Διεθνή
EastMed: Οι ΗΠΑ «αδειάζουν» Ελλάδα και Κύπρο
Η εγκατάλειψη του EastMed γκριζάρει την ανατολική Μεσόγειο – Το “θετικό” σενάριο θα είναι η συνεκμετάλλευση
Με non-paper του Υπουργείου Εξωτερικών των ΗΠΑ προς τον Γραμματέα Διεθνών Οικονομικών Σχέσεων του ελληνικού ΥΠΕΞ, οι ΗΠΑ βάζουν στον πάγο τη στρατηγική ενεργειακής διασύνδεσης Ελλάδας-Κύπρου-Ισραήλ, μέσω του αγωγού φυσικού αερίου EastMed.
Σύμφωνα με το εν λόγω έγγραφο οι ΗΠΑ κρίνουν μη ενδεδειγμένη την κατασκευή του αγωγού, αναφέροντας μεταξύ άλλων περιβαλλοντικούς λόγους, υψηλό κόστος κατασκευής, καθώς και κίνδυνους βιωσιμότητας λόγω των γεωπολιτικών εντάσεων που αυτός προκαλεί με την Τουρκία.
Οι ΗΠΑ, μπορεί να μην συμμετέχουν πρακτικά στο συγκεκριμένο σχέδιο, που σύμφωνα με τον σχεδιασμό θα κατασκευαστεί από την Ελλάδα, την Κύπρο, και το Ισραήλ, με την υποστήριξης και τη χρηματοδότηση της Ε.Ε., όμως η στροφή αυτή της αμερικάνικης διπλωματίας, θέτει ντε φάκτο σε αμφισβήτηση την ίδια τη δυνατότητα κατασκευής του αγωγού. Με αυτό τον τρόπο καταρρέει και η λογική εκείνη, που επικράτησε καθολικά και διακομματικά στη χώρα μας και ήθελε να μετατρέψει τον EastMed σε αδιαμφισβήτητη εθνική στρατηγική.
Ενεργειακή κρίση και γεωπολιτική
Η ενεργειακή κρίση και η αύξηση της τιμής των υδρογονανθράκων αναδιατάσσει τις στρατηγικές των μεγάλων παικτών. Η Ε.Ε. επιθυμεί να διαφοροποιήσει τις εισαγωγές ενέργειας για να άρει την ενεργειακή εξάρτηση από τη Ρωσία. Ο αγωγός EastMed, που υπόσχεται να συνδέσει το κοίτασμα Λεβιάθαν, από το Ισραήλ, μέσω Ελλάδας και Κύπρου με την Ευρώπη, είναι μία από τις εναλλακτικές που έχουν παρουσιαστεί. Δεν ήταν όμως η μοναδική ή η επικρατέστερη. Η απευθείας μεταφορά υγροποιημένου φυσικού αερίου (LNG) από τις ΗΠΑ στην Ευρώπη που ενισχύθηκε από την αύξηση των τιμών, η μονοκαλλιέργεια των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας που προωθεί η Γερμανία, αλλά και η ηλεκτρική διασύνδεση Ελλάδας-Κύπρου με το Ισραήλ και την Αίγυπτο αντίστοιχα, λειτουργούν άλλοτε συμπληρωματικά και άλλοτε ανταγωνιστικά. Πλάι στα παραπάνω πρέπει να προστεθεί και η δυσαρέσκεια της Ρωσίας για τον εν λόγω αγωγό που λειτουργεί ανταγωνιστικά στον Nord Stream-2, και μειώνει το μερίδιο της στην ευρωπαϊκή αγορά ενέργειας.
Τώρα οι ΗΠΑ έρχονται να αμφισβητήσουν τη βιωσιμότητα του αγωγού. Πλάι στα περιβαλλοντικά και οικονομικά εμπόδια που βλέπουν όμως, προσθέτουν και αυτό της γεωπολιτικής επισφάλειας. Επιβεβαιώνουν με τον τρόπο αυτό, τη στρατηγική της Τουρκίας, που απειλεί πως καμιά ενέργεια στην Ν.Α. Μεσόγειο δεν θα γίνει χωρίς την έγκριση ή τη συμμετοχή της. Η Τουρκία κατά παράβαση κάθε έννοιας του διεθνούς δικαίου, θεωρεί τις περιοχές της Ανατολικής Μεσογείου, από τις οποίες αναμένεται να περάσει ο αγωγός, και πολύ περισσότερο τις θαλάσσιες περιοχές της Κυπριακή και της εν δυνάμει Ελληνικής ΑΟΖ στα οποία εξετάζεται αν υπάρχουν κοιτάσματα υδρογονανθράκων, τουρκικά οικόπεδα της Γαλάζιας Πατρίδας. Οι ΗΠΑ μπορεί συνολικά αλλά και στο εν λόγω non-paper να καταδικάζουν φραστικά τις τουρκικές απειλές, όμως φαίνεται να αποδέχονται τον εκβιασμό αυτής, εις βάρος πάντα των συμφερόντων Ελλάδας και Κύπρου.
Παράλληλα ειδική αναφορά γίνεται και στις κινήσεις βαθέματος της ελληνογαλλικής συνεργασίας στη Μεσόγειο, με τις ΗΠΑ να χαρακτηρίζουν «μη αναγκαία» την ερευνητική συνεργασία «Nautical Geo», εφόσον «οι κυβερνήσεις των χωρών της περιοχής δείχνουν να κατανοούν ότι το σχέδιο του αγωγού δεν είναι οικονομικά βιώσιμο». Ήταν τον Απρίλιο του 2021 όταν οι Τούρκοι παρενόχλησαν γαλλικό ερευνητικό πλοίο νοτίως της Κρήτης, με τις ΗΠΑ να διαβάζουν την εξέλιξη αυτή ως απόδειξη πως «το έργο (του EastMed) έχει την πραγματική δυνατότητα να οδηγήσει σε αύξηση των εντάσεων, η οποία δεν εξυπηρετεί τα συμφέροντα των χωρών της περιοχής». Η εν λόγω ανάγνωση ήδη παράγει αποτελέσματα στην πράξη, με την κοινοπραξία Total, ExxonMobil και ΕΛΠΕ, να ανακοινώνουν την απόφαση τους να μη προχωρήσουν εντός του 2022 στις προγραμματισμένες σεισμικές έρευνες στα οικόπεδα Νότια και Δυτικά της Κρήτης.
Τα παραπάνω δεν μπορούν παρά να διαβαστούν στα πλαίσια των εκατέρωθεν προσπαθειών αναθέρμανσης των σχέσεων μεταξύ Ουάσιγκτον και Άγκυρας. Μπορεί η αμερικάνικη στήριξη στους Κούρδους και η ασυλία στους Γκιουλενιστές από την μία και η αγορά των ρωσικών S-400 από την άλλη, να έχει τορπιλίσει τις σχέσεις των δύο χωρών, όμως το γεωπολιτικό παζάρι μεταξύ τους παραμένει ενεργό. Έτσι τμήμα της αμερικάνικης διπλωματίας, η γραφειοκρατία του αμερικανικού ΥΠΕΞ και του ΝΑΤΟ, όσο και οι πολιτικοί πρωταγωνιστές, δείχνουν διατεθειμένοι να προσφέρουν μια συνολική διευθέτηση στην περιοχή, για να κρατήσουν την Τουρκία στο δυτικό στρατόπεδο. Ενώ και η Τουρκία από την πλευρά της επιθυμεί έστω και στην κόψη του ξυραφιού να παίζει σε πολλά ταμπλό, όσο αυτό της αποφέρει κέρδη και νομιμοποιεί τα τετελεσμένα που η ίδια δημιουργεί με την ισχύ της σε μια σειρά περιοχές.
EastMed και στο βάθος συνεκμετάλλευση
Για την Ελλάδα και την Κύπρο στον αντίποδα η επένδυση στα ενεργειακά προγράμματα, και η φιλοδοξία να καταστούν οι δύο χώρες, εξαγωγείς υδρογονανθράκων, παρουσιάστηκε ως ένα φιλόδοξο πλάνο γεωπολιτικής αναβάθμισης. Η διακομματική στήριξη που είχε η στρατηγική αυτή στη χώρα μας, δημιούργησε την πλασματική εικόνα της μετατροπής της Ελλάδας, σε ενεργειακό κόμβο στην περιοχή της Μεσογείου. Σημαντικό διπλωματικό και πολιτικό κεφάλαιο επενδύθηκε τόσο για τον αγωγό EastMed όσο και στις τριμερείς Ελλάδας-Κύπρου-Ισραήλ και Ελλάδας-Κύπρου-Αιγύπτου. Με τον τρόπο αυτό η Αθήνα πίστεψε πως θα καταφέρει να αναστείλει τις επεκτατικές βλέψεις της Τουρκίας στην Ανατολική Μεσόγειο.
Ο συζητήσεις για τον αγωγό EastMed που ξεκίνησαν το 2013, επιταχύνθηκαν την περίοδο ΣΥΡΙΖΑ, και μετατράπηκαν σε εθνικό αφήγημα με την κυβέρνηση της Ν.Δ., προσάρτησαν πλήρως την εξωτερική πολιτική της χώρας μας, σε ένα σχέδιο ισραηλινής έμπνευσης – εξ αρχής επισφαλές και υπονομευμένο. Χωρίς μια συνολική στρατηγική υπεράσπισης των κυριαρχικών δικαιωμάτων μας, χωρίς ξεκάθαρη στρατηγική για την ενεργειακή πολιτική, χωρίς τη φιλοδοξία μιας ενεργητικής και πολυδιαστατης εξωτερικής πολιτικής, ο EastMed, αποτέλεσε το όχημα πρόσδεσης μας στο άρμα του Ισραήλ, και των δικών του τυχοδιωκτισμών, μετατρέποντας έτσι το ενεργειακό μας πρόγραμμα από εργαλείο αυτονομίας σε ακόμη ένα μοχλό πρόσδεσής μας στους συμμάχους/πατρώνες.
Σε μια ταραγμένη εποχή, σε μια περιοχή έντονων γεωπολιτικών ανταγωνισμών, η προώθηση μιας συνολικής στρατηγικής, οικοδόμησης ισχύος, κατάκτησης βαθμών κυριαρχίας, περιφερειακής συνεργασίας, είναι επιτακτική ανάγκη για την ίδια τη βιωσιμότητα του Ελληνισμού σε Ελλάδα και Κύπρο, κόντρα στην υποτέλεια και τον τυχοδιωκτισμό των ελίτ, πέρα από υποκατάστατα και γεωπολιτικά πυροτεχνήματα μιας χρήσης
Σήμερα, μετά το «άδειασμα» των ΗΠΑ, κύκλοι που αμφισβήτησαν την παραπάνω στρατηγική νοιώθουν δικαιωμένοι. Αναφερόμαστε σε όσους κοιτώντας προς τη Μόσχα, βλέπουν με καχυποψία τις κινήσεις Ελλάδας και Κύπρου, όσο και σε όσους θεωρούν μονόδρομο την πάση θυσία συνεννόηση με την Τουρκία ακόμη και σε βάρος κυριαρχικών μας δικαιωμάτων, βλέποντας στις κινήσεις Ελλάδας-Κύπρου επικίνδυνες μονομερείς κινήσεις. Και οι δυο αυτές όψεις «αντιπολίτευσης» εντός των τειχών, αδυνατούν ή αρνούνται να ψηλαφήσουν στοιχεία μιας εναλλακτικής, παραμένοντας έτσι μέρος του ίδιου αδιεξόδου.
Σε κάθε περίπτωση πάντως τα βήματα πίσω για τον αγωγό EastMed δεν ξεκινούν σήμερα με τα αποθαρρυντικά μηνύματα από την άλλη όχθη του Ατλαντικού, αφού στην πραγματικότητα παρά τα μεγάλα λόγια όλες οι χώρες είχαν από την αρχή δεύτερες σκέψεις. Στο Ισραήλ δεν είναι λίγοι αυτοί που θεωρούν προτιμότερο (και φθηνότερο) έναν αγωγό μέσω Τουρκίας, στην Κύπρο έχουν πάντα την εναλλακτική ενεργειακής διασύνδεσης με την Αίγυπτο, ενώ και η ελληνική κυβέρνηση έχει δώσει το σήμα πως δεν ενδιαφέρεται να μετατραπεί σε χώρα παραγωγής υδρογονανθράκων, τουλάχιστον από τον περασμένο Απρίλιο, και μάλιστα από τα πλέον επίσημα χείλη, με τη δήλωση Δένδια, πως «η Ελλάδα πιστεύει στις ανανεώσιμες πηγές ενέργειας και δεν πρόκειται να αρχίσει να σκάβει τον βυθό της Μεσογείου για να βρει αέριο και πετρέλαιο».
Τι μένει για την Ελλάδα και την Κύπρο μετά από όλα αυτά;
Η πράσινη μετάβαση, η κερδοφόρα δηλαδή επιχείρηση για τις γερμανικές εταιρίες ΑΠΕ, μετατρέπεται στη νέα εθνική μεγάλη ιδέα και ένα ακόμη μέσο ενεργειακής εξάρτησης για τη χώρα μας που πρόωρα έσπευσε να προχωρήσει στην απολιγνιτοποίηση. Παράλληλα η ανάδειξη του εισαγόμενου φυσικού αερίου ως ενδιάμεση μεταβατική λύση, μετατρέπει τη χώρα σε επισφαλή ενεργειακό διαμετακομιστικό κέντρο χαμηλής προστιθέμενης αξίας. Την ίδια στιγμή η Κύπρος σπατάλησε πολύτιμο χρόνο, ποντάροντας το ενεργειακό της πρόγραμμα και την αξιοποίηση των κοιτασμάτων της ΑΟΖ της στο συνολικό παζάρι της Ν.Α .Μεσογείου, δίνοντας στην Τουρκία το περιθώριο να επιβάλει τα δικά της τετελεσμένα.
Σε μια ταραγμένη εποχή, σε μια περιοχή έντονων γεωπολιτικών ανταγωνισμών, η προώθηση μιας συνολικής στρατηγικής, οικοδόμησης ισχύος, κατάκτησης βαθμών κυριαρχίας, περιφερειακής συνεργασίας, είναι επιτακτική ανάγκη για την ίδια τη βιωσιμότητα του Ελληνισμού σε Ελλάδα και Κύπρο, κόντρα στην υποτέλεια και τον τυχοδιωκτισμό των ελίτ, πέρα από υποκατάστατα και γεωπολιτικά πυροτεχνήματα μιας χρήσης.
Διεθνή
Ο πρώην επικεφαλής της γερμανικής υπηρεσίας πληροφοριών August Hanning ύποπτος για κατασκοπεία υπέρ του Αζερμπαϊτζάν – Der Spiegel
Η ομοσπονδιακή εισαγγελία ανακοίνωσε τις κατηγορίες σε βάρος του, χωρίς να διευκρινίσει ποιες ξένες χώρες ή υπηρεσίες φέρονται να εμπλέκονται.
Από την εφημερίδα Αζάτ Ορ
Ο πρώην επικεφαλής της γερμανικής Ομοσπονδιακής Υπηρεσίας Πληροφοριών (BND), August Hanning, συνελήφθη την Τρίτη, αντιμετωπίζοντας κατηγορίες για κατασκοπεία, εσχάτη προδοσία και συνεργασία με ξένες υπηρεσίες πληροφοριών, σύμφωνα με το AFP.
Ο Hanning ηγήθηκε της BND από το 1998 έως το 2005. Η ομοσπονδιακή εισαγγελία ανακοίνωσε τις κατηγορίες σε βάρος του, χωρίς να διευκρινίσει ποιες ξένες χώρες ή υπηρεσίες φέρονται να εμπλέκονται. Ωστόσο, σύμφωνα με δημοσίευμα του γερμανικού περιοδικού Der Spiegel, το οποίο επικαλείται ανώνυμες πηγές, ο Hanning είχε επαφές με στέλεχος των υπηρεσιών πληροφοριών του Αζερμπαϊτζάν.
Μαζί του συνελήφθη ο πρώην διευθυντής του γραφείου του, Manfred D., ο οποίος παρέμεινε στην υπηρεσία πληροφοριών έως τον Μάρτιο του 2026. Κατηγορείται ότι, κατά την εργασία του για τους διαδόχους του Hanning, απέκτησε απόρρητες πληροφορίες και τις παρέδωσε στον πρώην προϊστάμενό του έναντι αμοιβής.
Μετά την αποχώρησή του από την BND, ο Hanning δραστηριοποιήθηκε ως σύμβουλος στον ιδιωτικό τομέα. Σύμφωνα με τις εισαγγελικές αρχές, η δραστηριότητά του φέρεται να περιλάμβανε την προετοιμασία ενημερωτικού φακέλου για λογαριασμό ξένης υπηρεσίας πληροφοριών, καθώς και τη διαβίβαση πληροφοριών σε πράκτορα άλλης ξένης υπηρεσίας.
Όπως αναφέρει το Der Spiegel, ο συγκεκριμένος φάκελος είχε συνταχθεί για πράκτορα των υπηρεσιών πληροφοριών του Αζερμπαϊτζάν. Οι κατηγορίες δεν συνιστούν απόδειξη ενοχής, ενώ η εσχάτη προδοσία στη Γερμανία μπορεί να επισύρει ποινή ισόβιας κάθειρξης.
Η υπόθεση έρχεται στο προσκήνιο λίγες εβδομάδες μετά την έγκριση από τη γερμανική κυβέρνηση ευρείας μεταρρύθμισης των υπηρεσιών πληροφοριών, η οποία προβλέπει την ενίσχυση των αρμοδιοτήτων τους, μεταξύ άλλων και για τη διεξαγωγή μυστικών επιχειρήσεων.
GEOPOLITICO
Τραμπ: Καμία επίθεση στο Ιράν πριν από τις εκλογές – Το μεγάλο παζάρι για τα Στενά του Ορμούζ
Νέο διπλωματικό παράθυρο ανοίγει στις σχέσεις Ηνωμένων Πολιτειών–Ιράν, μετά τη δήλωση του Ντόναλντ Τραμπ ότι η Ουάσιγκτον δεν πρόκειται να πραγματοποιήσει νέα στρατιωτική επίθεση πριν από τις ενδιάμεσες αμερικανικές εκλογές της 3ης Νοεμβρίου. Ο Αμερικανός πρόεδρος κάνει λόγο για παραγωγικές συνομιλίες με την Τεχεράνη, ενώ η ασφαλής επαναλειτουργία των Στενών του Ορμούζ βρίσκεται στο επίκεντρο των διαπραγματεύσεων. Την ίδια στιγμή, οι ΗΠΑ αυξάνουν την οικονομική πίεση με νέες κυρώσεις στον ιρανικό σκιώδη στόλο.
Σημαντική μεταβολή στον χρονικό ορίζοντα της αμερικανικής στρατιωτικής πολιτικής απέναντι στο Ιράν σηματοδοτούν οι τελευταίες δηλώσεις του προέδρου των Ηνωμένων Πολιτειών Ντόναλντ Τραμπ.
Σύμφωνα με το Reuters, στις 8 Οκτωβρίου 2026, ο Αμερικανός πρόεδρος ανακοίνωσε ότι δεν προτίθεται να διατάξει νέες στρατιωτικές επιθέσεις εναντίον του Ιράν πριν από τις ενδιάμεσες εκλογές για το Κογκρέσο, που είναι προγραμματισμένες για τις 3 Νοεμβρίου.
Παράλληλα, ανέφερε ότι βρίσκονται σε εξέλιξη παραγωγικές διαπραγματεύσεις μεταξύ Ουάσιγκτον και Τεχεράνης, παρά τις σημαντικές διαφωνίες που εξακολουθούν να χωρίζουν τις δύο πλευρές.
Στο επίκεντρο τα Στενά του Ορμούζ
Ένα από τα σημαντικότερα αντικείμενα των συνομιλιών αποτελεί η αποκατάσταση της ασφαλούς ναυσιπλοΐας στα Στενά του Ορμούζ.
Η συγκεκριμένη θαλάσσια αρτηρία συνδέει τον Περσικό Κόλπο με τις διεθνείς αγορές και διαδραματίζει καθοριστικό ρόλο στη μεταφορά πετρελαίου και υγροποιημένου φυσικού αερίου.
Οι διαταραχές στη ναυσιπλοΐα έχουν προκαλέσει αυξημένη αβεβαιότητα στην παγκόσμια ενεργειακή αγορά, επηρεάζοντας τις τιμές των καυσίμων και το κόστος μεταφορών.
Οι δύο πλευρές έχουν ανταλλάξει προτάσεις για τον περιορισμό της έντασης και την επαναλειτουργία της κρίσιμης θαλάσσιας διαδρομής.
Ωστόσο, σύμφωνα με το Reuters, ο Τραμπ απέρριψε την τελευταία ιρανική πρόταση, στοιχείο που καταδεικνύει ότι οι συνομιλίες δεν έχουν ακόμη οδηγήσει σε ουσιαστική συμφωνία.
Το πυρηνικό πρόγραμμα παραμένει αγκάθι
Πέρα από το ζήτημα της ναυσιπλοΐας, σοβαρές διαφορές καταγράφονται και γύρω από το ιρανικό πυρηνικό πρόγραμμα.
Η Τεχεράνη επιμένει στο δικαίωμά της να συνεχίσει τον εμπλουτισμό ουρανίου και να διατηρήσει πυρηνικό υλικό, ενώ η αμερικανική πλευρά ζητεί ουσιαστικούς περιορισμούς.
Οι διαφωνίες αυτές δυσχεραίνουν τη διαμόρφωση μιας ευρύτερης συμφωνίας ασφάλειας.
Η Ουάσιγκτον αντιμετωπίζει το ιρανικό πυρηνικό πρόγραμμα ως σημαντική απειλή, ενώ το Ιράν απορρίπτει τις κατηγορίες ότι επιδιώκει να αποκτήσει πυρηνικά όπλα.
Η επίτευξη συμφωνίας προϋποθέτει επομένως διευθετήσεις τόσο στο ζήτημα των πυρηνικών δραστηριοτήτων όσο και στο πλαίσιο των περιφερειακών εγγυήσεων ασφαλείας.
Νέες κυρώσεις σε 17 πλοία του σκιώδους στόλου
Παρά τις διπλωματικές επαφές, η αμερικανική κυβέρνηση εντείνει την οικονομική πίεση στην Τεχεράνη.
Στις 8 Οκτωβρίου, το αμερικανικό υπουργείο Οικονομικών ανακοίνωσε νέες κυρώσεις εναντίον δικτύων μεταφοράς ιρανικού πετρελαίου και πετροχημικών προϊόντων.
Στο πακέτο περιλαμβάνονται 17 πλοία που οι αμερικανικές αρχές συνδέουν με τη λειτουργία του λεγόμενου σκιώδους στόλου του Ιράν.
Στόχος των κυρώσεων είναι ο περιορισμός των οικονομικών πόρων που, σύμφωνα με την Ουάσιγκτον, χρησιμοποιούνται για τη χρηματοδότηση στρατιωτικών δραστηριοτήτων, πυραυλικών προγραμμάτων και οργανισμών που συνδέονται με τους Φρουρούς της Επανάστασης.
Η ταυτόχρονη χρήση διπλωματίας και κυρώσεων αναδεικνύει τη διττή αμερικανική προσέγγιση: αναζήτηση συμφωνίας από τη μία πλευρά, διατήρηση ισχυρών μοχλών πίεσης από την άλλη.
Το πετρέλαιο αντιδρά στις δηλώσεις Τραμπ
Οι αναφορές του Αμερικανού προέδρου σε διαπραγματεύσεις και αποφυγή νέας στρατιωτικής δράσης συνέβαλαν στη μείωση των τιμών του πετρελαίου κατά την πρωινή συνεδρίαση της 9ης Οκτωβρίου.
Σύμφωνα με το Reuters, το Brent υποχώρησε κοντά στα 103 δολάρια το βαρέλι, καθώς οι αγορές αξιολόγησαν θετικά το ενδεχόμενο περιορισμού της στρατιωτικής έντασης.
Η αποκλιμάκωση, ωστόσο, παραμένει εύθραυστη. Οι πολεμικές επιχειρήσεις στην Υεμένη, η αστάθεια στον Περσικό Κόλπο και οι κίνδυνοι για τις ενεργειακές εγκαταστάσεις εξακολουθούν να δημιουργούν σοβαρές πιέσεις.
Η εσωτερική πολιτική διάσταση στις ΗΠΑ
Η ανακοίνωση Τραμπ πραγματοποιείται λιγότερο από έναν μήνα πριν από τις ενδιάμεσες αμερικανικές εκλογές.
Η αύξηση των τιμών της ενέργειας και το οικονομικό κόστος της αντιπαράθεσης με το Ιράν έχουν καταστεί σημαντικά ζητήματα στην εσωτερική πολιτική συζήτηση.
Σύμφωνα με δημοσκόπηση Reuters/Ipsos που επικαλείται το πρακτορείο, το 60% των ερωτηθέντων αποδοκιμάζει τον χειρισμό της κατάστασης από τον Τραμπ.
Η χρονική σύμπτωση της διπλωματικής πρωτοβουλίας με την εκλογική περίοδο προσδίδει πρόσθετη πολιτική διάσταση στις εξελίξεις, χωρίς να αρκεί για να τεκμηριώσει ότι η συγκεκριμένη απόφαση υπαγορεύτηκε αποκλειστικά από εκλογικούς υπολογισμούς.
Η Μέση Ανατολή σε κρίσιμο σταυροδρόμι
Η πιθανότητα περιορισμού της αμερικανοϊρανικής αντιπαράθεσης θα μπορούσε να επηρεάσει σημαντικά τις ευρύτερες γεωπολιτικές ισορροπίες.
Μια συμφωνία για τα Στενά του Ορμούζ θα συνέβαλλε στη βελτίωση της ασφάλειας των ενεργειακών μεταφορών, ενώ ενδεχόμενη αποτυχία των συνομιλιών θα διατηρούσε τον κίνδυνο νέας κλιμάκωσης.
Το ερώτημα είναι εάν το χρονικό περιθώριο που δημιουργεί η αμερικανική απόφαση θα αξιοποιηθεί για ουσιαστικές διαπραγματεύσεις ή εάν η σύγκρουση θα εισέλθει σε νέα φάση μετά τις εκλογές.
Η αποφυγή άμεσης στρατιωτικής δράσης δεν ισοδυναμεί με ειρηνευτική συμφωνία. Το κρίσιμο στοιχείο θα είναι η επίτευξη συγκεκριμένων δεσμεύσεων για τη ναυσιπλοΐα, το πυρηνικό πρόγραμμα και την περιφερειακή ασφάλεια.
Αναλύσεις
Financial Times: Ενεργοποιείται η αμυντική συμμαχία Τουρκίας–Πακιστάν–Σαουδικής Αραβίας! Ο πόλεμος στην Υεμένη αλλάζει τις ισορροπίες
Σε φάση επιχειρησιακής ενεργοποίησης περνά η τριμερής αμυντική συμφωνία Τουρκίας, Πακιστάν και Σαουδικής Αραβίας, σύμφωνα με τους Financial Times. Η κλιμάκωση των επιθέσεων των Χούθι κατά σαουδαραβικών στόχων κινητοποιεί τον νέο μηχανισμό συλλογικής άμυνας, με την Άγκυρα να εξετάζει συνδρομή σε αεράμυνα και ηλεκτρονικό πόλεμο. Ο Χακάν Φιντάν αποκλείει, προς το παρόν, την τουρκική συμμετοχή σε επιθετικές στρατιωτικές επιχειρήσεις στην Υεμένη.
Νέα δεδομένα στην αρχιτεκτονική ασφαλείας της Μέσης Ανατολής δημιουργεί η ενεργοποίηση της αμυντικής συμφωνίας που συνδέει την Τουρκία, το Πακιστάν και τη Σαουδική Αραβία.
Σύμφωνα με δημοσίευμα των Financial Times της 7ης Οκτωβρίου 2026, οι τρεις χώρες ενεργοποίησαν για πρώτη φορά τον μηχανισμό αμοιβαίας άμυνας που συμφωνήθηκε τον Αύγουστο, μετά την κλιμάκωση των επιθέσεων εναντίον σαουδαραβικών στόχων.
Η συμφωνία, γνωστή ως Mecca Joint Defence Agreement, προβλέπει ότι επίθεση εναντίον ενός εκ των συμμετεχόντων μπορεί να αντιμετωπιστεί ως επίθεση εναντίον όλων.
Η διατύπωση αυτή παραπέμπει στη λογική της συλλογικής άμυνας που εφαρμόζει το ΝΑΤΟ, χωρίς όμως να σημαίνει ότι ο νέος μηχανισμός διαθέτει την ίδια οργανωτική δομή και τις ίδιες επιχειρησιακές δυνατότητες.
Η Σαουδική Αραβία ζητά ενίσχυση της άμυνάς της
Οι επιθέσεις των Χούθι κατά αεροδρομίων, στρατιωτικών εγκαταστάσεων και άλλων υποδομών της Σαουδικής Αραβίας έχουν αυξήσει την ανάγκη προστασίας κρίσιμων στόχων.
Το Ριάντ επιχειρεί να περιορίσει την απειλή των πυραύλων και των μη επανδρωμένων αεροσκαφών, διατηρώντας παράλληλα την υποστήριξή του στις δυνάμεις της διεθνώς αναγνωρισμένης κυβέρνησης της Υεμένης.
Η νέα τριμερής συμφωνία προσφέρει στη Σαουδική Αραβία ένα πρόσθετο πλαίσιο στρατιωτικής συνεργασίας, πέρα από τις παραδοσιακές αμυντικές σχέσεις της με τις Ηνωμένες Πολιτείες και άλλες δυτικές χώρες.
Φιντάν: Αμυντική υποστήριξη, όχι επιθετικές επιχειρήσεις
Ο Τούρκος υπουργός Εξωτερικών Χακάν Φιντάν διευκρίνισε, σύμφωνα με το Reuters, ότι η Άγκυρα εξετάζει τρόπους συνδρομής στην άμυνα της Σαουδικής Αραβίας, αλλά δεν σχεδιάζει συμμετοχή τουρκικών στρατευμάτων σε επιθετικές επιχειρήσεις εναντίον των Χούθι.
Η πιθανή τουρκική συμβολή επικεντρώνεται σε τεχνική υποστήριξη, συστήματα αεράμυνας και δυνατότητες ηλεκτρονικού πολέμου.
Παράλληλα, εξετάζεται συνεργασία για την ασφάλεια της ναυσιπλοΐας στην Ερυθρά Θάλασσα, η οποία έχει αποκτήσει ιδιαίτερη σημασία λόγω των επιθέσεων σε εμπορικά πλοία και της έντασης γύρω από τα Στενά Μπαμπ ελ Μαντέμπ.
Σημειώνεται ότι η πλήρης κοινοβουλευτική επικύρωση της συμφωνίας από την Τουρκία παραμένει σε εκκρεμότητα. Συνεπώς, πρέπει να διακρίνεται η πολιτική ενεργοποίηση του μηχανισμού από την πραγματική ανάπτυξη στρατιωτικών δυνάμεων.
Ο στρατιωτικός ρόλος του Πακιστάν
Το Πακιστάν διαθέτει μακροχρόνιους δεσμούς στρατιωτικής συνεργασίας με τη Σαουδική Αραβία και σημαντικές δυνατότητες σε προσωπικό, αεροπορικά μέσα και στρατιωτική εκπαίδευση.
Η συμμετοχή του στη νέα τριμερή συμφωνία προσδίδει πρόσθετο βάρος στον μηχανισμό ασφαλείας που επιδιώκει να αναπτύξει το Ριάντ.
Οι Financial Times αναφέρουν ότι το Ισλαμαμπάν είχε ήδη αναπτύξει αεροπορικά μέσα στη Σαουδική Αραβία τον Απρίλιο, αλλά οι πλήρεις επιχειρησιακές λεπτομέρειες της τρέχουσας συνδρομής δεν έχουν δημοσιοποιηθεί.
Επομένως, οι αναφορές περί άμεσης πακιστανικής συμμετοχής σε συγκεκριμένους βομβαρδισμούς της Υεμένης δεν πρέπει να θεωρούνται επιβεβαιωμένες χωρίς πρόσθετα στοιχεία.
Η Τουρκία επιδιώκει μεγαλύτερο ρόλο στον Κόλπο
Η συμμετοχή της Άγκυρας στον τριμερή μηχανισμό αντανακλά την προσπάθειά της να ενισχύσει την παρουσία της στις δομές ασφαλείας του Κόλπου.
Η Τουρκία διαθέτει σημαντική αμυντική βιομηχανία, εμπειρία στην ανάπτυξη μη επανδρωμένων συστημάτων και τεχνογνωσία στον ηλεκτρονικό πόλεμο.
Για τη Σαουδική Αραβία, αυτές οι δυνατότητες μπορούν να αποτελέσουν χρήσιμη συμπληρωματική υποστήριξη στην αντιμετώπιση πυραυλικών επιθέσεων και επιθέσεων με drones.
Παράλληλα, η συνεργασία με το Πακιστάν διευρύνει το γεωγραφικό αποτύπωμα του νέου αμυντικού σχήματος, συνδέοντας τη Μέση Ανατολή με τη Νότια Ασία.
Νέα περιφερειακή εξίσωση
Η ενεργοποίηση της συμφωνίας συνιστά αξιοσημείωτη εξέλιξη, καθώς τρεις μεγάλες περιφερειακές δυνάμεις επιχειρούν να αναπτύξουν έναν κοινό μηχανισμό αντιμετώπισης απειλών.
Το εγχείρημα, ωστόσο, βρίσκεται ακόμη σε πρώιμο στάδιο.
Η πραγματική αποτελεσματικότητά του θα κριθεί από τον επιχειρησιακό συντονισμό, τις δυνατότητες ταχείας ανάπτυξης μέσων, την πολιτική βούληση των συμμετεχόντων και την ικανότητα αποτροπής νέων επιθέσεων.
Η εξέλιξη παρουσιάζει ενδιαφέρον και για την Ελλάδα, καθώς η ενίσχυση του στρατιωτικού αποτυπώματος της Τουρκίας στον Κόλπο μπορεί να επηρεάσει τις ευρύτερες περιφερειακές συνεργασίες και τις ισορροπίες στην Ανατολική Μεσόγειο.
-
Αναλύσεις3 εβδομάδες πρινΤο τελεσίγραφο Καλίν την ώρα που η Τουρκία προετοιμάζεται για πόλεμο!
-
Άμυνα3 μήνες πρινΡωσσικό ΜΜΕ: Ελληνικό «μπλόκο» στην απαίτηση για Patriot – Πώς γνωρίζει το Κίεβο απόρρητα στοιχεία για τους πυραύλους μας;
-
ΑΝΑΡΤΗΣΕΙΣ ΜΕ ΣΗΜΑΣΙΑ2 μήνες πρινΠακιστανός με καναδική υπηκοότητα ο υπαίτιος της πυρκαγιάς στον Έβρο! Πιθανόν να μετέφερε μετανάστες
-
GEOPOLITICO1 μήνα πρινΤο διέρρευσε ο Παπαχελάς! Έφεραν τον Καλίν στο Μαξίμου – Τί συζήτησε με τον Μητσοτάκη;
-
Αναλύσεις1 μήνα πρινΚαραγκιούλ: «Αν Ελλάδα, Κύπρος και Ισραήλ επιτεθούν στην Τουρκία, ο χάρτης του Αιγαίου θα αλλάξει»
-
ΑΝΑΡΤΗΣΕΙΣ ΜΕ ΣΗΜΑΣΙΑ2 μήνες πρινΞέσπασμα της μητέρας της Μυρτούς για την υπόθεση Τζαβέντ Ασλάμ: «Δεν ξεχνώ ποτέ» – «Δήμαρχος των Πακιστανών ο Δούκας»
-
GEOPOLITICO3 εβδομάδες πρινΤί λέει Τούρκος δημοσιογράφος για Σάββα Καλεντερίδη; «Έκανε πολύ καλά τη δουλειά του για τη χώρα του – Δεν μπορούσε να τον στριμώξει η ΜİΤ»
-
Αναλύσεις3 μήνες πρινΕάν η Τουρκία απορρίψει τη συμφωνία αποχώρησης από την Κύπρο θα απομακρυνθεί δια της βίας