Σημαντικές περιφερειακές προεκτάσεις αποκτά η συνάντηση που είχαν στην Αττάλεια ο πρόεδρος του Αζερμπαϊτζάν Ιλχάμ Αλίγιεφ και ο πρόεδρος της Συρίας Αχμέντ αλ Σάρα, στο πλαίσιο του Antalya Diplomacy Forum 2026.

Σύμφωνα με ανακοίνωση της αζερικής προεδρίας, στο επίκεντρο της συνάντησης βρέθηκαν οι δυνατότητες συνεργασίας στον τομέα της ενέργειας, με βασικό άξονα την προοπτική εξαγωγής αζερικού φυσικού αερίου στη Συρία μέσω Τουρκίας.

Όπως τονίζεται, μια τέτοια εξέλιξη θα μπορούσε να συμβάλει ουσιαστικά στην ενεργειακή ασφάλεια της Συρίας, ενώ παράλληλα θα λειτουργούσε υποστηρικτικά και για τη συνολική αναπτυξιακή πορεία της χώρας.

Η συνάντηση πραγματοποιήθηκε σε μια περίοδο αυξημένων εντάσεων στην ευρύτερη περιοχή, με τις δύο πλευρές να εκφράζουν ανησυχία για την κατάσταση και να υπογραμμίζουν την ανάγκη επίλυσης των περιφερειακών διαφορών μέσα από τη διπλωματία και όχι μέσα από την κλιμάκωση.

Από συριακής πλευράς, ο Αχμέντ αλ Σάρα ευχαρίστησε το Αζερμπαϊτζάν για τη στήριξη που παρέχει στη Συρία, επιβεβαιώνοντας το θετικό κλίμα στις σχέσεις των δύο χωρών.

Στην ίδια ανακοίνωση αναφέρεται επίσης ότι ο Ιλχάμ Αλίγιεφ απηύθυνε επίσημη πρόσκληση προς τον Σύρο πρόεδρο να επισκεφθεί το Αζερμπαϊτζάν, με τον αλ Σάρα να την αποδέχεται.

Η συγκεκριμένη επαφή δείχνει ότι το ενεργειακό πεδίο αναδεικνύεται σε βασικό εργαλείο επανατοποθέτησης συμμαχιών και διαμόρφωσης νέων αξόνων στην περιοχή, με την Τουρκία να εμφανίζεται ως κρίσιμος διάδρομος μεταφοράς και το Αζερμπαϊτζάν να επιδιώκει ενίσχυση του ρόλου του ως εξαγωγικής δύναμης.

Σημαντικό καμπανάκι για την Ευρώπη και την παγκόσμια οικονομία έκρουσε ο εκτελεστικός διευθυντής του Διεθνούς Οργανισμού Ενέργειας (IEA), Φατίχ Μπιρόλ, προειδοποιώντας ότι τα αποθέματα καυσίμων αεροσκαφών στην ευρωπαϊκή ήπειρο επαρκούν μόλις για περίπου έξι εβδομάδες, σε περίπτωση που συνεχιστούν οι διαταραχές στις ενεργειακές ροές λόγω της κρίσης με το Ιράν.

Σε συνέντευξή του στο Associated Press, ο Μπιρόλ περιέγραψε μια εξαιρετικά ανησυχητική εικόνα, κάνοντας λόγο για τη «μεγαλύτερη ενεργειακή κρίση που έχουμε αντιμετωπίσει ποτέ». Όπως εξήγησε, το πρόβλημα εδράζεται κυρίως στη διακοπή της ροής πετρελαίου, φυσικού αερίου και άλλων κρίσιμων ενεργειακών πόρων μέσω των Στενών του Ορμούζ, ενός από τα σημαντικότερα ενεργειακά περάσματα στον κόσμο.

Με χαρακτηριστικό τρόπο, επιχείρησε να αποδώσει τη σοβαρότητα της κατάστασης: «Στο παρελθόν υπήρχε ένα συγκρότημα που λεγόταν Dire Straits. Τώρα έχουμε ένα πραγματικά “επικίνδυνο στενό”», σημείωσε, τονίζοντας ότι όσο παρατείνεται η κρίση, τόσο εντείνονται οι αρνητικές επιπτώσεις για την παγκόσμια ανάπτυξη και τον πληθωρισμό.

Οι συνέπειες, σύμφωνα με τον ίδιο, είναι ήδη ορατές και αναμένεται να ενταθούν. Η αύξηση στις τιμές καυσίμων, φυσικού αερίου και ηλεκτρικής ενέργειας θεωρείται δεδομένη, με τον Μπιρόλ να επισημαίνει ότι η ενεργειακή πίεση θα μετακυλιστεί άμεσα στα νοικοκυριά και τις επιχειρήσεις.

Ιδιαίτερη έμφαση έδωσε στις επιπτώσεις που θα δεχθούν οι πιο ευάλωτες οικονομίες. Όπως ανέφερε, χώρες όπως η Ιαπωνία, η Νότια Κορέα, η Ινδία, η Κίνα, το Πακιστάν και το Μπαγκλαντές βρίσκονται στην πρώτη γραμμή της κρίσης, καθώς εξαρτώνται σε μεγάλο βαθμό από τις ενεργειακές ροές της περιοχής. «Οι χώρες που θα πληγούν περισσότερο δεν είναι απαραίτητα εκείνες που ακούγονται περισσότερο», υπογράμμισε, προσθέτοντας ότι το μεγαλύτερο βάρος θα το επωμιστούν αναπτυσσόμενες οικονομίες σε Ασία, Αφρική και Λατινική Αμερική.

Ωστόσο, η Ευρώπη δεν μένει εκτός κινδύνου. Ο επικεφαλής του IEA προειδοποίησε ότι, εάν η κατάσταση στο Ορμούζ δεν εξομαλυνθεί σύντομα, οι επιπτώσεις θα γίνουν άμεσα αισθητές και στην αεροπορική κίνηση. «Σύντομα θα ακούμε ειδήσεις για ακυρώσεις πτήσεων από πόλη Α προς πόλη Β λόγω έλλειψης καυσίμων αεροσκαφών», ανέφερε χαρακτηριστικά, σκιαγραφώντας ένα σενάριο που μέχρι πρόσφατα έμοιαζε ακραίο.

Παράλληλα, ο Μπιρόλ εξέφρασε έντονη ανησυχία για την πρακτική που φέρεται να εφαρμόζει το Ιράν, επιτρέποντας τη διέλευση πλοίων από το Στενό του Ορμούζ με αντάλλαγμα την καταβολή «διοδίων». Όπως υποστήριξε, μια τέτοια εξέλιξη θα μπορούσε να δημιουργήσει επικίνδυνο προηγούμενο για άλλες στρατηγικής σημασίας θαλάσσιες οδούς, όπως το Στενό της Μαλάκα στην Ασία.

«Αν αλλάξει το καθεστώς μία φορά, θα είναι δύσκολο να επανέλθουμε», προειδοποίησε, τονίζοντας ότι η καθιέρωση ενός τέτοιου μοντέλου θα μπορούσε να μεταβάλει τον τρόπο λειτουργίας της παγκόσμιας ναυσιπλοΐας και των ενεργειακών ροών.

Καταλήγοντας, ο επικεφαλής του IEA υπογράμμισε την ανάγκη για άμεση αποκατάσταση της ομαλότητας στις διεθνείς ενεργειακές διαδρομές. «Θα ήθελα να δω το πετρέλαιο να ρέει χωρίς προϋποθέσεις από το σημείο Α στο σημείο Β», δήλωσε, περιγράφοντας ουσιαστικά το ζητούμενο για την αποφυγή μιας κρίσης με βαθιές και μακροχρόνιες επιπτώσεις στην παγκόσμια οικονομία.