Πολιτική
Το “βλάχικο κράτος” και τα ενεργούμενα των ξένων
Το «Βλάχικο Κράτος» δεν είναι εφεύρεση της Κατοχής, αλλά προϊόν ξενικής προπαγάνδας
Γιώργος Γκόντζος
Για το «Μακεδονικό» ό.τι μάθαμε , μάθαμε…. Έτσι σκέφτηκα σήμερα το πρωί να σας μεταφέρω σε άλλες περιοχές της χώρας μας, για ένα «άλλο» θέμα…
Ενδιαφέροντα στοιχεία για τις μεθοδεύσεις προκειμένου να δημιουργηθεί το Αυτόνομο «Κράτος της Πίνδου» περιέχονται στο βιβλίο «Η ΘΕΣΣΑΛΙΑ ΣΤΗΝ ΑΝΤΙΣΤΑΣΗ» του ΛΑΖΑΡΟΥ ΑΡΣ. ΑΡΣΕΝΙΟΥ με υπότιτλους {ΠΑΙΔΕΣ ΕΛΛΗΝΩΝ…} και “ΕΠΙΚΟΙ ΑΓΩΝΕΣ ΤΟΥ ΘΕΣΣΑΛΙΚΟΥ ΛΑΟΥ ΜΕ ΣΥΝΘΗΜΑ: ΛΕΥΤΕΡΙΑ Ή ΘΑΝΑΤΟΣ”—(Εκδόθηκε το 1966).
Στις 30 σελίδες (από τις 400 συνολικά του βιβλίου) αναφέρονται γεγονότα, παρουσιάζονται αποκαλυπτικά έγγραφα, μεταφέρονται αφηγήσεις πρωταγωνιστών εκείνης της περιόδου στην περιοχή, αναδεικνύονται σκοτεινές κινήσεις των ιθυνόντων αυτής της επιδίωξης , οι αντιστάσεις που ματαίωσαν τα σχέδια κ.λ.π.
Για ενημέρωση των φίλων αντιγράφω μερικά σημεία από το βιβλίο της βιβλιοθήκης μου…
{..}Το «Βλάχικο Κράτος» δεν είναι εφεύρεση της Κατοχής, αλλά προϊόν ξενικής προπαγάνδας, που διεξάγεται επί δεκαετίες, συστηματικά κι’ επίσημα στην Θεσσαλία, την Μακεδονία, και την Ήπειρο, κάτω από τα μάτια των ελληνικών κυβερνήσεων, που δυστυχώς ποτέ δεν είχαν αντιληφθή πόσους κινδύνους για το έθνος έκρυβε, η ανοχή σ’ ένα ζήτημα ανύπαρκτο,όπως είναι το ζήτημα της μειονότητας των «Κουτσοβλάχων».
Το «Κουτσοβλαχικό» ζήτημα δημιουργήθηκε τεχνητά τον 19ον αιώνα, την εποχή της καταρρεύσεως της τουρκικής αυτοκρατορίας. Τότε μερικές ευρωπαϊκές χώρες, όπως η Ρουμανία, η Αυστροουγγαρία, η Ιταλία μέσον της Ρωμαιοκαθολικής εκκλησίας και άλλες, έτρεξαν να επωφεληθούν από την διάλυση της Τουρκίας για να διαδεχτούν αυτές τους Τούρκους σε διάφορα εδάφη.
Ειδικότερα προσπάθησαν να χωθούν στο χώρο της Ελλάδας.Και για να διευκολυνθούν σ’ αυτό μεταχειρίζονται, σαν προκάλυμμα, την ύπαρξη δήθεν στην Ελλάδα μειονότητας των «Βλάχων». Φυσικά τα σχέδιά τους στηρίχτηκαν και στο ότι το νεαρό, τότε, ελληνικό κράτος, έφτανε μόνο ως τον Δομοκό, και δεν είχε την δύναμη ν’ απλωθή, και να απελευθερώση τις βόρειες ελληνικές περιοχές την Θεσσαλία, την Μακεδονία κ.λ.π.

Γύρω από το Κουτσοβλαχικό ζωηρή δραστηριότητα ανάπτυξε επί δεκαετίες η ρουμανική προπαγάνδα, που την συνέχισε και μετά το 1920. Στα Γρεβενά, την Κλεισούρα, κι’ άλλες πόλεις ίδρυσε ρουμανικά σχολεία, όπου προσελκύονταν Βλαχόπουλα για να σπουδάσουν δωρεάν, οικότροφα. Με τα σχολεία ταύτα καλλιεργείται η ιδέα πως η οι Βλάχοι είναι Ρουμάνοι και δημιουργούνται δεσμοί μεταξύ αυτών και της ξένης προπαγάνδας.
Πολλοί, έπειτα, βλαχόφωνοι της περιοχής της Καλαμπάκας, των Τρικάλων,του Μετσόβου και των Γρεβενών ήταν από παληά εγκαταστημένοι στην Ρουμανία και είχαν δημιουργήσει περιουσίες μεγάλες, ενώ αρκετοί είχαν καταλάβει θέσεις υψηλές στην κοινωνία.
Μέσον αυτών των ξενητεμένων δημιουργούνται μεταξύ Ελλάδος και Ρουμανίας, συνηθισμένοι δεσμοί μεταναστών, αλλά η ξένη προπαγάνδα μεθοδικά τους προεκτείνει και τους εμφανίζει σαν δεσμούς μειονοτήτων, προσπαθώντας να πείση τους Βλάχους, που μένουν στην Ελλάδα, πως πραγματική τους πατρίδα είναι η Ρουμανία, αφού όσοι πάνε εκεί βρίσκονται σε περιβάλλον δικό τους κι’ ευδοκιμούν.
Με την λήξη των Βαλκανικών πολέμων, το 1913, οι Ιταλοί βρίσκονται νάχουν χωθή στην Αλβανία. Κι’ εκδηλώνουν προθέσεις να φιάσουν «Κράτος της Πίνδου», για να κατηφορήσουν από εκεί στην Ελλάδα. Στον πρώτο Παγκόσμιο πόλεμο, το 1917, με άλλα συμμαχικά στρατεύματα στην Ελλάδα έρχονται και Ιταλικά.
Αλλά η Ιταλία στέλνει τμήματα επίλεκτα, με σκοπό να κάνη προπαγάνδα με αυτά, γύρω από το Κουτσοβλαχικό.
Στην περιοχή Μετσόβου δρά μεταξύ των Βλάχων ο ιταλικός σύλλογος «Δάντης Αλιγγέρης», που διατηρεί ειδικά σχολεία στην Αλβανία και την Βόρειο Ήπειρο. {..}….
{…} Στο διάστημα όμως της παραμονής τους στην περιοχή Γρεβενών εξόπλισαν τον Αλκιβιάδη Διαμάντη με άλλους ρουμανίζοντες. Και τούτοι έπιασαν ξέχοντες Έλληνες και τους έστειλαν στα Γιάννινα, όπου φυλακίστηκαν από τους Ιταλούς{..}
[..} Στα Γρεβενά ο Διαμάντης ιδρύει γραφείο προπαγάνδας του «Αυτόνομου Κράτους της Πίνδου», κάνει συσκέψεις με ρουμανίζοντες, σχηματίζει «επιτροπές» και διαδίδει ότι θα κλείση τα ελληνικά σχολεία. Σε συγκεντρώσεις προτρέπει τους δημοσίους υπαλλήλους να συνεργάζονται με τους κατακτητές.
Τον Ιούνη 1941 πηγαίνει στο Μέτσοβο και τα Γιάννενα και ιδρύει «Κοινότητες Κουτσοβλάχων» με πέντε μέλη από τα εφτά που προσπάθησε να βρη. Επειδή οι κάτοικοι δεν θέλουν να γίνουν «ρουμανίζοντες», εξαπολύουν εναντίον τους τρομοκρατία. Τα σχολεία και οι εκκλησίες κλείνουν. Πολλοί χωριανοί, και μεταξύ τους παπάδες και δάσκαλοι πιάνονται…{..}
{..} Η κίνηση για την ίδρυση «Βλαχικού Κράτους» στηρίχτηκε σε τρία σκέλη.Το πρώτο από αυτά είναι πολιτικό, με επιδίωξη την σύσταση «Κοινοτήτων Ρουμανιζόντων», σε πόλεις και χωριά, και την υπογραφή υπομνημάτων από Βλάχους , για να προβάλουν με αυτά «από τα κάτω» το αίτημα για την «Αυτονόμηση της Πίνδου».
Το δεύτερο σκέλος είναι οικονομικό, με τα κονσόρτσιουμ και με επιδίωξη την μονοπωλιακή εκμετάλλευση πλουτοπαραγωγικών πηγών της περιοχής.
Το τρίτο σκέλος έχει επιδίωξη να φιάση τον στρατό του «Κράτους της Πίνδου» με το όνομα «Λεγεών των Βλάχων» {..}
[..] Η αυθόρμητη η «απ’ τα κάτω» αντίσταση των Βλάχων κατά της λεγεώνος, , δεν θα γίνονταν αποτελεσματική αν κάποιος δεν αναλάμβανε να την οργανώση. Και την αυθόρμητη αυτή αντίδραση έσπευσε να την οργανώση το ΕΑΜ με την πραγματοποίηση ενός αντι-αυτονομιστικού μετώπου με το όνομα «Ένωση Ελλήνων Κουτσοβάχων-Εθνικο- Απελευθερωτική και Εκπολιτιστική Οργάνωση» με βάση την πείρα , που είχε αποκτηθή από το εθνικό μέτωπο στην Θεσσαλία{..}(Η φωτογραφία από την διακήρυξη)
{..}Αγώνα κατά της λεγεώνας ανάλαβε στην Λάρισα και την περιοχή της και η Φιλική Εταιρία.Οι ηγέτες της Αβέρωφ και Ράπτης είναι βλαχικής καταγωγής. Ο Ράπτης αφηγείται:
–Σε ειδική σύσκεψη η οργάνωσή μας αποφάσισε να καταπολεμήσουμε την «Αυτονομιστική Κίνηση» και δόθηκε στα μέλη μας εντολή ν’ αρχίσουν να την καταγγέλουν στα χωριά και τις πόλεις σαν προδοτική. Κατά σύμπτωση και οι δύο οργανώσεις, η «Ένωσις Ελλήνων Κουτσοβλάχων» του ΕΑΜ και η «Φιλική Εταιρία» σχεδιάζουν το 1942 τη δολοφονία του Διαμάντη..{…}
{..} Οι κατακτητές χώρισαν τότε την Ελλάδα σε τρεις ζώνες: την βουλγαρική, την γερμανική και την ιταλική. Τι τους εμπόδιζε να κάνουν μέσα σ΄εκείνη την κοσμοχαλασιά κι’ άλλη μια, την βλαχική; Κι’ όπως αποδείχτηκε στην δίκη των λεγεωνάριων, στο Ειδικό Δικαστήριο Δοσιλόγων στην Λάρισα, την σύσταση Κράτους της Πίνδου την επιδίωκαν οι Ιταλοί για δύο βασικούς λόγους:
Πρώτος, στην διάρκεια του πολέμου θα εξασφάλιζαν την κατοχή της Θεσσαλίας – Μακεδονίας – Ηπείρου με μικρές δυνάμεις τους θα συγκροτούσαν ελληνικό στράτευμα που θα στέλνονταν να πολεμήση κατά των συμμάχων και μέσον της «βλαχικής μειονότητας» θα έφταναν σε διάσπαση της ενότητας όλων των Ελλήνων, που είχε κάθε λόγο να τους μισή ο άξονας, αφού οι Έλληνες είχαν γίνει αιτία να χάση αυτός ένα ολόκληρο χειμώνα,και να καθυστερήση η επίθεση της Γερμανίας στη Σοβιετική Ένωση.
Δεύτερος λόγος, μετά τον πόλεμο θα διευκόλυνε την Ιταλία ν’ απλώση την κυριαρχία της από την Αλβανία και την Πίνδο στην υπόλοιπη Ελλάδα{..}
{..]Και όσοι Βλάχοι αρνούνται να γίνουν ρουμανίζοντες ή όσοι είναι ύποπτοι πως καταπολεμούν την αυτονομιστική κίνηση πιάνονται… Αρχικά το κρέμασμα είναι «κανονικό», με τα πόδια προς τα κάτω. Έπειτα γίνεται ανάποδα, με το κεφάλι κάτω.
Αλλά υπάρχει και φρικτώτερο: Τα χέρια πίσω, δένονται στον καρπό και από εκεί κρεμιέται όλο το σώμα από κάποιο κλωνάρι, ενώ ο κρεμασμένος σφαδάζει από πόνους… Χιλιάδες Βλάχοι και Βλαχόπουλα , ίσως πάνω από 6000 μαρτύρησαν με τον τρόπο αυτό. Αμέτρητοι ίσως και πάνω από 200 είναι εκείνοι που πέθαναν από βασανιστήρια..{..}
GEOPOLITICO
Η Ελλάδα χρειάζεται Ευρωβουλευτές με εθνική συνείδηση, θεσμική γνώση και κοινοβουλευτική αποτελεσματικότητα
Η Ελλάδα δεν έχει την πολυτέλεια να αφήνει ανεκμετάλλευτη καμία θεσμική δυνατότητα υπεράσπισης των συμφερόντων της.
Αναλύσεις
Ελλάδα – Αζερμπαϊτζάν: Πού βρίσκονται τα όρια της οικονομικής διπλωματίας;
Όταν η Αθήνα διευρύνει τη συνεργασία της με το Αζερμπαϊτζάν, ενώ διεθνείς θεσμοί καταγγέλλουν παραβιάσεις ανθρωπίνων δικαιωμάτων, η ελληνική κυβέρνηση οφείλει να απαντήσει σε ένα κρίσιμο ερώτημα: πού βρίσκονται τα όρια της οικονομικής διπλωματίας;
Γράφει ο Αρντασές Γιαγουπιάν
Την 1η Οκτωβρίου 2026, η Αθήνα φιλοξένησε την 6η Σύνοδο της Μικτής Διυπουργικής Επιτροπής Οικονομικής, Βιομηχανικής και Τεχνολογικής Συνεργασίας Ελλάδας–Αζερμπαϊτζάν, την πρώτη από το 2013. Στόχος ήταν η περαιτέρω διεύρυνση των διμερών οικονομικών σχέσεων, με έμφαση στην ενέργεια, στις επενδύσεις, στις μεταφορές, στις υποδομές και στον τουρισμό. Υπογράφηκε, μάλιστα, κοινό πρόγραμμα τουριστικής δράσης για την περίοδο 2026–2028.
Η οικονομική συνεργασία μεταξύ κρατών δεν αποτελεί από μόνη της πρόβλημα. Το πολιτικό ζήτημα προκύπτει όταν η ανάπτυξη αυτών των σχέσεων δεν συνοδεύεται από ανάλογη διπλωματική πίεση για τον σεβασμό των ανθρωπίνων δικαιωμάτων. Και στην περίπτωση του Αζερμπαϊτζάν, οι λόγοι για να τεθούν τέτοια ερωτήματα είναι συγκεκριμένοι και σοβαροί.

Ο Αλίγιεφ «επιτίθεται» στην Τουρκία; Τι λέει πραγματικά η ομιλία του
Την ίδια περίοδο, ελληνικά δημοσιεύματα παρουσίασαν τις δηλώσεις του προέδρου του Αζερμπαϊτζάν Ιλχάμ Αλίγιεφ στο 8ο Συνέδριο του κυβερνώντος κόμματος YAP, που πραγματοποιήθηκε στο Μπακού στις 2 Οκτωβρίου 2026, ως αιχμηρό μήνυμα προς την Άγκυρα. Ορισμένα έφτασαν να μιλούν για «χαστούκι» στον Ερντογάν και για ρήγμα στη στρατηγική συμμαχία των δύο χωρών.
Ο Αλίγιεφ υπογράμμισε ότι το Αζερμπαϊτζάν δεν χρειάζεται ξένη κηδεμονία, ότι κανείς δεν πρέπει να παρεμβαίνει στις εσωτερικές του υποθέσεις και ότι η χώρα αγόρασε τα όπλα της με δικά της χρήματα, σε τιμές της διεθνούς αγοράς. Επέμεινε, επίσης, στην ανάγκη να προστατευθεί ο ιδεολογικός χώρος της χώρας από ξένες επιρροές.
Οι δηλώσεις αυτές έχουν πολιτική σημασία. Ωστόσο, υπάρχει μια κρίσιμη λεπτομέρεια: στην επίσημη ομιλία του ο Αλίγιεφ δεν κατονομάζει την Τουρκία ως αποδέκτη αυτών των αιχμών. Η σύνδεση των δηλώσεων με υποτιθέμενες τουρκικές πιέσεις για τη μαντίλα στα σχολεία του Αζερμπαϊτζάν, με την αντιπαράθεση για τον ρόλο της Τουρκίας στον πόλεμο του 2020 στο Ναγκόρνο Καραμπάχ (Αρτσάχ), ή με τις σχέσεις Μπακού–Ισραήλ αποτελεί ερμηνεία που χρειάζεται ανεξάρτητη τεκμηρίωση.
Επομένως, δεν υπάρχουν επαρκή στοιχεία για να μιλήσουμε ήδη για ρήγμα στην τουρκοαζερική συμμαχία. Υπάρχει, όμως, ένα ενδιαφέρον πολιτικό ερώτημα: μέχρι ποιο σημείο το Μπακού επιθυμεί να διατηρεί τη στρατηγική συμμαχία με την Άγκυρα, χωρίς να επιτρέπει στην Τουρκία να εμφανίζεται ως ο προστάτης ή ο καθοδηγητής του;
Για την Ελλάδα, το ζήτημα έχει ιδιαίτερο ενδιαφέρον. Η Αθήνα δεν πρέπει να συγχέει την επιθυμία του Αζερμπαϊτζάν να εμφανίζεται ως ανεξάρτητος περιφερειακός παράγοντας με οποιαδήποτε ουσιαστική μεταβολή της πολιτικής του. Ακόμη και αν υπάρχουν επιμέρους διαφωνίες μεταξύ Άγκυρας και Μπακού, αυτές δεν αναιρούν από μόνες τους τη στρατιωτική και πολιτική συνεργασία τους.
Η ουσία, συνεπώς, δεν βρίσκεται στο αν ο Αλίγιεφ «έριξε χαστούκι» στον Ερντογάν. Βρίσκεται στο αν οι δηλώσεις του θα συνοδευτούν από συγκεκριμένες πολιτικές πράξεις και αν θα επηρεάσουν τη συνεργασία των δύο χωρών σε ζητήματα που αφορούν άμεσα την Κύπρο, την Αρμενία και το Αρτσάχ.
Και αυτό είναι το σημείο στο οποίο οφείλει να εστιάσει η ελληνική εξωτερική πολιτική: όχι στους εντυπωσιακούς τίτλους περί ρήξης, αλλά στις πραγματικές στρατηγικές επιλογές των δύο κυβερνήσεων, την ώρα που η Ελλάδα διευρύνει την οικονομική της συνεργασία με το Μπακού.
Το πραγματικό χαστούκι στην Τουρκία θα ήταν μια τοποθέτηση στο θέμα της Κύπρου. Αλλά ξέρουμε καλά πως στο παρελθόν οποιαδήποτε τοποθέτηση από το Μπακού ήταν θετική προς την Τουρκική κατοχή, ακόμα και αναγνώρισης των κατεχομένων εδαφών της Κύπρου, από τον Αλίεφ.
Ποιά η θέση του Αζερμπαϊτζάν στην πολιτική σκηνή; Οι 19 Αρμένιοι κρατούμενοι και η διεθνής κατακραυγή
Η Αρμενία έθεσε ενώπιον των Ηνωμένων Εθνών το ζήτημα των 19 Αρμενίων που εξακολουθούν να κρατούνται από το Αζερμπαϊτζάν, χαρακτηρίζοντάς το επείγον ανθρωπιστικό ζήτημα. Ανάμεσά τους βρίσκονται πρώην ηγετικά στελέχη του Αρτσάχ, τα οποία συνελήφθησαν μετά την αζερική στρατιωτική επίθεση του Σεπτεμβρίου 2023 και την αναγκαστική έξοδο του αρμενικού πληθυσμού από την πατρίδα του.
Οι δικαστικές διαδικασίες στο Μπακού και οι βαριές ποινές που επιβλήθηκαν σε Αρμένιους κρατουμένους έχουν προκαλέσει έντονες αντιδράσεις. Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο έχει ζητήσει την άμεση και άνευ όρων απελευθέρωση των Αρμενίων πολιτικών κρατουμένων και αιχμαλώτων πολέμου, καθώς και τον σεβασμό των θεμελιωδών δικαιωμάτων τους.
Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο θέτει όρους στο Αζερμπαϊτζάν — Θα τους λάβει υπόψη η Αθήνα;
Στις 8 Οκτωβρίου, το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο υιοθέτησε ψήφισμα με το οποίο καταδικάζει τη συστηματική καταστολή της αντιπολίτευσης, των ανεξάρτητων μέσων ενημέρωσης και της κοινωνίας των πολιτών στο Αζερμπαϊτζάν. Απαιτεί την άμεση και άνευ όρων απελευθέρωση των πολιτικών κρατουμένων, με ιδιαίτερη αναφορά στους ηγέτες της αντιπολίτευσης, στους υπερασπιστές των ανθρωπίνων δικαιωμάτων, καθώς και στους Αρμένιους πολιτικούς κρατουμένους και αιχμαλώτους πολέμου, συμπεριλαμβανομένων των πρώην ανώτατων αξιωματούχων του Αρτσάχ. Παράλληλα, ζητεί να εξεταστούν στοχευμένες κυρώσεις κατά υπευθύνων αξιωματούχων, ενώ καθιστά σαφές ότι η περαιτέρω εμβάθυνση των σχέσεων ΕΕ–Αζερμπαϊτζάν πρέπει να συνδέεται με συγκεκριμένη πρόοδο στα ανθρώπινα δικαιώματα και την απελευθέρωση όσων κρατούνται για πολιτικούς λόγους.
Το μήνυμα είναι σαφές: οι οικονομικές και ενεργειακές σχέσεις με το Μπακού δεν μπορούν να αντιμετωπίζονται σαν να μην υπάρχουν οι πολιτικές διώξεις και η παράνομη κράτηση Αρμενίων. Επομένως, όταν η Ελλάδα συμμετέχει σε κοινές οικονομικές επιτροπές και επιχειρηματικά φόρουμ με το Αζερμπαϊτζάν, το εύλογο ερώτημα είναι αν θα συνταχθεί με την ευρωπαϊκή απαίτηση για απτά αποτελέσματα ή αν θα περιοριστεί στην προώθηση των οικονομικών συμφερόντων της.

Η Ουάσιγκτον ζητά να σταματήσει η στρατιωτική βοήθεια
Στις 7 Οκτωβρίου, η Αρμενική Εθνική Επιτροπή Αμερικής (ANCA) ανακοίνωσε ότι 101 μέλη του αμερικανικού Κογκρέσου —26 γερουσιαστές και 75 μέλη της Βουλής των Αντιπροσώπων— υπέγραψαν διακομματική και διακοινοβουλευτική επιστολή προς τον υπουργό Εξωτερικών Μάρκο Ρούμπιο, ζητώντας να ανασταλεί η αμερικανική στρατιωτική βοήθεια προς το Αζερμπαϊτζάν, εφόσον το Μπακού δεν προχωρήσει σε ουσιαστικά βήματα για την αντιμετώπιση των καταγγελλόμενων παραβιάσεων.
Την πρωτοβουλία συντόνισαν οι γερουσιαστές Gary Peters και Adam Schiff και οι βουλευτές Gus Bilirakis και Frank Pallone. Η επιστολή επικαλείται την κράτηση και καταδίκη Αρμενίων, την καταστροφή αρμενικής χριστιανικής πολιτιστικής κληρονομιάς και τη συνεχιζόμενη παρουσία αζερικών στρατιωτικών δυνάμεων σε διεθνώς αναγνωρισμένο αρμενικό έδαφος.
Στο επίκεντρο βρίσκεται το Άρθρο 907 του αμερικανικού Νόμου περί Υποστήριξης της Ελευθερίας, το οποίο περιορίζει την κρατική βοήθεια προς το Αζερμπαϊτζάν, αλλά προβλέπει δυνατότητα προεδρικής εξαίρεσης. Η κυβέρνηση Τραμπ επανέφερε την εξαίρεση το 2025 και την παρέτεινε το 2026, επιτρέποντας εκ νέου τη στρατιωτική βοήθεια.
Οι νομοθέτες ζητούν από την κυβέρνηση να αξιοποιήσει αυτό το εργαλείο πίεσης, συνδέοντας τη βοήθεια με συγκεκριμένα αποτελέσματα: την απελευθέρωση των Αρμενίων κρατουμένων, την προστασία της πολιτιστικής κληρονομιάς και την αποχώρηση των αζερικών δυνάμεων από αρμενικά εδάφη.
Η εξέλιξη έχει ιδιαίτερη σημασία. Δεν πρόκειται μόνο για μια πρωτοβουλία Αρμενίων της διασποράς, αλλά για μια διακομματική παρέμβαση με συμμετοχή μελών και των δύο σωμάτων του αμερικανικού Κογκρέσου.
Η υπόθεση August Hanning και τα ερωτήματα για το Αζερμπαϊτζάν
Ένα ακόμη ζήτημα που απαιτεί προσοχή είναι η υπόθεση του August Hanning, πρώην επικεφαλής της γερμανικής υπηρεσίας εξωτερικών πληροφοριών BND, την οποία διηύθυνε από το 1998 έως το 2005.
Στις 6 Οκτωβρίου 2026, ο Hanning συνελήφθη στη Γερμανία ως ύποπτος για κατασκοπεία και εσχάτη προδοσία. Σύμφωνα με δημοσιεύματα του Der Spiegel και άλλων γερμανικών μέσων, οι ερευνητές εξετάζουν την πιθανότητα να είχε έρθει σε επαφή με πρόσωπο που συνδεόταν με τις υπηρεσίες πληροφοριών του Αζερμπαϊτζάν και να είχε συντάξει ανάλυση για ξένη υπηρεσία πληροφοριών, αξιοποιώντας απόρρητες πληροφορίες που φέρεται να είχε προμηθευτεί μέσω πρώην συνεργάτη του.
Η αζερική πλευρά αρνήθηκε οποιαδήποτε εμπλοκή στην υπόθεση. Επομένως, οι καταγγελίες πρέπει να αντιμετωπίζονται ως αντικείμενο έρευνας και όχι ως αποδεδειγμένα γεγονότα ή τελεσίδικα συμπεράσματα για την ευθύνη του Hanning ή του Αζερμπαϊτζάν.
Ωστόσο, η υπόθεση αναδεικνύει ερωτήματα για τις μεθόδους με τις οποίες κράτη επιδιώκουν να αποκτήσουν επιρροή στο εξωτερικό. Η διερεύνησή της από τις γερμανικές αρχές καθιστά σαφές ότι πρόκειται για ζήτημα εθνικής ασφάλειας και θεσμικής αξιοπιστίας, όχι απλώς για μια διπλωματική διαφωνία.
Δεν πρέπει, άλλωστε, να παραβλέπουμε ότι στην Ελλάδα έχουν συλληφθεί Αζέροι με την κατηγορία της κατασκοπείας σε στρατηγικής σημασίας στρατιωτικές εγκαταστάσεις, με χαρακτηριστική την υπόθεση της Σούδας, όπου τον Μάιο του 2026 ελληνικό δικαστήριο καταδίκασε έναν Αζέρο υπήκοο σε επτά χρόνια και έναν μήνα φυλάκισης, γεγονός που καθιστά ακόμη πιο επιτακτική την ανάγκη η Αθήνα να αξιολογεί τις σχέσεις της με το Μπακού και υπό το πρίσμα της εθνικής ασφάλειας.
Και η Ελλάδα; Ποιες αρχές υπηρετεί η Αθήνα;
Μέσα σε αυτό το διεθνές περιβάλλον, η ελληνική κυβέρνηση επέλεξε να προχωρήσει στην περαιτέρω εμβάθυνση της οικονομικής συνεργασίας με το Μπακού. Το επίσημο ανακοινωθέν της 1ης Οκτωβρίου δίνει έμφαση στις οικονομικές ευκαιρίες, στην ενέργεια, στις επενδύσεις και στη συνδεσιμότητα. Δεν καταγράφει, όμως, κάποια δημόσια δέσμευση που να συνδέει την πρόοδο αυτής της συνεργασίας με τα ζητήματα των ανθρωπίνων δικαιωμάτων και της απελευθέρωσης των πολιτικών κρατουμένων. Αυτό δεν αποδεικνύει ότι τα ζητήματα δεν συζητήθηκαν σε διπλωματικό επίπεδο, αφήνει, ωστόσο, εύλογα ερωτήματα για τις προτεραιότητες της Αθήνας.
Η Ελλάδα είναι κράτος-μέλος της Ευρωπαϊκής Ένωσης, έχει αναγνωρίσει τη Γενοκτονία των Αρμενίων και διατηρεί ιστορικούς και πολιτιστικούς δεσμούς με τον αρμενικό λαό. Παράλληλα, η Κύπρος εξακολουθεί να βιώνει τις συνέπειες της τουρκικής εισβολής και κατοχής, ενώ το Αζερμπαϊτζάν διατηρεί στενή στρατηγική σχέση με την Τουρκία. Αυτή η πραγματικότητα καθιστά αναγκαία μια συνεπή ελληνική εξωτερική πολιτική, η οποία να λαμβάνει υπόψη όχι μόνο τα οικονομικά συμφέροντα, αλλά και τις αρχές της κυριαρχίας, του διεθνούς δικαίου και του σεβασμού των ανθρωπίνων δικαιωμάτων.
Τι σημαίνουν, όμως, στην πράξη τα ευρωπαϊκά ιδεώδη της δημοκρατίας, της ελευθερίας, της ανθρώπινης αξιοπρέπειας και του κράτους δικαίου; Είναι αρχές που επικαλούμαστε μόνο όταν εξυπηρετούν τις πολιτικές μας επιλογές ή δεσμεύσεις που πρέπει να εφαρμόζονται και όταν διακυβεύονται οικονομικά συμφέροντα; Η Ελλάδα δεν είναι υποχρεωμένη να διακόψει κάθε οικονομική σχέση με το Αζερμπαϊτζάν ούτε να υιοθετήσει άκριτα κάθε αντίθετη θέση για συνεργασία. Οφείλει, όμως, να εξηγεί πώς συμβιβάζει την οικονομική της διπλωματία με τις ευρωπαϊκές της δεσμεύσεις, την ιστορική της μνήμη και την υπεράσπιση των δικαιωμάτων των λαών.
Η αντίφαση γίνεται εντονότερη όταν το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο ζητά την απελευθέρωση των πολιτικών κρατουμένων και των Αρμενίων ομήρων, καθώς και τη σύνδεση των μελλοντικών σχέσεων ΕΕ–Αζερμπαϊτζάν με απτή πρόοδο στα ανθρώπινα δικαιώματα, ενώ η Αθήνα προβάλλει νέες δυνατότητες συνεργασίας χωρίς να δημοσιοποιεί ανάλογες προϋποθέσεις.
Η ελληνική κυβέρνηση θα μπορούσε να αξιοποιήσει τις διπλωματικές της σχέσεις για να ζητήσει συγκεκριμένες εγγυήσεις, να στηρίξει ευρωπαϊκές πρωτοβουλίες και να απαιτήσει διαφάνεια σχετικά με τις συνθήκες κράτησης και τις δικαστικές διαδικασίες. Θα μπορούσε, επίσης, να υποστηρίξει μια σαφή ευρωπαϊκή πολιτική που να συνδέει την περαιτέρω αναβάθμιση των σχέσεων με το Αζερμπαϊτζάν με μετρήσιμα αποτελέσματα στον τομέα των ανθρωπίνων δικαιωμάτων.
Το ερώτημα, επομένως, δεν είναι αν η Ελλάδα πρέπει να έχει οικονομικές σχέσεις με το Αζερμπαϊτζάν. Είναι αν η Αθήνα μπορεί να υπερασπίζεται ταυτόχρονα τα εθνικά της συμφέροντα, την Κυπριακή Δημοκρατία, το διεθνές δίκαιο και τα ευρωπαϊκά ιδεώδη, χωρίς να εφαρμόζει διαφορετικά μέτρα και σταθμά ανάλογα με τον συνομιλητή της. Η βίαιη εκτόπιση 120000 γηγενών Αρμενίων, υπό συνθήκες που έχουν προκαλέσει σοβαρές καταγγελίες για εθνοκάθαρση και γενοκτονία, δεν μπορεί να αντιμετωπίζεται ως δευτερεύον ζήτημα ιδίως όταν η Ελλάδα πρεσβεύει τις αρχές της ελευθερίας, της δημοκρατίας, της ανθρώπινης αξιοπρέπειας και του διεθνούς δικαίου.
Η εξωτερική πολιτική δεν κρίνεται μόνο από τις συμφωνίες που υπογράφει μια χώρα, αλλά και από τις αρχές που αρνείται να εγκαταλείψει για να τις πετύχει.
Πολιτική
Ευρωκοινοβούλιο: Σφοδρές καταγγελίες κατά της Τουρκίας για Αιγαίο, Κύπρο και «Γαλάζια Πατρίδα» – Στο επίκεντρο ο GSI
Στο επίκεντρο της Ολομέλειας του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου βρέθηκαν στις 8 Οκτωβρίου οι τουρκικές διεκδικήσεις στο Αιγαίο και στην Ανατολική Μεσόγειο, το casus belli, η συνεχιζόμενη κατοχή κυπριακού εδάφους και οι παρεμβάσεις της Άγκυρας σε ευρωπαϊκά ενεργειακά έργα. Έλληνες, Κύπριοι και άλλοι Ευρωπαίοι ευρωβουλευτές ζήτησαν ουσιαστικότερη αντιμετώπιση της τουρκικής πολιτικής, ενώ η Ευρωπαϊκή Επιτροπή επανέλαβε την αλληλεγγύη της προς την Ελλάδα και την Κύπρο, επιμένοντας παράλληλα στη σημασία του διαλόγου με την Τουρκία.
Με έντονες τοποθετήσεις και ευθείες επικρίσεις προς την Άγκυρα διεξήχθη την Πέμπτη 8 Οκτωβρίου 2026 στο Στρασβούργο η συζήτηση του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου για την κλιμάκωση της έντασης στην Ανατολική Μεσόγειο και στο Αιγαίο.
Η συζήτηση πραγματοποιήθηκε στο πλαίσιο της διαδικασίας 2026/2908(RSP), με αντικείμενο τις πρόσφατες τουρκικές προκλήσεις και τις επιπτώσεις τους στην περιφερειακή ασφάλεια.
Στις παρεμβάσεις καταγράφηκαν ανησυχίες για το τουρκικό δόγμα της «Γαλάζιας Πατρίδας», την αμφισβήτηση ελληνικών κυριαρχικών δικαιωμάτων, τις παραβιάσεις στον αέρα και στη θάλασσα, καθώς και την παρεμπόδιση ενεργειακών σχεδίων ευρωπαϊκού ενδιαφέροντος.
Μαυρίδης: Η πολιτική κατευνασμού δεν αποδίδει
Ο Κύπριος ευρωβουλευτής Κώστας Μαυρίδης άσκησε έντονη κριτική στην ευρωπαϊκή αντιμετώπιση της Τουρκίας.
Υποστήριξε ότι οι ήπιες διατυπώσεις και η λεγόμενη θετική ατζέντα δεν έχουν αποτρέψει την τουρκική πολιτική αμφισβήτησης κυριαρχικών δικαιωμάτων Ελλάδας και Κύπρου.
Ο ίδιος έθεσε ζήτημα διαφορετικής μεταχείρισης μεταξύ Ρωσίας και Τουρκίας, ζητώντας εξηγήσεις για την απουσία ανάλογων οικονομικών και πολιτικών κυρώσεων απέναντι στην Άγκυρα.
Φουρλάς: 520 αεροπορικές και 23 θαλάσσιες παραβιάσεις
Ιδιαίτερη αίσθηση προκάλεσε η παρέμβαση του Κύπριου ευρωβουλευτή Λουκά Φουρλά.
Σύμφωνα με τα στοιχεία που παρουσίασε, η Κυπριακή Δημοκρατία κατέγραψε μέσα σε διάστημα τριών μηνών 520 αεροπορικές και 23 θαλάσσιες παραβιάσεις από την Τουρκία.
Ο Φουρλάς κατηγόρησε την Άγκυρα ότι αμφισβητεί δικαιώματα κρατών-μελών, διατηρεί την απειλή πολέμου κατά της Ελλάδας και παρεμβαίνει σε ευρωπαϊκά ενεργειακά έργα.
Οι συγκεκριμένοι αριθμοί αποτελούν στοιχεία που επικαλέστηκε ο ευρωβουλευτής κατά την παρέμβασή του.
Ο GSI στο επίκεντρο των αντιπαραθέσεων
Ξεχωριστή θέση στη συζήτηση κατέλαβε ο Great Sea Interconnector, το έργο ηλεκτρικής διασύνδεσης Ελλάδας–Κύπρου.
Ευρωβουλευτές αναφέρθηκαν στις τουρκικές παρεμβάσεις που εμποδίζουν την ομαλή εξέλιξη του έργου, τονίζοντας ότι αφορά την ενεργειακή ασφάλεια κράτους-μέλους της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Η συζήτηση αποκτά πρόσθετη βαρύτητα μετά τη δημόσια υποστήριξη του Αμερικανού υπουργού Εξωτερικών Μάρκο Ρούμπιο προς την υλοποίηση της ηλεκτρικής διασύνδεσης.
Το ερώτημα που ανακύπτει είναι εάν η Ευρωπαϊκή Ένωση θα περιοριστεί στην πολιτική στήριξη ή θα αναπτύξει πιο συγκεκριμένες πρωτοβουλίες για την προστασία των στρατηγικών υποδομών της.
Η απάντηση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής
Εκ μέρους της Ευρωπαϊκής Επιτροπής τοποθετήθηκε ο εκτελεστικός αντιπρόεδρος Ραφαέλε Φίτο.
Ο Φίτο υπογράμμισε την υποχρέωση της Τουρκίας να σέβεται την κυριαρχία και την εδαφική ακεραιότητα των κρατών-μελών σύμφωνα με το ευρωπαϊκό και το διεθνές δίκαιο, συμπεριλαμβανομένου του Δικαίου της Θάλασσας.
Παράλληλα, αναφέρθηκε στην ανάγκη αποκλιμάκωσης και επίλυσης διαφορών μέσω διαλόγου, στη βάση των αρχών καλής γειτονίας και του πνεύματος της Διακήρυξης των Αθηνών του 2023.
Για το Κυπριακό επανέλαβε την υποστήριξη της ΕΕ σε συνολική λύση εντός του πλαισίου των Ηνωμένων Εθνών.
Η τοποθέτηση ανέδειξε τη διπλή προσέγγιση των Βρυξελλών: αλληλεγγύη προς την Ελλάδα και την Κύπρο, αλλά ταυτόχρονα διατήρηση της συνεργασίας με την Τουρκία σε ζητήματα ευρύτερου ευρωπαϊκού ενδιαφέροντος.
Από τις δηλώσεις στις αποφάσεις
Η συζήτηση στο Ευρωκοινοβούλιο ανέδειξε διαφορετικές πολιτικές προσεγγίσεις ως προς την αντιμετώπιση της Άγκυρας.
Ορισμένοι ευρωβουλευτές ζήτησαν κυρώσεις και αυστηρότερη ευρωπαϊκή πολιτική, ενώ άλλες παρεμβάσεις προέκριναν τη διπλωματική επίλυση των διαφορών.
Προς το παρόν, η συγκεκριμένη διαδικασία δεν συνιστά απόφαση επιβολής κυρώσεων.
Για την Αθήνα και τη Λευκωσία, η πραγματική σημασία των παρεμβάσεων θα κριθεί από το κατά πόσον θα ακολουθήσουν συγκεκριμένες ευρωπαϊκές πρωτοβουλίες, ιδίως στο πεδίο της ενεργειακής ασφάλειας, του Δικαίου της Θάλασσας και της προστασίας κυριαρχικών δικαιωμάτων
-
Αναλύσεις4 εβδομάδες πρινΤο τελεσίγραφο Καλίν την ώρα που η Τουρκία προετοιμάζεται για πόλεμο!
-
Άμυνα3 μήνες πρινΡωσσικό ΜΜΕ: Ελληνικό «μπλόκο» στην απαίτηση για Patriot – Πώς γνωρίζει το Κίεβο απόρρητα στοιχεία για τους πυραύλους μας;
-
ΑΝΑΡΤΗΣΕΙΣ ΜΕ ΣΗΜΑΣΙΑ2 μήνες πρινΠακιστανός με καναδική υπηκοότητα ο υπαίτιος της πυρκαγιάς στον Έβρο! Πιθανόν να μετέφερε μετανάστες
-
GEOPOLITICO1 μήνα πρινΤο διέρρευσε ο Παπαχελάς! Έφεραν τον Καλίν στο Μαξίμου – Τί συζήτησε με τον Μητσοτάκη;
-
Αναλύσεις2 μήνες πρινΚαραγκιούλ: «Αν Ελλάδα, Κύπρος και Ισραήλ επιτεθούν στην Τουρκία, ο χάρτης του Αιγαίου θα αλλάξει»
-
ΑΝΑΡΤΗΣΕΙΣ ΜΕ ΣΗΜΑΣΙΑ2 μήνες πρινΞέσπασμα της μητέρας της Μυρτούς για την υπόθεση Τζαβέντ Ασλάμ: «Δεν ξεχνώ ποτέ» – «Δήμαρχος των Πακιστανών ο Δούκας»
-
GEOPOLITICO3 εβδομάδες πρινΤί λέει Τούρκος δημοσιογράφος για Σάββα Καλεντερίδη; «Έκανε πολύ καλά τη δουλειά του για τη χώρα του – Δεν μπορούσε να τον στριμώξει η ΜİΤ»
-
Αναλύσεις3 μήνες πρινΕάν η Τουρκία απορρίψει τη συμφωνία αποχώρησης από την Κύπρο θα απομακρυνθεί δια της βίας