Πολιτική
Η Μετανεωτερική αποικιοποίηση της Χώρας μας
Οι νεο/αποικιακές «ρήτρες» των τριών Μνημονίων και τις μακροχρόνιες δεσμεύσεις τους
Λαοκράτης Βάσσης
- Καθώς τείνουμε να εθιστούμε στην κίβδηλη κανονικότητα, όπως αυτή διαμορφώνεται, με παραπλανητικούς όρους, απ’ το ένοχο πολιτικό μας σύστημα και τα επικοινωνιακά του εξαπτέρυγα: με βάση τις νεο/αποικιακές «ρήτρες» των τριών Μνημονίων και τις μακροχρόνιες δεσμεύσεις τους, με μία εξ αυτών ως και ενός αιώνα, όλο και περισσότερο αποσυνδέονται Μεταπολίτευση και Χρεοκοπία, σαν να μην υπάρχει σχέση αιτιότητας, σχέση αιτίου και αιτιατού, μεταξύ τους. Όπως, όλο και περισσότερο «αναγιγνώσκονται»: η Χρεοκοπία, που απωθείται ένοχα εκτός του πολιτικού μας λεξιλογίου, και η Μετανεωτερική αποικιοποίησή μας, σαν φυσιολογικά, ακόμα και … ευκταία, γνωρίσματα της εθνικής μας πραγματικότητας. Με τη διαμεσολαβητική, μεταξύ της υπερεξουσίας του ευρωδυτικού τοκογλυφικού κεφαλαίου και του λαού μας, πολιτική εξουσία να προβάλλει περίπου ως τρόπαια πολιτικού ρεαλισμού τις μνημονιακές «πομπές» της, απενοχοποιώντας και «κανονικοποιώντας» τον νεο/αποικιακό διαχειριστικό της ρόλο. Προπαντός χάρη (και) στη στρατηγική αναδίπλωση της Συριζικής Αριστεράς, που «βραχυκύκλωσε» (μεσοπρόθεσμα;) τις όποιες εναλλακτικές δυνατότητες και προοπτικές του Τόπου μας.
- Με όση όμως επικοινωνιακή χρυσόσκονη κι αν επικαλυφθούν τα δύο δίπολα: α) Μεταπολίτευση-Χρεοκοπία και β) Χρεοκοπία-Μετανεωτερική αποικιοποίηση, σε όσες επιστημονικοφανείς παραναγνώσεις κι αν επιδοθούν οι επιτήδειοι της «οργανικής διανόησης», δεν είναι δυνατό να… εξαερωθεί, τελικά, η βαθύτερη αιτιότητα που τα διαπερνά. Γιατί, όσο κι αν υπερτονιστούν τα (υπαρκτά) εξωγενή αίτια της χρεοκοπίας, δεν γίνεται να αποσυνδεθεί πειστικά απ’ τα ενδογενή αίτιά της ή να θεωρηθούν αυτά ως δευτερογενή. Ενώ είναι και πρωτογενή και κυρίαρχα. Να αποσυνδεθεί, δηλαδή, απ’ τον βαθύτερο πολιτικό και πολύ περισσότερο τον βαθύτερο εκπτωτικό πολιτιστικό χαρακτήρα των δεκαετιών της Μεταπολίτευσης. Όπου βρίσκεται και η αιτιακή ρίζα του παρακμιακού της κατήφορου και της τελικής της έκβασης, που είναι η Χρεοκοπία. Κι όπως μόνον με ιδεολογία νεο/ραγιαδισμού μπορεί να συμβιβάζεσαι ή και να νιώθεις άνετα με τις μακροχρόνιες μνημονιακές «ρήτρες» και τη συνακόλουθή τους ταπεινωτική περιστολή της εθνικής μας αυτεξουσιότητας. Με τον καθηγητή Γιώργο Κασιμάτη ευλόγως να δηλώνει οργισμένα πως: απ’ την ασυλία της εθνικής κυριαρχίας δεν παραιτείσαι, όπως η κυβέρνηση του «Γιωργάκη» Παπανδρέου, «ούτε με το περίστροφο στον κρόταφο».
- Ως ελαχίστη συμβολή στην ανάδειξη αυτής της βαθύτερης αιτιότητας: Μεταπολίτευση→Χρεοκοπία→ Μετανεωτερική αποικιοποίηση, που είναι και απόπειρα ανάδειξης τόσο της ωραιοποιούμενης κίβδηλης κανονικότητάς μας όσο και του σκοτεινού βάθους όλης της εθνικής μας κακοδαιμονίας, θα προσπαθήσω απλώς να αγγίξω τον εσώτερο πυρήνα των πολιτικών και των πολιτιστικών αιτίων της Χρεοκοπίας της Μεταπολίτευσης. Που αυτά ρίχνουν και συνολικότερα φως στο βάθος της εθνικής μας κακοδαιμονίας και της μοιραίας διαδοχής των μεγάλων «ανεκπλήρωτων» στη δίνη της νεότερης ιστορίας μας. Όπως, πολύ ειδικότερα, ρίχνουν ερμηνευτικό φως και στα πολλά «γιατί» της άγονης, ως τώρα, διαχείρισης της Χρεοκοπίας και των νεο/αποικιακών πειραματικών εφαρμογών στο εθνικό μας κορμί. Όπου, με περισσεύοντα… ιησουιτισμό, αριστερότροπο και δεξιότροπο, μεταβαπτίζεται (ΣΥ.ΡΙΖ.Α) το τέλος των «Μνημονιακών προγραμμάτων» σε τέλος της «Μνημονιακής εποχής». Ή υμνολογείται (Ν.Δ.) το τέλος της «Ενισχυμένης εποπτείας», χωρίς, όμως, που είναι κι η οδυνηρή αλήθεια, να τελειώνουν μαζί της: οι δεσμευτικές «ρήτρες» των Μνημονίων, με όλο το νομικό τους «οπλοστάσιο», αλλά και τα ξεδιάντροπα ξεπουλήματα κρίσιμων εθνικών υποδομών μας (λιμάνια, αεροδρόμια, σιδηρόδρομος…, υποθήκευση της υπόλοιπης εθνικής περιουσίας για έναν αιώνα!), που είναι απολύτως συνυφασμένες με την εθνική μας αυτεξουσιότητα, ανεξαρτησία και αξιοπρέπεια.
- Προσπερνώντας, για την οικονομία τούτου του κειμένου, πολύ κρίσιμα ζητήματα, καθόλου άσχετα, αμέσως ή εμμέσως, με την όλη πορεία και τελική έκβαση της Μεταπολίτευσης, όπως, ας πούμε, η συγκεκριμένη «μετάβαση» απ’ τη χούντα στην περίοδό της, ή, κατά κύριο λόγο, η στρατηγική αρχιτεκτόνησή της απ’ τον Κωνσταντίνο Καραμανλή (που, παρά τα θετικά της, εκείνους μάλιστα τους καιρούς για τον Τόπο μας, δεν έπαυε να είναι, λόγω της πολύ εσώτερης «λογικής» της, «λογικής» εντέλει… ελέγχου της κοινωνίας, μια οιονεί δημοκρατία επί της κοινωνίας και όχι μια δημοκρατία της κοινωνίας, με τις συστημικές, πάντοτε, «δικλείδες ασφαλείας» της, που κανείς, ούτε και ο Αντρέας της … Αλλαγής, δεν τόλμησε να «αγγίξει»!), θα περιοριστώ μόνο στο να αναδείξω τη βαθύτερη ρίζα του παρακμιακού πολιτικού της κατήφορου, που είναι: η σταδιακή εκφυλιστική μετάπτωση της δικομματικής διαχείρισης της εξουσίας σε αδηφάγο σύστημα διαχειριστικής νομής της . Έτσι που, κυρίως απ’ τα μέσα των δεκαετιών της και εντεύθεν, με κορύφωση στην περίοδο των επιγόνων Καραμανλή-Παπανδρέου, δεν υπήρχε το «πολιτικό σύστημα» για την κοινωνία, αλλά η κοινωνία για το «πολιτικό σύστημα», για τα εναλλασσόμενα δηλαδή συνδιαχειριστικά κόμματα εξουσίας, Ν.Δ.-Πα.Σο.Κ., και το ιδιοποιημένο απ’ αυτά κράτος. Με μοιραία, εκ τούτου, τη λεηλασία των εθνικών πόρων, την άφρονα ρευστοποίηση μερισμάτων των μελλοντικών γενεών (υπερχρέωση) και την οδυνηρή, τελικά, Χρεοκοπία της χώρας.
- Η ενδότερη αιτιότητα αυτής της «εκφυλιστικής μετάπτωσης», όπως προκύπτει απ’ την εξ υποκειμένου και την εξ αντικειμένου συναυτουργία όλου του πολιτικού φάσματος, αλλά και της ίδιας της κοινωνίας, με δεδομένο, πάντοτε, πως δεν … νοείται πολιτική ενοχή χωρίς κοινωνική συνενοχή, είναι ένα πολύ σύνθετο και δυσανάγνωστο πρόβλημα. Κι είναι παντελώς απλοϊκή η δήθεν αριστερή (μονοσήμαντη) σύνδεσή της με τη βαθύτερη λογική και φιλοσοφία καθεαυτής της ιδρυτικής «στρατηγικής αρχιτεκτόνησής» της. Έτσι που, με τη μηχανιστική ενοχοποίηση του «συστήματος», να απενοχοποιούνται, τελικά, οι διαχειριστές και επικαρπωτές του. Όχι, βέβαια, πως η συγκεκριμένη «αρχιτεκτόνηση» δεν ενείχε, δυνητικά, τη ροπή της εκπτωτικής της μετάλλαξης. Προφανώς και την ενείχε. Αλλά σε συνάρτηση, προφανώς, με την καλή ή την κακή διαχειριστική λειτουργία της θεσμικής της βάσης. Όπως αυτό επιβεβαιώνεται απ’ τη δοκιμασμένη εφαρμογή του «προτύπου» της, της σύγχρονης δηλαδή στρατηγικής του αστισμού (διαχειριστική εναλλαγή ενός «συντηρητικού» και ενός «προοδευτικού» κόμματος στην εξουσία), στις περιώνυμες δημοκρατίες δυτικού τύπου και επί πολλές ως τώρα δεκαετίες. Που σημαίνει πως δεν φτάνει το: «φταίει το… σύστημα», αν θέλουμε να φωτίσουμε ερμηνευτικά τη βαθύτερη αιτιότητα του σταδιακού εκπτωτικού κατήφορου των δεκαετιών της Μεταπολίτευσης. Που μοιραία κατέληξαν στη Χρεοκοπία και στη Μετανεωτερική αποικιοποίηση της χώρας μας. Ενός εκπτωτικού κατήφορου που τα πολιτικά και τα πολιτιστικά του αίτια συναποτελούν διαλεκτική ενότητα.
- Υπ’ αυτή τους τη θεώρηση: τα πολιτικά αίτια είναι στο βάθος πολιτιστικά και τα πολιτιστικά, επίσης στο βάθος τους, είναι και πολιτικά. Με τη σταδιακή μετάπτωση της πολιτικής, στη διάρκεια των δεκαετιών της Μεταπολίτευσης, από υπέρτατη λειτουργία διακονίας των κοινών σε όλο και πιο άγρια διαχειριστική νομή της εξουσίας, να είναι το μέγα ερμηνευτικό ζήτημα της μοιραίας τελικής της έκβασης, της Χρεοκοπίας δηλαδή, με όλα τα συνεχιζόμενα παρεπόμενα της «κιβδηλοποιούμενης κανονικότητάς» μας. Καθώς, δεν εξέπεσε από μόνη της η πολιτική από «λειτουργία διακονίας των κοινών» σε «νομή της εξουσίας», ούτε αναποδογυρίστηκε από μόνη της η διάρθρωση του μεταπολιτευτικού κοινωνικού σχηματισμού, έτσι που να μην υπάρχει το «πολιτικό σύστημα» για την κοινωνία αλλά η κοινωνία για το «πολιτικό σύστημα», για τα κόμματα εξουσίας και το ιδιοποιημένο απ’ αυτά κράτος, μαζί, προφανώς, και με τους «πόρους» της χώρας. Εξέπεσε, εκφυλίστηκε και μεταλλάχτηκε σε «νομή της εξουσίας» απ’ τον τρόπο διαχείρισής της και με ευθύνη των διαχειριστών της, όπως η διαχειριστική νομή κορυφώθηκε απ’ τη μέσα των δεκαετιών της Μεταπολίτευσης και εντεύθεν. Κι είναι ιδιαιτέρως κρίσιμη η μελέτη της προϊούσας πορείας αυτής της μοιραίας έκπτωσης της πολιτικής σε «διαχειριστική νομή» της εξουσίας.
- Με το βαθύτερο «γιατί» αυτής της έκπτωσης, αναγόμενο και στις χρόνιες παθογένειες της πολιτείας μας και της κοινωνίας μας, να πρέπει πρωτίστως να συνδεθεί με το επίσης χρόνιο πολιτιστικό μας πρόβλημα, υπό την έννοια της μακράς και επικινδύνως έρπουσας πνευματικής, ηθικής, αξιακής και εντέλει ταυτοτικής μας κρίσης. Που, αγγίζοντας το ίδιο το πολιτιστικό μας κύτταρο, απειλεί, σαν τη σκουριά το σίδερο, την υπαρξιακή εθνο/ταυτοτική μας υπόσταση. Την οποία και σώζουν, ως τώρα, τα αξιακά αντισώματα του παραδοσιακού πολιτιστικού μας προτύπου και οι συνακόλουθές τους αξιακές αντοχές του λαού μας. Κι είναι ιδιαζόντως χαρακτηριστική η απουσία χάραξης εθνικής πολιτιστικής στρατηγικής καθ΄όλη τη διάρκεια της Μεταπολίτευσης. Αρχής γενομένης απ’ την ίδια τη «στρατηγική αρχιτεκτόνηση» Καραμανλή, που «μετέθεσε» τη λύση κι αυτού του ζητήματος στην τα πάντα θεραπεύουσα ευρωπαϊκή πορεία της χώρας (ο… αυτόματος πιλότος!). Μια απουσία, όμως, που βαρύνει όλο το πολιτικό φάσμα. Μηδέ εξαιρουμένης της δισυπόστατης «Πασοκικής Αλλαγής», τόσο υπό την «σοσιαλιστική» όσο και υπό την «εκσυγχρονιστική» της εκδοχή. Αλλά ούτε και της πληθυντικής Αριστεράς, απ’ την αντιπολιτευτική όχθη της. Όπου όλες οι ιδεολογικές μεταμορφώσεις της, παραδοσιακής ή ανανεωτικής κοπής, όπως δείχνει ο αρκούντως «μεταφυσικός» προγραμματικός τους λόγος, αδυνατούν να γειωθούν στις υπαρξιακές απαιτήσεις της ελληνικής πολιτιστικής ιθαγένειας.
- Τούτου δοθέντος, σε όλη τη Μεταπολίτευση πορευτήκαμε χωρίς εθνική πολιτιστική στρατηγική βάθους και προοπτικής. Που σημαίνει χωρίς εθνική πυξίδα αυτόνομου πολιτιστικού προσανατολισμού στους ομιχλώδεις καιρούς της νεο/ταξικής παγκοσμιοποίησης. Όπως δείχνει κι η ταυτοτική μας αμηχανία: τόσο στην ταλανιστική μας σχέση με την ιστορική συνέχεια και με τις κορυφώσεις του πνευματικού μας παρελθόντος (Αρχαιότητα – Βυζάντιο!) όσο και στον επίσης ταλανιστικό επαμφοτερισμό μας μεταξύ «Δύσης» και «Ανατολής». Που κάθε άλλο παρά υπερκεράστηκε με τη συγχέουσα τα όρια ευρωπαϊκότητας και ευρω/προσαρτηματικότητας στρατηγική του ευρωπαϊκού μας προσανατολισμού. Κι όπως, πολύ περισσότερο, δείχνει η άλλη πλευρά της απουσίας πολιτιστικής στρατηγικής, που είναι ο σταδιακός κλονισμός ή και το αναποδογύρισμα της όποιας παραδοσιακής κλίμακας αξιών είχε η ελληνική κοινωνία. Έτσι που να επέλθει η «πλήρης» παράδοση στο καταναλωτικό πρότυπο ζωής και η κατίσχυση της καταναλωτικής κλίμακας αξιών, με όλες τις μοιραίες εξαχρειωτικές της επιπτώσεις σε πολιτική, πολιτεία και κοινωνία. Όπου η πολιτική, ως διευθύνουσα λειτουργία, «πασών κυριωτάτη και πάσας τας άλλας περιέχουσα», είναι και η πρώτη, προφανώς δια των «λειτουργών» της, στον καταμερισμό των ευθυνών γι’ αυτή την εξαχρείωση. Όχι πως μπορούσε η ελληνική κοινωνία να κρατηθεί μακριά απ’ τις ταχύτατα παγκοσμιοποιούμενες καταναλωτικές ροπές. Μπορούσε, όμως, αν βοηθούσε σ’ αυτό η ηγεσία της, να προβάλλει τις πολιτιστικές της αντιστάσεις, συνδυασμένες με μελετημένες πολιτικές εκλογίκευσης και ανάσχεσης του ακραίου καταναλωτισμού, της αρπακτικής κτητικότητας και του «αγροίκου πλουτισμού» (Αδ. Πεπελάσης).
- Όπως, όμως, δείχνει η Χρεοκοπία, κάθε άλλο παρά βοήθησε, αν δεν ήταν και η … μηχανοδηγός της εκπτωτικής πορείας. Καθώς:
α. Δεν αντιμετώπισε, τόσο στην αρχή όσο και κατά τη διάρκεια της Μεταπολίτευσης, την εθνική πολιτιστική αμηχανία μας, χαράσσοντας, πρωτίστως, μακράς πνοής εθνική πολιτιστική στρατηγική. Έτσι ώστε να μη βαδίζουμε χωρίς εθνική πολιτιστική πυξίδα στους δύσκολους νεοταξικούς καιρούς μας. Κι ούτε λόγος πως, με μια αυτόνομη πολιτιστική στρατηγική, θα διεμβολίζαμε το παγιδευτικό δίπολο του νοσηρού ελληνοκεντρισμού και του νοσηρού αντι/ελληνικοκεντρισμού, που τόσο μας ταλάνισε και μας ταλανίζει ως εθνική συλλογικότητα.
β. Δεν έβαλε φρένο στον καταναλωτικό κατήφορο, αξιοποιώντας την αξιακή παρακαταθήκη του «λιτού βίου» των Ελλήνων, όπως και τη συνακόλουθή του «μεσογειακή διατροφή», που δεν έχει καμιά σχέση με τις βάρβαρες «πολιτικές λιτότητας» του νεοφιλελεύθερου καπιταλισμού. Οπότε, μοιραία, δεν έβαλε φρένο και στη συντρέχουσα ηθική εξαχρείωση της πολιτικής, της πολιτείας και της κοινωνίας μας.
γ. Δεν έλυσε το πρόβλημα παιδείας, με απολύτως προέχον το ξεκαθάρισμα της «φιλοσοφίας» της, που είναι ο εκ των ων ουκ άνευ όρος της πολιτιστικο/ταυτοτικής μας άμυνας, σε τούτους τους δύσκολους καιρούς της νεοταξικής παγκοσμιοποιητικής ισοπέδωσης και σε συνδυασμό, εννοείται, πάντοτε με τη διαρκή προγραμματική της ανανέωση και τον επίσης διαρκή θεσμικό της εκσυγχρονισμό. Με την κακοδαιμονία, μάλιστα, να συνεχίζεται και στην τελευταία υποτιθέμενη Εκπαιδευτική Μεταρρύθμιση (Κεραμέως), όπου είναι πρόδηλος ο εκδυτικισμός του σκοπού της (προτακτική, μεταξύ άλλων, η υπαγωγή της στις χρησιμοθηρικές απαιτήσεις της… αγοράς!).
δ. Δεν αντιμετώπισε, συνακολούθως, την πολύμορφη «δυτική υποκουλτούρα», μαζί με την …. ναρκο/κουλτούρα, απολύτως συναρτημένη με το καταναλωτικό πρότυπο ζωής και την υλικο/ευδαιμονιστική φιλοσοφία του, όπως αυτή διαχύθηκε στον οργανισμό της ελληνικής κοινωνίας, οξειδώνοντας τους αρμούς της και προκαλώντας τη μεγαλύτερη διάβρωση στην αξιακή βάση του παραδοσιακού πολιτιστικού της προτύπου.
Που, εντέλει, σημαίνει πως έχει και την κύρια ευθύνη ( η πολιτική : δια των «λειτουργών» της!) τόσο της Χρεοκοπίας όσο και της μετανεωτερικής αποικιοποίησης του Τόπου μας.
- Κι όσο μεγάλη ήταν η ευκαιρία της Μεταπολίτευσης για την ενδυνάμωσή μας τόσο μεγαλύτερη είναι και η ευθύνη όλων εκείνων που τη διαχειρίστηκαν για την τελική της έκβαση.
Γιατί ήταν απ’ τις μεγαλύτερες ευκαιρίες μας, αν υπολογίσουμε, με αντικειμενικά μέτρα και σταθμά, τους μείζονες προνομιακούς της όρους, όπως: Πρώτον, την ειρήνη, καθώς οι δεκαετίες της είναι απ τις πιο μακρές ειρηνικές περιόδους στη νεότερη ιστορία μας. Δεύτερον, τη δημοκρατία (δυτικού τύπου), με την επίσης μακρά εδραίωση του κοινοβουλευτικού πολιτεύματος και την απρόσκοπτη εναλλαγή των κομματικών επιλογών του λαού στη διαχείριση της εξουσίας. Τρίτον, τέλος, την «Ευρώπη», με τα… πακέτα της και όχι μόνο, που ήταν και η μεγάλη στρατηγική μας επιλογή, κάτι σαν νέα «μεγάλη ιδέα» μας, όπως κι αν αναγνωστεί. Το πώς, όμως, αυτό το προνομιακό άθροισμα: Ειρήνη+Δημοκρατία+«Ευρώπη» το κατέστησαν ελλειμματικό οι «υποκειμενικές αδυναμίες» μας, με πρωταγωνίστρια τη δικομματική συνυπαιτία: ΝΔ-Πα.Σο.Κ, είναι ένα ζήτημα που απαιτεί την εις βάθος θεώρησή του, με αυτοκριτική γενναιότητα, από όλους μας. Καθώς δεν ευθύνονται κάποιοι «άλλοι», πέρα από… μας. Κι ούτε υπάρχουν παντελώς «αθώοι του αίματος», όπως, επί παραδείγματι, η κοινωνία και οι απλοί πολίτες, ή, ακόμη – ακόμη, το εκτός διαχειριστικού συστήματος πολιτικό μας «κομμάτι». Έστω κι αν είναι άλλες, που προφανώς και είναι, οι εξ υποκειμένου και άλλες οι εξ αντικειμένου ευθύνες στο συμπεριληπτικό εθνικό «εμείς». Όπως και είναι άλλες οι ευθύνες της πολιτικής ηγεσίας απ’ τις ευθύνες των πολιτών, προπαντός των…απλών πολιτών. Που, όμως, σε κάθε περίπτωση, για να παραφράσουμε με στίχο του Ναζίμ Χικμέτ: «Φταίνε κι αυτοί καμπόσο»[1].
Ολοκληρώνω τούτη την απόπειρα θεώρησης της πολύ σύνθετης σχέσης: «Μεταπολίτευση Χρεοκοπία Μετανεωτερική αποικιοποίηση», τονίζοντας: α) Αφενός, πως συνιστά πρόκληση η υμνητική αναφορά στα θαυμαστά… κεκτημένα της Μεταπολίτευσης, προσπερνώντας, σαν να μην υπήρξαν: τη Χρεοκοπία και τη Μετανεωτερική αποικιοποίηση της δύσμοιρης χώρας μας. Όπως, πρωτίστως είναι πρόκληση η προσπάθεια εδραίωσης της «κίβδηλης κανονικότητας» και «απενοχοποιητικής αποκατάστασης» των ενόχων και συνενόχων για την νεο/αποικιακή προτεκτορατοποίησή μας. Που, με περισσή, μάλιστα, θρασύτητα, διεκδικούν και εύσημα για τα εκπτωτικά της εθνικής μας μοίρας … κατορθώματά τους. β) Αφετέρου, πως συνιστά κατεπείγουσα αναγκαιότητα η χάραξη και η πραγμάτωση μακρόπνοης εθνικής στρατηγικής, με στέρεη πολιτιστική θεμελίωση. Που, όντας ανεξαρτησιακή, ανορθωτική και αναγεννητική, θα στοχεύει: Τόσο στην εκρίζωση του μεταμοντέρνου νεο/αποικιακού πλέγματος της επικυρίαρχης «υπερεξουσίας» του Τόπου μας και στην ανάσχεση, με μακράς πνοής παρεμβάσεις, του παρακμιακού κατήφορου, που απειλεί την υπαρξιακή μας θεμελίωση και την υπαρξιακή μας υπόσταση. Προφανώς, συνειδητοποιώντας την ασφυκτική οριακότητα των καιρών για την ιστορική εθνική μας συλλογικότητα.
Y.γ. Με την αντιμετώπιση, μαζί με όλα αυτά, του πολύ κακού μας γείτονα, που έχει… αφηνιάσει, να είναι η μεγάλη εθνική μας έγνοια. Με έλλογη, πάντοτε, αποφασιστικότητα και με όλες μας τις δυνάμεις. Χωρίς, εννοείται, πολιτικές «λογικές»: αυτο/παγιδευτικού «κατευνασμού» και ανανο/πρεσπικού «συμβιβασμού». Καθώς, η Τουρκία της «Γαλάζιας Πατρίδας», που είναι ψευδώνυμο του «Ζωτικού Χώρου» (Χίτλερ), ούτε «εξημερώνεται» ούτε «χορταίνει» με «ψευδώνυμες συνεκμεταλλεύσεις» στο Αιγαίο» και «ανανικά τετελεσμένα» στο Κυπριακό!.-
[1] Ναζίμ Χιμτέτ: «Όμως κι εσύ, αδερφέ μου, φταις καμπόσο». (Απ’ το ποίημα: Το πιο παράδοξο από όλα τα πλάσματα. Σε μετάφραση Γιάννη Ρίτσου)
GEOPOLITICO
«Πυρπολητής»: Ελληνική σχεδίαση και ναυτική κρούση χωρίς πλήρωμα – Το επόμενο βήμα για τον Στόλο
Το Πολεμικό Ναυτικό παρουσίασε στον Σκαραμαγκά το δικό του μη επανδρωμένο σκάφος επιφανείας. Επιτήρηση, αναγνώριση και προσβολή πλεόντων στόχων στις αποστολές του, με στόχο την παραγωγή σε μεγάλους αριθμούς.
Ένα νέο εργαλείο για τη θαλάσσια επιτήρηση και τις επιχειρήσεις κρούσης παρουσίασε το Πολεμικό Ναυτικό, εντάσσοντας την εγχώρια ανάπτυξη μη επανδρωμένων συστημάτων στον σχεδιασμό ενίσχυσης του Στόλου.
Ο «Πυρπολητής», μη επανδρωμένο σκάφος επιφανείας που σχεδιάστηκε, αναπτύχθηκε και κατασκευάστηκε εξ ολοκλήρου από το Πολεμικό Ναυτικό, αποκαλύφθηκε την Τρίτη 13 Οκτωβρίου στο Ναυτικό Οχυρό Σκαραμαγκά. Η παρουσίαση έγινε κατά τα εγκαίνια του Κέντρου Διακλαδικής Εκπαίδευσης Μη Επανδρωμένων και Αυτόνομων Θαλάσσιων Συστημάτων, παρουσία του υπουργού Εθνικής Άμυνας Νίκου Δένδια.
Η σημασία του προγράμματος βρίσκεται τόσο στις αποστολές που μπορεί να αναλάβει όσο και στην ελληνική προέλευση της σχεδίασης και της κατασκευής του. Ο στόχος παραγωγής σε μεγάλους αριθμούς δίνει στο εγχείρημα προοπτική ευρύτερης αξιοποίησης από τον Στόλο, υπό την προϋπόθεση της επιτυχούς ολοκλήρωσης των δοκιμών.
Επιτήρηση και δυνατότητα προσβολής στόχων
Το σκάφος έχει μήκος πέντε μέτρων και μέγιστη ταχύτητα άνω των 40 κόμβων. Η αυτονομία του χαρακτηρίζεται υψηλή, χωρίς να έχουν ανακοινωθεί συγκεκριμένες τιμές επιχειρησιακής εμβέλειας ή διάρκειας αποστολής.
Διαθέτει ηλεκτροοπτικό σύστημα, ραντάρ επιφανείας, συστήματα επικοινωνιών και αισθητήρες για την πλοήγηση και την επιχειρησιακή χρησιμοποίησή του.
Σύμφωνα με τα στοιχεία της παρουσίασης, έχει σχεδιαστεί για τρεις βασικές κατηγορίες αποστολών: συλλογή πληροφοριών, επιτήρηση και αναγνώριση· επιχειρήσεις εναντίον στόχων επιφανείας· και επιθέσεις μονής κατεύθυνσης με μεταφορά εκρηκτικού φορτίου.
Στην τελευταία περίπτωση, το ίδιο το μη επανδρωμένο σκάφος αποτελεί το μέσο προσβολής. Προβλέπονται επίσης δυνατότητες περαιτέρω αναβάθμισης και διεύρυνσης των αποστολών του.
Οι ενσωματωμένες δυνατότητες αυτόνομης λειτουργίας βρίσκονται στο τελικό στάδιο δοκιμών. Η διάκριση έχει σημασία: η απουσία πληρώματος από το σκάφος και η αυτόνομη εκτέλεση λειτουργιών αποτελούν διαφορετικά χαρακτηριστικά, τα οποία πρέπει να αξιολογούνται χωριστά.
Η επιχειρησιακή κατεύθυνση που περιέγραψε ο Δένδιας
Ο υπουργός Εθνικής Άμυνας ανέφερε ότι ο «Πυρπολητής» μπορεί «να συλλέγει πληροφορίες, να επιτηρεί, να αναγνωρίζει, να λειτουργεί —όπως το όνομά του λέει— σαν σκάφος δυνατοτήτων επίθεσης εναντίον πλεόντων στόχων».
Παράλληλα, επισήμανε τη δυνατότητα μεταφοράς μέρους των αποστολών επιτήρησης και περιπολίας σε μη επανδρωμένα και αυτόνομα μέσα, με αντίστοιχη μείωση των ημερών παραμονής του προσωπικού στη θάλασσα.
Αυτή η κατεύθυνση αναδεικνύει τον συμπληρωματικό ρόλο των νέων συστημάτων στον Στόλο. Η αξιοποίησή τους μπορεί να διευρύνει τις επιλογές επιτήρησης και κρούσης και να επιτρέψει διαφορετική κατανομή των αποστολών μεταξύ επανδρωμένων και μη επανδρωμένων μέσων.
Από τα πυρπολικά στην ελληνική τεχνογνωσία
Η επιλογή του ονόματος συνδέει το πρόγραμμα με την παράδοση των πυρπολικών της Επανάστασης του 1821: τη χρήση μικρότερων σκαφών για την προσβολή ισχυρότερων εχθρικών μονάδων.
Στον σύγχρονο «Πυρπολητή», η ιστορική αναφορά συνοδεύεται από συστήματα αισθητήρων, επικοινωνιών και πλοήγησης, με το πλήρωμα να απουσιάζει από το μέσο που εκτελεί την αποστολή.
Το ουσιαστικό ζητούμενο είναι η διατήρηση και η εξέλιξη αυτής της τεχνογνωσίας. Η εγχώρια ανάπτυξη αποκτά επιχειρησιακή αξία όταν συνοδεύεται από αξιόπιστη παραγωγή, υποστήριξη και δυνατότητα αναβαθμίσεων σε βάθος χρόνου.
Εκπαίδευση σε ευρύ φάσμα θαλάσσιων συστημάτων
Το νέο Κέντρο Διακλαδικής Εκπαίδευσης προορίζεται για την εκπαίδευση και την εξοικείωση του προσωπικού με μη επανδρωμένα και αυτόνομα θαλάσσια μέσα.
Στην παρουσίαση περιλαμβάνονταν συστήματα επιφανείας για επιτήρηση, συλλογή πληροφοριών, υδρογραφικές έρευνες και αποστολές έρευνας και διάσωσης, καθώς και υποβρύχια μέσα για εντοπισμό και εξουδετέρωση ναρκών.
Μεταξύ αυτών ήταν τα FLEXUS, NIRIIS, BLUE BOAT, ΜΕΣΕ και ΚΑΝΑΡΗΣ «1» και «2», καθώς και τα υποβρύχια PLUTO PLUS και PLUTINO MIKI. Η ποικιλία των μέσων δείχνει ότι η εκπαίδευση καλύπτει περισσότερες αποστολές από την αποκλειστική χρήση σκαφών κρούσης.
Στα εγκαίνια της Διακλαδικής Σχολής Μη Επανδρωμένων, αλλά και των Αυτονόμων Συστημάτων Θάλασσας. Ένα περαιτέρω βήμα, που δημιουργεί τεράστιες δυνατότητες για το Πολεμικό Ναυτικό μας στο Αρχιπέλαγος, με τα Αυτόνομα Συστήματα τα οποία μπορούν να προσφέρουν απεριόριστες δυνατότητες στην επιτήρηση και αναγνώριση, στην προστασία των λιμένων, στον ναρκοπόλεμο και στην ασφάλεια των υποδομών.
Αυτό το νέο Πολεμικό Ναυτικό με τις σύγχρονες πλατφόρμες, θα μπορεί να προστατεύει όχι μόνο την κυριαρχία και τα κυριαρχικά δικαιώματα, αλλά και τα ενεργειακά και επικοινωνιακά δίκτυα στον βυθό, τα οποία είναι επίσης απαραίτητα για την ασφάλεια της Πατρίδας.
(από τον χαιρετισμό μου στην τελετή των εγκαινίων του Κέντρου Διακλαδικής Εκπαίδευσης Μη Επανδρωμένων και Αυτόνομων Θαλάσσιων Συστημάτων στο Κέντρο Εκπαίδευσης ΠΑΛΑΣΚΑΣ του ΠΝ)
#HellenicNavy
— Nikos Dendias (@NikosDendias) October 13, 2026
Το αίτημα για τα Corsair
Ξεχωριστή θέση είχε το Corsair της Saronic, μη επανδρωμένο και αυτόνομο σκάφος επιφανείας μήκους επτά μέτρων, με ταχύτητα άνω των 35 κόμβων.
Σύμφωνα με την ενημέρωση της παρουσίασης, διαθέτει δυνατότητα συνεργατικής αυτόνομης δράσης σε σμήνη και μπορεί να αναλαμβάνει αποστολές επιτήρησης, επιχειρήσεων κατά στόχων επιφανείας, επίθεσης μονής κατεύθυνσης και έρευνας και διάσωσης.
Το Πολεμικό Ναυτικό έχει πραγματοποιήσει δοκιμές και αξιολόγηση του συστήματος και έχει αποστείλει σχετικό Letter of Request για προμήθεια σκαφών μέσω του μηχανισμού Foreign Military Sales των ΗΠΑ. Η αποστολή του αιτήματος αποτελεί βήμα στη διαδικασία προμήθειας και δεν ισοδυναμεί με ολοκληρωμένη αγορά ή παράδοση.
Το κρίσιμο βήμα είναι η παραγωγή
Η παρουσίαση του «Πυρπολητή» αποτελεί αφετηρία για την αξιολόγηση ενός ελληνικού μη επανδρωμένου μέσου με πολλαπλές αποστολές. Η ολοκλήρωση των δοκιμών, η οργάνωση της παραγωγής και η ένταξή του στις διαδικασίες του Στόλου θα καθορίσουν το πραγματικό επιχειρησιακό του αποτύπωμα.
Μέχρι στιγμής δεν έχουν δημοσιοποιηθεί συγκεκριμένα στοιχεία για την εμβέλεια, το εκρηκτικό φορτίο, το κόστος ανά μονάδα ή το χρονοδιάγραμμα μαζικής παραγωγής. Τα διαθέσιμα δεδομένα τεκμηριώνουν τις κατευθύνσεις του προγράμματος· η συνολική αποτίμησή του θα απαιτήσει τα αποτελέσματα των δοκιμών και τις αποφάσεις για την παραγωγή.
GEOPOLITICO
Τέλος η Γκίλφοϊλ από την Αθήνα – Οι αιχμές Τραμπ και η απάντηση στις καταγγελίες
Ο Λευκός Οίκος ζήτησε την παραίτηση της πρέσβειρας των ΗΠΑ στην Ελλάδα, μετά τα δημοσιεύματα για τη συμπεριφορά της. Η ίδια απορρίπτει τις κατηγορίες, υπερασπίζεται τον απολογισμό της και δηλώνει ότι παραμένει πιστή στον Αμερικανό πρόεδρο.
Με την αποχώρηση της Κίμπερλι Γκίλφοϊλ από την αμερικανική πρεσβεία στην Αθήνα ολοκληρώνεται η θητεία της στην Ελλάδα, ύστερα από παρέμβαση του Λευκού Οίκου και στον απόηχο δημοσιευμάτων για φερόμενη ανάρμοστη και ενδεχομένως παράνομη συμπεριφορά.
Την Τρίτη 13 Οκτωβρίου, η εκπρόσωπος Τύπου του Αμερικανού προέδρου, Κέιτι Ζαχάρια, ανακοίνωσε ότι ζητήθηκε από την πρέσβειρα να παραιτηθεί, προσθέτοντας ότι υπήρξε πολύτιμο στέλεχος της ομάδας και εκφράζοντας ευχές για τη συνέχεια.
Η ανακοίνωση επισφράγισε τη δυσαρέσκεια που είχε εκδηλώσει ήδη ο Ντόναλντ Τραμπ. Τη Δευτέρα, όταν ρωτήθηκε από δημοσιογράφους εάν εξετάζει την απομάκρυνσή της, είχε απαντήσει: «Το εξετάζουμε», προσθέτοντας: «Δεν είμαστε ικανοποιημένοι».
Τραμπ: «Δεν είμαστε ευχαριστημένοι με αυτά που διαβάζαμε»
Στην πρώτη τοποθέτησή του μετά την ανακοίνωση της αποχώρησής της, ο Αμερικανός πρόεδρος αναγνώρισε ότι η Γκίλφοϊλ έκανε καλή δουλειά, αλλά συνέδεσε την απόφαση με όσα είχαν δημοσιοποιηθεί για τη συμπεριφορά της.
«Έκανε καλή δουλειά, αλλά δεν είμαστε ευχαριστημένοι με αυτά που διαβάζαμε», δήλωσε.
Παράλληλα, αποστασιοποιήθηκε από την προσωπική σύνδεσή της με την οικογένειά του, αναφέροντας ότι δεν υπήρξε μέλος της, αλλά διατηρούσε σχέση με τον γιο του στο παρελθόν.
Είχε προηγηθεί δημοσίευμα του Associated Press, το οποίο, επικαλούμενο ανώτερο Αμερικανό αξιωματούχο, ανέφερε ότι τόσο ο Τραμπ όσο και ο υπουργός Εξωτερικών Μάρκο Ρούμπιο ήταν ιδιαίτερα εξοργισμένοι με τη φερόμενη συμπεριφορά της και αναμενόταν να αποφασίσουν για το μέλλον της εντός της εβδομάδας.
Trump:
Kimberly Guilfoyle was not a member of my family. I guess she dated my son a long time ago, but she wasn’t.
She was doing a good job, but we didn’t like what we were reading. https://t.co/G1Cj1bqhCD
— Clash Report (@clashreport) October 13, 2026
Τα δημοσιεύματα και η θέση των δικηγόρων της
Σύμφωνα με το υλικό που μετέδωσαν το Associated Press και η ΕΡΤ, η Wall Street Journal είχε δημοσιεύσει, από τα τέλη του προηγούμενου μήνα, σειρά αναφορών για τη Γκίλφοϊλ.
Οι καταγγελίες περιλάμβαναν φερόμενη απειλή προς αξιωματούχο της χώρας υποδοχής, αποδοχή ανάρμοστων δώρων και υπηρεσιών, καθώς και πρόταση αξιοποίησης της επιρροής της στην αμερικανική κυβέρνηση με αντάλλαγμα την εξόφληση μεγάλου λογαριασμού πιστωτικής κάρτας.
Πρόκειται για καταγγελίες δημοσιευμάτων, τις οποίες η ίδια και οι δικηγόροι της απορρίπτουν.
Σε δήλωση που εκδόθηκε την Κυριακή, οι νομικοί εκπρόσωποί της αρνήθηκαν οποιοδήποτε παράπτωμα. Υποστήριξαν ότι τα χρήματα που ζητούσε από δωρητή του Τραμπ αφορούσαν ανεξόφλητες αμοιβές για δημόσιες εμφανίσεις και ομιλίες, οι οποίες είχαν πραγματοποιηθεί πριν από την υποψηφιότητά της για τη θέση της πρέσβειρας.
Γκίλφοϊλ: «Οι κατηγορίες είναι ψευδείς»
Με αποχαιρετιστήρια δήλωσή της, η Γκίλφοϊλ χαρακτήρισε τη θητεία της στην Ελλάδα «τη μεγαλύτερη τιμή της ζωής της» και ευχαρίστησε τον Τραμπ και τον Ρούμπιο για την εμπιστοσύνη τους.
Απαντώντας στις κατηγορίες, τις χαρακτήρισε «ψευδείς» και ανακοίνωσε ότι σκοπεύει να υπερασπιστεί σθεναρά το όνομα, τη φήμη και την ακεραιότητά της. Υποστήριξε ότι δεν θα επιτρέψει στις καταγγελίες να καθορίσουν την εικόνα της πολυετούς παρουσίας της στον δημόσιο βίο.
Στη δήλωσή της δεν έδωσε αναλυτικές απαντήσεις για κάθε επιμέρους αναφορά των δημοσιευμάτων. Επέμεινε, ωστόσο, στην απόρριψή τους και στην πρόθεσή της να υπερασπιστεί την προσωπική και επαγγελματική της διαδρομή.
Serving as the United States Ambassador to Greece has been the honor of a lifetime. I will forever be grateful to President Donald J. Trump and Secretary of State Marco Rubio for entrusting me with the extraordinary privilege of representing the greatest country in the history of the world.
From my first day as Ambassador, I have worked tirelessly to advance President Trump’s America First agenda, strengthen our strategic alliance with Greece, and deliver meaningful victories for the American people.
During my tenure, we have helped secure historic agreements to expand American liquefied natural gas exports to Europe, advanced the Vertical Corridor to reduce Europe’s dependence on Russian energy, strengthened our defense and security partnership with a critical NATO ally, and expanded opportunities for American businesses and investment throughout the region.
I am especially proud of the role our Embassy has played in strengthening American energy dominance, advancing economic cooperation, and ensuring that the United States remains the indispensable leader in Southeast Europe.
These accomplishments are a testament to President Trump’s bold leadership, Secretary Rubio’s commitment to American diplomacy, and the extraordinary men and women who serve our country every day.
I also want to address the recent allegations against me. These allegations are false, and I intend to vigorously defend my name, my reputation, and my integrity. I have dedicated my professional life to fighting for justice, standing up for what is right, and defending the values that make America exceptional. I will not allow false accusations to define my decades of public service.
My gratitude and respect for President Trump and Secretary Rubio remain unwavering. I am proud of what we accomplished together, and I will always be a loyal supporter of President Trump and his mission to Make America Great Again.
While my time as Ambassador may be coming to an end, my commitment to President Trump, the America First movement, and the country I love will never end.
It has been the honor of my lifetime to serve the United States of America. My deepest heartfelt appreciation to the people of Greece for their hospitality, partnership, and welcoming me with open arms. God bless President Trump, God bless our incredible diplomats and service members, and God bless the United States of America.
— Kimberly Guilfoyle (@kimguilfoyle) October 13, 2026
LNG, Κάθετος Διάδρομος και αμυντική συνεργασία στον απολογισμό της
Στον απολογισμό της, η απερχόμενη πρέσβειρα έδωσε ιδιαίτερο βάρος στην ενεργειακή συνεργασία Ελλάδας–ΗΠΑ.
Ανέφερε ότι, κατά τη διάρκεια της θητείας της, η πρεσβεία συνέβαλε σε συμφωνίες για την αύξηση των αμερικανικών εξαγωγών υγροποιημένου φυσικού αερίου προς την Ευρώπη και στην προώθηση του Κάθετου Διαδρόμου, με στόχο τον περιορισμό της ευρωπαϊκής εξάρτησης από τη ρωσική ενέργεια.
Επικαλέστηκε επίσης την ενίσχυση της συνεργασίας στην άμυνα και την ασφάλεια, χαρακτηρίζοντας την Ελλάδα κομβικό σύμμαχο στο ΝΑΤΟ, καθώς και τη διεύρυνση των ευκαιριών για αμερικανικές επιχειρήσεις και επενδύσεις στην περιοχή.
Η ίδια απέδωσε τα αποτελέσματα αυτά στην ηγεσία του Τραμπ, στη διπλωματική δράση του Ρούμπιο και στο προσωπικό της αμερικανικής πρεσβείας. Ευχαρίστησε ακόμη τον ελληνικό λαό για τη φιλοξενία, τη συνεργασία και τη θερμή υποδοχή.
Δηλώνει ότι παραμένει στο πλευρό του Τραμπ
Παρά την αποχώρησή της κατόπιν αιτήματος του Λευκού Οίκου, η Γκίλφοϊλ υπογράμμισε ότι η στήριξή της προς τον Αμερικανό πρόεδρο παραμένει ακλόνητη.
Δήλωσε υπερήφανη για όσα, όπως ανέφερε, πέτυχαν μαζί και διαβεβαίωσε ότι θα συνεχίσει να υποστηρίζει τον Τραμπ και την πολιτική «Πρώτα η Αμερική».
Η δήλωσή της συνδυάζει έτσι την υπεράσπιση της θητείας της στην Αθήνα με την απόρριψη των καταγγελιών και τη διατήρηση της πολιτικής της προσήλωσης στον πρόεδρο που ζήτησε την αποχώρησή της.
GEOPOLITICO
Οι Χούθι χτυπούν την καρδιά της Σαουδικής Αραβίας – Η Τουρκία μπαίνει στην εξίσωση ασφαλείας του Ριάντ
Πολύνεκρες επιθέσεις στο διεθνές αεροδρόμιο της σαουδαραβικής πρωτεύουσας, κοινή καταδίκη από Τουρκία, Πακιστάν, Αίγυπτο και Σαουδική Αραβία και νέο πεδίο στρατιωτικής συνεργασίας. Η Άγκυρα επιχειρεί να ενισχύσει τον ρόλο της στην ασφάλεια της Μέσης Ανατολής.
Σε μια νέα και επικίνδυνη φάση εισέρχεται η σύγκρουση στην Αραβική Χερσόνησο, μετά τις διαδοχικές επιθέσεις των Χούθι στο διεθνές αεροδρόμιο του Ριάντ. Οι ανθρώπινες απώλειες, οι εκατοντάδες τραυματίες και η απειλή κατά μιας από τις σημαντικότερες αεροπορικές υποδομές της Σαουδικής Αραβίας προκαλούν διεθνή κινητοποίηση. Ιδιαίτερο γεωπολιτικό ενδιαφέρον αποκτά η κοινή παρέμβαση της Τουρκίας, του Πακιστάν, της Αιγύπτου και της Σαουδικής Αραβίας, καθώς η Άγκυρα ενισχύει τη θέση της στις περιφερειακές διαβουλεύσεις για την ασφάλεια.
Δύο επιθέσεις, δεκάδες νεκροί και τραυματίες
Το διεθνές αεροδρόμιο King Khalid του Ριάντ βρέθηκε στο επίκεντρο διαδοχικών επιθέσεων το Σαββατοκύριακο 10–11 Οκτωβρίου.
Σύμφωνα με την τελευταία διαθέσιμη καταμέτρηση που μετέδωσε το Reuters, η επίθεση του Σαββάτου στοίχισε τη ζωή σε 13 ανθρώπους και προκάλεσε 309 τραυματισμούς.
Μία ημέρα αργότερα ακολούθησε νέα επίθεση στο αεροδρόμιο. Σύμφωνα με το Associated Press, σκοτώθηκε ένας Πακιστανός υπήκοος και τραυματίστηκαν έντεκα άνθρωποι.
Οι Χούθι ανέλαβαν την ευθύνη για τις επιθέσεις, ενώ οι σαουδαραβικές αρχές ανακοίνωσαν κινητοποίηση των συστημάτων αεράμυνας.
Η επιλογή του στόχου έχει ιδιαίτερη σημασία. Δεν πρόκειται για απομονωμένη στρατιωτική εγκατάσταση, αλλά για έναν διεθνή αερολιμένα που εξυπηρετεί την πρωτεύουσα της Σαουδικής Αραβίας.
Οι επιθέσεις επηρεάζουν την ασφάλεια των πολιτικών αερομεταφορών και αναδεικνύουν την ευπάθεια στρατηγικών υποδομών ακόμη και σε χώρες με σημαντικές αμυντικές δαπάνες.
Η κοινή δήλωση των τεσσάρων χωρών
Στις 11 Οκτωβρίου, η Τουρκία, η Αίγυπτος, το Πακιστάν και η Σαουδική Αραβία εξέδωσαν κοινή ανακοίνωση, μέσω του σχήματος R4, καταδικάζοντας τις επιθέσεις των Χούθι.
Το κείμενο δημοσιεύθηκε και στην επίσημη ιστοσελίδα του τουρκικού υπουργείου Εξωτερικών.
Οι τέσσερις χώρες χαρακτήρισαν τις επιθέσεις παραβίαση της κυριαρχίας και της εδαφικής ακεραιότητας της Σαουδικής Αραβίας, καθώς και σοβαρή απειλή για την περιφερειακή σταθερότητα.
Παράλληλα, επαναβεβαίωσαν την υποστήριξή τους στα νόμιμα μέτρα που μπορεί να λάβει το Ριάντ για την προστασία της ασφάλειάς του, σύμφωνα με τον Χάρτη των Ηνωμένων Εθνών και το διεθνές δίκαιο.
Ζήτησαν επίσης την άμεση και άνευ όρων παύση των επιθέσεων.
Η στρατηγική σημασία της τουρκικής συμμετοχής
Για την Άγκυρα, η κρίση δημιουργεί ένα ακόμη πεδίο διπλωματικής και αμυντικής δραστηριότητας.
Η Τουρκία διαθέτει ανεπτυγμένη αμυντική βιομηχανία, τεχνογνωσία σε μη επανδρωμένα αεροσκάφη και σημαντική εμπειρία σε στρατιωτικές επιχειρήσεις εκτός συνόρων. Η συμμετοχή της σε πρωτοβουλίες περιφερειακής ασφάλειας της επιτρέπει να διευρύνει την επιρροή της πέρα από το ΝΑΤΟ, τον Καύκασο και την Ανατολική Μεσόγειο.
Σύμφωνα με το Reuters, η συνεργασία της Τουρκίας με το Πακιστάν και τη Σαουδική Αραβία έχει ενισχυθεί μέσω αμυντικών συνεννοήσεων, με ιδιαίτερη έμφαση στις δυνατότητες υποστήριξης και στην αντιμετώπιση απειλών κατά κρίσιμων εγκαταστάσεων.
Παρ’ όλα αυτά, η διπλωματική υποστήριξη προς το Ριάντ δεν πρέπει να συγχέεται με απόφαση άμεσης τουρκικής στρατιωτικής επέμβασης στην Υεμένη.
Ο υπουργός Εξωτερικών Χακάν Φιντάν έχει διευκρινίσει ότι η Τουρκία δεν σχεδιάζει επιθετικές επιχειρήσεις ή αποστολή στρατευμάτων, αλλά επικεντρώνεται στην αμυντική και τεχνική υποστήριξη.
Αυτή η διάκριση είναι καθοριστική για την αξιολόγηση των πραγματικών προθέσεων της Άγκυρας.
Το Πακιστάν, η Αίγυπτος και οι νέες ισορροπίες
Η παρουσία του Πακιστάν στο συγκεκριμένο σχήμα παρουσιάζει ξεχωριστό ενδιαφέρον.
Το Ισλαμαμπάντ διατηρεί παραδοσιακά στενές στρατιωτικές σχέσεις με τη Σαουδική Αραβία, ενώ ταυτόχρονα αναπτύσσει πολυεπίπεδη αμυντική συνεργασία με την Τουρκία.
Η σύγκλιση των τριών χωρών ενδέχεται να διευκολύνει την ανταλλαγή τεχνογνωσίας, την αμυντική εκπαίδευση και τη συνεργασία σε συστήματα επιτήρησης και προστασίας κρίσιμων υποδομών.
Η Αίγυπτος, από την άλλη πλευρά, διαθέτει άμεσο στρατηγικό ενδιαφέρον για τη σταθερότητα της Ερυθράς Θάλασσας και την ασφάλεια της ναυσιπλοΐας προς τη Διώρυγα του Σουέζ.
Η συμμετοχή της στον μηχανισμό των τεσσάρων χωρών αντανακλά τη σημασία που αποδίδει το Κάιρο στην αποτροπή μιας ευρύτερης αποσταθεροποίησης στην περιοχή.
Η κοινή ανακοίνωση δεν αποδεικνύει τη συγκρότηση νέας στρατιωτικής συμμαχίας με ενιαία διοίκηση. Αποτελεί, ωστόσο, σαφή ένδειξη διπλωματικής συνεννόησης απέναντι σε μια κοινή απειλή.
Οι Χούθι και η περιφερειακή αντιπαράθεση με το Ιράν
Οι Χούθι διατηρούν μακροχρόνια υποστήριξη από το Ιράν, γεγονός που προσδίδει στις επιθέσεις ευρύτερη γεωπολιτική σημασία.
Οι επιχειρήσεις τους δεν επηρεάζουν μόνο τη σύγκρουση στο εσωτερικό της Υεμένης. Επεκτείνουν την πίεση σε κράτη της Αραβικής Χερσονήσου και σε υποδομές που συνδέονται με τις παγκόσμιες μεταφορές και τις εμπορικές ροές.
Η στοχοποίηση πολιτικών αεροδρομίων συνιστά ιδιαίτερα σοβαρή κλιμάκωση, καθώς δημιουργεί άμεσους κινδύνους για αμάχους και για τη διεθνή αεροπορική κυκλοφορία.
Ο ειδικός απεσταλμένος του ΟΗΕ για την Υεμένη, Χανς Γκρούντμπεργκ, προειδοποίησε ότι οι επιθέσεις σε πολιτικά αεροδρόμια απειλούν την περιφερειακή ασφάλεια και δυσχεραίνουν τις προσπάθειες ειρήνευσης.
Τι σημαίνουν οι εξελίξεις για την Ελλάδα
Η ενίσχυση του τουρκικού ρόλου στις περιφερειακές διεργασίες ασφαλείας αποτελεί ζήτημα που χρειάζεται συστηματική παρακολούθηση και από την Αθήνα, η οποία σημειωτέον, έχει στείλει μια πυροβολαρχία Patriot στη Σαουδική Αραβία, με σημαντικές επιτυχίες αναχαίτισης ιρανικών πυραύλων.
Η Τουρκία επιδιώκει να συνδυάζει τη διπλωματική της παρουσία με την αμυντική συνεργασία, τις εξαγωγές στρατιωτικού εξοπλισμού και τη συμμετοχή της σε σχήματα πολυμερούς συνεννόησης.
Η προσέγγιση αυτή μπορεί να ενισχύσει τις επαφές της με κράτη που έχουν ιδιαίτερη γεωπολιτική και οικονομική βαρύτητα.
Για την Ελλάδα, η κατανόηση αυτών των δικτύων είναι σημαντική τόσο για την εξωτερική πολιτική όσο και για τον σχεδιασμό αμυντικών συνεργασιών στην Ανατολική Μεσόγειο και τη Μέση Ανατολή.
Το επόμενο διάστημα θα δείξει εάν η κοινή παρέμβαση των τεσσάρων χωρών θα περιοριστεί στο επίπεδο των διπλωματικών δηλώσεων ή θα συνοδευτεί από συγκεκριμένες πρωτοβουλίες αεράμυνας, τεχνικής υποστήριξης και στρατιωτικού συντονισμού.
-
Αναλύσεις4 εβδομάδες πρινΤο τελεσίγραφο Καλίν την ώρα που η Τουρκία προετοιμάζεται για πόλεμο!
-
Άμυνα3 μήνες πρινΡωσσικό ΜΜΕ: Ελληνικό «μπλόκο» στην απαίτηση για Patriot – Πώς γνωρίζει το Κίεβο απόρρητα στοιχεία για τους πυραύλους μας;
-
ΑΝΑΡΤΗΣΕΙΣ ΜΕ ΣΗΜΑΣΙΑ3 μήνες πρινΠακιστανός με καναδική υπηκοότητα ο υπαίτιος της πυρκαγιάς στον Έβρο! Πιθανόν να μετέφερε μετανάστες
-
GEOPOLITICO1 μήνα πρινΤο διέρρευσε ο Παπαχελάς! Έφεραν τον Καλίν στο Μαξίμου – Τί συζήτησε με τον Μητσοτάκη;
-
Αναλύσεις2 μήνες πρινΚαραγκιούλ: «Αν Ελλάδα, Κύπρος και Ισραήλ επιτεθούν στην Τουρκία, ο χάρτης του Αιγαίου θα αλλάξει»
-
ΑΝΑΡΤΗΣΕΙΣ ΜΕ ΣΗΜΑΣΙΑ2 μήνες πρινΞέσπασμα της μητέρας της Μυρτούς για την υπόθεση Τζαβέντ Ασλάμ: «Δεν ξεχνώ ποτέ» – «Δήμαρχος των Πακιστανών ο Δούκας»
-
GEOPOLITICO4 εβδομάδες πρινΤί λέει Τούρκος δημοσιογράφος για Σάββα Καλεντερίδη; «Έκανε πολύ καλά τη δουλειά του για τη χώρα του – Δεν μπορούσε να τον στριμώξει η ΜİΤ»
-
Αναλύσεις3 μήνες πρινΕάν η Τουρκία απορρίψει τη συμφωνία αποχώρησης από την Κύπρο θα απομακρυνθεί δια της βίας