Διεθνή
Πως να σταματήσουμε την ανασύσταση μίας νέας Οθωμανικής Αυτοκρατορίας
Gevorg Mirzayan
Τα γεγονότα στο Ναγκόρνο Καραμπάχ έχουν αποτελούν ένα από τα πολλά παραδείγματα της επιθετικής εξωτερικής πολιτικής της Τουρκίας τα τελευταία χρόνια. Ο Πρόεδρος Ερντογάν καθιστά σαφές ότι αγαπά συγκεκριμένα σχέδια για τη δραματική αύξηση της πολιτικής επιρροής της χώρας του – ίσως και της διεύρυνσης των Τουρκικών εδαφών. Τι μπορεί να εμποδίσει την εφαρμογή αυτών των σχεδίων;
Όλοι θυμούνται τη σκηνή από τις “12 καρέκλες”, όταν “ο Ostap τις κουβαλούσε, ένιωσε ένα κύμα νέων ιδεών και δυνάμεων του σκακιού”, μετά τους πόνους είπε στους κατοίκους του Vasyukov για τις προοπτικές μετατροπής του σε Νέο Βασγιούκι. “Και εκεί, ποιος ξέρει, ίσως σε οκτώ χρόνια ο Βασγιούκι θα φιλοξενήσει το πρώτο διαπλανητικό τουρνουά σκακιού στην ιστορία του σύμπαντος”, δήλωσε ο γιος Τούρκου πολίτη στους αναισθητοποιημένους Βασιουκίτες.
Ο σημερινός Τούρκος πολίτης – ο Τούρκος Πρόεδρος Ρετζέπ Ερντογάν – μπορεί επίσης να χαρακτηριστεί μεγάλος μηχανικός της εξωτερικής πολιτικής. Εξάλλου, λέει στον λαό της Τουρκίας – ένα περιφερειακό κράτος του οποίου οι πόροι είναι πολύ περιορισμένοι – ιστορίες για το πώς να ένα αδύναμο κράτος μπορεί να παίξει ρόλο παγκόσμιου ηγέτη μέσω του Ισλάμ, των όπλων της πολιτικής του κληρονομιάς αλλά και με την βοήθεια της ιστορίας του.
Σε όλα τα μέτωπα
Η μορφή αυτού του μεγαλείου είναι γνωστή. Η ελάχιστη επιδίωξη του προγράμματος θέτει την Τουρκία στην μετατροπή ενός ηγετικού κράτους, ή μάλλον, σε κυρίαρχο του “τουρκικού κόσμου” που έχει εδραιώσει. Ένα τεράστιο έδαφος, συμπεριλαμβανομένου του Καυκάσου, της Κεντρικής Ασίας, μέρος της Ρωσικής Ομοσπονδίας (Κριμαία, Βόρειος Καύκασος, περιοχή Βόλγα, Σιβηρία). Το βέλτιστο πρόγραμμα είναι να προστεθεί στον τουρκικό κόσμο ο χώρος της πρώην Οθωμανικής Αυτοκρατορίας, δηλαδή η Μέση Ανατολή και η Βόρεια Αφρική. Το μέγιστο πρόγραμμα του Ερντογάν (και ακόμη και οι φιλοδοξίες του έχουν ένα όριο) τον θέλει να δημιουργεί ένα χαλιφάτο του 21ου αιώνα – ο ηγέτης ολόκληρου του μουσουλμανικού κόσμου.
Την ίδια στιγμή, η διαφορά μεταξύ του Ρετζέπ Ερντογάν και του Οσταπ Μπέντερ είναι ότι ο Τούρκος πρόεδρος είναι ένας πραγματικός μεγάλος πολιτικός. Και δεν μιλά μόνο για το μεγαλείο της Τουρκίας, αλλά ακολουθεί τον δρόμο της επίτευξής του, δεν διστάζει να χρησιμοποιήσει βία για να θέσει τον χώρο κάποιου άλλου κράτους ως δικό του. Αρκεί να δούμε τον χάρτη και να δούμε ότι το τουρκικό ίχνος είναι ορατό σε όλες τις συγκρούσεις από το Μαρόκο έως την Κιργιζία και από τη Γεωργία στη Σομαλία. Για να εργαστεί εκεί, ο Ερντογάν χρησιμοποιεί ένα ευρύ φάσμα διαφορετικών μεθόδων: στρατιωτικές, ιδεολογικές, οικονομικές, πολιτικές, ακόμη και τρομοκρατικές.
Έτσι, η Άγκυρα χρησιμοποιεί τη σύγκρουση του Ναγκόρνο-Καραμπάχ για να βγάλει όλες τις ξένες δυνάμεις από τον Καύκασο. Πρώτον, αφαιρέστε τις δυτικές χώρες στο πρόσωπο της Γαλλίας και των Ηνωμένων Πολιτειών (για τις οποίες ο Ερντογάν προτείνει στη Ρωσία να αντιμετωπίσει τα αρμενικά-αζερικάν ζητήματα σχετικά με την αρχή του τρόπου με τον οποίο η Μόσχα και η Άγκυρα διευθετούν την κατάσταση στην Ιντλίμπ), και στη συνέχεια διώξτε τη Ρωσία και το Ιράν από την περιοχή.
Μέρος της Συρίας εξακολουθεί να βρίσκεται υπό τουρκική κατοχή – και είναι γενικά ασαφές πώς και υπό ποιες συνθήκες οι Τούρκοι θα εγκαταλείψουν την περιοχή. Αλλά η Άγκυρα έχει λίγα συριακά εδάφη- η Τουρκία συμπιέζει τα χωρικά ύδατα της Ελλάδας και ακόμη και καταπατά το καθεστώς των ελληνικών νησιών. Όχι για χάρη της γης, αλλά για να ελέγξει ολόκληρη την Ανατολική Μεσόγειο και να την αποκόψει από τη Δύση με τη βοήθεια της Λιβύης (με την οποία υπάρχει συμφωνία για τη διαίρεση των υδάτινων περιοχών).
Στην ίδια τη Λιβύη, η Τουρκία της επιβάλλει ένα υποτελές καθεστώς, θεωρώντας τη χώρα αυτή πηγή υδρογονανθράκων και πύλη για τους Αφρικανούς μετανάστες προς την Ευρώπη (η οποία μπορεί να ανοίξει ή να κλείσει κατόπιν αιτήματος της Άγκυρας). Η Τουρκία διεισδύει επίσης σε άλλες χώρες της Δυτικής Αφρικής (κυρίως μουσουλμανικές), από όπου εκτοπίζει τη Γαλλία και ακόμη και την πανταχού παρούσα Κίνα. Στην άλλη πλευρά της Μαύρης Ηπείρου – στη Σομαλία, που βρίσκεται δίπλα στις σημαντικότερες εμπορικές οδούς πετρελαίου – υπάρχει μια τουρκική στρατιωτική βάση.
Ο τουρκικός στρατός είναι επίσης παρών στο Κατάρ, θέτοντας απειλή για τη Σαουδική Αραβία και προστατεύοντας τα τουρκικά συμφέροντα στον Περσικό Κόλπο. Και η υποστήριξη της Χαμάς και άλλων ισλαμικών τρομοκρατικών οργανώσεων όχι μόνο απειλεί την ασφάλεια του Ισραήλ, αλλά κερδίζει επίσης τη συμπάθεια του αραβικού δρόμου για την Τουρκία.
Τέλος, η Τουρκία εγκαθίσταται στην Κεντρική Ασία. Μέσω επενδύσεων, τηλεοπτικών εκπομπών (προώθηση τουρκικών νοημάτων και πολιτιστικών εικόνων) και ισλαμιστών, που καταπονούν σοβαρά την Κίνα και την Ρωσία.
Ο Εφιάλτης των συνασπισμών;
Οι θεωρητικοί των διεθνών σχέσεων μπορεί να πιστεύουν ότι ο Ρετζέπ Ερντογάν κάνει δύο σοβαρά λάθη στην πολιτική του τζιχάντ υπό την οποία ηγείται.
Πρώτον, αγωνίζεται σε πολλά μέτωπα ταυτόχρονα, σκορπίζοντας τους περιορισμένους πόρους της χώρας του.
Δεύτερον, κάνει πάρα πολλούς εχθρούς. Και δεν μιλάμε για μικρά κράτη όπως η Αρμενία, η Κύπρος ή η Ελλάδα, των οποίων η γνώμη μπορεί να αγνοηθεί. Ο Ερντογάν έχει στρέψει εναντίον του περιφερειακούς ηγέτες (Αίγυπτος, Σαουδική Αραβία, Ιράν), καθώς και μεγάλες δυνάμεις όπως η Ρωσία, οι Ηνωμένες Πολιτείες, η Γαλλία και η ”μικρή” Κίνα. Ως αποτέλεσμα, μπροστά στον μεγάλο συνδυασμό του 21ου αιώνα, μπορεί να υλοποιηθεί ένα σενάριο, το οποίο ο μεγάλος ”συνδυαστής” του 19ου αιώνα, καγκελάριος της Γερμανικής Αυτοκρατορίας Ότο φον Μπίσμαρκ, αποκάλεσε «εφιάλτη των συνασπισμών».
Οι επαγγελματίες θα αντιταχθούν στους θεωρητικούς. Θα δείξουν ότι ναι, υπάρχουν θύλακες αντίστασης. Οι Γάλλοι στέλνουν στρατεύματα για να βοηθήσουν την Ελλάδα, η Σαουδική Αραβία επιβάλλει εμπάργκο σε τουρκικά αγαθά. Ωστόσο, αυτές οι εστίες δεν ενώνονται, και δεν προκύπτει “εφιάλτης συνασπισμού”. Ίσως επειδή ο Ερντογάν δεν αντιτίθεται από τους Μπίσμαρκ. Οι ελίτ των περισσότερων κρατών, οι πολιτικές των οποίων αντιτίθενται από τον Ερντογάν, είναι τόσο χαμηλής ποιότητας που δεν είναι καν σε θέση να συνειδητοποιήσουν τον πλήρη κίνδυνο της τουρκικής απειλής.
Η Τουρκία επιτίθεται στην Ελλάδα – και η Γερμανία θέλει να διαπραγματευτεί μαζί της. Το Παρίσι ταιριάζει με την Αθήνα – αλλά αντί να δημιουργήσει ένα κοινό αντιτουρκικό μέτωπο με τη Μόσχα, καλεί ολόκληρη την Ευρώπη να υιοθετήσει αντιρωσικές κυρώσεις για την ψεύτικη υπόθεση Ναβάλνι. Και οι Αμερικανοί υποστηρίζουν τις ενέργειες του Ερντογάν κατά της Ρωσίας, της Κίνας και της Ευρώπης – και δεν καταλαβαίνουν ότι η εδραίωση του ισλαμικού κόσμου υπό τουρκική κυριαρχία θα μπορούσε να οδηγήσει στην απέλαση των Αμερικανών από τη Μέση Ανατολή, την Κεντρική Ασία, τη Βόρεια Αφρική.
Δεν προκαλεί έκπληξη το γεγονός ότι οι ελίτ όλων αυτών των χωρών ενδίδουν στην τουρκική αναίδεια, την επιθετικότητα και το παιχνίδι του διπλωματικού πόκερ (όταν η Τουρκία αυξάνει απότομα το διακύβευμα και τη ζέστη της υστερίας, αναγκάζοντας τον αντίπαλο να πάει πάσο).
Σπίτι των καρτών
Αποδεικνύεται ότι κανείς δεν μπορεί να σταματήσει τον Ερντογάν; Ο ίδιος ο Τούρκος ηγέτης είναι σίγουρος γι’ αυτό, αλλά κάνει λάθος. Ναι, οι ελίτ των περισσότερων χωρών δεν είναι αετοί εξωτερικής πολιτικής, αλλά κάνουν τους μεγάλους γύπες. Μπορούν να ταπεινωθούν μπροστά στον ανατολικό δικτάτορα, τον ίδιο Καντάφι, ο οποίος έριξε μια σκηνή κοντά στο Μέγαρο των Ηλυσίων στο Παρίσι. Αλλά όταν αυτός ο δικτάτορας βρίσκεται σε μια δύσκολη κατάσταση, απλά παρασύρεται και ροκανίζεται.
Επίσης ροκανίζουν τον Ερντογάν. Εξάλλου, ολόκληρη η στρατηγική του τουρκικού Akela, ο οποίος έχει εμπιστοσύνη στη δική του δύναμη και συμπεριφέρεται κάθε φορά όλο και πιο επιθετικά και επικίνδυνα, μπορεί να καταρρεύσει μετά την πρώτη γκάφα.
Αυτή η γκάφα μπορεί να αποδειχθεί καταστροφική για τον τουρκικό λαό και να αποδείξει σε ολόκληρο τον κόσμο (καθώς και στον τουρκικό πληθυσμό, που ανέχεται τον Ερντογάν, μεταξύ άλλων λόγω των νικών του), τα εξαιρετικά μέτρια όρια των τουρκικών δυνατοτήτων.
Μπορούμε επίσης να μιλήσουμε για την επίθεση μιας μεγάλης δύναμης – για παράδειγμα, της Ρωσίας, η οποία αποφασίζει να χρησιμοποιήσει όπλα υψηλής ακρίβειας για να ακυρώσει τους Τούρκους “bashibuzuks” (Σύριους μισθοφόρους τρομοκράτες), που έχουν περιχαρακωθεί στο Αζερμπαϊτζάν και απειλούν τον Ρωσικό Βόρειο Καύκασο. Η ενισχυμένη περιφερειακή δύναμη – το ίδιο Ισραήλ, το οποίο δεν έχει συνηθίσει να στέκεται σε τελετή με τους χορηγούς της τρομοκρατίας – μπορεί επίσης να χτυπήσει. Τέλος, μια μικρή χώρα μπορεί επίσης να απαντήσει, την οποία ο Ερντογάν θα οδηγήσει σε μια γωνία με την ακατανίκητη επιθετικότητά του.
Και μόλις ο Ερντογάν δεν απαντήσει (και μια μπλόφα είναι καλή μόνο όσο τα λόγια δεν μετατρέπονται σε πράξεις) και υποχωρήσεις, γύπες θα του επιτεθούν αμέσως από όλες τις πλευρές – για να τελειώσουν το ροκάνισμα.
Ως αποτέλεσμα, ολόκληρο το σπίτι των καρτών της πολιτικής του Ερντογάν θα καταρρεύσει, και κινδυνεύει να επαναλάβει μια άλλη διάσημη σκηνή από τις “Δώδεκα Καρέκλες”. “Ήταν ένα φεγγαρόφωτο βράδυ. Ο Ostap έτρεξε κατά μήκος του ασημένιου δρόμου ελαφρά, σαν άγγελος, σπρώχνοντας μακριά την αμαρτωλή γη. Ενόψει της αποτυχημένης μεταμόρφωσης του Vasyukov στο κέντρο του σύμπαντος, έπρεπε να φύγουν όχι ανάμεσα στα παλάτια, αλλά ανάμεσα σε σπίτια με εξωτερικά παραθυρόφυλλα. Ερασιτέχνες του σκακιού έτρεξαν από πίσω. “
Μετάφραση Χωριανόπουλος Άγγελος
πηγή: www.vz.ru
Διεθνή
Ο πρώην επικεφαλής της γερμανικής υπηρεσίας πληροφοριών August Hanning ύποπτος για κατασκοπεία υπέρ του Αζερμπαϊτζάν – Der Spiegel
Η ομοσπονδιακή εισαγγελία ανακοίνωσε τις κατηγορίες σε βάρος του, χωρίς να διευκρινίσει ποιες ξένες χώρες ή υπηρεσίες φέρονται να εμπλέκονται.
Από την εφημερίδα Αζάτ Ορ
Ο πρώην επικεφαλής της γερμανικής Ομοσπονδιακής Υπηρεσίας Πληροφοριών (BND), August Hanning, συνελήφθη την Τρίτη, αντιμετωπίζοντας κατηγορίες για κατασκοπεία, εσχάτη προδοσία και συνεργασία με ξένες υπηρεσίες πληροφοριών, σύμφωνα με το AFP.
Ο Hanning ηγήθηκε της BND από το 1998 έως το 2005. Η ομοσπονδιακή εισαγγελία ανακοίνωσε τις κατηγορίες σε βάρος του, χωρίς να διευκρινίσει ποιες ξένες χώρες ή υπηρεσίες φέρονται να εμπλέκονται. Ωστόσο, σύμφωνα με δημοσίευμα του γερμανικού περιοδικού Der Spiegel, το οποίο επικαλείται ανώνυμες πηγές, ο Hanning είχε επαφές με στέλεχος των υπηρεσιών πληροφοριών του Αζερμπαϊτζάν.
Μαζί του συνελήφθη ο πρώην διευθυντής του γραφείου του, Manfred D., ο οποίος παρέμεινε στην υπηρεσία πληροφοριών έως τον Μάρτιο του 2026. Κατηγορείται ότι, κατά την εργασία του για τους διαδόχους του Hanning, απέκτησε απόρρητες πληροφορίες και τις παρέδωσε στον πρώην προϊστάμενό του έναντι αμοιβής.
Μετά την αποχώρησή του από την BND, ο Hanning δραστηριοποιήθηκε ως σύμβουλος στον ιδιωτικό τομέα. Σύμφωνα με τις εισαγγελικές αρχές, η δραστηριότητά του φέρεται να περιλάμβανε την προετοιμασία ενημερωτικού φακέλου για λογαριασμό ξένης υπηρεσίας πληροφοριών, καθώς και τη διαβίβαση πληροφοριών σε πράκτορα άλλης ξένης υπηρεσίας.
Όπως αναφέρει το Der Spiegel, ο συγκεκριμένος φάκελος είχε συνταχθεί για πράκτορα των υπηρεσιών πληροφοριών του Αζερμπαϊτζάν. Οι κατηγορίες δεν συνιστούν απόδειξη ενοχής, ενώ η εσχάτη προδοσία στη Γερμανία μπορεί να επισύρει ποινή ισόβιας κάθειρξης.
Η υπόθεση έρχεται στο προσκήνιο λίγες εβδομάδες μετά την έγκριση από τη γερμανική κυβέρνηση ευρείας μεταρρύθμισης των υπηρεσιών πληροφοριών, η οποία προβλέπει την ενίσχυση των αρμοδιοτήτων τους, μεταξύ άλλων και για τη διεξαγωγή μυστικών επιχειρήσεων.
GEOPOLITICO
Τραμπ: Καμία επίθεση στο Ιράν πριν από τις εκλογές – Το μεγάλο παζάρι για τα Στενά του Ορμούζ
Νέο διπλωματικό παράθυρο ανοίγει στις σχέσεις Ηνωμένων Πολιτειών–Ιράν, μετά τη δήλωση του Ντόναλντ Τραμπ ότι η Ουάσιγκτον δεν πρόκειται να πραγματοποιήσει νέα στρατιωτική επίθεση πριν από τις ενδιάμεσες αμερικανικές εκλογές της 3ης Νοεμβρίου. Ο Αμερικανός πρόεδρος κάνει λόγο για παραγωγικές συνομιλίες με την Τεχεράνη, ενώ η ασφαλής επαναλειτουργία των Στενών του Ορμούζ βρίσκεται στο επίκεντρο των διαπραγματεύσεων. Την ίδια στιγμή, οι ΗΠΑ αυξάνουν την οικονομική πίεση με νέες κυρώσεις στον ιρανικό σκιώδη στόλο.
Σημαντική μεταβολή στον χρονικό ορίζοντα της αμερικανικής στρατιωτικής πολιτικής απέναντι στο Ιράν σηματοδοτούν οι τελευταίες δηλώσεις του προέδρου των Ηνωμένων Πολιτειών Ντόναλντ Τραμπ.
Σύμφωνα με το Reuters, στις 8 Οκτωβρίου 2026, ο Αμερικανός πρόεδρος ανακοίνωσε ότι δεν προτίθεται να διατάξει νέες στρατιωτικές επιθέσεις εναντίον του Ιράν πριν από τις ενδιάμεσες εκλογές για το Κογκρέσο, που είναι προγραμματισμένες για τις 3 Νοεμβρίου.
Παράλληλα, ανέφερε ότι βρίσκονται σε εξέλιξη παραγωγικές διαπραγματεύσεις μεταξύ Ουάσιγκτον και Τεχεράνης, παρά τις σημαντικές διαφωνίες που εξακολουθούν να χωρίζουν τις δύο πλευρές.
Στο επίκεντρο τα Στενά του Ορμούζ
Ένα από τα σημαντικότερα αντικείμενα των συνομιλιών αποτελεί η αποκατάσταση της ασφαλούς ναυσιπλοΐας στα Στενά του Ορμούζ.
Η συγκεκριμένη θαλάσσια αρτηρία συνδέει τον Περσικό Κόλπο με τις διεθνείς αγορές και διαδραματίζει καθοριστικό ρόλο στη μεταφορά πετρελαίου και υγροποιημένου φυσικού αερίου.
Οι διαταραχές στη ναυσιπλοΐα έχουν προκαλέσει αυξημένη αβεβαιότητα στην παγκόσμια ενεργειακή αγορά, επηρεάζοντας τις τιμές των καυσίμων και το κόστος μεταφορών.
Οι δύο πλευρές έχουν ανταλλάξει προτάσεις για τον περιορισμό της έντασης και την επαναλειτουργία της κρίσιμης θαλάσσιας διαδρομής.
Ωστόσο, σύμφωνα με το Reuters, ο Τραμπ απέρριψε την τελευταία ιρανική πρόταση, στοιχείο που καταδεικνύει ότι οι συνομιλίες δεν έχουν ακόμη οδηγήσει σε ουσιαστική συμφωνία.
Το πυρηνικό πρόγραμμα παραμένει αγκάθι
Πέρα από το ζήτημα της ναυσιπλοΐας, σοβαρές διαφορές καταγράφονται και γύρω από το ιρανικό πυρηνικό πρόγραμμα.
Η Τεχεράνη επιμένει στο δικαίωμά της να συνεχίσει τον εμπλουτισμό ουρανίου και να διατηρήσει πυρηνικό υλικό, ενώ η αμερικανική πλευρά ζητεί ουσιαστικούς περιορισμούς.
Οι διαφωνίες αυτές δυσχεραίνουν τη διαμόρφωση μιας ευρύτερης συμφωνίας ασφάλειας.
Η Ουάσιγκτον αντιμετωπίζει το ιρανικό πυρηνικό πρόγραμμα ως σημαντική απειλή, ενώ το Ιράν απορρίπτει τις κατηγορίες ότι επιδιώκει να αποκτήσει πυρηνικά όπλα.
Η επίτευξη συμφωνίας προϋποθέτει επομένως διευθετήσεις τόσο στο ζήτημα των πυρηνικών δραστηριοτήτων όσο και στο πλαίσιο των περιφερειακών εγγυήσεων ασφαλείας.
Νέες κυρώσεις σε 17 πλοία του σκιώδους στόλου
Παρά τις διπλωματικές επαφές, η αμερικανική κυβέρνηση εντείνει την οικονομική πίεση στην Τεχεράνη.
Στις 8 Οκτωβρίου, το αμερικανικό υπουργείο Οικονομικών ανακοίνωσε νέες κυρώσεις εναντίον δικτύων μεταφοράς ιρανικού πετρελαίου και πετροχημικών προϊόντων.
Στο πακέτο περιλαμβάνονται 17 πλοία που οι αμερικανικές αρχές συνδέουν με τη λειτουργία του λεγόμενου σκιώδους στόλου του Ιράν.
Στόχος των κυρώσεων είναι ο περιορισμός των οικονομικών πόρων που, σύμφωνα με την Ουάσιγκτον, χρησιμοποιούνται για τη χρηματοδότηση στρατιωτικών δραστηριοτήτων, πυραυλικών προγραμμάτων και οργανισμών που συνδέονται με τους Φρουρούς της Επανάστασης.
Η ταυτόχρονη χρήση διπλωματίας και κυρώσεων αναδεικνύει τη διττή αμερικανική προσέγγιση: αναζήτηση συμφωνίας από τη μία πλευρά, διατήρηση ισχυρών μοχλών πίεσης από την άλλη.
Το πετρέλαιο αντιδρά στις δηλώσεις Τραμπ
Οι αναφορές του Αμερικανού προέδρου σε διαπραγματεύσεις και αποφυγή νέας στρατιωτικής δράσης συνέβαλαν στη μείωση των τιμών του πετρελαίου κατά την πρωινή συνεδρίαση της 9ης Οκτωβρίου.
Σύμφωνα με το Reuters, το Brent υποχώρησε κοντά στα 103 δολάρια το βαρέλι, καθώς οι αγορές αξιολόγησαν θετικά το ενδεχόμενο περιορισμού της στρατιωτικής έντασης.
Η αποκλιμάκωση, ωστόσο, παραμένει εύθραυστη. Οι πολεμικές επιχειρήσεις στην Υεμένη, η αστάθεια στον Περσικό Κόλπο και οι κίνδυνοι για τις ενεργειακές εγκαταστάσεις εξακολουθούν να δημιουργούν σοβαρές πιέσεις.
Η εσωτερική πολιτική διάσταση στις ΗΠΑ
Η ανακοίνωση Τραμπ πραγματοποιείται λιγότερο από έναν μήνα πριν από τις ενδιάμεσες αμερικανικές εκλογές.
Η αύξηση των τιμών της ενέργειας και το οικονομικό κόστος της αντιπαράθεσης με το Ιράν έχουν καταστεί σημαντικά ζητήματα στην εσωτερική πολιτική συζήτηση.
Σύμφωνα με δημοσκόπηση Reuters/Ipsos που επικαλείται το πρακτορείο, το 60% των ερωτηθέντων αποδοκιμάζει τον χειρισμό της κατάστασης από τον Τραμπ.
Η χρονική σύμπτωση της διπλωματικής πρωτοβουλίας με την εκλογική περίοδο προσδίδει πρόσθετη πολιτική διάσταση στις εξελίξεις, χωρίς να αρκεί για να τεκμηριώσει ότι η συγκεκριμένη απόφαση υπαγορεύτηκε αποκλειστικά από εκλογικούς υπολογισμούς.
Η Μέση Ανατολή σε κρίσιμο σταυροδρόμι
Η πιθανότητα περιορισμού της αμερικανοϊρανικής αντιπαράθεσης θα μπορούσε να επηρεάσει σημαντικά τις ευρύτερες γεωπολιτικές ισορροπίες.
Μια συμφωνία για τα Στενά του Ορμούζ θα συνέβαλλε στη βελτίωση της ασφάλειας των ενεργειακών μεταφορών, ενώ ενδεχόμενη αποτυχία των συνομιλιών θα διατηρούσε τον κίνδυνο νέας κλιμάκωσης.
Το ερώτημα είναι εάν το χρονικό περιθώριο που δημιουργεί η αμερικανική απόφαση θα αξιοποιηθεί για ουσιαστικές διαπραγματεύσεις ή εάν η σύγκρουση θα εισέλθει σε νέα φάση μετά τις εκλογές.
Η αποφυγή άμεσης στρατιωτικής δράσης δεν ισοδυναμεί με ειρηνευτική συμφωνία. Το κρίσιμο στοιχείο θα είναι η επίτευξη συγκεκριμένων δεσμεύσεων για τη ναυσιπλοΐα, το πυρηνικό πρόγραμμα και την περιφερειακή ασφάλεια.
Αναλύσεις
Financial Times: Ενεργοποιείται η αμυντική συμμαχία Τουρκίας–Πακιστάν–Σαουδικής Αραβίας! Ο πόλεμος στην Υεμένη αλλάζει τις ισορροπίες
Σε φάση επιχειρησιακής ενεργοποίησης περνά η τριμερής αμυντική συμφωνία Τουρκίας, Πακιστάν και Σαουδικής Αραβίας, σύμφωνα με τους Financial Times. Η κλιμάκωση των επιθέσεων των Χούθι κατά σαουδαραβικών στόχων κινητοποιεί τον νέο μηχανισμό συλλογικής άμυνας, με την Άγκυρα να εξετάζει συνδρομή σε αεράμυνα και ηλεκτρονικό πόλεμο. Ο Χακάν Φιντάν αποκλείει, προς το παρόν, την τουρκική συμμετοχή σε επιθετικές στρατιωτικές επιχειρήσεις στην Υεμένη.
Νέα δεδομένα στην αρχιτεκτονική ασφαλείας της Μέσης Ανατολής δημιουργεί η ενεργοποίηση της αμυντικής συμφωνίας που συνδέει την Τουρκία, το Πακιστάν και τη Σαουδική Αραβία.
Σύμφωνα με δημοσίευμα των Financial Times της 7ης Οκτωβρίου 2026, οι τρεις χώρες ενεργοποίησαν για πρώτη φορά τον μηχανισμό αμοιβαίας άμυνας που συμφωνήθηκε τον Αύγουστο, μετά την κλιμάκωση των επιθέσεων εναντίον σαουδαραβικών στόχων.
Η συμφωνία, γνωστή ως Mecca Joint Defence Agreement, προβλέπει ότι επίθεση εναντίον ενός εκ των συμμετεχόντων μπορεί να αντιμετωπιστεί ως επίθεση εναντίον όλων.
Η διατύπωση αυτή παραπέμπει στη λογική της συλλογικής άμυνας που εφαρμόζει το ΝΑΤΟ, χωρίς όμως να σημαίνει ότι ο νέος μηχανισμός διαθέτει την ίδια οργανωτική δομή και τις ίδιες επιχειρησιακές δυνατότητες.
Η Σαουδική Αραβία ζητά ενίσχυση της άμυνάς της
Οι επιθέσεις των Χούθι κατά αεροδρομίων, στρατιωτικών εγκαταστάσεων και άλλων υποδομών της Σαουδικής Αραβίας έχουν αυξήσει την ανάγκη προστασίας κρίσιμων στόχων.
Το Ριάντ επιχειρεί να περιορίσει την απειλή των πυραύλων και των μη επανδρωμένων αεροσκαφών, διατηρώντας παράλληλα την υποστήριξή του στις δυνάμεις της διεθνώς αναγνωρισμένης κυβέρνησης της Υεμένης.
Η νέα τριμερής συμφωνία προσφέρει στη Σαουδική Αραβία ένα πρόσθετο πλαίσιο στρατιωτικής συνεργασίας, πέρα από τις παραδοσιακές αμυντικές σχέσεις της με τις Ηνωμένες Πολιτείες και άλλες δυτικές χώρες.
Φιντάν: Αμυντική υποστήριξη, όχι επιθετικές επιχειρήσεις
Ο Τούρκος υπουργός Εξωτερικών Χακάν Φιντάν διευκρίνισε, σύμφωνα με το Reuters, ότι η Άγκυρα εξετάζει τρόπους συνδρομής στην άμυνα της Σαουδικής Αραβίας, αλλά δεν σχεδιάζει συμμετοχή τουρκικών στρατευμάτων σε επιθετικές επιχειρήσεις εναντίον των Χούθι.
Η πιθανή τουρκική συμβολή επικεντρώνεται σε τεχνική υποστήριξη, συστήματα αεράμυνας και δυνατότητες ηλεκτρονικού πολέμου.
Παράλληλα, εξετάζεται συνεργασία για την ασφάλεια της ναυσιπλοΐας στην Ερυθρά Θάλασσα, η οποία έχει αποκτήσει ιδιαίτερη σημασία λόγω των επιθέσεων σε εμπορικά πλοία και της έντασης γύρω από τα Στενά Μπαμπ ελ Μαντέμπ.
Σημειώνεται ότι η πλήρης κοινοβουλευτική επικύρωση της συμφωνίας από την Τουρκία παραμένει σε εκκρεμότητα. Συνεπώς, πρέπει να διακρίνεται η πολιτική ενεργοποίηση του μηχανισμού από την πραγματική ανάπτυξη στρατιωτικών δυνάμεων.
Ο στρατιωτικός ρόλος του Πακιστάν
Το Πακιστάν διαθέτει μακροχρόνιους δεσμούς στρατιωτικής συνεργασίας με τη Σαουδική Αραβία και σημαντικές δυνατότητες σε προσωπικό, αεροπορικά μέσα και στρατιωτική εκπαίδευση.
Η συμμετοχή του στη νέα τριμερή συμφωνία προσδίδει πρόσθετο βάρος στον μηχανισμό ασφαλείας που επιδιώκει να αναπτύξει το Ριάντ.
Οι Financial Times αναφέρουν ότι το Ισλαμαμπάν είχε ήδη αναπτύξει αεροπορικά μέσα στη Σαουδική Αραβία τον Απρίλιο, αλλά οι πλήρεις επιχειρησιακές λεπτομέρειες της τρέχουσας συνδρομής δεν έχουν δημοσιοποιηθεί.
Επομένως, οι αναφορές περί άμεσης πακιστανικής συμμετοχής σε συγκεκριμένους βομβαρδισμούς της Υεμένης δεν πρέπει να θεωρούνται επιβεβαιωμένες χωρίς πρόσθετα στοιχεία.
Η Τουρκία επιδιώκει μεγαλύτερο ρόλο στον Κόλπο
Η συμμετοχή της Άγκυρας στον τριμερή μηχανισμό αντανακλά την προσπάθειά της να ενισχύσει την παρουσία της στις δομές ασφαλείας του Κόλπου.
Η Τουρκία διαθέτει σημαντική αμυντική βιομηχανία, εμπειρία στην ανάπτυξη μη επανδρωμένων συστημάτων και τεχνογνωσία στον ηλεκτρονικό πόλεμο.
Για τη Σαουδική Αραβία, αυτές οι δυνατότητες μπορούν να αποτελέσουν χρήσιμη συμπληρωματική υποστήριξη στην αντιμετώπιση πυραυλικών επιθέσεων και επιθέσεων με drones.
Παράλληλα, η συνεργασία με το Πακιστάν διευρύνει το γεωγραφικό αποτύπωμα του νέου αμυντικού σχήματος, συνδέοντας τη Μέση Ανατολή με τη Νότια Ασία.
Νέα περιφερειακή εξίσωση
Η ενεργοποίηση της συμφωνίας συνιστά αξιοσημείωτη εξέλιξη, καθώς τρεις μεγάλες περιφερειακές δυνάμεις επιχειρούν να αναπτύξουν έναν κοινό μηχανισμό αντιμετώπισης απειλών.
Το εγχείρημα, ωστόσο, βρίσκεται ακόμη σε πρώιμο στάδιο.
Η πραγματική αποτελεσματικότητά του θα κριθεί από τον επιχειρησιακό συντονισμό, τις δυνατότητες ταχείας ανάπτυξης μέσων, την πολιτική βούληση των συμμετεχόντων και την ικανότητα αποτροπής νέων επιθέσεων.
Η εξέλιξη παρουσιάζει ενδιαφέρον και για την Ελλάδα, καθώς η ενίσχυση του στρατιωτικού αποτυπώματος της Τουρκίας στον Κόλπο μπορεί να επηρεάσει τις ευρύτερες περιφερειακές συνεργασίες και τις ισορροπίες στην Ανατολική Μεσόγειο.
-
Αναλύσεις3 εβδομάδες πρινΤο τελεσίγραφο Καλίν την ώρα που η Τουρκία προετοιμάζεται για πόλεμο!
-
Άμυνα3 μήνες πρινΡωσσικό ΜΜΕ: Ελληνικό «μπλόκο» στην απαίτηση για Patriot – Πώς γνωρίζει το Κίεβο απόρρητα στοιχεία για τους πυραύλους μας;
-
ΑΝΑΡΤΗΣΕΙΣ ΜΕ ΣΗΜΑΣΙΑ2 μήνες πρινΠακιστανός με καναδική υπηκοότητα ο υπαίτιος της πυρκαγιάς στον Έβρο! Πιθανόν να μετέφερε μετανάστες
-
GEOPOLITICO1 μήνα πρινΤο διέρρευσε ο Παπαχελάς! Έφεραν τον Καλίν στο Μαξίμου – Τί συζήτησε με τον Μητσοτάκη;
-
Αναλύσεις1 μήνα πρινΚαραγκιούλ: «Αν Ελλάδα, Κύπρος και Ισραήλ επιτεθούν στην Τουρκία, ο χάρτης του Αιγαίου θα αλλάξει»
-
ΑΝΑΡΤΗΣΕΙΣ ΜΕ ΣΗΜΑΣΙΑ2 μήνες πρινΞέσπασμα της μητέρας της Μυρτούς για την υπόθεση Τζαβέντ Ασλάμ: «Δεν ξεχνώ ποτέ» – «Δήμαρχος των Πακιστανών ο Δούκας»
-
GEOPOLITICO3 εβδομάδες πρινΤί λέει Τούρκος δημοσιογράφος για Σάββα Καλεντερίδη; «Έκανε πολύ καλά τη δουλειά του για τη χώρα του – Δεν μπορούσε να τον στριμώξει η ΜİΤ»
-
Αναλύσεις3 μήνες πρινΕάν η Τουρκία απορρίψει τη συμφωνία αποχώρησης από την Κύπρο θα απομακρυνθεί δια της βίας