγητής στάθηκε ιδιαίτερα στο ενδεχόμενο ειδικής ενημέρωσης της Άγκυρας από τη γαλλική εταιρεία που συμμετέχει στο έργο. Κατά την εκτίμησή του, μια τέτοια κίνηση υπερβαίνει την αναγγελία των εργασιών και μπορεί να αποκτήσει πολιτικό βάρος εις βάρος της ελληνικής πλευράς.

«Αυτό δεν είναι ενημέρωση. Αυτό είναι υποτέλεια», ανέφερε χαρακτηριστικά.

Η NAVTEX και η παγίδα της ξεχωριστής ενημέρωσης

Ο Ιωάννης Μάζης υποστήριξε ότι η ενημέρωση για τις εργασίες μπορεί να γίνει μέσω NAVTEX, με την οποία ειδοποιούνται οι ενδιαφερόμενοι. Αντιθέτως, αντιμετώπισε ως ιδιαίτερα προβληματική την αποστολή ξεχωριστού εγγράφου προς την Τουρκία, επιπλέον της ναυτιλιακής αναγγελίας.

Στο σκεπτικό του, η Άγκυρα θα μπορούσε να παρουσιάσει αυτή την επικοινωνία ως αποδοχή ότι διαθέτει κυριαρχικά δικαιώματα στον βυθό της επίμαχης περιοχής. Αναφερόμενος στην οριοθέτηση Ελλάδας–Αιγύπτου, έθεσε το ερώτημα ποια δικαιώματα της Τουρκίας θα δικαιολογούσαν μια τέτοια ειδική ενημέρωση.

Έθεσε επίσης το ζήτημα της συμμετοχής του ΑΔΜΗΕ σε ενδεχόμενο έγγραφο. Υποστήριξε ότι, λόγω του ρόλου του στο έργο, δεν θα μπορούσε να απουσιάζει από τη διαδικασία και συνέδεσε πιθανή υπογραφή του με την ελληνική κρατική πλευρά.

Η προειδοποίησή του ήταν ότι η Τουρκία θα μπορούσε ακόμη και να εμφανιστεί ως εκείνη που «επιτρέπει» τη διέλευση του καλωδίου, μετατρέποντας την εξέλιξη του έργου σε εργαλείο προβολής των δικών της αξιώσεων. Κατά τον ίδιο, ένα τέτοιο έγγραφο θα μπορούσε να χρησιμοποιηθεί μελλοντικά ως τεκμήριο υπέρ της τουρκικής επιχειρηματολογίας.

«Πάρα πολύ πιθανή» μια τουρκική αντίδραση στην Κάσο

Ερωτηθείς εάν αναμένει ένταση κατά την πρόοδο των εργασιών, ο καθηγητής χαρακτήρισε ένα τέτοιο ενδεχόμενο «πάρα πολύ πιθανό», διευκρινίζοντας ότι διατυπώνει την απάντηση με μεγάλη συγκράτηση.

Εκτίμησε ότι η Άγκυρα θα επιχειρήσει να εκμεταλλευτεί την ευκαιρία για να επιδείξει τις αρμοδιότητες που η ίδια διεκδικεί στην περιοχή της Κάσου. Η πρόβλεψή του αφορούσε πιθανή τουρκική αντίδραση, χωρίς να προσδιορίζει συγκεκριμένη ενέργεια.

Επικαλούμενος και δηλώσεις του Άγγελου Συρίγου για προηγούμενους χειρισμούς στην Κάσο, υποστήριξε ότι οι ανησυχίες για ελληνικές υποχωρήσεις δεν περιορίζονται στη δική του κριτική.

Ρούμπιο, Ιράν και Σούδα

Στο πρώτο μέρος της συζήτησης, ο Ιωάννης Μάζης συνέδεσε την επίσκεψη του Μάρκο Ρούμπιο στην Ελλάδα με την προετοιμασία των Ηνωμένων Πολιτειών για ενδεχόμενη νέα επιχείρηση εναντίον του Ιράν.

Στη δική του ανάλυση, η περιοδεία σε Ελλάδα, Ισλανδία και Πορτογαλία συνδέεται με τη σημασία των στρατηγικών βάσεων και την ανάγκη επιχειρησιακού συντονισμού. Ειδικά για την Ελλάδα, έδωσε έμφαση στη γεωγραφική της θέση και στη Σούδα.

Υποστήριξε ότι η χώρα δεν μπορεί να βρίσκεται εκτός των περιφερειακών σχεδιασμών, εκφράζοντας την ευχή η συμμετοχή της να παραμείνει σε υποστηρικτικό πλαίσιο. Η αναφορά του σε επιχείρηση μετά την 3η Νοεμβρίου αποτυπώνει την εκτίμηση που διατύπωσε στην εκπομπή.

Πώς διαβάζει η Αθήνα τα αμερικανικά μηνύματα

Ο καθηγητής εκτίμησε ότι στις συζητήσεις με την αμερικανική πλευρά μπορεί να τεθεί και η αποφυγή εντάσεων με την Τουρκία, με επίκληση της συνοχής της νοτιοανατολικής πτέρυγας του ΝΑΤΟ.

Άσκησε, όμως, κριτική στον τρόπο με τον οποίο η Αθήνα ερμηνεύει τέτοιες παραινέσεις, υποστηρίζοντας ότι συχνά σπεύδει να προσαρμοστεί σε αμερικανικές επιθυμίες πριν ακόμη αυτές διατυπωθούν καθαρά.

Παράλληλα, αναγνώρισε ότι ο Ρούμπιο γνωρίζει τα ελληνικά ζητήματα, παραπέμποντας στην προηγούμενη συνεργασία του με τον Μπομπ Μενέντεζ. Γι’ αυτό και επέμεινε ότι τα μηνύματά του πρέπει να αξιολογηθούν προσεκτικά.

Η παρέμβασή του κατέληξε στην προειδοποίηση ότι οι χειρισμοί για το καλώδιο πρέπει να εξεταστούν και ως προς τις συνέπειές τους στα ελληνικά κυριαρχικά δικαιώματα — ιδίως εάν μια ειδική επικοινωνία δώσει στην Άγκυρα τη δυνατότητα να εμφανιστεί ως αρχή που εγκρίνει το έργο.

Νέες διαστάσεις παίρνουν οι κινητοποιήσεις των αλιέων στη Θεσσαλονίκη, καθώς την ώρα που μεγάλο μέρος του κλάδου συνεχίζει την απεργία και ζητά μέτρα στήριξης, ορισμένοι επαγγελματίες φέρονται να επέλεξαν να κινηθούν διαφορετικά.

Σύμφωνα με βίντεο-ντοκουμέντο που έφερε στη δημοσιότητα η ΕΡΤ, αλιεύματα άλλαξαν χέρια εκτός ιχθυόσκαλας, λόγω της απεργιακής κινητοποίησης.

Η συναλλαγή φέρεται να πραγματοποιήθηκε σε κλειστό βενζινάδικο, όπου κατέληξαν επαγγελματίες προκειμένου να προμηθευτούν ψάρια.

Το στοιχείο που προκαλεί ακόμη μεγαλύτερη συζήτηση είναι ότι τα αλιεύματα, σύμφωνα με το σχετικό ρεπορτάζ, προέρχονταν από ένα από τα φορτηγά που είχαν φτάσει από την Τουρκία.

Απεργία και αγοραπωλησίες εκτός ιχθυόσκαλας

Οι κινητοποιήσεις των αλιέων έχουν ήδη προκαλέσει προβλήματα στην τροφοδοσία και στη λειτουργία της αγοράς, με εμπόρους να στηρίζουν τις διαμαρτυρίες.

Μέσα σε αυτό το κλίμα, η εικόνα αλιέων να προμηθεύονται ψάρια εκτός του κανονικού χώρου διακίνησης δημιουργεί ένταση στον κλάδο, καθώς εκλαμβάνεται ως κίνηση που υπονομεύει την κοινή απεργιακή γραμμή.

Η υπόθεση αποκτά ιδιαίτερη βαρύτητα επειδή οι ίδιοι οι επαγγελματίες της αλιείας περιγράφουν εδώ και ημέρες μια κατάσταση οικονομικής ασφυξίας.

«Χρεοκοπήσαμε»

Στις κινητοποιήσεις που πραγματοποιήθηκαν στο παραλιακό μέτωπο της Θεσσαλονίκης συμμετείχαν περισσότερα από 150 αλιευτικά σκάφη, με τους επαγγελματίες να προειδοποιούν ακόμη και για κινητοποιήσεις διαρκείας.

Βασικό αίτημα αποτελεί η αντιμετώπιση του υψηλού κόστους των καυσίμων, το οποίο έχει εκτοξεύσει τα λειτουργικά έξοδα.

Ο πρόεδρος των Παράκτιων Αλιέων Νέας Κρήνης Καλαμαριάς, Δημήτρης Τσιπούρας, περιέγραψε με χαρακτηριστικό τρόπο την κατάσταση:

«Χρεοκοπήσαν οι ψαράδες. Να το καταλάβουν καλά».

Την ίδια ώρα, ο πρόεδρος του Συνεταιρισμού Μηχανοτρατών Νέας Μηχανιώνας και αντιπρόεδρος της Πανελλήνιας Ένωσης Πλοιοκτητών Μέσης Αλιείας, Κώστας Νταουλτζής, ανέφερε ότι οι ημερήσιες ανάγκες ενός αλιευτικού σκάφους μπορεί να φτάσουν από 1.000 μέχρι και 3.000 λίτρα πετρελαίου.

Δεμένα τα σκάφη, αλλά ψάρια στην αγορά

Η εικόνα που διαμορφώνεται είναι αντιφατική.

Από τη μία, μηχανότρατες και αλιευτικά παραμένουν δεμένα, με τους επαγγελματίες να καταγγέλλουν ότι το κόστος έχει καταστήσει τη δουλειά τους μη βιώσιμη.

Από την άλλη, το βίντεο που δημοσιοποιήθηκε εμφανίζει αλιεύματα να διακινούνται εκτός ιχθυόσκαλας και μάλιστα από εισαγωγή που, σύμφωνα με το ρεπορτάζ, έφτασε από την Τουρκία.

Η εξέλιξη αυτή αναμένεται να προκαλέσει νέα συζήτηση στο εσωτερικό του κλάδου, την ώρα που οι αλιείς επιχειρούν μέσω των κινητοποιήσεων να αυξήσουν την πίεση για την ικανοποίηση των αιτημάτων τους.