Διεθνή
Dr. Can Kasapoglu: Τι αναφέρει η συμφωνία στρατιωτικής συνεργασίας μεταξύ Τουρκίας-Ουκρανίας
Σχόλιο Χωριανόπουλος Άγγελος: Η Τουρκία μετά το τέλος της διένεξης στον Καύκασο φαίνεται ξεκάθαρα πως ακολουθεί το μοντέλο υβριδικών επιχειρήσεων που ακολούθησε η Σοβιετική Ένωση στις λεγόμενες ”παγωμένες συγκρούσεις”. Εκμεταλλεύεται Ισλαμικούς-Φιλότουρκους πληθυσμούς σε Καύκασο, Κεντρική Ασία, Μέση Ανατολή και Βαλκάνια, επί έναν μήνα αποστέλει αξιωματικούς της ΜΙΤ για εκπαίδευση των ισλαμιστών και προετοιμασία περιβάλλοντος πολέμου (διεθνής τύπος, χρήση drone-UAV) και έπειτα επικαλείται μία τοπική ”εξέγερση” για να επέμβει με τακτική αεροπορία και ελεγχόμενα από αυτήν στρατεύματα.
Στόχος της είναι να αποκομίσει εδαφικό και επικοινωνιακό κέρδος, το οποίο μέσω της de facto διεθνούς αναγνώρισης της νίκης της, πολιτικοποιείται και αυξάνει την διεθνή επιρροή της και κατ’ επέκταση και την γεωπολιτική ισχύ της στο μεταβαλλόμενο διεθνές περιβάλλον. ”Παγωμένες συγκρούσεις” στις οποίες δύναται να επέμβει η Τουρκία είναι η Αμπχαζία, το Κόσοβο, αλλά κυρίως η Ουκρανία όπως θα εξεταστεί παρακάτω, όπου στο συγκεκριμένο μέτωπο λόγω της διένεξης του 2014 θα έχει σίγουρα στο πλευρό της και τις ΗΠΑ-Πολωνία.
Του
Η Τουρκία και η Ουκρανία χτίζουν τους πυλώνες μιας πολλά υποσχόμενης εταιρικής σχέσης στον τομέα της άμυνας εδώ και αρκετό καιρό. Οι δύο χώρες συμμετέχουν επί του παρόντος σε κοινές προσπάθειες σε στρατιωτικούς τομείς που αλλάζουν τα χαρακτηριστικά του πολέμου όπως ta μη επανδρωμένα αεροσκάφη, οι αεροδιαστημικές μηχανές και η τεχνολογία πυραύλων.
Μετά τη σύνοδο κορυφής 16-17 Οκτωβρίου μεταξύ του Προέδρου Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν της Τουρκίας και του Προέδρου Βόλοτυρ Ζελένσκιυ της Ουκρανίας, οι Τουρκο-Ουκρανικοί στρατηγικοί δεσμοί φαίνονται έτοιμοι να φέρουν μια νέα γεωπολιτική πραγματικότητα στην περιοχή του Εύξεινου Πόντου. Ο πιο αξιοσημείωτος τομέας συνεργασίας μεταξύ Τουρκίας και Ουκρανίας είναι στα μη επανδρωμένα εναέρια συστήματα (UAS). Το επερχόμενο μαχητικό αεροσκάφος υψηλού επιπέδου της Τουρκίας, το Akinci (το Raider), τροφοδοτήθηκε κυρίως από τους κινητήρες turboprop Ivachenko-Progress AI-450T της Ουκρανίας κατά τη διάρκεια των δοκιμαστικών πτήσεων.
Παράγεται από την εταιρεία Baykar – τον κατασκευαστή του φημισμένου “Pantsir-hunter” Bayraktar TB-2 UAS – το Akinci θα σηματοδοτήσει ένα πραγματικό άλμα προς τα εμπρός για το τουρκικό οπλοστάσιο χάρη στους προηγμένους αισθητήρες και τα διαθέσιμα οπλικά συστήματα, μια ενεργή ηλεκτρονικά σειρά σάρωσης, το ραντάρ ASEA και τους αεροεκτοξευόμενους πυραύλους (Baykarsavunma.com, πρόσβαση στις 9 Νοεμβρίου). Πέρυσι, η Baykar ενίσχυσε την αμυντική βιομηχανική συνεργασία της με την Ουκρανία, ιδρύοντας μια κοινή επιχείρηση, την ”Ασπίδα Μαύρης Θάλασσας”, με την Ukrspetsexport, μέλος του κρατικού στρατιωτικού-τεχνικού ομίλου Ukroboronprom.
Το πρόγραμμα Black Sea Shield καλύπτει μια ευρεία ατζέντα συνεργασίας, συμπεριλαμβανομένων των αεροδιαστημικών κινητήρων και της τεχνολογίας πυραύλων (βλ. EDM, 12 Φεβρουαρίου · Baykardefence.com). Σύμφωνα με την Ουκρανική Αναθεώρηση Άμυνας, η στρατιωτική-βιομηχανική βάση της Baykar και της Ουκρανίας προχώρησε στη συμπαραγωγή ενός μη επανδρωμένου μαχητικού αεροσκάφους με συνολικό βάρος περίπου 5,5 τόνους (με τουλάχιστον έναν τόνο ωφέλιμου φορτίου μάχης), τελική ταχύτητα 900 χιλιόμετρα ανά ώρα, και την ικανότητα να ανέβει πάνω από 12 χιλιόμετρα.
Μία εύλογη λύση για αυτήν την κοινή φιλοδοξία μπορεί να είναι ο turbofan AI-25TLT του Ivachenko-Progress, ο οποίος είναι ήδη εξοπλισμένος σε διάφορες διεθνείς πλατφόρμες, συμπεριλαμβανομένου του τσεχικού εκπαιδευτικού L-39 Albatros και αεροσκαφών ελαφριάς επίθεσης (Ukrainian Defense Review, Ιανουάριος-Μάρτιος 2020) . Οι πωλήσεις ένοπλων drone της Τουρκίας Bayraktar TB-2 στην Ουκρανία αξίζουν από μόνες τους την προσοχή. Το Bayraktar TB-2 UAS είναι μια από τις πιο αποδεδειγμένες για μάχη πλατφόρμες της κατηγορίας του. Έχει δημιουργήσει μια εντυπωσιακή φήμη που χρονολογείται από τις συριακές αποστολές του τουρκικού στρατού και τώρα επεκτείνεται στον πρόσφατα ολοκληρωμένο πόλεμο Αρμενίας-Αζερμπαϊτζάν στο Καραμπάχ.
Εξοπλισμένο με έξυπνα όπλα κατασκευασμένα από την Roketsan, το Bayraktar TB-2 προσφέρει αξιόπιστες λύσεις ενάντια σε ένα ευρύ φάσμα στόχων, συμπεριλαμβανομένων τεθωρακισμένων οχημάτων εδάφους-πολέμου, κύριων δεξαμενών μάχης, συγκεντρώσεων στρατευμάτων, κινητής άμυνας, πυροβολικού και ακόμη και κινητών εκτοξευτών βαλλιστικών πυραύλων , όπως φαίνεται στο πρόσφατο παράδειγμα του Αζερμπαϊτζάν. Τουρκικά πρακτορεία ειδήσεων ανέφεραν ότι η Ουκρανία προμήθευσε αρχικά 12 από αυτά τα συστήματα, τα οποία σύντομα θα μπορούσαν να ενισχυθούν από ένα μεγαλύτερο πακέτο 48 τεμαχίων (Daily Sabah, 6 Οκτωβρίου).
Το πιο σημαντικό, οι ουκρανικές δυνάμεις ασφαλείας θα μπορούσαν σύντομα να αρχίσουν να χρησιμοποιούν τουρκικά UAS στις επιχειρήσεις τους εναντίον στρατιωτικών μονάδων που υποστηρίζονται από τη Ρωσία στο ανατολικό τμήμα της χώρας. Εάν συμβεί αυτό, μια τέτοια εξέλιξη θα σηματοδοτήσει το τέταρτο μέτωπο όπου τα τουρκικά αεροσκάφη βρίσκονται ή έχουν αντιμετωπίσει ενάντια σε ρωσικά κατασκευασμένα όπλα – μετά τη Λιβύη, τη Συρία και το Καραμπάχ. Ακολουθώντας τα βήματα του Αζερμπαϊτζάν, η απόκτηση πλεονεκτήματος στον προηγμένο πόλεμο με drone μπορεί να ενισχύσει σημαντικά τις στρατιωτικές δυνατότητες του Κίεβου.
Μια άλλη ενδιαφέρουσα συναλλαγή όπλων μεταξύ της Άγκυρας και του Κιέβου ήταν η πρόσφατη πώληση ενός εκσυγχρονισμένου συστήματος πυραύλων επιφανείας-αέρος (SAM) παραλλαγής (SAM) στην Τουρκία (TRT Haber, 7 Οκτωβρίου). Το πρόγραμμα εκσυγχρονισμού της Ουκρανίας αύξησε το εύρος των 25 χιλιομέτρων της σοβιετικής κληρονομιάς S-125 έναντι στόχων ελιγμών σε περίπου 40 χιλιόμετρα (Ουκρανική αμυντική ανασκόπηση, Ιανουάριος – Μάρτιος 2019). Ο τουρκικός στρατός θα μπορούσε να χρησιμοποιήσει το ουκρανικό εκσυγχρονισμένο S-125 με δύο τρόπους. Πρώτον, το σύστημα SAM μπορεί να αναπτυχθεί προς τα εμπρός για την υποστήριξη των εκστρατευτικών του δυνάμεων. Η Λιβύη είναι ο πιο πιθανός προορισμός από αυτή την άποψη.
Η Watiya Airbase, όπου η Τουρκία είχε προηγουμένως αναπτύξει αεροπορική άμυνα MiM-23 Hawk και Korkut παράλληλα με τα περιουσιακά στοιχεία του ηλεκτρονικού πολέμου (EW), δέχθηκε επίθεση τον Ιούλιο του 2020, σύμφωνα με πληροφορίες από την απογείωση περιουσιακών στοιχείων της Πολεμικής Αεροπορίας των Ηνωμένων Αραβικών Εμιράτων από την Αίγυπτο. Η Τουρκία έχει περιορισμένα συστήματα SAM μεσαίας εμβέλειας στο οπλοστάσιό της και η γηγενής γραμμή Hisar έχει ακόμα έναν τρόπο να προχωρήσει πριν φτάσει σε πλήρη επιχειρησιακή ικανότητα. Έτσι, τα εκσυγχρονισμένα S-125 SAMs μπορούν να προσφέρουν σημαντικά στους τούρκους στρατιωτικούς σχεδιαστές.
Δεύτερον, η Τουρκία μπορεί να χρησιμοποιήσει τα Ουκρανικά εκσυγχρονισμένα S-125 ως μέρος της επικείμενης διαμόρφωσης των S-400 SAM. Με συνεχείς δοκιμές στην πόλη της Μαύρης Θάλασσας Sinop, οι τουρκικές ένοπλες δυνάμεις αναμένεται να κηρύξουν σύντομα τη λειτουργία των S-400 (Daily Sabah, 24 Οκτωβρίου). Με βάση τη σοβιετική-ρωσική φιλοσοφία σχεδιασμού, τα δύο συστήματα SAM μπορούν να λειτουργήσουν σε μια πολυεπίπεδη αρχιτεκτονική – την οποία η Άγκυρα θα πρέπει να μπορεί να εκμεταλλευτεί με τη βοήθεια της τεχνολογικής και βιομηχανικής βάσης της Ουκρανικής άμυνας.
Το επενδυτικό χαρτοφυλάκιο του τουρκικού αμυντικού γίγαντα Aselsan στην Ουκρανία είναι μια άλλη σημαντική πτυχή που πρέπει να παρακολουθείται. Πέρυσι, η εταιρεία εξασφάλισε μια προσοδοφόρα σύμβαση στην Ουκρανία για συστήματα στρατιωτικών επικοινωνιών υψηλού επιπέδου. Η Aselsan ξεκίνησε ακόμη μια τοπική εγκατάσταση παραγωγής στο Κίεβο για τις παραδόσεις (Anadolu Agency, 20 Δεκεμβρίου 2019). Η δυνατότητα επιβίωσης τεθωρακισμένων είναι επίσης ένα κρίσιμο στοιχείο της ατζέντας για διμερείς στρατηγικούς δεσμούς. Έχοντας αντιμετωπίσει επικίνδυνες απειλές κατά των τεθωρακισμένων αρμάτων (ATGM) κατά τη διάρκεια των αποστολών της στη Συρία, η Τουρκία έχει δείξει ενδιαφέρον για ενεργά συστήματα προστασίας από το 2018.
Η Aselsan (και η Roketsan) συνεργάζονται στενά με τους Ουκρανούς για τη συμπαραγωγή ενεργού συστήματος προστασίας με βάση Οικογένεια Zaslon (TRT Haber, 7 Μαρτίου 2018; Kyiv Post, 14 Δεκεμβρίου 2018). Τέλος, όταν πρόκειται για θαλάσσια συστήματα, οι κορβέτες της Τουρκίας MILGEM μπορούν να προσφέρουν ώθηση στις δυνάμεις για το Ουκρανικό Ναυτικό στη Μαύρη Θάλασσα (TRT Haber, 19 Οκτωβρίου). Εάν εξασφαλιστεί μια τέτοια συμφωνία, η Ουκρανία θα είναι ο δεύτερος προορισμός εξαγωγής για αυτόν τον τύπο πλοίου, μετά το Πακιστάν. Οι αυξανόμενοι αμυντικοί δεσμοί μεταξύ Κίεβου και Άγκυρας αναδεικνύουν ορισμένες αξιοσημείωτες γεωπολιτικές πραγματικότητες.
Η Τουρκία εφαρμόζει μια μοναδική στρατηγική-στρατιωτική ατζέντα που αποφεύγει την απλή ταξινόμηση. Δηλαδή, η τουρκική κυβέρνηση υπέγραψε μια ολοκληρωμένη συμφωνία αμυντικής συνεργασίας με την Ουκρανία, ενώ, ταυτόχρονα, δοκιμάζει την έναρξη των συστημάτων S-400 SAM που είχε αγοράσει προηγουμένως από τη Ρωσία (Anadolu Agency, 16 Οκτωβρίου). Η Τουρκία είναι, συνεπώς, το μόνο μέλος του Οργανισμού Συνθήκης του Βόρειου Ατλαντικού (ΝΑΤΟ) που έχει προμηθευτεί με ένα στρατηγικό οπλικό σύστημα από τη Ρωσική Ομοσπονδία, ακόμη και όταν έχει αναπτύξει εξαιρετικά στενούς αμυντικούς δεσμούς με την Ουκρανία μετά την παράνομη προσάρτηση της Κριμαίας από την Ρωσία.
Στην πραγματικότητα, η αμυντική τεχνολογική και βιομηχανική βάση της Τουρκίας έχει επωφεληθεί εδώ και πολύ καιρό από την ανάμιξη εταιρικών σχέσεων ΝΑΤΟ και Ρωσίας – πρώτα απ ‘όλα με τη Νότια Κορέα και το Ισραήλ – όταν πρόκειται για προσοδοφόρες μεταφορές τεχνολογίας και ευκαιρίες συμπαραγωγής. Η Ουκρανία αναμένεται να γίνει ένας ακόμη σημαντικός εταίρος αυτού του τύπου, αλλά με την πρόσθετη πολιτική-στρατιωτική αξία να βοηθήσει την Τουρκία να αντισταθμίσει τη Ρωσία στη Μαύρη Θάλασσα.
Μετάφραση Χωριανόπουλος Άγγελος
πηγή:jamestown
Αναλύσεις
Η Κίνα βρίσκει δρόμο που παρακάμπτει το Πακιστάν – Ο διάδρομος Ουαχάν αλλάζει τις γεωπολιτικές ισορροπίες
Μία νέα οδική αρτηρία μήκους 121 χιλιομέτρων στο βορειοανατολικό Αφγανιστάν δημιουργεί τις προϋποθέσεις για απευθείας χερσαία σύνδεση με την Κίνα, χωρίς διέλευση από το Πακιστάν. Η ολοκλήρωση του δρόμου στον ιστορικό διάδρομο Ουαχάν αποκτά ιδιαίτερη γεωπολιτική σημασία, καθώς το Πεκίνο αντιμετωπίζει σοβαρά προβλήματα ασφαλείας με τις επενδύσεις του στο Πακιστάν, ενώ η Καμπούλ επιδιώκει να μειώσει την εξάρτησή της από το Ισλαμαμπάντ.
Μία σημαντική εξέλιξη στις χερσαίες μεταφορές και στις γεωπολιτικές ισορροπίες της Κεντρικής Ασίας καταγράφεται στο Αφγανιστάν, με την ολοκλήρωση νέου δρόμου στον στρατηγικής σημασίας διάδρομο Ουαχάν.
Σύμφωνα με ανάλυση του Imran Khurshid που δημοσιεύθηκε στις 9 Οκτωβρίου 2026 στο Asia Times, οι αφγανικές αρχές εγκαινίασαν οδική διαδρομή 121 χιλιομέτρων, η οποία εκτείνεται από την περιοχή Μπρογκίλ έως τα σύνορα με την Κίνα, στην επαρχία Μπανταχσάν.
Το έργο κόστισε περίπου 365 εκατομμύρια αφγάνι, ποσό που αντιστοιχεί σε περίπου 5,5 εκατομμύρια δολάρια.
Κατά τις αφγανικές ανακοινώσεις, κατασκευάστηκε από ντόπιους μηχανικούς και εργαζομένους, χωρίς τη συμμετοχή ξένων τεχνικών συμβούλων.
Η νέα διαδρομή φθάνει στα σινοαφγανικά σύνορα. Αυτό, ωστόσο, δεν σημαίνει ότι λειτουργεί ήδη πλήρης διεθνής εμπορευματικός διάδρομος, καθώς εξακολουθούν να υπάρχουν σημαντικοί τεχνικοί και συνοριακοί περιορισμοί.
Γιατί ο διάδρομος Ουαχάν έχει στρατηγική σημασία
Ο διάδρομος Ουαχάν αποτελεί μια στενή λωρίδα αφγανικού εδάφους ανάμεσα στο Τατζικιστάν, το Πακιστάν και την Κίνα.
Η γεωγραφική του διαμόρφωση συνδέεται με τον ανταγωνισμό της Βρετανικής και της Ρωσικής Αυτοκρατορίας κατά τον 19ο αιώνα.
Η περιοχή διατηρήθηκε ως ζώνη διαχωρισμού των δύο αυτοκρατορικών σφαιρών επιρροής, αποτελώντας ένα από τα χαρακτηριστικότερα γεωγραφικά κατάλοιπα του λεγόμενου «Μεγάλου Παιχνιδιού».
Σήμερα, η ίδια περιοχή αποκτά νέα σημασία, αυτή τη φορά λόγω της προσπάθειας σύνδεσης της Κίνας με το Αφγανιστάν και ευρύτερα με την Κεντρική Ασία.
Ο δρόμος ανοίγει τη δυνατότητα δημιουργίας μιας εναλλακτικής οδού μεταφορών, περιορίζοντας δυνητικά την ανάγκη διέλευσης από το πακιστανικό έδαφος.
Το πρόβλημα της Κίνας με τον οικονομικό διάδρομο CPEC
Το ενδιαφέρον της εξέλιξης εντοπίζεται κυρίως στην προσπάθεια του Πεκίνου να περιορίσει την εξάρτησή του από ευάλωτες υποδομές.
Ο Οικονομικός Διάδρομος Κίνας–Πακιστάν, γνωστός ως CPEC, αποτελεί ένα από τα σημαντικότερα προγράμματα της κινεζικής πρωτοβουλίας Belt and Road.
Μέσω του συγκεκριμένου σχεδίου, η Κίνα επιχειρεί να ενισχύσει τις εμπορικές και ενεργειακές συνδέσεις της με τη Νότια Ασία και την Αραβική Θάλασσα.
Ωστόσο, η υλοποίηση των έργων έχει αντιμετωπίσει σοβαρές δυσκολίες.
Στην επαρχία Μπαλουχιστάν, οργανώσεις αυτονομιστών έχουν πραγματοποιήσει επανειλημμένες επιθέσεις εναντίον κινεζικών συμφερόντων, εγκαταστάσεων και εργαζομένων.
Οι επιθέσεις αυτές έχουν επιβαρύνει την ασφάλεια των υποδομών και έχουν αυξήσει το κόστος προστασίας των κινεζικών επενδύσεων.
Παράλληλα, έχουν διατυπωθεί καταγγελίες για καθυστερήσεις, κακοδιαχείριση και προβλήματα διαφάνειας σε επιμέρους προγράμματα του CPEC.
Η εδαφική διαμάχη με την Ινδία
Μια επιπλέον γεωπολιτική δυσκολία συνδέεται με τη διέλευση του CPEC από το Γκιλγκίτ–Μπαλτιστάν.
Η περιοχή διοικείται από το Πακιστάν, αλλά διεκδικείται από την Ινδία, στο πλαίσιο της ευρύτερης διαμάχης για το Κασμίρ.
Το Νέο Δελχί έχει αντιταχθεί επανειλημμένα σε έργα που διέρχονται από εδάφη τα οποία θεωρεί τμήμα της δικής του επικράτειας.
Αυτό σημαίνει ότι ο οικονομικός διάδρομος Κίνας–Πακιστάν δεν αποτελεί μόνο αναπτυξιακό πρόγραμμα, αλλά συνδέεται με μία από τις πιο ευαίσθητες εδαφικές αντιπαραθέσεις της Ασίας.
Η δημιουργία εναλλακτικών διαδρομών μέσω του Αφγανιστάν θα μπορούσε μακροπρόθεσμα να προσφέρει στο Πεκίνο μεγαλύτερη ευελιξία.
Δεν υπάρχει, πάντως, ένδειξη ότι ο δρόμος του Ουαχάν μπορεί σήμερα να αντικαταστήσει τις μεγάλες μεταφορικές υποδομές του CPEC.
Η Καμπούλ επιχειρεί να μειώσει την εξάρτησή της από το Ισλαμαμπάντ
Για την κυβέρνηση των Ταλιμπάν, το έργο έχει και μία σαφή πολιτική διάσταση.
Το Αφγανιστάν εξαρτάται σε σημαντικό βαθμό από συνοριακές διαβάσεις και μεταφορικούς άξονες που περνούν από το Πακιστάν.
Οι επανειλημμένες εντάσεις ανάμεσα στις δύο χώρες έχουν προκαλέσει κλείσιμο συνοριακών περασμάτων, διακοπές εμπορικών ροών και επιβάρυνση της αφγανικής οικονομίας.
Μια εναλλακτική χερσαία διέξοδος προς την Κίνα θα μπορούσε, εφόσον αναπτυχθεί και καταστεί λειτουργική, να μειώσει τη δυνατότητα του Πακιστάν να χρησιμοποιεί τη γεωγραφική του θέση ως μέσο πίεσης προς την Καμπούλ.
Η αφγανική πλευρά αντιμετωπίζει το έργο ως σημαντική υποδομή οικονομικής και στρατηγικής αυτονομίας.
Η στάση της Κίνας και της Ρωσίας
Παρά την προοπτική άμεσης σύνδεσης, το Πεκίνο δεν έχει εγκαταλείψει τον οικονομικό διάδρομο CPEC ούτε έχει ανακοινώσει ότι ο Ουαχάν θα τον αντικαταστήσει.
Η Κίνα εξακολουθεί να διατηρεί σημαντικά οικονομικά και στρατηγικά συμφέροντα στο Πακιστάν.
Αντίστοιχα, η Ρωσία ενδιαφέρεται για τη σταθερότητα του Αφγανιστάν και για την ανάπτυξη νέων δικτύων επικοινωνίας στην Κεντρική Ασία.
Η δημιουργία περισσότερων επιλογών διασύνδεσης ενδέχεται να περιορίσει την αποκλειστική σημασία ορισμένων παραδοσιακών μεταφορικών διαδρομών.
Η πραγματική αξία του Ουαχάν θα εξαρτηθεί από τη βελτίωση των οδικών υποδομών, τη λειτουργία συνοριακών και τελωνειακών εγκαταστάσεων, τις καιρικές συνθήκες και τις πολιτικές αποφάσεις της Κίνας.
Το μήνυμα προς το Πακιστάν
Η νέα διαδρομή αναδεικνύει μια σημαντική γεωπολιτική πραγματικότητα: η γεωγραφική θέση ενός κράτους προσφέρει στρατηγικά πλεονεκτήματα, αλλά η αξιοποίησή τους εξαρτάται από την ασφάλεια και την αξιοπιστία των μεταφορικών του δικτύων.
Το Πακιστάν εξακολουθεί να αποτελεί κρίσιμο εταίρο της Κίνας, ιδιαίτερα στο πλαίσιο του CPEC.
Ταυτόχρονα, όμως, η αστάθεια, οι επιθέσεις σε κινεζικά συμφέροντα και οι αντιπαραθέσεις με το Αφγανιστάν δημιουργούν κίνητρα αναζήτησης εναλλακτικών επιλογών.
Ο διάδρομος Ουαχάν δεν έχει ακόμη μετατραπεί σε μεγάλο εμπορικό πέρασμα. Η κατασκευή του δρόμου, ωστόσο, καταδεικνύει ότι το Αφγανιστάν επιχειρεί να αποκτήσει πρόσθετες διεθνείς συνδέσεις και ότι η αποκλειστική εξάρτηση από το Πακιστάν δεν αποτελεί πλέον τη μοναδική γεωγραφική επιλογή.
Για το Ισλαμαμπάντ, η εξέλιξη αποτελεί μια νέα στρατηγική παράμετρο που θα πρέπει να συνυπολογίσει στις σχέσεις του με το Πεκίνο και την Καμπούλ.
Διεθνή
Γερμανία: Το ρωσικό φυσικό αέριο επιστρέφει έμμεσα μέσω των λιπασμάτων, παρά τους ευρωπαϊκούς δασμούς
Οι εισαγωγές ρωσικών αζωτούχων λιπασμάτων μειώθηκαν κατά 66% το 2025-2026, αλλά παραμένουν 53% υψηλότερες από τα επίπεδα πριν από τον πόλεμο στην Ουκρανία.
Το υψηλό ενεργειακό κόστος στη Γερμανία διατηρεί ανταγωνιστικά τα ρωσικά προϊόντα, σύμφωνα με στοιχεία που δημοσίευσε η Berliner Zeitung. Η Γερμανία εξακολουθεί να συνδέεται εμπορικά με το ρωσικό φυσικό αέριο, παρά τις ευρωπαϊκές προσπάθειες περιορισμού της ενεργειακής εξάρτησης από τη Μόσχα.
Αυτή τη φορά, η σύνδεση δεν αφορά αποκλειστικά την άμεση προμήθεια φυσικού αερίου, αλλά τις εισαγωγές λιπασμάτων που παράγονται με τη χρήση ρωσικού αερίου ως πρώτης ύλης και πηγής ενέργειας. Σύμφωνα με δημοσίευμα της γερμανικής εφημερίδας, που βασίζεται σε στοιχεία του Γερμανικού Ομοσπονδιακού Στατιστικού Γραφείου και του Συνδέσμου Αγροτικής Βιομηχανίας (IVA), οι εισαγωγές αζώτου μέσω ρωσικών λιπασμάτων μειώθηκαν σημαντικά κατά το 2025-2026. Ωστόσο, εξακολουθούν να βρίσκονται πάνω από τα επίπεδα που καταγράφονταν πριν από τη ρωσική εισβολή στην Ουκρανία.
Τα στοιχεία των εισαγωγών και η σύγκριση με την προπολεμική περίοδο
Το 2025-2026, η Γερμανία εισήγαγε 48.800 τόνους αζώτου μέσω λιπασμάτων ρωσικής προέλευσης. Η ποσότητα αυτή είναι μειωμένη κατά περίπου 66% σε σύγκριση με το προηγούμενο έτος, αλλά παραμένει κατά 53% υψηλότερη από τους 31.800 τόνους που είχαν καταγραφεί το 2020-2021, πριν από τον πόλεμο.
Η εξέλιξη των εισαγωγών δείχνει πόσο έντονη ήταν η αύξηση μετά το 2022. Το 2021-2022 οι εισαγωγές έφτασαν τους 56.800 τόνους αζώτου, ενώ το 2022-2023 εκτοξεύθηκαν στους 185.100 τόνους. Στη συνέχεια καταγράφηκαν 140.200 τόνοι το 2023-2024 και 143.800 τόνοι το 2024-2025, προτού σημειωθεί η μεγάλη υποχώρηση της τελευταίας περιόδου. Τα στοιχεία αφορούν την ποσότητα του αζώτου που περιέχεται στα εισαγόμενα λιπάσματα και όχι το συνολικό βάρος των προϊόντων.
Τα λιπασματικά έτη υπολογίζονται από τον Ιούλιο έως τον Ιούνιο. Η ποσότητα αζώτου που εισήχθη στη Γερμανία μέσω ρωσικής ουρίας μειώθηκε από 71.600 τόνους σε 27.600 τόνους, καταγράφοντας πτώση άνω του 61%. Παρά τη μείωση, η ποσότητα εξακολουθεί να είναι σχεδόν τριπλάσια από τους 9.900 τόνους του 2020-2021. Η συγκεκριμένη εξέλιξη αναδεικνύει το βασικό πρόβλημα της ευρωπαϊκής πολιτικής περιορισμού των εμπορικών δεσμών με τη Ρωσία. Ακόμη και όταν περιορίζονται οι εισαγωγές συγκεκριμένων προϊόντων, οι οικονομικές σχέσεις μπορούν να διατηρούνται μέσω άλλων κατηγοριών αγαθών, ιδιαίτερα όταν αυτά έχουν χαμηλότερο κόστος παραγωγής.
Γιατί οι ρωσικές εισαγωγές παραμένουν ανταγωνιστικές
Καθοριστικός παράγοντας είναι το υψηλό ενεργειακό κόστος στη Γερμανία και στην υπόλοιπη Ευρώπη. Η παραγωγή αζωτούχων λιπασμάτων απαιτεί μεγάλες ποσότητες φυσικού αερίου, το οποίο χρησιμοποιείται τόσο ως πρώτη ύλη όσο και ως πηγή ενέργειας. Σύμφωνα με τον Σύνδεσμο Αγροτικής Βιομηχανίας (IVA), οι ευρωπαϊκοί δασμοί, που τέθηκαν σε ισχύ τον Ιούλιο του 2025, περιόρισαν σημαντικά τις εισαγωγές ρωσικών λιπασμάτων. Ωστόσο, δεν εξάλειψαν το ανταγωνιστικό πλεονέκτημα των ρωσικών προϊόντων. Ο σύνδεσμος επισημαίνει ότι οι υψηλές τιμές ενέργειας δυσκολεύουν τις ευρωπαϊκές επιχειρήσεις να αυξήσουν την εγχώρια παραγωγή και να καλύψουν μεγαλύτερο μέρος των αναγκών της αγοράς. Ως αποτέλεσμα, τα ρωσικά λιπάσματα εξακολουθούν να παραμένουν ελκυστικά, ακόμη και μετά την επιβολή πρόσθετων δασμών.
Παράλληλα, σύμφωνα με τον IVA, είναι πιθανό ορισμένες ποσότητες ρωσικών προϊόντων να φτάνουν στη γερμανική αγορά μέσω άλλων κρατών-μελών της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Το μέγεθος αυτών των έμμεσων εισαγωγών, ωστόσο, δεν μπορεί να προσδιοριστεί με ακρίβεια από τα διαθέσιμα στοιχεία.
Δεν αποδίδονται οι αυξήσεις των τιμών αποκλειστικά στους δασμούς
Το ζήτημα έχει άμεση σημασία για τους Γερμανούς αγρότες, καθώς το κόστος των λιπασμάτων επηρεάζει την παραγωγή και, τελικά, την οικονομική βιωσιμότητα των καλλιεργειών. Ο IVA υποστηρίζει ότι η μείωση των ρωσικών εισαγωγών δεν έχει προκαλέσει μέχρι στιγμής σαφή αύξηση των τιμών εξαιτίας των δασμών. Σύμφωνα με τον σύνδεσμο, η εγχώρια παραγωγική δυναμικότητα και οι εισαγωγές από άλλες χώρες, μεταξύ των οποίων η Αίγυπτος, επαρκούν για την κάλυψη των αναγκών της αγοράς. Την ίδια στιγμή, ο σύνδεσμος αποδίδει τις υψηλές τιμές των λιπασμάτων το 2026 στις διεθνείς ενεργειακές αναταράξεις, στον πόλεμο με το Ιράν και στην κρίση γύρω από τα Στενά του Ορμούζ, παράγοντες που επηρεάζουν το κόστος μεταφοράς και τις παγκόσμιες τιμές ενέργειας και λιπασμάτων.
Οι εκτιμήσεις αυτές αποτελούν τις θέσεις του κλαδικού συνδέσμου και δεν συνιστούν από μόνες τους ανεξάρτητη αξιολόγηση όλων των παραγόντων που διαμορφώνουν τις τιμές.
Νέες πιέσεις για περιορισμό των ρωσικών εισαγωγών
Με αφορμή τα στοιχεία, ο IVA ζητά να εξεταστεί η επιβολή πρόσθετων δασμών στις εισαγωγές καλιούχων λιπασμάτων από τη Ρωσία και τη Λευκορωσία. Το κάλιο αποτελεί βασικό θρεπτικό στοιχείο για τις καλλιέργειες και αντιπροσωπεύει μια ακόμη κατηγορία προϊόντων στην οποία η ευρωπαϊκή αγορά διατηρεί εμπορικές σχέσεις με τις δύο χώρες.
Ο σύνδεσμος εκτιμά ότι η ευρωπαϊκή βιομηχανία μπορεί να καλύψει τις ανάγκες της γεωργίας χωρίς να εξαρτάται από τις συγκεκριμένες εισαγωγές και υποστηρίζει ότι πρόσθετοι δασμοί δεν θα πρέπει να οδηγήσουν αναγκαστικά σε αυξήσεις τιμών. Η συζήτηση, ωστόσο, αποτυπώνει το ευρύτερο δίλημμα της ευρωπαϊκής οικονομικής πολιτικής. Η μείωση της εξάρτησης από τη Ρωσία απαιτεί όχι μόνο εμπορικούς περιορισμούς, αλλά και ανταγωνιστική εγχώρια παραγωγή, προσιτό ενεργειακό κόστος και εναλλακτικές πηγές προμήθειας.
Τα δεδομένα της γερμανικής αγοράς δείχνουν ότι οι δασμοί μπορούν να περιορίσουν σημαντικά τις εισαγωγές, χωρίς όμως να εξαλείψουν αυτομάτως τις οικονομικές σχέσεις που στηρίζονται σε διαφορές κόστους παραγωγής. Για τη Γερμανία και την Ευρωπαϊκή Ένωση, η πρόκληση παραμένει η εξισορρόπηση τριών στόχων: της ενεργειακής και οικονομικής ασφάλειας, της στήριξης της εγχώριας βιομηχανίας και της διατήρησης προσιτού κόστους για τον αγροτικό τομέα.
Με πληροφορίες του Συνδέσμου Αγροτικής Βιομηχανίας (IVA) και του Γερμανικού Ομοσπονδιακού Στατιστικού Γραφείου.
Αναλύσεις
Πακιστάν: Μειώθηκαν οι τρομοκρατικές επιθέσεις, αλλά αυξάνονται οι απειλές – Αντάρτικες οργανώσεις αναπτύσσουν νέες τακτικές και στρατολογούν γυναίκες
Η νέα έκθεση του Pakistan Institute for Conflict and Security Studies (PICSS) αποκαλύπτει ένα αντιφατικό περιβάλλον ασφαλείας: Λιγότερες επιθέσεις και θύματα, αλλά αναδιοργάνωση ένοπλων ομάδων, χρήση drones, εσωτερικές συγκρούσεις και αυξανόμενη αστάθεια στο Μπαλουχιστάν. Η πολιτική κρίση επιβαρύνει την προσπάθεια αντιμετώπισης της τρομοκρατίας.
Μια εξαιρετικά σύνθετη εικόνα για την ασφάλεια στο Πακιστάν αποτυπώνει η νέα εβδομαδιαία ανάλυση του Pakistan Institute for Conflict and Security Studies (PICSS), η οποία δημοσιεύθηκε στις 10 Οκτωβρίου 2026. Παρά τη μείωση των επιθέσεων από ένοπλες οργανώσεις κατά την πρώτη εβδομάδα του μήνα, οι εξελίξεις στο εσωτερικό των εξτρεμιστικών και αυτονομιστικών ομάδων δημιουργούν σοβαρά ερωτήματα για την πραγματική αποτελεσματικότητα των επιχειρήσεων ασφαλείας.
Η έκθεση με τίτλο «Pakistan’s Security Paradox: Militant Attacks Decline as Militant Groups Signal New Developments» καταγράφει υποχώρηση των επιθέσεων, αλλά παράλληλα εντοπίζει ενδείξεις οργανωτικής αναδιάρθρωσης, νέων επιχειρησιακών μεθόδων και εντατικοποίησης της προπαγανδιστικής δραστηριότητας.
Μείωση 18% στις επιθέσεις – Παραμένει σοβαρή η απειλή
Σύμφωνα με το PICSS, από τις 2 έως τις 8 Οκτωβρίου καταγράφηκαν συνολικά 46 επιθέσεις ενόπλων οργανώσεων στο Πακιστάν, έναντι 56 την αμέσως προηγούμενη εβδομάδα.
Η μείωση ανέρχεται στο 18%, ενώ αισθητή είναι και η υποχώρηση του αριθμού των θυμάτων.
Οι νεκροί μειώθηκαν από 52 σε 42 και οι τραυματίες από 53 σε 23.
Ωστόσο, η εικόνα δεν είναι ομοιόμορφη σε ολόκληρη τη χώρα.
Στην επαρχία Μπαλουχιστάν, όπου δραστηριοποιούνται ιδιαίτερα ενεργές αυτονομιστικές οργανώσεις, οι απώλειες αυξήθηκαν παρά τη μείωση του αριθμού των επιθέσεων.
Το στοιχείο αυτό δημιουργεί προβληματισμό για το κατά πόσον οι ένοπλες ομάδες μεταβάλλουν τις τακτικές τους, πραγματοποιώντας λιγότερες αλλά δυνητικά πιο φονικές επιχειρήσεις.
Οι Πακιστανοί Ταλιμπάν αλλάζουν τακτική – Drones και ελεύθεροι σκοπευτές
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζουν οι εξελίξεις στο εσωτερικό της Tehrik-i-Taliban Pakistan (TTP), της οργάνωσης που είναι γνωστή ως Πακιστανοί Ταλιμπάν.
Σύμφωνα με την ανάλυση, η TTP επέβαλε περιορισμούς στη χρήση των μέσων κοινωνικής δικτύωσης από τα μέλη της.
Η συγκεκριμένη απόφαση αποκτά σημασία σε μια περίοδο κατά την οποία οι ένοπλες οργανώσεις χρησιμοποιούν τις ψηφιακές πλατφόρμες τόσο για προπαγάνδα όσο και για την προβολή των επιχειρησιακών τους δυνατοτήτων.
Την ίδια στιγμή, η TTP δημοσιοποίησε οπτικό υλικό στο οποίο υποστηρίζει ότι καταγράφονται επιθέσεις με τετρακόπτερα μη επανδρωμένα αεροσκάφη και ενέργειες ελεύθερων σκοπευτών.
Οι ισχυρισμοί αυτοί δεν συνιστούν ανεξάρτητη επιβεβαίωση της αποτελεσματικότητας ή της έκτασης χρήσης των συγκεκριμένων μέσων.
Παρ’ όλα αυτά, η προβολή τέτοιων επιχειρήσεων εντάσσεται σε μια ευρύτερη προσπάθεια των οργανώσεων να παρουσιάσουν εικόνα τεχνολογικής προσαρμογής και να ενισχύσουν την επιρροή τους.
Εσωτερικές συγκρούσεις στις ένοπλες οργανώσεις
Την ίδια περίοδο, η Jamaat-ul-Ahrar, οργάνωση που έχει συνδεθεί με το δίκτυο των Πακιστανών Ταλιμπάν, ανακοίνωσε ότι πραγματοποίησε 122 επιθέσεις κατά τη διάρκεια του Σεπτεμβρίου.
Πρόκειται για αριθμό που προέρχεται από τους ισχυρισμούς της ίδιας της οργάνωσης και δεν πρέπει να συγχέεται με τα ανεξάρτητα καταγεγραμμένα περιστατικά του PICSS.
Παράλληλα, αναφέρθηκαν αιματηρές συγκρούσεις ανάμεσα σε μαχητές της Jamaat-ul-Ahrar και αντίπαλης φράξιας της TTP στην περιοχή Ορακζάι.
Οι πληροφορίες αυτές αναδεικνύουν ένα επιπλέον πρόβλημα για την ασφάλεια του Πακιστάν: τον κατακερματισμό του περιβάλλοντος των ενόπλων οργανώσεων.
Οι εσωτερικές συγκρούσεις ενδέχεται να αποδυναμώνουν προσωρινά ορισμένα δίκτυα, αλλά μπορούν επίσης να προκαλέσουν νέες αντιπαραθέσεις, ανακατατάξεις και αποσχίσεις.
Μπαλουχιστάν: Ένοπλη γυναικεία μονάδα και κλιμάκωση της προπαγάνδας
Σημαντικές εξελίξεις καταγράφονται και στο Μπαλουχιστάν, την επαρχία του νοτιοδυτικού Πακιστάν που συνορεύει με το Ιράν και το Αφγανιστάν και έχει στρατηγική σημασία λόγω των φυσικών πόρων και της πρόσβασής της στην Αραβική Θάλασσα.
Το Balochistan Liberation Front (BLF), μία από τις οργανώσεις που επιδιώκουν την ανεξαρτησία του Μπαλουχιστάν, δημοσιοποίησε υλικό για τη συγκρότηση νέου γυναικείου ένοπλου σχηματισμού.
Η συγκεκριμένη κίνηση προβάλλεται από την οργάνωση ως οργανωτική εξέλιξη. Δεν υπάρχουν, ωστόσο, επαρκή ανεξάρτητα στοιχεία στο δημόσιο απόσπασμα της έκθεσης για τον αριθμό των μελών ή τις πραγματικές επιχειρησιακές δυνατότητες της νέας μονάδας.
Παράλληλα, ο Balochistan Liberation Army (BLA), άλλη σημαντική αυτονομιστική ένοπλη οργάνωση, απέρριψε κατηγορίες περί συνεργασίας με την TTP.
Ο BLA δημοσιοποίησε επίσης οπτικό υλικό από επιχειρήσεις που ισχυρίζεται ότι πραγματοποίησαν μέλη του.
Άλλες οργανώσεις των Μπαλούχων προχώρησαν σε ανάλογες κινήσεις, προβάλλοντας τη δράση τους και διατυπώνοντας ισχυρισμούς για δραστηριότητες συλλογής πληροφοριών.
Οι εξελίξεις καταδεικνύουν ότι η σύγκρουση στο Μπαλουχιστάν δεν περιορίζεται στις ένοπλες επιθέσεις, αλλά περιλαμβάνει και έναν παράλληλο αγώνα επιρροής, επικοινωνίας και πολιτικής νομιμοποίησης.
Πολιτική κρίση και αντιτρομοκρατία
Πέρα από την ένοπλη βία, η έκθεση του PICSS επισημαίνει ότι η εσωτερική πολιτική αστάθεια δυσχεραίνει τη διαμόρφωση αποτελεσματικής πολιτικής ασφαλείας.
Η κατάρρευση των διαπραγματεύσεων μεταξύ της κυβέρνησης και του Pakistan Tehreek-e-Insaf (PTI), του κόμματος που ίδρυσε ο πρώην πρωθυπουργός Ιμράν Χαν, περιπλέκει τις προσπάθειες συντονισμού στην επαρχία Χάιμπερ Παχτούνχβα.
Η περιοχή αποτελεί ένα από τα σημαντικότερα μέτωπα της δράσης των Πακιστανών Ταλιμπάν, λόγω της εγγύτητάς της με το Αφγανιστάν και της μακρόχρονης παρουσίας ένοπλων δικτύων.
Οι πολιτικές αντιπαραθέσεις μεταξύ κεντρικής κυβέρνησης και αντιπολίτευσης μπορούν να δυσχεράνουν τον συντονισμό, τη διοικητική συνεργασία και τη διαμόρφωση κοινής στρατηγικής για την αντιμετώπιση της τρομοκρατίας.
Το πρόβλημα αποκτά ιδιαίτερη σημασία όταν συνδυάζεται με την ανάγκη προστασίας παραμεθόριων περιοχών και αντιμετώπισης οργανώσεων με διασυνοριακές διασυνδέσεις.
Αφγανιστάν, Ινδία και περιφερειακές αμυντικές συμφωνίες
Οι προκλήσεις που αντιμετωπίζει το Ισλαμαμπάντ δεν περιορίζονται στο εσωτερικό της χώρας.
Οι σχέσεις με το Αφγανιστάν παραμένουν κρίσιμος παράγοντας ασφαλείας, καθώς το Πακιστάν αποδίδει σε ένοπλα δίκτυα που δρουν από αφγανικό έδαφος σημαντικό μέρος των επιθέσεων εναντίον του.
Την ίδια στιγμή, η αντιπαράθεση με την Ινδία εξακολουθεί να επηρεάζει τον στρατηγικό σχεδιασμό των πακιστανικών ενόπλων δυνάμεων.
Στο περιφερειακό περιβάλλον προστίθενται οι νέες αμυντικές διευθετήσεις και οι προσπάθειες του Πακιστάν να διατηρήσει ή να ενισχύσει τις στρατηγικές του συνεργασίες.
Η συνύπαρξη εσωτερικών απειλών, πολιτικής αβεβαιότητας και εξωτερικών δεσμεύσεων δημιουργεί αυξημένες απαιτήσεις για τον στρατιωτικό μηχανισμό και τις υπηρεσίες ασφαλείας.
Οι αριθμοί δεν λένε ολόκληρη την ιστορία
Η εβδομαδιαία έκθεση του PICSS θέτει ένα ουσιαστικό ερώτημα: αποτελεί η μείωση των τρομοκρατικών επιθέσεων ένδειξη βελτίωσης της ασφάλειας ή πρόκειται για προσωρινή υποχώρηση της βίας, ενώ οι οργανώσεις αναπροσαρμόζουν τις τακτικές και τις δομές τους;
Η απάντηση δεν μπορεί να προκύψει αποκλειστικά από την καταμέτρηση των επιθέσεων.
Η χρήση νέων επιχειρησιακών μέσων, οι εσωτερικές διαμάχες, η συγκρότηση νέων ένοπλων σχηματισμών και η αυξημένη προπαγανδιστική δραστηριότητα συνθέτουν μια εικόνα που απαιτεί διαρκή παρακολούθηση.
Άλλωστε, τα στοιχεία του PICSS για ολόκληρο τον Σεπτέμβριο είχαν καταγράψει 225 επιθέσεις, τον υψηλότερο μηνιαίο αριθμό εδώ και δώδεκα χρόνια, γεγονός που αναδεικνύει τη σοβαρότητα της κατάστασης παρά την πρόσφατη εβδομαδιαία υποχώρηση.
Το Πακιστάν βρίσκεται αντιμέτωπο με μια πολυεπίπεδη κρίση ασφαλείας, στην οποία αλληλεπιδρούν τζιχαντιστικές οργανώσεις, αυτονομιστικά κινήματα, πολιτικές αντιπαραθέσεις και περιφερειακοί ανταγωνισμοί.
Η μείωση της συχνότητας των επιθέσεων αποτελεί θετική ένδειξη σε επίπεδο εβδομαδιαίων στατιστικών. Δεν αρκεί, όμως, από μόνη της για να αποδείξει ότι οι απειλές περιορίζονται σε βάθος χρόνου.
Το κρίσιμο ζήτημα για το Ισλαμαμπάντ δεν είναι μόνο πόσες επιθέσεις καταγράφονται, αλλά κατά πόσον το κράτος μπορεί να αντιμετωπίσει τις οργανώσεις που εξακολουθούν να διαθέτουν δυνατότητα στρατολόγησης, προσαρμογής και πραγματοποίησης νέων επιχειρήσεων.
-
Αναλύσεις4 εβδομάδες πρινΤο τελεσίγραφο Καλίν την ώρα που η Τουρκία προετοιμάζεται για πόλεμο!
-
Άμυνα3 μήνες πρινΡωσσικό ΜΜΕ: Ελληνικό «μπλόκο» στην απαίτηση για Patriot – Πώς γνωρίζει το Κίεβο απόρρητα στοιχεία για τους πυραύλους μας;
-
ΑΝΑΡΤΗΣΕΙΣ ΜΕ ΣΗΜΑΣΙΑ3 μήνες πρινΠακιστανός με καναδική υπηκοότητα ο υπαίτιος της πυρκαγιάς στον Έβρο! Πιθανόν να μετέφερε μετανάστες
-
GEOPOLITICO1 μήνα πρινΤο διέρρευσε ο Παπαχελάς! Έφεραν τον Καλίν στο Μαξίμου – Τί συζήτησε με τον Μητσοτάκη;
-
Αναλύσεις2 μήνες πρινΚαραγκιούλ: «Αν Ελλάδα, Κύπρος και Ισραήλ επιτεθούν στην Τουρκία, ο χάρτης του Αιγαίου θα αλλάξει»
-
ΑΝΑΡΤΗΣΕΙΣ ΜΕ ΣΗΜΑΣΙΑ2 μήνες πρινΞέσπασμα της μητέρας της Μυρτούς για την υπόθεση Τζαβέντ Ασλάμ: «Δεν ξεχνώ ποτέ» – «Δήμαρχος των Πακιστανών ο Δούκας»
-
GEOPOLITICO4 εβδομάδες πρινΤί λέει Τούρκος δημοσιογράφος για Σάββα Καλεντερίδη; «Έκανε πολύ καλά τη δουλειά του για τη χώρα του – Δεν μπορούσε να τον στριμώξει η ΜİΤ»
-
Αναλύσεις3 μήνες πρινΕάν η Τουρκία απορρίψει τη συμφωνία αποχώρησης από την Κύπρο θα απομακρυνθεί δια της βίας
