Άμυνα
Στρατηγική Εθνικής Ασφάλειας: Κλειδώνοντας το κουτί της Πανδώρας
Γράφει ο Γεώργιος Κουκάκης*
Αφορμή για την εκπόνηση της παρούσας ανάλυσης στάθηκαν οι σχετικά πρόσφατες δηλώσεις που πραγματοποιήθηκαν από αρκετούς υψηλόβαθμους αξιωματούχους σχετικά με την επικείμενη αναμόρφωση του συστήματος Εθνικής Ασφάλειας της χώρας μας, έπειτα από τις υποθέσεις επισυνδέσεων που είδαν το φως της δημοσιότητας κατά το τελευταίο χρονικό διάστημα. Οι επικείμενες αλλαγές αφορούν δύο εξίσου σημαντικούς και αλληλένδετους κρατικούς θεσμούς, την Εθνική Υπηρεσία Πληροφοριών (ΕΥΠ) και το Κυβερνητικό Συμβούλιο Εθνικής Ασφάλειας (ΚΥ.Σ.Ε.Α.). Στο κείμενο που ακολουθεί θα ασχοληθούμε με το δεύτερο θεσμό και συγκεκριμένα με τη Στρατηγική Εθνικής Ασφάλειας (National Security Strategy), το κατεξοχήν κείμενο στρατηγικού χαρακτήρα που χαρακτηρίζει κάθε σύγχρονο «Κράτος Εθνικής Ασφάλειας» (National Security State). Αξίζει μάλιστα να σημειώσουμε ότι το πρώτο κράτος που προχώρησε στη σύσταση Συμβουλίου Εθνικής Ασφάλειας και την εκπόνηση Στρατηγικής Εθνικής Ασφάλειας ήταν οι Η.Π.Α. (βλ. Εικόνες 1 & 2).
H Στρατηγική Εθνικής Ασφάλειας ενός κράτους εκπονείται από το αντίστοιχο Συμβούλιο Εθνικής Ασφάλειας και αποτελεί τον κρατικό Στρατηγικό Σχεδιασμό[1] όσον αφορά τον τομέα της Εθνικής Ασφάλειας.[2] Η δε τελευταία – όπως πολύ σωστά επισημαίνει στο βιβλίο του ο Κώστας Πικραμένος – περιλαμβάνει τόσο την εσωτερική όσο και εξωτερική ασφάλεια ενός κράτους, καλύπτοντας επιμέρους τομείς όπως η άμυνα, η εδαφική ακεραιότητα, η προστασία της κρατικής περιουσίας (κρίσιμες εθνικές υποδομές) και άλλα.[3] Μέσα σε αυτή περιγράφεται το περιβάλλον ασφάλειας (security environment) εντός του οποίου καλούνται να δράσουν οι κρατικοί φορείς, κατονομάζονται οι κυριότερες απειλές (threats) και καθορίζονται τα εθνικά συμφέροντα (national interests), οι εθνικοί στόχοι (ends), τα εθνικά μέσα (means) που απαιτούνται καθώς και οι τρόποι (ways) με τους οποίους θα επιτευχθούν, παρέχοντας με τον τρόπο αυτό τη «βάση» για την εκπόνηση των επιμέρους Εθνικών Στρατηγικών των λοιπών Υπουργείων.[4]


Εικόνες 1 & 2: Η πρώτη (1987) και η πιο πρόσφατη (2017) Στρατηγική Εθνικής Ασφάλειας των Η.Π.Α.
(Πηγή: https://history.defense.gov/Historical-Sources/National-Security-Strategy/)
Η αξία της Στρατηγικής Εθνικής Ασφάλειας επομένως έγκειται στο γεγονός ότι παρέχει σε όλους τους κυβερνητικούς φορείς το πλαίσιο εντός του οποίου μπορούν να αναπτύξουν τις δράσεις τους αλλά και τις γενικές κατευθύνσεις που πρέπει να ακολουθήσουν, με αποτέλεσμα την επίτευξη καλύτερου συντονισμού και την επακόλουθη αύξηση της αποτελεσματικότητας των δράσεων αυτών. Ο καθορισμός επίσης των απαιτούμενων μέσων συμβάλλει στην περεταίρω ανάπτυξη και βελτίωσή τους από τους αρμόδιους φορείς, μέσα από τον καταρτισμό των αντίστοιχων εξοπλιστικών προγραμμάτων του Υπουργείου Εθνικής Άμυνας και των αντίστοιχων προγραμμάτων προμηθειών των λοιπών Υπουργείων. Με τον τρόπο αυτό κάθε κράτος είναι σε θέση αφενός να προλάβει τη δημιουργία μίας κρίσης και αφετέρου να αντιμετωπίσει αποτελεσματικότερα οποιαδήποτε απειλή «εν τη γενέσει» της, «κλειδώνοντας με τον τρόπο αυτό το κουτί της Πανδώρας» ώστε να μην μπορέσουν οι συμφορές – σύμφωνα με τον σχετικό αρχαιοελληνικό μύθο – να κατακλύσουν τους πολίτες του.


Εικόνες 3 & 4 : Η Στρατηγική Εθνικής Ασφάλειας της Ρωσικής Ομοσπονδίας (2015 και 2021)
(Πηγές: http://kremlin.ru/acts/bank/40391 και http://scrf.gov.ru/security/docs/document133/)
Όπως επίσης καταλαβαίνει κανείς από όσα έχουμε αναφέρει μέχρι στιγμής, η Στρατηγική Εθνικής Ασφάλειας σχετίζεται άμεσα με την Εξωτερική Πολιτική κάθε κράτους καθώς σε αυτήν περιγράφονται οι εθνικοί στόχοι. Το γεγονός αυτό καθιστά τη Στρατηγική Εθνικής Ασφάλειας αναπόσπαστο τμήμα – για κάποιους δε ταυτόσημη έννοια – της Υψηλής Στρατηγικής.[5] Χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελεί η εισβολή της Ρωσίας στην Ουκρανία στις 24 Φεβρουαρίου 2022, καθώς όλες σχεδόν οι ενέργειες που υλοποιήθηκαν αποτελούσαν μέρος της Ρωσικής Στρατηγικής Εθνικής Ασφάλειας του 2021[6] (βλ. Εικόνες 3 & 4). Πρέπει επίσης να τονιστεί ότι η Στρατηγική Εθνικής Ασφάλειας δεν εκπονείται μόνο σε εθνικό επίπεδο αλλά και σε επίπεδο Διεθνών Οργανισμών, με πιο πρόσφατα παραδείγματα τη Στρατηγική Πυξίδα (Strategic Compass) της Ευρωπαϊκής Ένωσης[7] και το Στρατηγικό Δόγμα (Strategic Concept) του ΝΑΤΟ[8] (βλ. Εικόνες 5 & 6).


Εικόνες 5 & 6: Η Στρατηγική Πυξίδα της ΕΕ και το Στρατηγικό Δόγμα του ΝΑΤΟ (2022)
(Πηγές: https://www.eeas.europa.eu/eeas/strategic-compass-security-and-defence-1_en και https://www.nato.int/strategic-concept/)
Επειδή η Εθνική Ασφάλεια καλύπτει ένα ιδιαίτερα ευρύ αλλά και πολύπλοκο φάσμα υποκατηγοριών,[9] ο συντονισμός όλων των κρατικών φορέων είναι εξαιρετικά δύσκολος. Αυτός ήταν και ο λόγος που πρώτες οι Η.Π.Α. – όπως προαναφέραμε – προχώρησαν το 1947 στη σύσταση του Συμβουλίου Εθνικής Ασφάλειας, ενώ το παράδειγμά τους ακολούθησε η Τουρκία το 1962 ιδρύοντας το δικό της Συμβούλιο Εθνικής Ασφάλειας [Milli Güvenlik Kurulu (MGK)], η Ρωσία το 1992 με το Συμβούλιο Ασφάλειας [Sovet Bezopasnosti (SB)], η Μεγάλη Βρετανία το 2010 με το Συμβούλιο Εθνικής Ασφάλειας [National Security Council (NSC)], η Λαϊκή Δημοκρατία της Κίνας το 2014 με την Κεντρική Επιτροπή Εθνικής Ασφάλειας [Central National Security Commission (CNSC)], η Γαλλία το 2019 με το Συμβούλιο Εθνικής Ασφάλειας και Άμυνας [Le Conseil de Défense et de Sécurité Nationale (CDSN)] και πολλά ακόμα κράτη ανά υφήλιο. Όσον αφορά την Ελλάδα, το αντίστοιχο επιτελικό όργανο είναι το Κυβερνητικό Συμβούλιο Εθνικής Ασφάλειας που συστάθηκε το 2019.[10]
Το γεγονός δε ότι στη χώρα μας επικρατεί έλλειμα κουλτούρας ασφάλειας, σε συνδυασμό με την ύπαρξη διαφορετικής νοοτροπίας (mindset) μεταξύ των κρατικών φορέων και την έλλειψη συνεργασίας λόγω αντικρουόμενων συμφερόντων, καθιστά το έργο αυτό ακόμα δυσκολότερο. Ως αποτέλεσμα, έχουν παρατηρηθεί φαινόμενα έλλειψης συντονισμού όπως η παραίτηση του Συμβούλου Εθνικής Ασφάλειας λόγω συγκεκριμένων δηλώσεών του σχετικά με τις δραστηριότητες του τουρκικού Oruç Reis τον Αύγουστο του 2020,[11] γεγονός που αφενός πλήττει την αξιοπιστία της χώρας μας στο εξωτερικό και αφετέρου την εμπιστοσύνη των πολιτών στους κρατικούς θεσμούς. Όσον αφορά στην εκπόνηση της Ελληνικής Στρατηγικής Εθνικής Ασφάλειας – ενέργεια που προβλέπεται από το Νόμο 4622/2019 (Επιτελικό Κράτος) – αν και έχει εξαγγελθεί η επικείμενη κατάρτισή της, δεν υπάρχει μέχρι και τη στιγμή της συγγραφής του παρόντος κειμένου κάποια επίσημη ενημέρωση σχετικά με την εξέλιξη του συγκεκριμένου ζητήματος.[12]
Ολοκληρώνοντας την ανάλυσή μας, οφείλουμε να επισημάνουμε ότι η ανάγκη κατάρτισης της Ελληνικής Στρατηγικής Εθνικής Ασφάλειας είναι περισσότερο επιτακτική από ποτέ, καθώς η επιθετική ρητορική της Τουρκίας αυξάνεται μέρα με τη μέρα, τόσο σε συχνότητα όσο και σε ένταση. Για να μπορέσουμε επομένως να κλείσουμε το «μισάνοιχτο» τουρκικό κουτί της Πανδώρας πρέπει να προχωρήσουμε άμεσα στην εκπόνηση της Στρατηγικής Εθνικής Ασφάλειας, μέσω της οποίας θα αποσαφηνιστούν οι εθνικοί στόχοι και θα καθοριστεί το πλαίσιο εντός του οποίου πρέπει να κινηθούν όλοι οι επιμέρους κρατικοί φορείς ώστε να υπερασπιστούν τα εθνικά μας συμφέροντα. Με τον τρόπο αυτό θα μειωθεί σημαντικά ο χρόνος αντίδρασης για την αντιμετώπιση οποιασδήποτε κατάστασης και θα εξασφαλιστεί η συνταύτιση των προσπαθειών, εκπληρώνοντας το αρχαιοελληνικό ρητό σύμφωνα με το οποίο:
«Εν τη ενώσει η ισχύς»[13]
*Αναλυτής στο Κέντρο Διεθνών Στρατηγικών Αναλύσεων (ΚΕΔΙΣΑ)-Μέλος του Ελληνικού Ινστιτούτου Στρατηγικών Μελετών (ΕΛ.Ι.Σ.ΜΕ.)-Μέλος του Παγκόσμιου Ελληνικού Δικτύου Αλληλεγγύης ΑΛΛΗΛΟΝnet (ALLILONnet) –Research Associate of Hermes Institute of International Affairs, Security & Geoeconomy (I.I.A.S.GE.)- Master of Arts στη «Διακυβέρνηση, Ανάπτυξη και Ασφάλεια στη Μεσόγειο» του Πανεπιστημίου Αιγαίου
=================================================
[1] Χατζηθεοφάνους Γιώργος, Εθνική Στρατηγική. Πρόταση για ένα νέο θεσμικό πλαίσιο. Σιδέρης, Αθήνα, 2017, σσ. 46-47.
[2] Κουκάκης Γιώργος, Συμβούλιο Εθνικής Ασφάλειας: Απόψεις, προτάσεις και προοπτικές σύστασής του στην Ελλάδα, Ερευνητική Εργασία Νο. 72, Κέντρο Διεθνών Στρατηγικών Αναλύσεων (ΚΕΔΙΣΑ), 16 Ιανουαρίου 2022, https://kedisa.gr/symvoulio-ethnikis-asfaleias-apopseis-protaseis-kai-prooptikes-systasis-tou-stin-ellada/ (12/09/2022).
[3] Πικραμένος Κώστας, Οι Μυστικές Υπηρεσίες στον 21ο Αιώνα, Ινφογνώμων, Αθήνα, 2022, σ. 25.
[4] Κουκάκης Γιώργος, Ο φράχτης στον Έβρο, το νέο ΚΥ.Σ.Ε.Α. και η Εθνική Ασφάλεια, Infognomon Politics, 11 Σεπτεμβρίου 2022, https://geopolitico.gr/2022/09/o-frachtis-ston-evro-to-neo-ky-s-e-a-kai-i-ethniki-asfaleia/ (12/09/2022).
[5] Κουκάκης Γιώργος, Στρατηγική και Εξωτερική Πολιτική: Η Στρατηγική του Υπουργείου Εξωτερικών για το 2022, Ερευνητική Εργασία Νο. 73, Κέντρο Διεθνών Στρατηγικών Αναλύσεων (ΚΕΔΙΣΑ), 28 Ιανουαρίου 2022, https://kedisa.gr/stratigiki-kai-eksoteriki-politiki-h-stratigiki-tou-ypourgeiou-eksoterikon-gia-to-2022/ (12/09/2022).
[6] Κουκάκης Γιώργος, Μήπως η Ρωσία πιάστηκε στην παγίδα του Θουκυδίδη;, Κέντρο Διεθνών Στρατηγικών Αναλύσεων (ΚΕΔΙΣΑ), 28 Απριλίου 2022, https://kedisa.gr/mipos-i-rosia-piastike-stin-pagida-tou-thoukydidi/ (12/09/2022).
[7] Κουκάκης Γιώργος, Προς τα που δείχνει η Στρατηγική Πυξίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης, Κέντρο Διεθνών Στρατηγικών Αναλύσεων (ΚΕΔΙΣΑ), 1 Απριλίου 2022, https://kedisa.gr/pros-ta-pou-deichnei-i-stratigiki-pyksida-tis-evropaikis-enosis/ (12/09/2022).
[8] NATO 2022 Strategic Concept, North Atlantic Treaty Organization, 29 June 2022, https://www.nato.int/strategic-concept/ (12/09/2022).
[9] Κουκάκης Γιώργος, Το ΚΥΣΕΑ, οι ετήσιες κρίσεις της ηγεσίας των ελληνικών Ενόπλων Δυνάμεων και η «ξεχασμένη» Στρατηγική Εθνικής Ασφαλείας, Κέντρο Διεθνών Στρατηγικών Αναλύσεων (ΚΕΔΙΣΑ), 3 Φεβρουαρίου 2022, https://kedisa.gr/to-kysea-oi-etisies-kriseis-tis-igesias-ton-ellinikon-enoplon-dynameon-kai-i-ksechasmeni-stratigiki-ethnikis-asfaleias/ (12/09/2022).
[10] Κουκάκης Γεώργιος, Ο φράχτης στον Έβρο, το νέο ΚΥ.Σ.Ε.Α. και η Εθνική Ασφάλεια, Infognomon Politics, 11 Σεπτεμβρίου 2022, https://geopolitico.gr/2022/09/o-frachtis-ston-evro-to-neo-ky-s-e-a-kai-i-ethniki-asfaleia/ (14/09/2022).
[11] Παραιτήθηκε ο σύμβουλος Εθνικής Ασφαλείας του πρωθυπουργού Αλ. Διακόπουλος, Η ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ, 19 Αυγούστου 2020, https://www.kathimerini.gr/politics/1092622/paraitithike-o-symvoylos-ethnikis-asfaleias-toy-prothypoyrgoy-al-diakopoylos/ (30/08/2022).
[12] Νέδος Βασίλης, Στρατηγική Ασφαλείας με επίκεντρο την Τουρκία, Η ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ, 09 Ιουλίου 2021, https://www.kathimerini.gr/politics/561427156/stratigiki-asfaleias-me-epikentro-tin-toyrkia/ (30/08/2022).
[13] Η ισχύς βρίσκεται στην ένωση, δηλαδή όταν συνεργαζόμαστε είμαστε πιο δυνατοί (ελεύθερη μετάφραση).
ΠΗΓΗ: geopolitics.iisca.eu
Άμυνα
Μπαλτζώης: «Αν δώσουν Meteor στην Τουρκία, θα αισθανθούμε προδομένοι»
Ο αντιστράτηγος ε.α. και πρόεδρος του ΕΛΙΣΜΕ Γιάννης Μπαλτζώης παρεμβαίνει στον Θήτα FM και τη Βασιλική Πολίτου και αναλύει τις κρίσιμες εξελίξεις γύρω από την άμυνα και τα ελληνοτουρκικά.
Σοβαρό προβληματισμό για τη διεύρυνση της αμυντικής συνεργασίας της Γαλλίας με την Τουρκία εξέφρασε ο αντιστράτηγος ε.α. και πρόεδρος του ΕΛΙΣΜΕ, Γιάννης Μπαλτζώης, σε παρέμβασή του στον Θήτα FM και τη Βασιλική Πολίτου, βάζοντας στο επίκεντρο το ενδεχόμενο η Άγκυρα να αποκτήσει κρίσιμα οπλικά συστήματα ευρωπαϊκής προέλευσης, όπως οι πύραυλοι αέρος-αέρος Meteor.
Παράλληλα, αναφέρθηκε στην επίσκεψη του Αμερικανού υπουργού Εξωτερικών Μάρκο Ρούμπιο στην Αθήνα, στις νέες αμερικανικές προτάσεις για εξοπλιστικά προγράμματα δισεκατομμυρίων, αλλά και στην ανάγκη να ενισχυθεί επιτέλους ο Στρατός Ξηράς, τον οποίο χαρακτήρισε ουσιαστικά τον «μεγάλο αδικημένο» των ελληνικών εξοπλισμών.
«Υπάρχει πικρία για τη Γαλλία»
Με αφορμή τον οδικό χάρτη αμυντικής συνεργασίας Γαλλίας–Τουρκίας, ο Γιάννης Μπαλτζώης εμφανίστηκε επιφυλακτικός, σημειώνοντας ότι το πλήρες περιεχόμενο της συμφωνίας πρέπει πρώτα να γίνει γνωστό.
Δεν έκρυψε, ωστόσο, την «πικρία» του από τις εξελίξεις, υπενθυμίζοντας ότι η Ελλάδα έχει επενδύσει τεράστια ποσά στην αμυντική σχέση με τη Γαλλία μέσω προγραμμάτων όπως οι φρεγάτες και τα μαχητικά Rafale.
Η Αθήνα, όπως υποστήριξε, θα έπρεπε να έχει εξασφαλίσει ότι ορισμένα στρατηγικής σημασίας οπλικά συστήματα δεν θα καταλήξουν στα χέρια της Τουρκίας.
Ο πρόεδρος του ΕΛΙΣΜΕ έκανε μάλιστα σύγκριση με το παρελθόν, υποστηρίζοντας ότι επί δεκαετίες η Γαλλία απέφευγε να προμηθεύει την Τουρκία με συγκεκριμένα συστήματα που είχε αγοράσει η Ελλάδα, αναφέροντας ως χαρακτηριστικό παράδειγμα τα Mirage.
«Στο παρελθόν απαιτούσαμε και δεν έπαιρναν οι Τούρκοι αυτά τα οπλικά συστήματα», τόνισε.
Η κόκκινη γραμμή των Meteor
Ιδιαίτερη αναφορά έκανε στους πυραύλους Meteor, οι οποίοι βρίσκονται στο ελληνικό οπλοστάσιο μέσω των Rafale και θα μπορούσαν να αποτελέσουν σημαντικό πολλαπλασιαστή ισχύος και για τα τουρκικά Eurofighter.
Ο Μπαλτζώης περιέγραψε τον Meteor ως ένα εξαιρετικά προηγμένο όπλο αέρος-αέρος, με πολύ μεγάλη εμβέλεια και υψηλή ταχύτητα, υπογραμμίζοντας τη σημασία του για την εναέρια μάχη πέραν του οπτικού ορίζοντα.
Για το ενδεχόμενο παραχώρησης του συγκεκριμένου όπλου στην Τουρκία ήταν κατηγορηματικός:
«Τότε θα αισθανθούμε προδομένοι».
Έθεσε, όμως, και ένα κρίσιμο ερώτημα προς την ελληνική πλευρά:
Ζήτησε πράγματι η Αθήνα από το Παρίσι να αποκλειστεί η Τουρκία από συγκεκριμένα γαλλικά οπλικά συστήματα;
«Αν δεν συμφωνήσαμε σε αυτό, τότε κάπου πρέπει να ψαχτούμε. Κάτι δεν κάνουμε καλά», ανέφερε, αφήνοντας σαφείς αιχμές για τον τρόπο με τον οποίο διαπραγματεύεται η Ελλάδα τις μεγάλες αμυντικές συμφωνίες της.
«Το ότι παίρνουν και οι Τούρκοι δεν είναι καλό για εμάς»
Ο αντιστράτηγος ε.α. στάθηκε στη γενικότερη προσπάθεια της Άγκυρας να εισέλθει βαθύτερα στο ευρωπαϊκό αμυντικό οικοσύστημα.
Η συνεργασία τουρκικών εταιρειών με μεγάλους ευρωπαϊκούς ομίλους, σε συνδυασμό με την προσπάθεια προμήθειας Eurofighter και τη διεύρυνση των σχέσεων με τη Γαλλία, δημιουργεί, κατά τον ίδιο, νέα δεδομένα για την Ελλάδα.
«Το ότι παίρνουν και οι Τούρκοι δεν είναι καλό για εμάς», ήταν η χαρακτηριστική του τοποθέτηση.
Γιατί θεωρεί τόσο σημαντική την επίσκεψη Ρούμπιο
Μεγάλο μέρος της συζήτησης αφορούσε την επίσκεψη του Μάρκο Ρούμπιο στην Αθήνα.
Ο Γιάννης Μπαλτζώης τόνισε ότι η παρουσία του ίδιου του Αμερικανού υπουργού Εξωτερικών στον στρατηγικό διάλογο έχει ιδιαίτερη πολιτική βαρύτητα, σε αντίθεση με προηγούμενες περιπτώσεις κατά τις οποίες οι ΗΠΑ εκπροσωπούνταν από χαμηλότερου επιπέδου αξιωματούχους.
Υπενθύμισε επίσης ότι ο Ρούμπιο, από την περίοδο που ήταν γερουσιαστής, είχε ταχθεί επανειλημμένα υπέρ ελληνικών και κυπριακών θέσεων στο Κογκρέσο.
«Τα εθνικά θέματα τα ξέρει πάρα πολύ καλά», επισήμανε.
Την ίδια ώρα, εξέφρασε την εκτίμηση ότι πίσω από τη δημόσια εικόνα των καλών σχέσεων Τραμπ–Ερντογάν τα πράγματα είναι περισσότερο σύνθετα.
Κατά την ανάλυσή του, παρά τη θερμή ρητορική της Ουάσιγκτον απέναντι στον Τούρκο πρόεδρο, οι ΗΠΑ εξακολουθούν να καθυστερούν κρίσιμα εξοπλιστικά ζητήματα της Τουρκίας.
Μπαλτζώης για ΗΠΑ και Τουρκία: «Παίζουν καθυστερήσεις»
Ο πρόεδρος του ΕΛΙΣΜΕ υποστήριξε ότι η Ουάσιγκτον χρησιμοποιεί τις καθυστερήσεις ως μέσο άσκησης πίεσης απέναντι στην Άγκυρα.
Αναφέρθηκε στα F-16 και στα κιτ εκσυγχρονισμού, λέγοντας ότι η Τουρκία εξακολουθεί να αντιμετωπίζει σημαντικές δυσκολίες ως προς την υλοποίηση όσων επιδιώκει.
Παρομοίασε μάλιστα την αμερικανική τακτική με τις καθυστερήσεις σε έναν ποδοσφαιρικό αγώνα:
«Πετάνε την μπάλα στην εξέδρα και καθυστερεί ο αγώνας. Αυτό κάνουν αυτή τη στιγμή».
Κατά τον Μπαλτζώη, πρόκειται για συνειδητή πρακτική της αμερικανικής διοίκησης, όταν δεν επιθυμεί να προχωρήσει γρήγορα στην υλοποίηση μιας συμφωνίας.
Πακέτο δισεκατομμυρίων από τις ΗΠΑ
Ο Γιάννης Μπαλτζώης αναφέρθηκε εκτενώς και στις νέες εξοπλιστικές ανάγκες της Ελλάδας από τις Ηνωμένες Πολιτείες.
Σύμφωνα με όσα παρουσίασε στην εκπομπή, στο τραπέζι βρίσκονται προγράμματα συνολικής αξίας αρκετών δισεκατομμυρίων, που αφορούν μεταξύ άλλων:
- πυραύλους και κατευθυνόμενα όπλα,
- νέα συστήματα ηλεκτρονικού πολέμου για τα F-16 Viper,
- υποστήριξη ελληνικών F-16,
- υποστήριξη των ελικοπτέρων MH-60 του Πολεμικού Ναυτικού και των Black Hawk,
- καθώς και πιθανή ενίσχυση του Στρατού Ξηράς με τεθωρακισμένα οχήματα Stryker.
Έδωσε ιδιαίτερο βάρος στην ανάγκη να αποκτήσει η Πολεμική Αεροπορία πυραύλους μεγάλου βεληνεκούς για τα F-16 Viper και τα μελλοντικά F-35.
«Ο Στρατός Ξηράς είναι ο μεγάλος αδικημένος»
Ο Μπαλτζώης χαιρέτισε επίσης τις συζητήσεις για ενίσχυση του Στρατού Ξηράς με Stryker.
«Μακάρι να τα πάρουμε, γιατί υστερούμε πάρα πολύ», σημείωσε, προσθέτοντας:
«Ο Στρατός είναι ο μεγάλος αδικημένος».
Η παρατήρηση αποκτά ιδιαίτερη σημασία, καθώς μεγάλο μέρος των ελληνικών εξοπλιστικών προγραμμάτων των τελευταίων ετών έχει επικεντρωθεί στην Πολεμική Αεροπορία και το Πολεμικό Ναυτικό.
Drones και νέος τρόπος πολέμου
Στη συζήτηση τέθηκε και το ζήτημα των drones, καθώς τα πεδία των συγκρούσεων από την Ουκρανία μέχρι τη Μέση Ανατολή έχουν αναδείξει τον καθοριστικό ρόλο των μη επανδρωμένων συστημάτων.
Ο πρόεδρος του ΕΛΙΣΜΕ εμφανίστηκε συγκρατημένα αισιόδοξος για τις ελληνικές κινήσεις στον συγκεκριμένο τομέα.
«Κάτι κάνουμε. Προχωράμε», ανέφερε, επισημαίνοντας ότι η χώρα αρχίζει να εισέρχεται πιο ενεργά στην ανάπτυξη και παραγωγή τέτοιων συστημάτων.
Η «βόμβα» στο τέλος της συνέντευξης
Λίγο πριν από την ολοκλήρωση της παρέμβασής του, ο Γιάννης Μπαλτζώης προχώρησε και σε μία πολιτική αναφορά, επικαλούμενος δημοσίευμα του Αλέξη Τάρκα.
Μετέφερε τον ισχυρισμό ότι στην Ουάσιγκτον υπάρχει εκτίμηση για τις μελλοντικές πολιτικές εξελίξεις στην Ελλάδα και συνέδεσε αυτή την εκτίμηση με την προσπάθεια να κλείσουν εγκαίρως σημαντικές συμφωνίες κατά την επίσκεψη Ρούμπιο.
Πρόκειται για ισχυρισμό που ο ίδιος απέδωσε ρητά σε σχετικό δημοσίευμα και όχι για επίσημη θέση της αμερικανικής κυβέρνησης.
Η αναφορά προκάλεσε την αντίδραση της Βασιλικής Πολίτου, η οποία σχολίασε χαρακτηριστικά:
«Ρίξατε μία βόμβα, κύριε Μπαλτζώη».
GEOPOLITICO
Ελληνική NAVTEX για αεροναυτική άσκηση στη θάλασσα του Καστελλόριζου
Αεροναυτική άσκηση χωρίς πυρά, νοτιοανατολικά της Ρόδου και στις θαλάσσιες προσβάσεις του συμπλέγματος του Καστελλόριζου
Αεροναυτική άσκηση χωρίς πυρά, νοτιοανατολικά της Ρόδου και στις θαλάσσιες προσβάσεις του συμπλέγματος του Καστελλόριζου, προβλέπει η NAVTEX 1249/26 της Υδρογραφικής Υπηρεσίας του Πολεμικού Ναυτικού, από τον Σταθμό Ηρακλείου. Πρόκειται για την ευρύτερη περιοχή στην οποία η Άγκυρα έχει επιχειρήσει να επιβάλει τη μονομερή οριοθέτηση του θαλάσσιου πάρκου Φέτιγιε–Κας.
Η ναυτιλιακή προειδοποίηση εκδόθηκε στις 5 Οκτωβρίου και προσδιόριζε ως χρόνο διεξαγωγής της άσκησης την Τετάρτη 7 Οκτωβρίου 2026, από τις 05:00 έως τις 09:00 UTC, δηλαδή από τις 08:00 έως τις 12:00 ώρα Ελλάδας.
Στο μήνυμα αναγράφονται ρητά οι γεωγραφικοί προσδιορισμοί «KASTELORIZO SEA» και «SOUTHEAST OF RODOS ISLAND», ενώ διευκρινίζεται ότι οι αεροναυτικές ασκήσεις προβλέπονταν χωρίς εκτέλεση πυρών. Παράλληλα, καλούνται οι ναυτιλλόμενοι να αποφεύγουν τη διέλευση από την αναφερόμενη περιοχή.
Ο έλεγχος των επτά συντεταγμένων επιβεβαιώνει ότι η NAVTEX αφορά τον θαλάσσιο χώρο νοτιοανατολικά της Ρόδου, με το βόρειο τμήμα της περιοχής να προσεγγίζει το σύμπλεγμα Μεγίστης, Ρω και Στρογγύλης. Το πολύγωνο εκτείνεται αρκετά νοτιότερα, έως το γεωγραφικό πλάτος 35°03΄ Βόρεια, και δυτικά έως το γεωγραφικό μήκος 28°10΄ Ανατολικά.
Τα όρια που αναφέρονται στη NAVTEX είναι:
| Σημείο | Βόρειο πλάτος | Ανατολικό μήκος |
|---|---|---|
| 1 | 36°05,00΄ | 28°44,00΄ |
| 2 | 36°02,40΄ | 29°20,58΄ |
| 3 | 36°09,28΄ | 29°29,82΄ |
| 4 | 36°08,50΄ | 29°34,58΄ |
| 5 | 36°06,48΄ | 29°37,77΄ |
| 6 | 35°03,00΄ | 29°38,00΄ |
| 7 | 35°30,00΄ | 28°10,00΄ |
Η γεωγραφική θέση της αναγγελθείσας άσκησης αποκτά ιδιαίτερο ενδιαφέρον λόγω της τουρκικής απόφασης για το θαλάσσιο πάρκο Φέτιγιε–Κας. Η οριοθέτηση που παρουσίασε η Άγκυρα εκτείνεται στη θαλάσσια περιοχή γύρω από το Καστελλόριζο και πέραν των τουρκικών χωρικών υδάτων, προκαλώντας την αντίδραση της Αθήνας.
Το ελληνικό υπουργείο Εξωτερικών είχε επισημάνει ότι η μονομερής ανακήρυξη τουρκικών πάρκων πέραν της τουρκικής αιγιαλίτιδας ζώνης δεν παράγει έννομα αποτελέσματα ούτε μπορεί να δημιουργήσει τετελεσμένα. Στο πεδίο όμως η Τουρκία προσπαθεί να επιβάλλει το τουρκολιβυκό μνημόνιο και τα φαντάσματα της Κάσου διαψεύδουν τις κυβερνητικές δικαιολογίες.
GEOPOLITICO
Καμπανάκι για Ελλάδα! Γαλλία και Τουρκία μπαίνουν σε νέα αμυντική εποχή
Ο Οδικός Χάρτης Άγκυρας–Παρισιού ανοίγει δρόμο για στενότερη στρατιωτική συνεργασία – SAMP/T και Meteor αλλάζουν τα δεδομένα και δημιουργούν ερωτήματα για τη στρατηγική σχέση Ελλάδας–Γαλλίας
Η υπογραφή Οδικού Χάρτη Αμυντικής Συνεργασίας ανάμεσα στην Τουρκία και τη Γαλλία δεν είναι μία τυπική διπλωματική κίνηση και ασφαλώς δεν μπορεί να περάσει απαρατήρητη από την Αθήνα.
Άγκυρα και Παρίσι συμφώνησαν να εμβαθύνουν τον στρατηγικό τους διάλογο, να αυξήσουν τις στρατιωτικές επαφές και να εξετάσουν νέα πεδία συνεργασίας. Η τουρκική πλευρά μιλά ήδη για μετάβαση από τα «θετικά μηνύματα» σε συγκεκριμένη αμυντική συνεργασία.
Για την Ελλάδα, όμως, το ζήτημα δεν είναι απλώς ότι η Γαλλία συνομιλεί με την Τουρκία. Το κρίσιμο είναι τι ακριβώς είναι διατεθειμένη να δώσει στο τουρκικό οπλοστάσιο και κατά πόσο αυτό μπορεί να επηρεάσει την ισορροπία δυνάμεων στο Αιγαίο και στην Ανατολική Μεσόγειο.
Από τον στρατηγικό εταίρο της Ελλάδας στον εξοπλιστικό διάλογο με την Άγκυρα
Η εξέλιξη αποκτά ιδιαίτερο βάρος επειδή η Γαλλία δεν είναι για την Ελλάδα ένας απλός σύμμαχος στο ΝΑΤΟ.
Αθήνα και Παρίσι έχουν υπογράψει από το 2021 Στρατηγική Εταιρική Σχέση για την Άμυνα και την Ασφάλεια, η οποία περιλαμβάνει ρήτρα αμοιβαίας στρατιωτικής συνδρομής σε περίπτωση ένοπλης επίθεσης κατά της επικράτειας της μίας πλευράς. Η συμφωνία ανανεώθηκε τον Απρίλιο του 2026 για ακόμη πέντε χρόνια.
Πάνω σε αυτή τη σχέση οικοδομήθηκε ένα μεγάλο μέρος της ελληνικής αμυντικής στρατηγικής των τελευταίων ετών: Rafale, φρεγάτες FDI, κοινές ασκήσεις και στενός στρατηγικός διάλογος.
Τώρα, όμως, το Παρίσι ανοίγει ταυτόχρονα έναν θεσμοθετημένο δρόμο αμυντικής συνεργασίας και με την Άγκυρα.
Αυτό δεν ακυρώνει την ελληνογαλλική συμφωνία. Δημιουργεί, όμως, μια προφανή αντίφαση συμφερόντων, ιδίως εάν η νέα συνεργασία οδηγήσει στην ενίσχυση κρίσιμων τουρκικών στρατιωτικών δυνατοτήτων.
Το πρώτο καμπανάκι: SAMP/T
Το πιο σοβαρό ζήτημα αφορά το SAMP/T.
Η Τουρκία επιδιώκει εδώ και χρόνια την απόκτηση του γαλλοϊταλικού συστήματος αεράμυνας μεγάλου βεληνεκούς και, σύμφωνα με τις τελευταίες πληροφορίες, η γαλλική αντίσταση σε μία τέτοια συμφωνία έχει υποχωρήσει σημαντικά. Οι συζητήσεις συνδέονται και με τον σχεδιαζόμενο τουρκικό ολοκληρωμένο θόλο αεράμυνας «Steel Dome».
Για την Ελλάδα, μία πιθανή τουρκική απόκτηση SAMP/T δεν είναι αδιάφορη.
Θα ενίσχυε σημαντικά την τουρκική αντιαεροπορική και αντιπυραυλική άμυνα και θα δυσκόλευε τον επιχειρησιακό σχεδιασμό της ελληνικής Πολεμικής Αεροπορίας σε περίπτωση κρίσης.
Ακόμη σημαντικότερο θα ήταν ένα ενδεχόμενο πλαίσιο συμπαραγωγής ή μεταφοράς τεχνολογίας, καθώς η Άγκυρα επιδιώκει σταθερά όχι μόνο την αγορά συστημάτων αλλά και την ενσωμάτωση ξένης τεχνογνωσίας στη δική της αμυντική βιομηχανία.
Σε αυτή την περίπτωση, το Παρίσι δεν θα πουλούσε απλώς ένα όπλο στην Τουρκία. Θα βοηθούσε στην ενίσχυση της μακροπρόθεσμης τουρκικής αμυντικής αυτονομίας.
Το δεύτερο καμπανάκι: Meteor
Ακόμη πιο άμεσα αφορά την Ελλάδα η πιθανότητα πρόσβασης της Τουρκίας στον πύραυλο Meteor.
Ο Meteor αποτελεί βασικό όπλο των ελληνικών Rafale και ένα από τα σημαντικότερα ποιοτικά πλεονεκτήματα της ελληνικής Πολεμικής Αεροπορίας στον αέρα.
Εάν η Τουρκία αποκτήσει το ίδιο βλήμα και καταφέρει να το ενσωματώσει σε νέα μαχητικά αεροσκάφη, ένα μέρος αυτού του ελληνικού πλεονεκτήματος περιορίζεται.
Δεν σημαίνει ότι εξισώνονται αυτομάτως οι δυνατότητες των δύο αεροποριών. Σημαίνει όμως ότι η Άγκυρα αποκτά πρόσβαση σε όπλο της ίδιας τεχνολογικής κατηγορίας, με μεγάλη ακτίνα εμπλοκής και ισχυρή δυνατότητα μάχης πέραν οπτικής επαφής.
Αυτό είναι στοιχείο που η Αθήνα δεν μπορεί να αντιμετωπίζει ως μια ακόμη εμπορική απόφαση της γαλλικής αμυντικής βιομηχανίας.
Η Γαλλία παίζει σε δύο ταμπλό
Η εικόνα είναι πλέον σαφής.
Η Γαλλία διατηρεί στρατηγική αμυντική σχέση με την Ελλάδα, αλλά ταυτόχρονα επιδιώκει να αποκαταστήσει και να διευρύνει τη σχέση της με την Τουρκία.
Από τη γαλλική σκοπιά αυτό μπορεί να είναι απολύτως συμβατό: το Παρίσι επιδιώκει γεωπολιτική επιρροή, αμυντικές εξαγωγές και ισχυρή παρουσία στην ευρωπαϊκή αρχιτεκτονική ασφαλείας.
Για την Αθήνα όμως υπάρχει ένα πολύ απλό ερώτημα:
Μπορεί μία χώρα να αποτελεί στρατηγικό αμυντικό εταίρο της Ελλάδας και ταυτόχρονα να εξοπλίζει την Τουρκία με συστήματα που μεταβάλλουν την ισορροπία δυνάμεων στο Αιγαίο;
Η απάντηση δεν είναι νομική. Είναι στρατηγική.
Η ρήτρα αμοιβαίας συνδρομής παραμένει – αλλά δεν αρκεί από μόνη της
Η ελληνογαλλική συμφωνία είναι σαφής: σε περίπτωση ένοπλης επίθεσης κατά της επικράτειας μίας από τις δύο χώρες προβλέπεται αμοιβαία βοήθεια και συνδρομή, ακόμη και με χρήση ένοπλης ισχύος.
Αυτό αποτελεί σημαντική στρατηγική δέσμευση.
Όμως η Ελλάδα δεν μπορεί να βασίζει ολόκληρη την αποτρεπτική της στρατηγική στην υπόθεση ότι ένας σύμμαχος θα παρέμβει σε μία μελλοντική κρίση.
Το ουσιαστικότερο είναι να μην επιτρέπεται στο μεταξύ η σταδιακή συρρίκνωση του ελληνικού ποιοτικού πλεονεκτήματος.
Και αυτό ακριβώς είναι το σημείο στο οποίο πρέπει να εξεταστεί η γαλλοτουρκική συνεργασία.
Η Άγκυρα προσπαθεί να σπάσει την απομόνωση από τη Δύση
Η συμφωνία με το Παρίσι εντάσσεται και σε μια ευρύτερη τουρκική στρατηγική.
Η Τουρκία επιδιώκει να επανενταχθεί βαθύτερα στα δυτικά αμυντικά δίκτυα, χωρίς να εγκαταλείψει την αυτόνομη στρατηγική της.
Συνομιλεί με τις ΗΠΑ για F-35 και κυρώσεις CAATSA, με την Ευρώπη για Eurofighter, SAMP/T και Meteor και ταυτόχρονα αναπτύσσει τα δικά της drones, πυραύλους και συστήματα αεράμυνας.
Ο στόχος είναι προφανής: να αποκτήσει πρόσβαση στη δυτική τεχνολογία χωρίς να χάσει τη δυνατότητα να ασκεί ανεξάρτητη περιφερειακή πολιτική.
Η προσέγγιση με τη Γαλλία εντάσσεται ακριβώς σε αυτή τη στρατηγική.
Τι πρέπει να κρατήσει η Αθήνα
Η Ελλάδα δεν έχει λόγο να δραματοποιήσει μία συμφωνία της οποίας το ακριβές εξοπλιστικό περιεχόμενο δεν έχει ακόμη δημοσιοποιηθεί.
Έχει όμως κάθε λόγο να ζητήσει καθαρές απαντήσεις.
Άλλο πράγμα ο στρατηγικός διάλογος Γαλλίας–Τουρκίας και άλλο η μεταφορά στην Άγκυρα συστημάτων που μπορούν να χρησιμοποιηθούν απέναντι στις ελληνικές Ένοπλες Δυνάμεις.
Το όριο βρίσκεται εκεί.
Για την Αθήνα το ουσιαστικό ερώτημα δεν είναι αν η Γαλλία θέλει καλές σχέσεις με την Τουρκία.
Είναι εάν αυτές οι σχέσεις θα χρηματοδοτηθούν και θα οικοδομηθούν πάνω στην ενίσχυση του τουρκικού στρατιωτικού πλεονεκτήματος απέναντι στην Ελλάδα.
Και ειδικά σε SAMP/T, Meteor και μεταφορά τεχνολογίας, η ελληνική κυβέρνηση έχει κάθε λόγο να ζητήσει σαφείς εξηγήσεις από έναν εταίρο με τον οποίο έχει υπογράψει όχι μια απλή εμπορική συμφωνία, αλλά μια στρατηγική αμυντική εταιρική σχέση.
Γιατί οι στρατηγικές συμμαχίες δεν κρίνονται μόνο από τις υπογραφές.
Κρίνονται και από το ποιον εξοπλίζεις όταν τα συμφέροντα των συμμάχων σου συγκρούονται.
Καμπουρίδης: “Συμφωνία ενίσχυσης διαλόγου και προπαγάνδα”
Σύμφωνα με ανακοίνωση του Τουρκικού Υπουργείου Εθνικής Άμυνας, στις 03 Οκτωβρίου υπεγράφη ο “Οδικός Χάρτης Αμυντικής Συνεργασίας” μεταξύ της Τουρκίας και της Γαλλίας….
Πρόκειται για μια Συμφωνία “ενίσχυσης του στρατιωτικού διαλόγου με απώτερο σκοπό το αμοιβαίο όφελος”…
Πρόκειται για μια Συμφωνία η οποία προήλθε μετά από την επίσκεψη μελών του Γαλλικού Κοινοβουλίου στην Τουρκία το 2025 για αναζήτηση κοινών τόπων συνεργασίας.
Τουρκικά ΜΜΕ σχολίασαν το θέμα με συγκρατημένη αισιοδοξία τονίζοντας ότι η Συμφωνία αυτή δεν αναφέρει πουθενά θέματα προμήθειας των πυραύλων meteor για τα τουρκικά Eurofighter, του Γαλλοιταλικου Αντιαεροπορικου – Αντιβαλλιστικου Συστήματος SAMP/T κλπ.
Αντιθέτως ελληνικοί κύκλοι υπερθεματισαν, υπερτονίζοντας τη σημασία αυτής της Συμφωνίας αναφέροντας ότι αυτή διεμβολιζει την Αμυντική Συμφωνία Ελλάδας – Γαλλίας και επιπλέον εμφανίζοντας τη γαλλική πλευρά να δίνει το πράσινο φως για τους πυραύλους meteor!!!!
Το αβάσιμο αυτού του ισχυρισμού φαίνεται και από το γεγονός ότι στις επιτροπές Τουρκίας και Γαλλίας οι οποίες υπέγραψαν τη Συμφωνία αυτή, δεν υπήρχαν αξιωματούχοι του τομέα Αμυντικής Βιομηχανίας των δύο χωρών!!!
Δεν υφίσταται τέτοιο θέμα και επιπλέον δεν υφίσταται και καμία πρόοδος στο θέμα της προμήθειας του Αντιβαλλιστικου – Αντιαεροπορικου Συστήματος SAMP-T στην Τουρκία αφού η Άγκυρα επιδιώκει απόκτηση τεχνολογίας και συμπαραγωγή, κάτι το οποίο δεν το συζητά η Γαλλοιταλικη πλευρά!!!
Σίγουρα μια τέτοια Συμφωνία Τουρκίας – Γαλλίας δεν είναι καλή εξέλιξη για τον Ελληνισμό όμως πρόκειται για ένα πλαίσιο έναρξης διαλόγου και τίποτα περισσότερο…
Η Τουρκία έχει πολλά ανοιχτά θέματα με τη Γαλλία και σύγκρουση συμφερόντων στο γεωπολιτικό πεδίο και ο διάλογος αυτός είναι καταδικασμένος να αποτύχει.!!!
Καλό είναι εμείς οι ίδιοι να μην “ρίχνουμε νερό στον μύλο” της τουρκικής προπαγάνδας!!!
-
Αναλύσεις3 εβδομάδες πρινΤο τελεσίγραφο Καλίν την ώρα που η Τουρκία προετοιμάζεται για πόλεμο!
-
Άμυνα3 μήνες πρινΡωσσικό ΜΜΕ: Ελληνικό «μπλόκο» στην απαίτηση για Patriot – Πώς γνωρίζει το Κίεβο απόρρητα στοιχεία για τους πυραύλους μας;
-
ΑΝΑΡΤΗΣΕΙΣ ΜΕ ΣΗΜΑΣΙΑ2 μήνες πρινΠακιστανός με καναδική υπηκοότητα ο υπαίτιος της πυρκαγιάς στον Έβρο! Πιθανόν να μετέφερε μετανάστες
-
GEOPOLITICO1 μήνα πρινΤο διέρρευσε ο Παπαχελάς! Έφεραν τον Καλίν στο Μαξίμου – Τί συζήτησε με τον Μητσοτάκη;
-
Αναλύσεις1 μήνα πρινΚαραγκιούλ: «Αν Ελλάδα, Κύπρος και Ισραήλ επιτεθούν στην Τουρκία, ο χάρτης του Αιγαίου θα αλλάξει»
-
ΑΝΑΡΤΗΣΕΙΣ ΜΕ ΣΗΜΑΣΙΑ2 μήνες πρινΞέσπασμα της μητέρας της Μυρτούς για την υπόθεση Τζαβέντ Ασλάμ: «Δεν ξεχνώ ποτέ» – «Δήμαρχος των Πακιστανών ο Δούκας»
-
GEOPOLITICO3 εβδομάδες πρινΤί λέει Τούρκος δημοσιογράφος για Σάββα Καλεντερίδη; «Έκανε πολύ καλά τη δουλειά του για τη χώρα του – Δεν μπορούσε να τον στριμώξει η ΜİΤ»
-
Αναλύσεις3 μήνες πρινΕάν η Τουρκία απορρίψει τη συμφωνία αποχώρησης από την Κύπρο θα απομακρυνθεί δια της βίας