Διεθνή
Γιατί τα Ρωσικά άρματα Τ-90 είχαν τόσο αποτελεσματικές αποδόσεις στον Συριακό Εμφύλιο;
Sebastien Roblin
Οι αλληλοσυνδεόμενες συγκρούσεις που μαίνονται σήμερα στη Μέση Ανατολή ισοδυναμούσαν με μια φοβερή ανθρώπινη καταστροφή με παγκόσμιες συνέπειες. Ένα από τα μικρότερα αποτελέσματά των συγκρούσεων ήταν η επί του πεδίου αμφισβήτηση των δυτικών αρμάτων μάχης, έναντι των Ρωσικών.
Τα άρματα μάχης του Ιράκ M1 Abrams όχι μόνο απέτυχαν να αποτρέψουν τη σύλληψη της Μοσούλης το 2014, αλλά συνελήφθησαν και στράφηκαν εναντίον των ιδιοκτητών τους. Στην Υεμένη, πολλά Σαουδαραβικά Μ1 αποκλείστηκαν από τους αντάρτες Χούτι. Η Τουρκία, η οποία είχε χάσει έναν αριθμό M60 Pattons και αναβάθμισε τα M60T Sabra ανέπτυξε τελικά τα ”τρομακτικά” γερμανικά άρματα κατασκευής Leopard 2A4. Το ISIS κατέστρεψε οκτώ έως δέκα εξ αυτών μέσα σε λίγες μέρες.
Ενώ αυτά τα άρματα θα μπορούσαν να είχαν επωφεληθεί από συγκεκριμένες αμυντικές αναβαθμίσεις σε ορισμένες περιπτώσεις, το πραγματικό μάθημα που πρέπει να αντληθεί αφορούσε την εκπαίδευση του πληρώματος, το ικανό ηθικό και την υγιή τακτική απασχόληση. Σε τελική ανάλυση, ακόμη και οι πιο βαριά θωρακισμένες κύριες δεξαμενές μάχης είναι λιγότερο προστατευμένες από χτυπήματα στα πλάγια, στο πίσω μέρος ή πάνω από την θωράκιση – και οι αντάρτες με πολυετή εμπειρία μάχης έχουν μάθει πώς να ενέχονται σε παράνομη ανάπτυξη των κύριων αρμάτων μάχης χρησιμοποιώντας αντιαρματικούς πυραύλους από μίλια μακριά.
Μία εξαίρεση από τη γενική αμαύρωση της φήμης ήταν το T-90A tank της Ρωσίας, 550 από τα οποία χρησιμεύουν ως το κορυφαίο κύριο άρμα μάχης της Ρωσίας έως ότου το T-14 Armatas τεθεί πλήρως σε λειτουργία. Το T-90 σχεδιάστηκε τη δεκαετία του 1990 ως ένα εκσυγχρονισμένο mash-up της προηγούμενης βελτιστοποιημένης μαζικής παραγωγής του T-72. Ο πυργίσκος από την υψηλότερης ποιότητας (αλλά λειτουργικά ανεπιτυχής) παραγωγής του T-80. Διατηρώντας χαμηλό προφίλ και πλήρωμα τριών ατόμων, (το κανόνι αυτόματης φόρτωσης 2A46M του άρματος αντικαθιστά τον ανθρώπινο χειριστή). Το T-90A πενήντα τόνων είναι σημαντικά ελαφρύτερο από τα εβδομήντα τόνων M1A2 και Leopard 2.
Όταν η Μόσχα παρενέβη στη Συρία το 2015 για λογαριασμό του πολιορκημένου καθεστώτος του Μπασάρ αλ-Άσαντ, μετέφερε επίσης περίπου τριάντα T-90A στον συριακό αραβικό στρατό, καθώς και αναβαθμισμένα T-62M και T-72. Ο συριακός στρατός θα μπορούσε απεγνωσμένα να χρησιμοποιήσει αυτήν την θωρακισμένη ενίσχυση, καθώς είχε χάσει πάνω από δύο χιλιάδες θωρακισμένα οχήματα τα προηγούμενα χρόνια – ειδικά αφού οι συριακοί αντάρτες άρχισαν να δέχονται αμερικανικούς πυραύλους TOW-2A το 2014. Τα T-90 εξαπλώθηκαν μεταξύ της 4ης θωρακισμένης μεραρχίας , η Ταξιαρχία Desert Hawks (αποτελούμενη από συνταξιούχους βετεράνους της SAA με επικεφαλής τους πολέμαρχους του Άσαντ) και την Tiger Force, μια μονάδα του SAA ελίτ μεγέθους τάγματος που ειδικεύεται σε επιθετικές επιχειρήσεις.
Τον Φεβρουάριο του 2016, οι Σύριοι αντάρτες μαγνητοσκόπησαν ένα βίντεο ενός πυραύλου TOW που κατευθύνεται προς ένα άρμα T-90 στο βορειοανατολικό Χαλέπι. Σε ένα τυφλό φλας, ο πύραυλος πυροδοτείται. Ωστόσο, καθώς ο καπνός απομακρύνθηκε, έγινε φανερό ότι η εκρηκτική-αντιδραστική θωράκιση της δεξαμενής Kontakt-5 είχε εκφορτίσει την κεφαλή του πυραύλου TOW πριν από την πρόσκρουση, ελαχιστοποιώντας τη ζημιά. Ωστόσο, το βίντεο έγινε viral.
Αν κοιτάξετε κατευθείαν στο T-90A, μπορεί να παρατηρήσετε τα ανατριχιαστικά «μάτια» στον πυργίσκο – μια αξιόπιστη μέθοδο διάκρισης από τα παρόμοια T-72. Πρόκειται στην πραγματικότητα για υπέρυθρους αισθητήρες που έχουν σχεδιαστεί για να εμποδίζουν συστήματα στόχευσης λέιζερ σε πυραύλους και να φωτίζουν με ένα τρομακτικό κόκκινο χρώμα όταν είναι ενεργά. Οι εκθαμβωτές είναι απλώς ένα συστατικό του ενεργού συστήματος προστασίας Shtora-1 του T-90, το οποίο μπορεί επίσης να εκκενώσει χειροβομβίδες που απελευθερώνουν ένα νέφος αεροζόλ που καλύπτει υπέρυθρες ακτινοβολίες. Το Shtora είναι ενσωματωμένο με έναν δέκτη προειδοποίησης λέιζερ 360 μοιρών, ο οποίος ενεργοποιεί αυτόματα τα αντίμετρα εάν το άρμα στοχευθεί από εχθρικό λέιζερ – και μπορεί ακόμη και να κατευθύνει το όπλο του άρματος προς την προέλευση της επίθεσης. Η δεύτερη γραμμή άμυνας του T-90A έρχεται με τη μορφή πλακών εκρηκτικής αντιδραστικής πανοπλίας Kontakt-5, η οποία είχε σχεδιαστεί για να εκραγεί πριν από μια πυραυλική κρούση, προκειμένου να διαταράξει το λιωμένο πίδακα της κεφαλής του με σχήμα φορτίου και να τροφοδοτήσει επιπλέον μέταλλο.
Ο Jakub Janovský έχει αφιερωθεί στην τεκμηρίωση και τη διατήρηση των καταγεγραμμένων θωρακισμένων απωλειών στον εμφύλιο πόλεμο της Συρίας για αρκετά χρόνια, και πρόσφατα κυκλοφόρησε ένα τεράστιο αρχείο από πάνω από 143 gigabytes πλάνα μάχης από τη σύγκρουση, από φρικαλεότητες που διαπράχθηκαν από διάφορες ομάδες έως εκατοντάδες επιθέσεις ATGM.
Επιπλέον, οι αντάρτες του HTS κατέλαβαν δύο T-90 και τα χρησιμοποίησαν σε δράση, ενώ ένα τρίτο συνελήφθη από το ISIS τον Νοέμβριο του 2017. Τον Ιούνιο του 2016, οι αντάρτες του Sham Front αποκρούσαν ένα T-90 με ένα TOW-2. Πλάνα από drone που τραβήχτηκαν μετά δείχνουν ότι ο καπνός αυξάνεται από την πόρτα του πυργίσκου και αποκαλύπτει τα εντυπωσιακά Shtora T-90. Ένα άλλο βίντεο που καταγράφηκε στις 14 Ιουνίου 2016, στο Aleppo δείχνει ότι ένα T-90 τραβάει μια απότομη στροφή και αγωνίζεται για κάλυψη πίσω από ένα κτίριο – πιθανώς να αμύνεται από έναν εισερχόμενο πύραυλο TOW. Ωστόσο, το T-90 βάλεται από το το πλάι. Το άρμα εκρήγνυται, διασκορπίζοντας τα συντρίμμια ψηλά στον αέρα, αλλά συνεχίζει να κυλάει πίσω από το κάλυμμα.
Ένα άλλο T-90A χτυπήθηκε είτε από έναν ρωσικό Konkurs (παρόμοιο με το TOW) είτε από τον ισχυρότερο πυραυλο AT-14 Kornet που καθοδηγείται από λέιζερ κοντά στο Khanassar της Συρίας. Το πλήρωμα εγκατέλειψε τελικά το όχημα καθώς μια πυρκαγιά εξαπλώθηκε. Η τοποθέτηση πυρομαχικών στη μέση της δεξαμενής παράλληλα με το πλήρωμα, αντί για ξεχωριστό χώρο αποθήκευσης όπως στο M1, υπήρξε από καιρό μια ευπάθεια των ρωσικών αρμάτων.
Οι αντάρτες, εν τω μεταξύ, διατηρούσαν δύο T-90 σε ένα εγκαταλελειμμένο εργοστάσιο στην επαρχία Idlib. Ένα από τα T-90As ανακτήθηκε από την κυβέρνηση και το άλλο χτυπήθηκε – σύμφωνα με πληροφορίες, από ένα άρμα T-72.
Τον Οκτώβριο, το ISIS κατέλαβε ένα τέταρτο τεθωρακισμένο τμήμα T-90A κοντά στο al-Mayadeen στην ανατολική Συρία. Στη συνέχεια, στις 16 Νοεμβρίου 2017, το ISIS έστησε ενέδρα σε μια θωρακισμένη ομάδα της Tiger Force και προφανώς κατέστρεψε έναν του πυργίσκο T-90A και τον άφησε να σαπίσει ανάποδα στην έρημο. Σύμφωνα με πληροφορίες, το πλήρωμα σκοτώθηκε. Ωστόσο, τα μέσα ενημέρωσης υπέρ του Άσαντ ισχυρίζονται ότι αυτό ήταν το T-90 που είχε συλληφθεί νωρίτερα από τον ISIS, το οποίο διαπιστώθηκε ότι δεν μπορούσε να λειτουργήσει και στη συνέχεια καταστράφηκε.
Αυτό δεν σημαίνει ότι τα αμυντικά συστήματα του T-90 δεν λειτούργησαν ποτέ. Σε ένα αξιοσημείωτο περιστατικό που καταγράφηκε στις 28 Ιουλίου 2016, ένα άρμα T-90 κοντά στα αγροκτήματα Mallah του Χαλεπίου χτυπήθηκε από έναν πύραυλο TOW, αλλά εμφανίστηκε προφανώς χωρίς τραυματισμό από το σύννεφο σκόνης χάρη στην αντιδραστική του πανοπλία.
”Το καθεστώς σπάνια χρησιμοποίησε τα T-90 σε στενή μάχη, ειδικά μετά τη σύλληψη δύο εξ αυτών.” Το T-90 ήταν στην πραγματικότητα «σχετικά επιτυχημένο» κατά τη γνώμη του Janovský, παρά τις απώλειες λόγω της «υπερβολικής εμπιστοσύνης και του κακού συντονισμού με το πεζικό, το οποίο ήταν ένα μακροπρόθεσμο πρόβλημα της SAA».
Σύμφωνα με τον Janovský, το πιο χρήσιμο χαρακτηριστικό του T-90 έχει αποδειχθεί ότι είναι ο ανώτερος οπτικός υπολογιστής και ο έλεγχος πυρός σε σύγκριση με παλαιότερα ρωσικά άρματα μάχης. «Τα T-90 είχαν καλή απόδοση όταν είχαν την ευκαιρία να πυροβολήσουν σε αντάρτες από μεγάλη απόσταση ή τη νύχτα, όταν τα σύγχρονα οπτικά (και ο υπολογιστής πυρός) αποδείχτηκαν σημαντικό πλεονέκτημα». Πράγματι, το μοντέλο T-90A άρχισε να λαμβάνει θερμικές κάμερες Catherine FC από τη Γαλλία στα μέσα της δεκαετίας του 2000.
Φυσικά, ένας μικρός αριθμός T-90 δεν θα είχε μεγάλο αντίκτυπο σε έναν εκτεταμένο εμφύλιο πόλεμο που μαινόταν εδώ και χρόνια. Ωστόσο, ο Janovský εξακολουθεί να βλέπει διδάγματα από την κατάσταση. “Το καθεστώς ήταν επίσης τυχερό που οι αντάρτες δεν είχαν ποτέ κανένα σύγχρονο ATGM που να έχει κορυφαία λειτουργία επίθεσης – που θα μπορούσε να καταστρέψει με αξιοπιστία το T-90.” Παραδείγματα τέτοιων όπλων περιλαμβάνουν τον πύραυλο Javelin και το TOW-2B.
Μετάφραση Χωριανόπουλος Άγγελος
πηγή: nationalinterest
Διεθνή
Προειδοποίηση της Ελβετίας: Το υψηλό ευρωπαϊκό χρέος θα μπορούσε να πυροδοτήσει μια κρίση του ευρώ
Τα αυξανόμενα επίπεδα δημόσιου χρέους στην Ευρώπη και πέραν αυτής εγκυμονούν κινδύνους για την οικονομική σταθερότητα και θα μπορούσαν να πυροδοτήσουν μια κρίση του ευρώ, δήλωσε την Παρασκευή η Ελβετίδα υπουργός Οικονομικών, Κάριν Κέλερ-Σούτερ.
Τα αυξανόμενα επίπεδα δημόσιου χρέους στην Ευρώπη και πέραν αυτής εγκυμονούν κινδύνους για την οικονομική σταθερότητα και θα μπορούσαν να πυροδοτήσουν μια κρίση του ευρώ, δήλωσε την Παρασκευή η Ελβετίδα υπουργός Οικονομικών, Κάριν Κέλερ-Σούτερ.
Μιλώντας στον ελβετικό δημόσιο ραδιοτηλεοπτικό φορέα SRF, στην Μπανγκόκ —στο περιθώριο των ετήσιων συναντήσεων του Διεθνούς Νομισματικού Ταμείου και της Παγκόσμιας Τράπεζας—, η Κέλερ-Σούτερ ανέφερε ότι και οι τιμές της ενέργειας εντείνουν τις ανησυχίες μεταξύ των υπευθύνων χάραξης πολιτικής.
Η Ελβετία διαθέτει ένα από τα χαμηλότερα επίπεδα δημόσιου χρέους στην Ευρώπη, ωστόσο η Κέλερ-Σούτερ τόνισε ότι, στο τρέχον περιβάλλον, είναι σημαντικό να εξετάζεται η ευρύτερη εικόνα.
«Είμαστε τόσο στενά διασυνδεδεμένοι σε διεθνές επίπεδο, ώστε καθιστάμεθα επίσης ευάλωτοι, για παράδειγμα, στην περίπτωση που προκύψει κρίση χρέους εξαιτίας του δημόσιου χρέους μεγάλων χωρών. Σκέφτομαι συγκεκριμένα τις Ηνωμένες Πολιτείες, αλλά και την Ευρώπη. Υπάρχει η περίπτωση της Γαλλίας — κάτι που θα μπορούσε να οδηγήσει σε κρίση του ευρώ», δήλωσε η Κέλερ-Σούτερ στο δίκτυο SRF.
Το δημόσιο χρέος της Γαλλίας, τα δημοσιονομικά ελλείμματα και η υποτονική οικονομική ανάπτυξη έχουν εντείνει τις ανησυχίες για την κατάσταση των δημόσιων οικονομικών της, καθώς ο πολιτικός κατακερματισμός έχει καταστήσει πιο περίπλοκες τις προσπάθειες δημοσιονομικής εξυγίανσης.
Αναλύσεις
Η Κίνα βρίσκει δρόμο που παρακάμπτει το Πακιστάν – Ο διάδρομος Ουαχάν αλλάζει τις γεωπολιτικές ισορροπίες
Μία νέα οδική αρτηρία μήκους 121 χιλιομέτρων στο βορειοανατολικό Αφγανιστάν δημιουργεί τις προϋποθέσεις για απευθείας χερσαία σύνδεση με την Κίνα, χωρίς διέλευση από το Πακιστάν. Η ολοκλήρωση του δρόμου στον ιστορικό διάδρομο Ουαχάν αποκτά ιδιαίτερη γεωπολιτική σημασία, καθώς το Πεκίνο αντιμετωπίζει σοβαρά προβλήματα ασφαλείας με τις επενδύσεις του στο Πακιστάν, ενώ η Καμπούλ επιδιώκει να μειώσει την εξάρτησή της από το Ισλαμαμπάντ.
Μία σημαντική εξέλιξη στις χερσαίες μεταφορές και στις γεωπολιτικές ισορροπίες της Κεντρικής Ασίας καταγράφεται στο Αφγανιστάν, με την ολοκλήρωση νέου δρόμου στον στρατηγικής σημασίας διάδρομο Ουαχάν.
Σύμφωνα με ανάλυση του Imran Khurshid που δημοσιεύθηκε στις 9 Οκτωβρίου 2026 στο Asia Times, οι αφγανικές αρχές εγκαινίασαν οδική διαδρομή 121 χιλιομέτρων, η οποία εκτείνεται από την περιοχή Μπρογκίλ έως τα σύνορα με την Κίνα, στην επαρχία Μπανταχσάν.
Το έργο κόστισε περίπου 365 εκατομμύρια αφγάνι, ποσό που αντιστοιχεί σε περίπου 5,5 εκατομμύρια δολάρια.
Κατά τις αφγανικές ανακοινώσεις, κατασκευάστηκε από ντόπιους μηχανικούς και εργαζομένους, χωρίς τη συμμετοχή ξένων τεχνικών συμβούλων.
Η νέα διαδρομή φθάνει στα σινοαφγανικά σύνορα. Αυτό, ωστόσο, δεν σημαίνει ότι λειτουργεί ήδη πλήρης διεθνής εμπορευματικός διάδρομος, καθώς εξακολουθούν να υπάρχουν σημαντικοί τεχνικοί και συνοριακοί περιορισμοί.
Γιατί ο διάδρομος Ουαχάν έχει στρατηγική σημασία
Ο διάδρομος Ουαχάν αποτελεί μια στενή λωρίδα αφγανικού εδάφους ανάμεσα στο Τατζικιστάν, το Πακιστάν και την Κίνα.
Η γεωγραφική του διαμόρφωση συνδέεται με τον ανταγωνισμό της Βρετανικής και της Ρωσικής Αυτοκρατορίας κατά τον 19ο αιώνα.
Η περιοχή διατηρήθηκε ως ζώνη διαχωρισμού των δύο αυτοκρατορικών σφαιρών επιρροής, αποτελώντας ένα από τα χαρακτηριστικότερα γεωγραφικά κατάλοιπα του λεγόμενου «Μεγάλου Παιχνιδιού».
Σήμερα, η ίδια περιοχή αποκτά νέα σημασία, αυτή τη φορά λόγω της προσπάθειας σύνδεσης της Κίνας με το Αφγανιστάν και ευρύτερα με την Κεντρική Ασία.
Ο δρόμος ανοίγει τη δυνατότητα δημιουργίας μιας εναλλακτικής οδού μεταφορών, περιορίζοντας δυνητικά την ανάγκη διέλευσης από το πακιστανικό έδαφος.
Το πρόβλημα της Κίνας με τον οικονομικό διάδρομο CPEC
Το ενδιαφέρον της εξέλιξης εντοπίζεται κυρίως στην προσπάθεια του Πεκίνου να περιορίσει την εξάρτησή του από ευάλωτες υποδομές.
Ο Οικονομικός Διάδρομος Κίνας–Πακιστάν, γνωστός ως CPEC, αποτελεί ένα από τα σημαντικότερα προγράμματα της κινεζικής πρωτοβουλίας Belt and Road.
Μέσω του συγκεκριμένου σχεδίου, η Κίνα επιχειρεί να ενισχύσει τις εμπορικές και ενεργειακές συνδέσεις της με τη Νότια Ασία και την Αραβική Θάλασσα.
Ωστόσο, η υλοποίηση των έργων έχει αντιμετωπίσει σοβαρές δυσκολίες.
Στην επαρχία Μπαλουχιστάν, οργανώσεις αυτονομιστών έχουν πραγματοποιήσει επανειλημμένες επιθέσεις εναντίον κινεζικών συμφερόντων, εγκαταστάσεων και εργαζομένων.
Οι επιθέσεις αυτές έχουν επιβαρύνει την ασφάλεια των υποδομών και έχουν αυξήσει το κόστος προστασίας των κινεζικών επενδύσεων.
Παράλληλα, έχουν διατυπωθεί καταγγελίες για καθυστερήσεις, κακοδιαχείριση και προβλήματα διαφάνειας σε επιμέρους προγράμματα του CPEC.
Η εδαφική διαμάχη με την Ινδία
Μια επιπλέον γεωπολιτική δυσκολία συνδέεται με τη διέλευση του CPEC από το Γκιλγκίτ–Μπαλτιστάν.
Η περιοχή διοικείται από το Πακιστάν, αλλά διεκδικείται από την Ινδία, στο πλαίσιο της ευρύτερης διαμάχης για το Κασμίρ.
Το Νέο Δελχί έχει αντιταχθεί επανειλημμένα σε έργα που διέρχονται από εδάφη τα οποία θεωρεί τμήμα της δικής του επικράτειας.
Αυτό σημαίνει ότι ο οικονομικός διάδρομος Κίνας–Πακιστάν δεν αποτελεί μόνο αναπτυξιακό πρόγραμμα, αλλά συνδέεται με μία από τις πιο ευαίσθητες εδαφικές αντιπαραθέσεις της Ασίας.
Η δημιουργία εναλλακτικών διαδρομών μέσω του Αφγανιστάν θα μπορούσε μακροπρόθεσμα να προσφέρει στο Πεκίνο μεγαλύτερη ευελιξία.
Δεν υπάρχει, πάντως, ένδειξη ότι ο δρόμος του Ουαχάν μπορεί σήμερα να αντικαταστήσει τις μεγάλες μεταφορικές υποδομές του CPEC.
Η Καμπούλ επιχειρεί να μειώσει την εξάρτησή της από το Ισλαμαμπάντ
Για την κυβέρνηση των Ταλιμπάν, το έργο έχει και μία σαφή πολιτική διάσταση.
Το Αφγανιστάν εξαρτάται σε σημαντικό βαθμό από συνοριακές διαβάσεις και μεταφορικούς άξονες που περνούν από το Πακιστάν.
Οι επανειλημμένες εντάσεις ανάμεσα στις δύο χώρες έχουν προκαλέσει κλείσιμο συνοριακών περασμάτων, διακοπές εμπορικών ροών και επιβάρυνση της αφγανικής οικονομίας.
Μια εναλλακτική χερσαία διέξοδος προς την Κίνα θα μπορούσε, εφόσον αναπτυχθεί και καταστεί λειτουργική, να μειώσει τη δυνατότητα του Πακιστάν να χρησιμοποιεί τη γεωγραφική του θέση ως μέσο πίεσης προς την Καμπούλ.
Η αφγανική πλευρά αντιμετωπίζει το έργο ως σημαντική υποδομή οικονομικής και στρατηγικής αυτονομίας.
Η στάση της Κίνας και της Ρωσίας
Παρά την προοπτική άμεσης σύνδεσης, το Πεκίνο δεν έχει εγκαταλείψει τον οικονομικό διάδρομο CPEC ούτε έχει ανακοινώσει ότι ο Ουαχάν θα τον αντικαταστήσει.
Η Κίνα εξακολουθεί να διατηρεί σημαντικά οικονομικά και στρατηγικά συμφέροντα στο Πακιστάν.
Αντίστοιχα, η Ρωσία ενδιαφέρεται για τη σταθερότητα του Αφγανιστάν και για την ανάπτυξη νέων δικτύων επικοινωνίας στην Κεντρική Ασία.
Η δημιουργία περισσότερων επιλογών διασύνδεσης ενδέχεται να περιορίσει την αποκλειστική σημασία ορισμένων παραδοσιακών μεταφορικών διαδρομών.
Η πραγματική αξία του Ουαχάν θα εξαρτηθεί από τη βελτίωση των οδικών υποδομών, τη λειτουργία συνοριακών και τελωνειακών εγκαταστάσεων, τις καιρικές συνθήκες και τις πολιτικές αποφάσεις της Κίνας.
Το μήνυμα προς το Πακιστάν
Η νέα διαδρομή αναδεικνύει μια σημαντική γεωπολιτική πραγματικότητα: η γεωγραφική θέση ενός κράτους προσφέρει στρατηγικά πλεονεκτήματα, αλλά η αξιοποίησή τους εξαρτάται από την ασφάλεια και την αξιοπιστία των μεταφορικών του δικτύων.
Το Πακιστάν εξακολουθεί να αποτελεί κρίσιμο εταίρο της Κίνας, ιδιαίτερα στο πλαίσιο του CPEC.
Ταυτόχρονα, όμως, η αστάθεια, οι επιθέσεις σε κινεζικά συμφέροντα και οι αντιπαραθέσεις με το Αφγανιστάν δημιουργούν κίνητρα αναζήτησης εναλλακτικών επιλογών.
Ο διάδρομος Ουαχάν δεν έχει ακόμη μετατραπεί σε μεγάλο εμπορικό πέρασμα. Η κατασκευή του δρόμου, ωστόσο, καταδεικνύει ότι το Αφγανιστάν επιχειρεί να αποκτήσει πρόσθετες διεθνείς συνδέσεις και ότι η αποκλειστική εξάρτηση από το Πακιστάν δεν αποτελεί πλέον τη μοναδική γεωγραφική επιλογή.
Για το Ισλαμαμπάντ, η εξέλιξη αποτελεί μια νέα στρατηγική παράμετρο που θα πρέπει να συνυπολογίσει στις σχέσεις του με το Πεκίνο και την Καμπούλ.
Διεθνή
Γερμανία: Το ρωσικό φυσικό αέριο επιστρέφει έμμεσα μέσω των λιπασμάτων, παρά τους ευρωπαϊκούς δασμούς
Οι εισαγωγές ρωσικών αζωτούχων λιπασμάτων μειώθηκαν κατά 66% το 2025-2026, αλλά παραμένουν 53% υψηλότερες από τα επίπεδα πριν από τον πόλεμο στην Ουκρανία.
Το υψηλό ενεργειακό κόστος στη Γερμανία διατηρεί ανταγωνιστικά τα ρωσικά προϊόντα, σύμφωνα με στοιχεία που δημοσίευσε η Berliner Zeitung. Η Γερμανία εξακολουθεί να συνδέεται εμπορικά με το ρωσικό φυσικό αέριο, παρά τις ευρωπαϊκές προσπάθειες περιορισμού της ενεργειακής εξάρτησης από τη Μόσχα.
Αυτή τη φορά, η σύνδεση δεν αφορά αποκλειστικά την άμεση προμήθεια φυσικού αερίου, αλλά τις εισαγωγές λιπασμάτων που παράγονται με τη χρήση ρωσικού αερίου ως πρώτης ύλης και πηγής ενέργειας. Σύμφωνα με δημοσίευμα της γερμανικής εφημερίδας, που βασίζεται σε στοιχεία του Γερμανικού Ομοσπονδιακού Στατιστικού Γραφείου και του Συνδέσμου Αγροτικής Βιομηχανίας (IVA), οι εισαγωγές αζώτου μέσω ρωσικών λιπασμάτων μειώθηκαν σημαντικά κατά το 2025-2026. Ωστόσο, εξακολουθούν να βρίσκονται πάνω από τα επίπεδα που καταγράφονταν πριν από τη ρωσική εισβολή στην Ουκρανία.
Τα στοιχεία των εισαγωγών και η σύγκριση με την προπολεμική περίοδο
Το 2025-2026, η Γερμανία εισήγαγε 48.800 τόνους αζώτου μέσω λιπασμάτων ρωσικής προέλευσης. Η ποσότητα αυτή είναι μειωμένη κατά περίπου 66% σε σύγκριση με το προηγούμενο έτος, αλλά παραμένει κατά 53% υψηλότερη από τους 31.800 τόνους που είχαν καταγραφεί το 2020-2021, πριν από τον πόλεμο.
Η εξέλιξη των εισαγωγών δείχνει πόσο έντονη ήταν η αύξηση μετά το 2022. Το 2021-2022 οι εισαγωγές έφτασαν τους 56.800 τόνους αζώτου, ενώ το 2022-2023 εκτοξεύθηκαν στους 185.100 τόνους. Στη συνέχεια καταγράφηκαν 140.200 τόνοι το 2023-2024 και 143.800 τόνοι το 2024-2025, προτού σημειωθεί η μεγάλη υποχώρηση της τελευταίας περιόδου. Τα στοιχεία αφορούν την ποσότητα του αζώτου που περιέχεται στα εισαγόμενα λιπάσματα και όχι το συνολικό βάρος των προϊόντων.
Τα λιπασματικά έτη υπολογίζονται από τον Ιούλιο έως τον Ιούνιο. Η ποσότητα αζώτου που εισήχθη στη Γερμανία μέσω ρωσικής ουρίας μειώθηκε από 71.600 τόνους σε 27.600 τόνους, καταγράφοντας πτώση άνω του 61%. Παρά τη μείωση, η ποσότητα εξακολουθεί να είναι σχεδόν τριπλάσια από τους 9.900 τόνους του 2020-2021. Η συγκεκριμένη εξέλιξη αναδεικνύει το βασικό πρόβλημα της ευρωπαϊκής πολιτικής περιορισμού των εμπορικών δεσμών με τη Ρωσία. Ακόμη και όταν περιορίζονται οι εισαγωγές συγκεκριμένων προϊόντων, οι οικονομικές σχέσεις μπορούν να διατηρούνται μέσω άλλων κατηγοριών αγαθών, ιδιαίτερα όταν αυτά έχουν χαμηλότερο κόστος παραγωγής.
Γιατί οι ρωσικές εισαγωγές παραμένουν ανταγωνιστικές
Καθοριστικός παράγοντας είναι το υψηλό ενεργειακό κόστος στη Γερμανία και στην υπόλοιπη Ευρώπη. Η παραγωγή αζωτούχων λιπασμάτων απαιτεί μεγάλες ποσότητες φυσικού αερίου, το οποίο χρησιμοποιείται τόσο ως πρώτη ύλη όσο και ως πηγή ενέργειας. Σύμφωνα με τον Σύνδεσμο Αγροτικής Βιομηχανίας (IVA), οι ευρωπαϊκοί δασμοί, που τέθηκαν σε ισχύ τον Ιούλιο του 2025, περιόρισαν σημαντικά τις εισαγωγές ρωσικών λιπασμάτων. Ωστόσο, δεν εξάλειψαν το ανταγωνιστικό πλεονέκτημα των ρωσικών προϊόντων. Ο σύνδεσμος επισημαίνει ότι οι υψηλές τιμές ενέργειας δυσκολεύουν τις ευρωπαϊκές επιχειρήσεις να αυξήσουν την εγχώρια παραγωγή και να καλύψουν μεγαλύτερο μέρος των αναγκών της αγοράς. Ως αποτέλεσμα, τα ρωσικά λιπάσματα εξακολουθούν να παραμένουν ελκυστικά, ακόμη και μετά την επιβολή πρόσθετων δασμών.
Παράλληλα, σύμφωνα με τον IVA, είναι πιθανό ορισμένες ποσότητες ρωσικών προϊόντων να φτάνουν στη γερμανική αγορά μέσω άλλων κρατών-μελών της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Το μέγεθος αυτών των έμμεσων εισαγωγών, ωστόσο, δεν μπορεί να προσδιοριστεί με ακρίβεια από τα διαθέσιμα στοιχεία.
Δεν αποδίδονται οι αυξήσεις των τιμών αποκλειστικά στους δασμούς
Το ζήτημα έχει άμεση σημασία για τους Γερμανούς αγρότες, καθώς το κόστος των λιπασμάτων επηρεάζει την παραγωγή και, τελικά, την οικονομική βιωσιμότητα των καλλιεργειών. Ο IVA υποστηρίζει ότι η μείωση των ρωσικών εισαγωγών δεν έχει προκαλέσει μέχρι στιγμής σαφή αύξηση των τιμών εξαιτίας των δασμών. Σύμφωνα με τον σύνδεσμο, η εγχώρια παραγωγική δυναμικότητα και οι εισαγωγές από άλλες χώρες, μεταξύ των οποίων η Αίγυπτος, επαρκούν για την κάλυψη των αναγκών της αγοράς. Την ίδια στιγμή, ο σύνδεσμος αποδίδει τις υψηλές τιμές των λιπασμάτων το 2026 στις διεθνείς ενεργειακές αναταράξεις, στον πόλεμο με το Ιράν και στην κρίση γύρω από τα Στενά του Ορμούζ, παράγοντες που επηρεάζουν το κόστος μεταφοράς και τις παγκόσμιες τιμές ενέργειας και λιπασμάτων.
Οι εκτιμήσεις αυτές αποτελούν τις θέσεις του κλαδικού συνδέσμου και δεν συνιστούν από μόνες τους ανεξάρτητη αξιολόγηση όλων των παραγόντων που διαμορφώνουν τις τιμές.
Νέες πιέσεις για περιορισμό των ρωσικών εισαγωγών
Με αφορμή τα στοιχεία, ο IVA ζητά να εξεταστεί η επιβολή πρόσθετων δασμών στις εισαγωγές καλιούχων λιπασμάτων από τη Ρωσία και τη Λευκορωσία. Το κάλιο αποτελεί βασικό θρεπτικό στοιχείο για τις καλλιέργειες και αντιπροσωπεύει μια ακόμη κατηγορία προϊόντων στην οποία η ευρωπαϊκή αγορά διατηρεί εμπορικές σχέσεις με τις δύο χώρες.
Ο σύνδεσμος εκτιμά ότι η ευρωπαϊκή βιομηχανία μπορεί να καλύψει τις ανάγκες της γεωργίας χωρίς να εξαρτάται από τις συγκεκριμένες εισαγωγές και υποστηρίζει ότι πρόσθετοι δασμοί δεν θα πρέπει να οδηγήσουν αναγκαστικά σε αυξήσεις τιμών. Η συζήτηση, ωστόσο, αποτυπώνει το ευρύτερο δίλημμα της ευρωπαϊκής οικονομικής πολιτικής. Η μείωση της εξάρτησης από τη Ρωσία απαιτεί όχι μόνο εμπορικούς περιορισμούς, αλλά και ανταγωνιστική εγχώρια παραγωγή, προσιτό ενεργειακό κόστος και εναλλακτικές πηγές προμήθειας.
Τα δεδομένα της γερμανικής αγοράς δείχνουν ότι οι δασμοί μπορούν να περιορίσουν σημαντικά τις εισαγωγές, χωρίς όμως να εξαλείψουν αυτομάτως τις οικονομικές σχέσεις που στηρίζονται σε διαφορές κόστους παραγωγής. Για τη Γερμανία και την Ευρωπαϊκή Ένωση, η πρόκληση παραμένει η εξισορρόπηση τριών στόχων: της ενεργειακής και οικονομικής ασφάλειας, της στήριξης της εγχώριας βιομηχανίας και της διατήρησης προσιτού κόστους για τον αγροτικό τομέα.
Με πληροφορίες του Συνδέσμου Αγροτικής Βιομηχανίας (IVA) και του Γερμανικού Ομοσπονδιακού Στατιστικού Γραφείου.
Μάικλ Ρούμπιν: Ο Τομ Μπάρακ θα Καταστρέψει την κληρονομιά του Τραμπ;
Ο Μπάρακ έχει αναδιαμορφώσει σχεδόν μόνος του την πολιτική των ΗΠΑ στην Ανατολική Μεσόγειο και τη Μέση Ανατολή προς όφελος...
Γεωπολιτική και Προφητεία: Ο γέροντας Σίμων της Λατινικής Αμερικής, οι «τρεις ημέρες σκοταδιού» στην ανθρωπότητα
Η πραγματική εγρήγορση δεν είναι ο φόβος για το αύριο· είναι η υπεύθυνη, η φροντίδα της οικογένειας για τον άνθρωπό...
Ο Πούτιν χτυπά την οικονομία, ο Τραμπ περιπλέκει το παιχνίδι: Η Ευρώπη μπροστά στη μεγάλη δοκιμασία της Ουκρανίας
Από στρατιωτικής άποψης, η προφανής λύση είναι η παροχή περισσότερων και καλύτερων συστημάτων αεράμυνας. Ωστόσο, αυτά βρίσκονται σε περιορισμένη διαθεσιμότητα...
Γιατί το Πεντάγωνο ανησύχησε τόσο πολύ για τα βομβαρδιστικά B-1 στην Αγγλία
Το περιστατικό συμβολίζει τη σταδιακή υποχώρηση της αμερικανικής επιρροής και την αυξανόμενη αβεβαιότητα στο διεθνές περιβάλλον, όπου αντίπαλοι όπως το...
Παρέλαση από το μέλλον: Τα υπερσύγχρονα συστήματα «Spyder» και «David’s Sling»
Η φετινή παρέλαση της 28ης Οκτωβρίου δεν θα έχει σχέση με τις προηγούμενες, αναφέρουν από το υπουργείο Εθνικής Αμυνας, καθώς...
-
Αναλύσεις1 μήνα πρινΤο τελεσίγραφο Καλίν την ώρα που η Τουρκία προετοιμάζεται για πόλεμο!
-
Άμυνα3 μήνες πρινΡωσσικό ΜΜΕ: Ελληνικό «μπλόκο» στην απαίτηση για Patriot – Πώς γνωρίζει το Κίεβο απόρρητα στοιχεία για τους πυραύλους μας;
-
ΑΝΑΡΤΗΣΕΙΣ ΜΕ ΣΗΜΑΣΙΑ3 μήνες πρινΠακιστανός με καναδική υπηκοότητα ο υπαίτιος της πυρκαγιάς στον Έβρο! Πιθανόν να μετέφερε μετανάστες
-
GEOPOLITICO1 μήνα πρινΤο διέρρευσε ο Παπαχελάς! Έφεραν τον Καλίν στο Μαξίμου – Τί συζήτησε με τον Μητσοτάκη;
-
Αναλύσεις2 μήνες πρινΚαραγκιούλ: «Αν Ελλάδα, Κύπρος και Ισραήλ επιτεθούν στην Τουρκία, ο χάρτης του Αιγαίου θα αλλάξει»
-
ΑΝΑΡΤΗΣΕΙΣ ΜΕ ΣΗΜΑΣΙΑ2 μήνες πρινΞέσπασμα της μητέρας της Μυρτούς για την υπόθεση Τζαβέντ Ασλάμ: «Δεν ξεχνώ ποτέ» – «Δήμαρχος των Πακιστανών ο Δούκας»
-
GEOPOLITICO4 εβδομάδες πρινΤί λέει Τούρκος δημοσιογράφος για Σάββα Καλεντερίδη; «Έκανε πολύ καλά τη δουλειά του για τη χώρα του – Δεν μπορούσε να τον στριμώξει η ΜİΤ»
-
Αναλύσεις3 μήνες πρινΕάν η Τουρκία απορρίψει τη συμφωνία αποχώρησης από την Κύπρο θα απομακρυνθεί δια της βίας