Ακολουθήστε μας

Διεθνή

Ένας Φινλανδός για την “φινλανδοποίηση”

Δημοσιεύτηκε στις

Από τότε που μετακόμισα στην Ελλάδα, αλλά και νωρίτερα από αυτό, το μέλλον αυτής της χώρας και των ανθρώπων που αγαπώ, έχει γίνει προσωπικό ζήτημα. Δεν είναι μόνο κάτι που διαβάζω και ακούω. Είναι κάτι που νιώθω μέσα μου.

Ένας από τους σημαντικότερους παράγοντες που έχουν τεράστιο αντίκτυπο στο μέλλον μας είναι το πώς εμείς στην Ελλάδα διαχειριζόμαστε τη σχέση μας με την Τουρκία. Ο Νίκος Μαραντζίδης έγραψε την περασμένη Κυριακή στην Καθημερινή για αυτό το θέμα και χρησιμοποίησε τη φινλανδική εμπειρία με τη Σοβιετική Ένωση ως βάση υπεράσπισης των απόψεων του για το ζήτημα αυτό.

Πάντα έλεγα ότι εμείς οι Φινλανδοί και οι Έλληνες έχουμε πολλά κοινά. Είμαστε δύο μικρές χώρες, ουσιαστικά μόνες με τις ακατανόητες γλώσσες μας, μεταξύ Ανατολής και Δύσης στις αντίστοιχες γωνιές της περιφέρειας της Ευρώπης. Αντιμετωπίζουμε επίσης μεγάλους και ισχυρούς γείτονες που δεν υπήρξαν φιλικοί απέναντί μας εδώ και αιώνες. Πράγματι, υπάρχουν ένα ή δύο μαθήματα που η Ελλάδα θα μπορούσε να αντλήσει από τη φινλανδική εμπειρία των δεκαετιών του παρελθόντος μετά τον Δεύτερο Παγκόσμιο Πόλεμο και από την “ειδική σχέση” που είχε με τη Σοβιετική Ένωση.
Δυστυχώς, αυτά τα μαθήματα του ρεαλισμού είναι πολύ διαφορετικά από αυτά που παρουσίασε ο κ. Μαραντζίδης στους αναγνώστες της Καθημερινής. Επομένως, σκέφτηκα ότι πρέπει να μοιραστώ με τους Έλληνες αναγνώστες την εμπειρική άποψη κάποιου που έζησε κατά το τελευταίο μέρος αυτής της περιόδου της φινλανδικής-σοβιετικής ειδικής ρύθμισης. Είμαι πολύ ευγνώμων προς την εφημερίδα “Καθημερινή” @kathimerinigr για τη δημοσίευση αυτού του άρθρου στην έντυπη & την ηλεκτρονική της έκδοση.
Και όπως πάντα, ανυπομονώ να λάβω τα σχόλιά σας!
“Διδάγματα από τον Βορρά για τις σχέσεις γειτονίας”
Διάβασα με ενδιαφέρον το άρθρο του καθηγητή Νίκου Μαραντζίδη στην Καθημερινή της Κυριακής 18 Οκτωβρίου, που παρά τον ποδοσφαιρικό του τίτλο είναι στην πραγματικότητα μία «προκλητική» θεώρηση των ελληνοτουρκικών σχέσεων μέσα από την εμπειρία του ευρωπαϊκού βορρά και δη της Φινλανδίας. Παρότι κάποια σημεία με βρίσκουν σύμφωνο, επιτρέψτε μου να μοιραστώ μία διαφορετική οπτική που εξηγεί γιατί νομίζω ότι τελικά κάνει λάθος.
Ας ξεκινήσω από το σημείο που πιστεύω ότι ο κ. Μαραντζίδης έχει δίκιο. Τα μικρά, περιφερειακά έθνη, τα οποία στο τέλος της ημέρας μπορούν να στηρίζονται μόνο στον εαυτό τους και όχι σε συμμάχους που ίσως είναι αλλά και ίσως να μην είναι εκεί όταν χρειαστεί, δεν μπορούν να έχουν πολιτικές αυταπάτες μεγαλείου.
Όπως είπε ο Juho Paasikivi, Πρόεδρος της Φινλανδίας 1946-56, και αρχιτέκτονας της φινλανδικής μεταπολεμικής εξωτερικής πολιτικής: «η αναγνώριση των γεγονότων είναι η αρχή κάθε σοφίας». Στην αρχή αυτή στηρίχθηκε το λεγόμενο «δόγμα Paasikivi», η εξισορρόπηση δηλαδή της φινλανδικής εξωτερικής πολιτικής μεταξύ ανατολής και δύσης, η «ευμενής ουδετερότητα» έναντι της ΕΣΣΔ που αναφέρει ο κ. Μαραντζίδης, η φινλανδοποίηση της εξωτερικής πολιτικής (Finlandisierung), η οποία συνεχίστηκε από το 1956 έως το 1981 από τον Πρόεδρο Urho Kekkonen.
Έτσι, φαίνεται να λέει ο κ. Μαραντζίδης, το θεμελιώδες δίδαγμα που προσφέρει το φινλανδικό παράδειγμα είναι ότι αφού οι μικρές χώρες δεν μπορούν να αλλάξουν την πραγματικότητα, πρέπει να μάθουν να ζουν και να λειτουργούν σε έναν σκληρό κόσμο. Μέχρι εδώ συμφωνώ.
Εκεί όπου διαφωνώ είναι στο συμπέρασμα στο οποίο φαίνεται να καταλήγει: ότι μακροπρόθεσμα οι μικρές χώρες θα αναδειχθούν νικητές: το θηρίο θα εξαφανιστεί και εκείνες θα ευημερήσουν. Κάτι σαν την Δευτέρα Παρουσία δηλαδή. Σύμφωνα με το επιχείρημα που αναπτύσσει ο κ. Μαραντζίδης, η Φινλανδία μια χαρά τα πήγε κατά τη διάρκεια εφαρμογής της φινλανδοποίησης, ενώ η ΕΣΣΔ ήταν μία κομμουνιστική δικτατορία. Σήμερα η Φινλανδία είναι μία από τις καλύτερες χώρες στον κόσμο να ζει κανείς, ενώ η ΕΣΣΔ εξαφανίστηκε (που μεταξύ μας, ούτε αυτό είναι ακριβές… δεν εξαφανίστηκε, μεταλλάχθηκε στη Ρωσία του Πούτιν).
Μπορεί η Τουρκία σήμερα να μην έχει το βεληνεκές της ΕΣΣΔ των χρόνων του ψυχρού πολέμου, αλλά η Τουρκία είναι μια μικρή υπερδύναμη δίπλα στην Ελλάδα.
Εάν επομένως η συνειδητοποίηση των πολιτικών αναγκαιοτήτων σε σχέση με την Τουρκία, οδηγεί στη φινλανδοποίηση της Ελλάδας, δεν έχει και μεγάλη σημασία λέει ο κ. Μαραντζίδης.
Εδώ λοιπόν, υπάρχει κατά τη γνώμη μου ένα λογικό σφάλμα, ένα ψευδές δίλημμα: ο δρόμος δεν είναι ή φινλανδοποιημένη ουδετερότητα ή πόλεμος.
Υπάρχει μεγάλη γκάμα επιλογών στη διεθνή πολιτική. Η δεύτερη πλάνη αφορά στη σύγχυση μεταξύ «συσχέτισης» και «αιτιώδους συνάφειας». Η Φινλανδία δεν τα πάει καλά σήμερα, απαραίτητα διότι τον περασμένο αιώνα ήταν «φινλαδοποιημένη». Η πραγματικότητα μπορεί μάλιστα να είναι ότι η Φινλανδία τα πάει καλά σήμερα, παρά το γεγονός ότι ήταν κάποτε «φινλαδοποιημένη».
Για να το κατανοήσουμε αυτό, πρέπει να έχουμε υπόψη μας πώς ήταν η ζωή στη Φινλανδία κατά την περίοδο εκείνη.
Με δύο λόγια, η καθημερινή ζωή στη Φινλανδία στα χρόνια του δόγματος Paasikivi δεν ήταν ακριβώς σπουδαία. Η μεταπολεμική Φινλανδία ήταν φτωχή. Η Φινλανδία τη δεκαετία του 1960 ήταν φτωχή. Και η Φινλανδία τη δεκαετία του 1970 ήταν φτωχή. Δεν ήταν φτωχή όπως ενδεχομένως οι χώρες του ανατολικού μπλοκ, αλλά κατά τη διάρκεια αυτών των ετών, η Φινλανδία ήταν ο φτωχός και καταπιεσμένος ξάδελφος των Σκανδιναβών με πολύ λίγα άξια να της ζηλέψει κανείς.
Τα οικονομικά, όσο σημαντικά κι αν είναι, είναι μόνο ένα μέρος της ευρύτερης εικόνας. Όπως προειπώθηκε, η πραγματιστική εξωτερική πολιτική της Φινλανδίας είχε ένα στόχο: τη διατήρηση της εδαφικής κυριαρχίας απέναντι σε μία παρακείμενη υπερδύναμη, τη Σοβιετική Ένωση. Και φαίνεται ότι σε αυτό ήταν επιτυχής.
Αλλά η λογική αυτή παραβλέπει ένα ουσιαστικό ερώτημα:
Παρά τη διατήρηση της εδαφικής κυριαρχίας, ήταν πραγματικά ελεύθερη η Φινλανδία; Δεν μου αρέσει, όπως δεν αρέσει σε πολλούς από τους συμπατριώτες μου Φινλανδούς, ό,τι η απάντηση είναι όχι. Η Φινλανδία δεν ήταν ελεύθερη. Το δόγμα της φινλανδικής εξωτερικής πολιτικής οδήγησε σε εντελώς απρόβλεπτα και ανεπιθύμητα αποτελέσματα στο εσωτερικό της χώρας.
Ο όρος Finlandisierung (φινλανδοποίηση) στην πραγματικότητα δεν αφορά στην εξωτερική πολιτική της Φινλανδίας. Ο όρος Finlandisierung δημιουργήθηκε από Γερμανούς πολιτικούς επιστήμονες, προκειμένου να περιγράψουν τα αποτελέσματα του δόγματος Paasikivi στο εσωτερικό της Φινλανδίας. Finlandisierung συμβαίνει όταν κάποιος διατηρεί ονομαστικά την εξωτερική κυριαρχία, ενώ στην πράξη την έχει απωλέσει στο εσωτερικό.
Ο τρόπος είναι απλός. Όταν υπάρχει μόνο μία αλήθεια και ένας στόχος ζωής ή θανάτου που υπαγορεύεται από την εξωτερική πολιτική μιας μικρής χώρας, αυτή η μοναδική αλήθεια διεισδύει σε ό,τι κάνει κανείς.
Είναι σαν να ζεις δίπλα σε ένα θηρίο που φοβάσαι: αποφεύγεις να αναστατώσεις το θηρίο με οποιοδήποτε κόστος. Ο φόβος διεισδύει στην κοινωνία από πάνω προς τα κάτω και το αντίστροφο.
Αλλάζει την πολιτική, τον πολιτισμό, τη δημοσιογραφία, την καθημερινή ζωή, την ατμόσφαιρα και τις σκέψεις.
Τα πάντα υπαγορεύονται από τις ιδιοτροπίες που μπορεί να έχει το θηρίο – ή από τι πιστεύουν οι εκλεκτοί πολιτικοί στη μικρότερη χώρα ότι είναι οι ιδιοτροπίες του.
Έτσι, κάποιοι άνθρωποι θα παραμερίζονται για πάντα επειδή οι σκέψεις τους δεν ταιριάζουν σε αυτή την μοναδική αλήθεια. Πολιτικά κόμματα θα μένουν εκτός κυβέρνησης για δεκαετίες, ακόμη και αν κερδίσουν εκλογές (θυμίζω ότι στη Φινλανδία οι κυβερνήσεις ήταν και είναι πολυκομματικές), γιατί το πρόγραμμά τους μπορεί να αναστατώσει το θηρίο.
Με την πάροδο του χρόνου, το θηρίο αναπτύσσει ισχυρά δίκτυα στο εσωτερικό της χώρας.
Και όπως συνέβη στην περίπτωση της Φινλανδίας, το θηρίο επέλεξε ποιες εμπορικές συμφωνίες ήταν καλές για τη Φινλανδία και σε ποιές διεθνείς οργανώσεις θα μπορούσε να ενταχθεί η Φινλανδία.
Το θηρίο επέλεξε επίσης αρχηγούς κομμάτων, κατάλληλους προεδρικούς υποψηφίους, αρχισυντάκτες εφημερίδων, διευθύνοντες συμβούλους της εθνικής ραδιοτηλεοπτικής εταιρείας.
Οι χρήσιμοι ντόπιοι φίλοι του θηρίου αποφάσισαν τι είδους πολιτιστικές αναφορές ήταν αποδεκτές και τι όχι, τι μπορούσε να ειπωθεί και τι όχι.
Η εξωτερική κυριαρχία κερδήθηκε, η εσωτερική κυριαρχία χάθηκε.
Μια φινλανδοποιημένη Ελλάδα θα είχε συνεχή αυτολογοκρισία, στα μέσα ενημέρωσης και στον δημόσιο λόγο. Θα είχε λιγότερη πολυφωνία και περισσότερη αναγκαστική ομοιομορφία. Θα έβλεπε μία διαίρεση μεταξύ εκείνων που είναι στη «σωστή πλευρά» ως συμπαθείς στην Τουρκία, και εκείνων που πρέπει να αποφεύγουν τη δημόσια ζωή, επειδή δεν συμφωνούν με την επίσημη πολιτική.
Ο διάλογος και η ζωηρή πολιτική συζήτηση θα γίνονταν κουρασμένοι μονόλογοι αυταρέσκειας που εξυπηρετούν έναν και μόνο στόχο.
Η Ελλάδα θα έπρεπε να χαμηλώσει τη φωνή της στην ΕΕ, το ΝΑΤΟ και άλλα διεθνή fora για οποιοδήποτε θέμα θα μπορούσε να αναστατώσει την Τουρκία, και με την πάροδο του χρόνου θα έχανε πολύτιμους φίλους.
Σε μια τέτοια Ελλάδα οι πολίτες της θα κοιτούσαν πάνω από τους ώμους τους με το φόβο ότι κάτι που λένε, κάνουν ή πιστεύουν θα μπορούσε να θεωρηθεί λάθος από την Τουρκία – και έτσι θα απέχουν από αυτό.
Πρέπει να καταλάβουμε ότι η όλη έννοια του Finlandisierung είναι το αντίθετο από αυτό που αντιπροσωπεύει η Ελλάδα, τουλάχιστον στα δικά μου τα μάτια: την οικουμενική δημοκρατία.
Σε σύγκριση με το σκοτάδι της οπισθοδρομικής νέο-οθωμανικής Τουρκίας, η Ελλάδα είναι μια δυτική, σύγχρονη φιλελεύθερη δημοκρατία, ένας φάρος ευρωπαϊκής κουλτούρας στην περιοχή της νοτιοανατολικής Ευρώπης και της εγγύς Ανατολής, φορέας ελπίδας.
Ακόμη και η σκέψη ότι η Ελλάδα θα ήταν κατά κάποιο τρόπο πρόθυμη να θέσει σε κίνδυνο αυτή τη θέση με πονάει.
Μια φινλανδοποιημένη Ελλάδα θα ήταν πολύ μακριά από την Ελλάδα που θα μπορούσε να δώσει το ισχυρότερο δυνατό παράδειγμα στη γειτονική Τουρκία, δηλαδή μια ανοιχτή Ελλάδα που κοιτάει μπροστά και κάνει τις επιλογές της με βάση τις δικές της επιθυμίες, τα δικά της θέλω, τις δικές της ανάγκες και φιλοδοξίες.
Πολιτικός αναλυτής, Φινλανδός Φιλέλληνας
Συνέχεια ανάγνωσης

Διεθνή

Πακιστάν: Έχουμε ήδη αναπτύξει σημαντικό αριθμό δυνάμεων στη Σαουδική Αραβία

Το πακιστανικό στρατιωτικό προσωπικό στη Σαουδική Αραβία «δεν θα διασχίζει τα σύνορα για να εξαπολύσει επίθεση εναντίον των Χούθι, αλλά θα ασχολείται με την άμυνα του εδάφους».

Δημοσιεύτηκε

στις

από τον

Το Ισλαμαμπάντ ανακοίνωσε ότι έχει αναπτύξει «σημαντικό αριθμό» ενόπλων δυνάμεων στη Σαουδική Αραβία για αμυντικούς σκοπούς, δήλωσε σε δημοσιογράφους ο εκπρόσωπος του υπουργείου Εξωτερικών, Σαζάντ Χάιντερ Χαν.

«Από το Πακιστάν, έχουμε ήδη αναπτύξει σημαντικό αριθμό δυνάμεων, καθώς και πόρους στην πόλη του Ριάντ», τόνισε.

Πρόσθεσε ότι το πακιστανικό στρατιωτικό προσωπικό στη Σαουδική Αραβία «δεν θα διασχίζει τα σύνορα για να εξαπολύσει επίθεση εναντίον των Χούθι, αλλά θα ασχολείται με την άμυνα του εδάφους».

Οι Χούθι στην Υεμένη έχουν εξαπολύσει μαζικές αεροπορικές επιδρομές εναντίον της Σαουδικής Αραβίας, συμπεριλαμβανομένων επιθέσεων στο διεθνές αεροδρόμιο του Ριάντ χθες Πέμπτη όπου σκότωσαν τρία άτομα.

Το Πακιστάν υπέγραψε αμυντικό σύμφωνο με τη Σαουδική Αραβία και την Τουρκία τον Αύγουστο, δεσμεύοντας τις τρεις χώρες σε αμοιβαία βοήθεια σε περίπτωση επίθεσης εναντίον μιας από αυτές.

Αρνούμενος να πει αν βρίσκονται σε εξέλιξη νέες αναπτύξεις στρατευμάτων, ο Χαν άφησε να εννοηθεί ότι οι πακιστανικές δυνάμεις έχουν αναπτυχθεί πολλές φορές στη Σαουδική Αραβία από τη δεκαετία του 1980, ιδίως μετά την υπογραφή διμερούς συμφωνίας μεταξύ Ισλαμαμπάντ και Ριάντ το 2025.

Πρόσθεσε ότι εναπόκειται «στον οργανισμό και τη συμμαχία, στα αρχηγεία τους, να αποφασίσουν… πότε και πού» θα αναπτυχθούν οι δυνάμεις και σε ποιους αριθμούς.

Πηγή: ΑΠΕ-ΜΠΕ-AFP

Συνέχεια ανάγνωσης

Διεθνή

Ο πρώην επικεφαλής της γερμανικής υπηρεσίας πληροφοριών August Hanning ύποπτος για κατασκοπεία υπέρ του Αζερμπαϊτζάν – Der Spiegel

Η ομοσπονδιακή εισαγγελία ανακοίνωσε τις κατηγορίες σε βάρος του, χωρίς να διευκρινίσει ποιες ξένες χώρες ή υπηρεσίες φέρονται να εμπλέκονται.

Δημοσιεύτηκε

στις

Από την εφημερίδα Αζάτ Ορ

Ο πρώην επικεφαλής της γερμανικής Ομοσπονδιακής Υπηρεσίας Πληροφοριών (BND), August Hanning, συνελήφθη την Τρίτη, αντιμετωπίζοντας κατηγορίες για κατασκοπεία, εσχάτη προδοσία και συνεργασία με ξένες υπηρεσίες πληροφοριών, σύμφωνα με το AFP.

Ο Hanning ηγήθηκε της BND από το 1998 έως το 2005. Η ομοσπονδιακή εισαγγελία ανακοίνωσε τις κατηγορίες σε βάρος του, χωρίς να διευκρινίσει ποιες ξένες χώρες ή υπηρεσίες φέρονται να εμπλέκονται. Ωστόσο, σύμφωνα με δημοσίευμα του γερμανικού περιοδικού Der Spiegel, το οποίο επικαλείται ανώνυμες πηγές, ο Hanning είχε επαφές με στέλεχος των υπηρεσιών πληροφοριών του Αζερμπαϊτζάν.

Μαζί του συνελήφθη ο πρώην διευθυντής του γραφείου του, Manfred D., ο οποίος παρέμεινε στην υπηρεσία πληροφοριών έως τον Μάρτιο του 2026. Κατηγορείται ότι, κατά την εργασία του για τους διαδόχους του Hanning, απέκτησε απόρρητες πληροφορίες και τις παρέδωσε στον πρώην προϊστάμενό του έναντι αμοιβής.

Μετά την αποχώρησή του από την BND, ο Hanning δραστηριοποιήθηκε ως σύμβουλος στον ιδιωτικό τομέα. Σύμφωνα με τις εισαγγελικές αρχές, η δραστηριότητά του φέρεται να περιλάμβανε την προετοιμασία ενημερωτικού φακέλου για λογαριασμό ξένης υπηρεσίας πληροφοριών, καθώς και τη διαβίβαση πληροφοριών σε πράκτορα άλλης ξένης υπηρεσίας.

Όπως αναφέρει το Der Spiegel, ο συγκεκριμένος φάκελος είχε συνταχθεί για πράκτορα των υπηρεσιών πληροφοριών του Αζερμπαϊτζάν. Οι κατηγορίες δεν συνιστούν απόδειξη ενοχής, ενώ η εσχάτη προδοσία στη Γερμανία μπορεί να επισύρει ποινή ισόβιας κάθειρξης.

Η υπόθεση έρχεται στο προσκήνιο λίγες εβδομάδες μετά την έγκριση από τη γερμανική κυβέρνηση ευρείας μεταρρύθμισης των υπηρεσιών πληροφοριών, η οποία προβλέπει την ενίσχυση των αρμοδιοτήτων τους, μεταξύ άλλων και για τη διεξαγωγή μυστικών επιχειρήσεων.

 

Συνέχεια ανάγνωσης

GEOPOLITICO

Τραμπ: Καμία επίθεση στο Ιράν πριν από τις εκλογές – Το μεγάλο παζάρι για τα Στενά του Ορμούζ

Νέο διπλωματικό παράθυρο ανοίγει στις σχέσεις Ηνωμένων Πολιτειών–Ιράν, μετά τη δήλωση του Ντόναλντ Τραμπ ότι η Ουάσιγκτον δεν πρόκειται να πραγματοποιήσει νέα στρατιωτική επίθεση πριν από τις ενδιάμεσες αμερικανικές εκλογές της 3ης Νοεμβρίου. Ο Αμερικανός πρόεδρος κάνει λόγο για παραγωγικές συνομιλίες με την Τεχεράνη, ενώ η ασφαλής επαναλειτουργία των Στενών του Ορμούζ βρίσκεται στο επίκεντρο των διαπραγματεύσεων. Την ίδια στιγμή, οι ΗΠΑ αυξάνουν την οικονομική πίεση με νέες κυρώσεις στον ιρανικό σκιώδη στόλο.

Δημοσιεύτηκε

στις

από τον

Σημαντική μεταβολή στον χρονικό ορίζοντα της αμερικανικής στρατιωτικής πολιτικής απέναντι στο Ιράν σηματοδοτούν οι τελευταίες δηλώσεις του προέδρου των Ηνωμένων Πολιτειών Ντόναλντ Τραμπ.

Σύμφωνα με το Reuters, στις 8 Οκτωβρίου 2026, ο Αμερικανός πρόεδρος ανακοίνωσε ότι δεν προτίθεται να διατάξει νέες στρατιωτικές επιθέσεις εναντίον του Ιράν πριν από τις ενδιάμεσες εκλογές για το Κογκρέσο, που είναι προγραμματισμένες για τις 3 Νοεμβρίου.

Παράλληλα, ανέφερε ότι βρίσκονται σε εξέλιξη παραγωγικές διαπραγματεύσεις μεταξύ Ουάσιγκτον και Τεχεράνης, παρά τις σημαντικές διαφωνίες που εξακολουθούν να χωρίζουν τις δύο πλευρές.

Στο επίκεντρο τα Στενά του Ορμούζ

Ένα από τα σημαντικότερα αντικείμενα των συνομιλιών αποτελεί η αποκατάσταση της ασφαλούς ναυσιπλοΐας στα Στενά του Ορμούζ.

Η συγκεκριμένη θαλάσσια αρτηρία συνδέει τον Περσικό Κόλπο με τις διεθνείς αγορές και διαδραματίζει καθοριστικό ρόλο στη μεταφορά πετρελαίου και υγροποιημένου φυσικού αερίου.

Οι διαταραχές στη ναυσιπλοΐα έχουν προκαλέσει αυξημένη αβεβαιότητα στην παγκόσμια ενεργειακή αγορά, επηρεάζοντας τις τιμές των καυσίμων και το κόστος μεταφορών.

Οι δύο πλευρές έχουν ανταλλάξει προτάσεις για τον περιορισμό της έντασης και την επαναλειτουργία της κρίσιμης θαλάσσιας διαδρομής.

Ωστόσο, σύμφωνα με το Reuters, ο Τραμπ απέρριψε την τελευταία ιρανική πρόταση, στοιχείο που καταδεικνύει ότι οι συνομιλίες δεν έχουν ακόμη οδηγήσει σε ουσιαστική συμφωνία.

Το πυρηνικό πρόγραμμα παραμένει αγκάθι

Πέρα από το ζήτημα της ναυσιπλοΐας, σοβαρές διαφορές καταγράφονται και γύρω από το ιρανικό πυρηνικό πρόγραμμα.

Η Τεχεράνη επιμένει στο δικαίωμά της να συνεχίσει τον εμπλουτισμό ουρανίου και να διατηρήσει πυρηνικό υλικό, ενώ η αμερικανική πλευρά ζητεί ουσιαστικούς περιορισμούς.

Οι διαφωνίες αυτές δυσχεραίνουν τη διαμόρφωση μιας ευρύτερης συμφωνίας ασφάλειας.

Η Ουάσιγκτον αντιμετωπίζει το ιρανικό πυρηνικό πρόγραμμα ως σημαντική απειλή, ενώ το Ιράν απορρίπτει τις κατηγορίες ότι επιδιώκει να αποκτήσει πυρηνικά όπλα.

Η επίτευξη συμφωνίας προϋποθέτει επομένως διευθετήσεις τόσο στο ζήτημα των πυρηνικών δραστηριοτήτων όσο και στο πλαίσιο των περιφερειακών εγγυήσεων ασφαλείας.

Νέες κυρώσεις σε 17 πλοία του σκιώδους στόλου

Παρά τις διπλωματικές επαφές, η αμερικανική κυβέρνηση εντείνει την οικονομική πίεση στην Τεχεράνη.

Στις 8 Οκτωβρίου, το αμερικανικό υπουργείο Οικονομικών ανακοίνωσε νέες κυρώσεις εναντίον δικτύων μεταφοράς ιρανικού πετρελαίου και πετροχημικών προϊόντων.

Στο πακέτο περιλαμβάνονται 17 πλοία που οι αμερικανικές αρχές συνδέουν με τη λειτουργία του λεγόμενου σκιώδους στόλου του Ιράν.

Στόχος των κυρώσεων είναι ο περιορισμός των οικονομικών πόρων που, σύμφωνα με την Ουάσιγκτον, χρησιμοποιούνται για τη χρηματοδότηση στρατιωτικών δραστηριοτήτων, πυραυλικών προγραμμάτων και οργανισμών που συνδέονται με τους Φρουρούς της Επανάστασης.

Η ταυτόχρονη χρήση διπλωματίας και κυρώσεων αναδεικνύει τη διττή αμερικανική προσέγγιση: αναζήτηση συμφωνίας από τη μία πλευρά, διατήρηση ισχυρών μοχλών πίεσης από την άλλη.

Το πετρέλαιο αντιδρά στις δηλώσεις Τραμπ

Οι αναφορές του Αμερικανού προέδρου σε διαπραγματεύσεις και αποφυγή νέας στρατιωτικής δράσης συνέβαλαν στη μείωση των τιμών του πετρελαίου κατά την πρωινή συνεδρίαση της 9ης Οκτωβρίου.

Σύμφωνα με το Reuters, το Brent υποχώρησε κοντά στα 103 δολάρια το βαρέλι, καθώς οι αγορές αξιολόγησαν θετικά το ενδεχόμενο περιορισμού της στρατιωτικής έντασης.

Η αποκλιμάκωση, ωστόσο, παραμένει εύθραυστη. Οι πολεμικές επιχειρήσεις στην Υεμένη, η αστάθεια στον Περσικό Κόλπο και οι κίνδυνοι για τις ενεργειακές εγκαταστάσεις εξακολουθούν να δημιουργούν σοβαρές πιέσεις.

Η εσωτερική πολιτική διάσταση στις ΗΠΑ

Η ανακοίνωση Τραμπ πραγματοποιείται λιγότερο από έναν μήνα πριν από τις ενδιάμεσες αμερικανικές εκλογές.

Η αύξηση των τιμών της ενέργειας και το οικονομικό κόστος της αντιπαράθεσης με το Ιράν έχουν καταστεί σημαντικά ζητήματα στην εσωτερική πολιτική συζήτηση.

Σύμφωνα με δημοσκόπηση Reuters/Ipsos που επικαλείται το πρακτορείο, το 60% των ερωτηθέντων αποδοκιμάζει τον χειρισμό της κατάστασης από τον Τραμπ.

Η χρονική σύμπτωση της διπλωματικής πρωτοβουλίας με την εκλογική περίοδο προσδίδει πρόσθετη πολιτική διάσταση στις εξελίξεις, χωρίς να αρκεί για να τεκμηριώσει ότι η συγκεκριμένη απόφαση υπαγορεύτηκε αποκλειστικά από εκλογικούς υπολογισμούς.

Η Μέση Ανατολή σε κρίσιμο σταυροδρόμι

Η πιθανότητα περιορισμού της αμερικανοϊρανικής αντιπαράθεσης θα μπορούσε να επηρεάσει σημαντικά τις ευρύτερες γεωπολιτικές ισορροπίες.

Μια συμφωνία για τα Στενά του Ορμούζ θα συνέβαλλε στη βελτίωση της ασφάλειας των ενεργειακών μεταφορών, ενώ ενδεχόμενη αποτυχία των συνομιλιών θα διατηρούσε τον κίνδυνο νέας κλιμάκωσης.

Το ερώτημα είναι εάν το χρονικό περιθώριο που δημιουργεί η αμερικανική απόφαση θα αξιοποιηθεί για ουσιαστικές διαπραγματεύσεις ή εάν η σύγκρουση θα εισέλθει σε νέα φάση μετά τις εκλογές.

Η αποφυγή άμεσης στρατιωτικής δράσης δεν ισοδυναμεί με ειρηνευτική συμφωνία. Το κρίσιμο στοιχείο θα είναι η επίτευξη συγκεκριμένων δεσμεύσεων για τη ναυσιπλοΐα, το πυρηνικό πρόγραμμα και την περιφερειακή ασφάλεια.

Συνέχεια ανάγνωσης

ΡΟΗ ΕΙΔΗΣΕΩΝ

Αναλύσεις4 ώρες πριν

Τουρκικός συναγερμός για το καλώδιο! Η Milliyet βλέπει ελληνικό σχέδιο εμπλοκής της Γαλλίας σε κρίση με την Άγκυρα

Σενάρια ελληνικής διπλωματικής παγίδας με στόχο την πρόκληση κρίσης μεταξύ Τουρκίας και Γαλλίας προβάλλει ο αρθρογράφος της Milliyet, Οζάι Σεντίρ,...

GEOPOLITICO4 ώρες πριν

Μαυρίδης: Ο Ερντογάν προστάτης των φονιάδων «Χαμάς» και «Αδελφών Μουσουλμάνων»

«Γνωρίζουμε ποιος στηρίζει και προωθεί τη Χαμάς και τη Μουσουλμανική Αδελφότητα», ανέφερε με νόημα στην ολομέλεια του Ευρωκοινοβουλίου ο Κύπριος...

Διεθνή4 ώρες πριν

Πακιστάν: Έχουμε ήδη αναπτύξει σημαντικό αριθμό δυνάμεων στη Σαουδική Αραβία

Το πακιστανικό στρατιωτικό προσωπικό στη Σαουδική Αραβία «δεν θα διασχίζει τα σύνορα για να εξαπολύσει επίθεση εναντίον των Χούθι, αλλά...

Πολιτική4 ώρες πριν

Ένταση για την Κύπρο στον ΟΑΣΕ – Τι υποστήριξε Τούρκος βουλευτής (ΒΙΝΤΕΟ)

Ο βουλευτής του Ρεπουμπλικανικού Λαϊκού Κόμματος (CHP) από την Καχραμανμαράς, Αλί Οζτούντς, δημοσίευσε σήμερα, Παρασκευή 9 Οκτωβρίου, βίντεο από την...

GEOPOLITICO4 ώρες πριν

Μεταναστευτικό: Νέες μεταφορές από την Κρήτη στο Ανατολικό Αιγαίο – Η εικόνα στις δομές πέντε νησιών

Νέες μετακινήσεις μεταναστών καταγράφονται στο Ανατολικό Αιγαίο, με τη Σάμο να υποδέχεται 165 άτομα από την Κρήτη, την ώρα που...

Δημοφιλή