GEOPOLITICO
Μάζης: Η Ελλάδα διαθέτει ένα «πυρηνικό όπλο» που παραμένει αναξιοποίητο
Ο καθηγητής Οικονομικής Γεωγραφίας και Γεωπολιτικής Θεωρίας Ιωάννης Μάζης παρεμβαίνει στην εκπομπή «Review» της Ιρένας Αργύρη στην “Ναυτεμπορική” και εξηγεί γιατί ο πολιτισμός αποτελεί το ισχυρότερο γεωπολιτικό όπλο της Ελλάδας.
Τη δύναμη του πολιτισμού ως εργαλείου γεωπολιτικής ισχύος ανέδειξε ο καθηγητής Οικονομικής Γεωγραφίας και Γεωπολιτικής Θεωρίας Ιωάννης Μάζης, παρεμβαίνοντας στην εκπομπή «Review» της Ιρένας Αργύρη στη “Ναυτεμπορική”.
Με αφορμή την ομιλία του Μάρκο Ρούμπιο στην Πνύκα και τις εκτενείς αναφορές του στην ελληνική παράδοση, ο Ιωάννης Μάζης ανέλυσε τον ρόλο που διαδραματίζουν ο πολιτισμός και η πληροφορία στη διαμόρφωση της διεθνούς ισχύος. Όπως επισήμανε, από τους τέσσερις βασικούς πυλώνες της γεωπολιτικής ισχύος —άμυνα, ασφάλεια, οικονομία και πολιτισμός-πληροφορία— ο τελευταίος είναι ίσως ο ισχυρότερος.
Ο λόγος, εξήγησε, είναι ότι ο πολιτισμός δεν απευθύνεται αποκλειστικά στη λογική, αλλά πρωτίστως στο συναίσθημα των κοινωνιών. «Ο νους χρειάζεται επιχειρήματα. Το συναίσθημα χρειάζεται ερεθίσματα», παρατήρησε, υπογραμμίζοντας ότι όποιος κερδίζει τη μάχη των συναισθημάτων μπορεί να επηρεάσει βαθιά τη στάση και τη συμπεριφορά ολόκληρων κοινωνικών σχηματισμών.
Ο καθηγητής αναφέρθηκε στην ιστορική αξιοποίηση της τέχνης και του πολιτισμού κατά τη διάρκεια του Ψυχρού Πολέμου. Υπενθύμισε τον τρόπο με τον οποίο οι Ηνωμένες Πολιτείες χρησιμοποίησαν πολιτιστικά δίκτυα, περιοδικά, καλλιτέχνες και διανοουμένους για να αντιπαρατεθούν στην ιδεολογική επιρροή της Σοβιετικής Ένωσης και του σοσιαλιστικού ρεαλισμού. Αντίστοιχα, χαρακτήρισε το Χόλιγουντ «ιδεολογικό όπλο τεράστιας εμβέλειας», ως χαρακτηριστικό παράδειγμα της αμερικανικής ήπιας ισχύος.
Το μήνυμα Ρούμπιο και το «rebranding» της Ελλάδας
Κατά την εκτίμηση του Ιωάννη Μάζη, η αναφορά του Μάρκο Ρούμπιο στις οικουμενικές αξίες του κλασικού ελληνισμού δεν ήταν ούτε τυχαία ούτε μια απλή διπλωματική φιλοφρόνηση. Η τιμή, η ανδρεία, ο πατριωτισμός, η πρόοδος και κυρίως η δημοκρατία επιστρατεύθηκαν για να παρουσιαστεί εκ νέου η Ελλάδα ως θεμελιώδης πυλώνας του δυτικού πολιτισμού.
Πρόκειται, όπως είπε, για μια υψηλού επιπέδου αξιακή προβολή της χώρας και για ένα ισχυρό διεθνές «rebranding» της Ελλάδας. Η Ουάσιγκτον, σύμφωνα με την ανάλυσή του, αναζητεί πολιτισμικό βάθος και μια σύνδεση με τις ελληνορωμαϊκές ρίζες της Δύσης, σε μια περίοδο κατά την οποία το δυτικό αξιακό οικοδόμημα βρίσκεται αντιμέτωπο με κρίση ταυτότητας και ισχυρές προκλήσεις από δυνάμεις με μακραίωνη πολιτισμική παράδοση, όπως η Κίνα και η Ινδία.
Ο Ιωάννης Μάζης σημείωσε ότι μια τέτοια εξέλιξη αποτελεί σημαντική ευκαιρία για την Ελλάδα. Όταν η ισχυρότερη δύναμη του κόσμου δηλώνει ότι θαυμάζει τον ελληνικό πολιτισμό και επιδιώκει να συνδεθεί μαζί του, η χώρα οφείλει να αντιληφθεί το μήνυμα και να το μετατρέψει σε συγκεκριμένη πολιτική.
«Το βασικό πυρηνικό όπλο της χώρας είναι ο πολιτισμός»
«Το βασικό πυρηνικό όπλο της χώρας είναι ο πολιτισμός», τόνισε χαρακτηριστικά. Διευκρίνισε, ωστόσο, ότι αυτό το όπλο δεν αξιοποιείται σήμερα με συστηματικό τρόπο.
Για να αλλάξει η κατάσταση, χρειάζεται επανασχεδιασμός της ελληνικής παιδείας, ενίσχυση της καλλιτεχνικής εκπαίδευσης και δημιουργία προγραμμάτων πολιτιστικής προβολής με στρατηγικό βάθος και σαφή πολιτική στόχευση. Μια τέτοια στρατηγική, κατά τον ίδιο, δεν μπορεί να περιορίζεται στη θητεία μίας κυβέρνησης. Πρέπει να αποτελέσει διαχρονική εθνική πολιτική, αποδεκτή από το σύνολο της πολιτικής ηγεσίας.
Ο ελληνικός πολιτισμός δεν είναι ανάγκη να προβάλλεται μέσα από στερεότυπα ή μέσα από μια στείρα αναπαραγωγή του παρελθόντος. «Η Ελλάδα είναι χρώμα, είναι φως, είναι αέρας, είναι διάνοια, είναι έννοια», σημείωσε, υποστηρίζοντας ότι αυτά τα στοιχεία μπορούν να εκφραστούν δημιουργικά και μέσα από τη σύγχρονη τέχνη.
Παράλληλα, ζήτησε ουσιαστική στήριξη των καλλιτεχνών και αναβάθμιση της θέσης των εικαστικών μαθημάτων στο εκπαιδευτικό σύστημα. Χωρίς δημιουργούς που να μπορούν να ζήσουν από την εργασία τους και χωρίς νέα γενιά με αισθητική και πολιτιστική παιδεία, η Ελλάδα δεν μπορεί να ασκήσει αποτελεσματική πολιτιστική διπλωματία.
Η μάχη για τις «ψυχές και τα μυαλά»
Ο Ιωάννης Μάζης χρησιμοποίησε το παράδειγμα της Σοβιετικής Ένωσης για να καταδείξει τα όρια της στρατιωτικής ισχύος. Η κατάρρευσή της, όπως ανέφερε, δεν προήλθε από ξένες τεθωρακισμένες μεραρχίες ή από βομβαρδισμούς, αλλά από τη σταδιακή απώλεια της μάχης για τις «ψυχές και τα μυαλά».
Η Ελλάδα, υποστήριξε, διαθέτει ένα τεράστιο απόθεμα οικουμενικών αξιών: τον ανθρωπισμό, την αλληλεγγύη, την ευθύνη, τη δημοκρατία, το μέτρο και τον σεβασμό προς τον άνθρωπο. Δεν χρειάζεται να κατασκευάσει ένα πλαστό αφήγημα, αλλά να επαναφέρει στο προσκήνιο ένα πραγματικό αφήγημα που έχει λησμονηθεί.
Ο σεβασμός στην εθνική ταυτότητα, στην ιστορία, στα ήθη και στις παραδόσεις δεν συνεπάγεται, κατά τον καθηγητή, περιφρόνηση προς άλλους λαούς. Στο πλαίσιο αυτό διαχώρισε τον εθνικισμό, όπως τον προσδιόρισε ως προσήλωση στην εθνική ανάπτυξη και ταυτότητα χωρίς μισαλλοδοξία, από τον σοβινισμό, ο οποίος χαρακτηρίζεται από επιθετικότητα και απαξίωση των άλλων.
Από την κλασική Ελλάδα στο Βυζάντιο
Ιδιαίτερη αναφορά έκανε και στη συνέχεια του ελληνικού πολιτισμού. Επισήμανε ότι το ελληνικό αφήγημα δεν εξαντλείται στην κλασική αρχαιότητα, αλλά περνά από τα ελληνιστικά χρόνια, το Ανατολικό Ρωμαϊκό Κράτος και το Βυζάντιο έως τη νεότερη Ελλάδα.
Τα ελληνικά γράμματα, υπενθύμισε, ταξίδεψαν στη Βαγδάτη και στον αραβικό κόσμο, έφθασαν στην Ισπανία και από εκεί επέστρεψαν στη Δυτική Ευρώπη. Έργα του Ιπποκράτη, του Γαληνού, του Πυθαγόρα και άλλων Ελλήνων επιστημόνων και φιλοσόφων συνέβαλαν στη μεταφορά της ιατρικής, των μαθηματικών και της φιλοσοφικής σκέψης.
Η γνώση και η προβολή αυτής της διαδρομής δεν αποτελούν, σύμφωνα με τον Ιωάννη Μάζη, άσκηση κενού μεγαλείου. Αποτελούν έναν τρόπο να κατανοήσει η σύγχρονη Ελλάδα ποια είναι, τι έχει προσφέρει στον παγκόσμιο πολιτισμό και πώς μπορεί να κερδίσει διεθνή σεβασμό.
Το τελικό του μήνυμα ήταν σαφές: η Ελλάδα κάθεται επάνω σε ένα πολιτιστικό «χρυσορυχείο», αλλά εξακολουθεί να το αντιμετωπίζει με αμηχανία ή αδιαφορία. Η ανάδειξή του μπορεί να αποτελέσει όχι μόνο μέσο διεθνούς προβολής, αλλά κεντρικό άξονα μιας νέας, μακρόπνοης εξωτερικής πολιτικής.
GEOPOLITICO
Νέα γεωπολιτική εξίσωση στην Ανατολική Μεσόγειο
Ο Ανδρέας Μουντζουρούλιας αναλύει το παρασκήνιο γύρω από τα τουρκικά Eurofighter, την υπεροχή που οικοδομεί η Ελλάδα με Rafale, F-16 Viper, F-35 και Belharra, καθώς και τον σχεδιασμό για την απόκτηση εκατοντάδων αμερικανικών τεθωρακισμένων Stryker.
Σε μια περίοδο κατά την οποία οι ισορροπίες στην Ανατολική Μεσόγειο μεταβάλλονται με μεγάλη ταχύτητα, ο Ανδρέας Μουντζουρούλιας καταγράφει μια αλληλουχία εξελίξεων που, κατά την εκτίμησή του, ενισχύουν τη στρατηγική θέση της Ελλάδας και της Κυπριακής Δημοκρατίας, προκαλώντας παράλληλα έντονο προβληματισμό στην Άγκυρα.
Στο επίκεντρο της ανάλυσής του βρίσκονται η ενίσχυση των ελληνικών Ενόπλων Δυνάμεων, η αναβάθμιση των κυπριακών στρατιωτικών υποδομών, η είσοδος της Ινδίας στην περιφερειακή εξίσωση και οι δυσκολίες που αντιμετωπίζει η Τουρκία στην προσπάθειά της να περιορίσει το χάσμα στον αέρα.
Το τουρκικό πρόβλημα με τα Eurofighter
Σύμφωνα με όσα παρουσιάστηκαν στην εκπομπή, η Άγκυρα εξακολουθεί να επιδιώκει την απόκτηση Eurofighter, ενώ έχει ήδη αρχίσει η εκπαίδευση Τούρκων χειριστών στη Βρετανία. Ωστόσο, η προοπτική γρήγορης ενίσχυσης της τουρκικής Πολεμικής Αεροπορίας εμφανίζεται να συναντά εμπόδια.
Ο Ανδρέας Μουντζουρούλιας υποστηρίζει ότι το Κατάρ έχει, τουλάχιστον προς το παρόν, υπαναχωρήσει από το ενδεχόμενο παραχώρησης 12 μεταχειρισμένων Eurofighter στην Τουρκία. Παράλληλα, οι παραδόσεις βρετανικών αεροσκαφών τοποθετούνται, σύμφωνα με τις πληροφορίες που επικαλείται, προς το τέλος της δεκαετίας.
Η εικόνα αυτή συνδυάζεται με τον αποκλεισμό της Τουρκίας από το πρόγραμμα των F-35 και τις καθυστερήσεις που αφορούν τα F-16. Την ίδια ώρα, η Ελλάδα διαθέτει Rafale, εκσυγχρονίζει τα F-16 στην έκδοση Viper και προχωρά προς την απόκτηση των F-35.
Κατά την ανάλυση του Μουντζουρούλια, η τουρκική πλευρά αντιλαμβάνεται πλέον ότι η προσωπική σχέση του Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν με τον Αμερικανό πρόεδρο δεν αρκεί για να παρακαμφθούν οι θεσμικοί και νομοθετικοί περιορισμοί των ΗΠΑ. Έτσι, το αεροπορικό ισοζύγιο στο Αιγαίο μετατρέπεται σε έναν από τους μεγαλύτερους πονοκεφάλους της Άγκυρας.
Η Κύπρος αποκτά στρατηγικό βάθος
Ιδιαίτερη βαρύτητα δίνεται στην αναβάθμιση της ναυτικής βάσης «Ευάγγελος Φλωράκης» στο Μαρί. Ο σχεδιασμός, όπως παρουσιάστηκε, προβλέπει τη δυνατότητα εξυπηρέτησης περισσότερων από οκτώ μεγάλων πολεμικών πλοίων, καθώς και τη δημιουργία ή αναβάθμιση υποδομών για ελικόπτερα.
Στο έργο αποδίδεται ελληνική συμμετοχή, με παράλληλη αμερικανική και γαλλική στήριξη. Με την ολοκλήρωσή του, η Κύπρος θα μπορεί να υποδέχεται ευκολότερα ελληνικές φρεγάτες Belharra, αλλά και πολεμικά πλοία της Γαλλίας και των Ηνωμένων Πολιτειών.
Η εξέλιξη δεν περιορίζεται στη δημιουργία μιας ακόμη στρατιωτικής εγκατάστασης. Στην ανάγνωση του Ανδρέα Μουντζουρούλια, πρόκειται για ένα βήμα που μετατρέπει την Κυπριακή Δημοκρατία σε σημαντικό κόμβο ασφαλείας στην Ανατολική Μεσόγειο. Η αναβάθμιση της βάσης, η ενίσχυση της κυπριακής αεράμυνας και η στενότερη συνεργασία με Ελλάδα, Γαλλία, ΗΠΑ και Ισραήλ δημιουργούν ένα νέο περιφερειακό πλέγμα αποτροπής.
Οι αντιδράσεις του τουρκικού Τύπου παρουσιάζονται ως ένδειξη ότι η Άγκυρα παρακολουθεί με ανησυχία αυτή τη μεταβολή.
Η Ινδία μπαίνει δυναμικά στην περιοχή
Ένας ακόμη παράγοντας που αλλάζει την εξίσωση είναι η Ινδία. Η ανάλυση περιγράφει έναν υπό διαμόρφωση άξονα Ελλάδας–Κύπρου–Ινδίας, ο οποίος μπορεί να αποκτήσει οικονομικό, ενεργειακό, τεχνολογικό και αμυντικό περιεχόμενο.
Η επίσκεψη υψηλόβαθμου Ινδού αξιωματούχου σε Κύπρο και Αθήνα συνδέεται με συζητήσεις για συνεργασία στους τομείς της αμυντικής βιομηχανίας, των μη επανδρωμένων συστημάτων, της τεχνητής νοημοσύνης και της μεταφοράς τεχνογνωσίας.
Η Ελλάδα προβάλλεται ως ευρωπαϊκή πύλη για την Ινδία, ενώ η Κύπρος μπορεί να λειτουργήσει ως στρατηγικό σημείο παρουσίας στην Ανατολική Μεσόγειο. Η προσέγγιση αυτή αποκτά πρόσθετη σημασία λόγω της στενής σχέσης Τουρκίας και Πακιστάν, την οποία το Νέο Δελχί παρακολουθεί προσεκτικά.
Η φρεγάτα «Νέαρχος» και τα Stryker
Στο ελληνικό εξοπλιστικό πρόγραμμα, κεντρική θέση κατέχει η φρεγάτα Belharra «Νέαρχος». Όπως αναφέρεται στην εκπομπή, το πλοίο πλησιάζει στην παράδοσή του, έχοντας ολοκληρώσει κρίσιμες δοκιμές.
Η φρεγάτα παρουσιάζεται ως πολλαπλασιαστής ισχύος για το Πολεμικό Ναυτικό, με προηγμένες δυνατότητες αεράμυνας περιοχής και ενισχυμένη προστασία απέναντι σε σύγχρονες απειλές. Η ένταξή της στον ελληνικό στόλο εκτιμάται ότι θα μεταβάλει ουσιαστικά τα δεδομένα στο Αιγαίο και στην Ανατολική Μεσόγειο.
Παράλληλα, ο σχεδιασμός για την παραλαβή αμερικανικών τεθωρακισμένων Stryker 8×8 αποσκοπεί στην ενίσχυση του Στρατού Ξηράς. Κατά τις πληροφορίες που παρουσιάστηκαν, μια πρώτη ομάδα 90 οχημάτων από αμερικανική βάση στη Γερμανία βρίσκεται κοντά στην παράδοση, ενώ εξετάζεται η παραχώρηση ακόμη 268. Ο συνολικός ελληνικός σχεδιασμός φέρεται να αφορά έως και 500 οχήματα, με προτεραιότητα την ενίσχυση των νησιών του Ανατολικού Αιγαίου.
Το μέτωπο Γαλλίας–Τουρκίας
Η προσέγγιση Παρισιού και Άγκυρας σε επιμέρους αμυντικά και βιομηχανικά προγράμματα προκαλεί εύλογα ερωτήματα στην Αθήνα. Στην εκπομπή γίνεται αναφορά στις τουρκικές επιδιώξεις γύρω από τα συστήματα SAMP/T, καθώς και στη συνεργασία τουρκικών εταιρειών με τη γαλλική Safran.
Ο Ανδρέας Μουντζουρούλιας επισημαίνει, ωστόσο, ότι η Γαλλία συνεχίζει ταυτόχρονα να ενισχύει στρατηγικά την Ελλάδα. Διατυπώνει, μάλιστα, την εκτίμηση ότι ένα μέρος της γαλλικής προσέγγισης προς την Τουρκία μπορεί να αποσκοπεί στη διατήρηση ανοικτών διαύλων και στην αποφυγή εντάσεων γύρω από έργα όπως η ηλεκτρική διασύνδεση GSI.
Το μήνυμα του Ισραήλ προς την Άγκυρα
Σημαντικό μέρος της ανάλυσης αφορά και τις σχέσεις Ισραήλ–Τουρκίας. Αφορμή αποτελεί η δημόσια προειδοποίηση του Ισραηλινού υπουργού Άμυνας προς την ηγεσία της Χαμάς, λίγο μετά τις επαφές στελέχους της οργάνωσης με τον Τούρκο υπουργό Εξωτερικών Χακάν Φιντάν.
Κατά την εκτίμηση που διατυπώθηκε, το μήνυμα δεν είχε αποδέκτη μόνο τη Χαμάς, αλλά και τον ίδιο τον Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν: η συνέχιση της πολιτικής φιλοξενίας και στήριξης στελεχών της οργάνωσης θα μπορούσε να επιβαρύνει περαιτέρω τις σχέσεις Τουρκίας–Ισραήλ.
Η συνολική εικόνα
Η κεντρική θέση της ανάλυσης του Ανδρέα Μουντζουρούλια είναι ότι δεν βρισκόμαστε μπροστά σε μεμονωμένες κινήσεις, αλλά σε μια ευρύτερη αναδιάταξη ισχύος.
Η Ελλάδα ενισχύεται στον αέρα, στη θάλασσα και στην ξηρά. Η Κύπρος αποκτά υποδομές που αυξάνουν τη στρατηγική χρησιμότητά της. Η Γαλλία και οι Ηνωμένες Πολιτείες εμβαθύνουν την παρουσία τους, ενώ η Ινδία εμφανίζεται έτοιμη να επενδύσει πολιτικά, οικονομικά και αμυντικά στην περιοχή.
Την ίδια στιγμή, η Τουρκία επιχειρεί να καλύψει εξοπλιστικά κενά, να διατηρήσει ανοικτές τις δυτικές της επιλογές και να αντιδράσει στη διαμόρφωση νέων συνεργασιών γύρω της.
Το συμπέρασμα είναι σαφές: η Ανατολική Μεσόγειος εισέρχεται σε μια νέα περίοδο γεωπολιτικού ανταγωνισμού. Και σε αυτή την περίοδο, η Ελλάδα και η Κύπρος έχουν την ευκαιρία να αναβαθμίσουν αποφασιστικά τον ρόλο τους — αρκεί οι εξοπλιστικές κινήσεις να συνοδευτούν από σταθερή στρατηγική, ενεργητική διπλωματία και μακροπρόθεσμο σχεδιασμό.
GEOPOLITICO
Λουκόπουλος: Όχι άλλες θριαμβολογίες
Ο γεωστρατηγικός αναλυτής και αντιστράτηγος ε.α. Κωνσταντίνος Λουκόπουλος παρεμβαίνει στον Θήτα FM και αποκωδικοποιεί την επίσκεψη του Μάρκο Ρούμπιο στην Ελλάδα.
Σε μια αιχμηρή αποτίμηση της επίσκεψης του Μάρκο Ρούμπιο στην Ελλάδα προχώρησε ο γεωστρατηγικός αναλυτής και αντιστράτηγος ε.α. Κωνσταντίνος Λουκόπουλος, μιλώντας στον Θήτα FM. Αναγνώρισε τη βαρύτητα της αμερικανικής παρουσίας, αλλά προειδοποίησε ότι οι θετικές δηλώσεις και οι συμβολισμοί δεν μπορούν να υποκαταστήσουν τις συγκεκριμένες δεσμεύσεις για την ασφάλεια και τα κυριαρχικά δικαιώματα της χώρας.
Ο κ. Λουκόπουλος επισήμανε αρχικά ότι η επίσκεψη του Αμερικανού υπουργού Εξωτερικών αποτελεί από μόνη της θετική εξέλιξη. Όπως εξήγησε, ο Μάρκο Ρούμπιο βρίσκεται στην κορυφή δύο κρίσιμων κέντρων διαμόρφωσης της αμερικανικής εξωτερικής πολιτικής και πολιτικής ασφαλείας, ενώ γνωρίζει σε βάθος τις ελληνοτουρκικές σχέσεις και έχει στο παρελθόν συνδεθεί με πρωτοβουλίες που αφορούσαν την απαγόρευση πώλησης των F-35 στην Τουρκία.
Παρά ταύτα, συνέστησε να αποφεύγονται τόσο οι θριαμβολογίες όσο και η ισοπεδωτική κριτική. Ιδιαίτερα για την ομιλία του Μάρκο Ρούμπιο στην Πνύκα, εκτίμησε ότι απευθυνόταν κυρίως στο αμερικανικό ακροατήριο και ενδεχομένως εντασσόταν στην οικοδόμηση του προσωπικού πολιτικού του προφίλ. Τα θετικά λόγια για την Ελλάδα και τον αρχαίο ελληνικό πολιτισμό έχουν τη σημασία τους, σημείωσε, δεν συνιστούν όμως από μόνα τους πολιτική εγγύηση.
Ο αντιστράτηγος ε.α. στάθηκε και στην παρουσία του Προέδρου της Δημοκρατίας δίπλα στον Αμερικανό υπουργό Εξωτερικών κατά την άνοδό τους στην Πνύκα, θέτοντας ερώτημα για το μήνυμα που εξέπεμψε η συγκεκριμένη εικόνα από πλευράς διπλωματικού πρωτοκόλλου.
«Δεν δόθηκε πράσινο φως για το καλώδιο»
Αναφερόμενος στην ηλεκτρική διασύνδεση Ελλάδας–Κύπρου, ο κ. Λουκόπουλος αμφισβήτησε τις ερμηνείες σύμφωνα με τις οποίες η Ουάσιγκτον έδωσε «πράσινο φως» για την ολοκλήρωση του Great Sea Interconnector.
Κατά την ανάγνωσή του, η αμερικανική τοποθέτηση περί «ιδιωτικής διπλωματίας», «λεπτών ισορροπιών» και εμπλοκής άλλων χωρών παρέπεμπε ουσιαστικά σε προτροπή προς τις εμπλεκόμενες πλευρές να βρουν μεταξύ τους λύση. «Με δύο λέξεις: βρείτε τα», ανέφερε χαρακτηριστικά.
Υπογράμμισε ότι το βασικό εμπόδιο είναι η στάση της Τουρκίας, η οποία επιδιώκει ρόλο και ενημέρωση για ένα έργο που αφορά την Ελλάδα, την Κύπρο και την Ευρωπαϊκή Ένωση. Το κρίσιμο τεστ, σύμφωνα με τον ίδιο, θα έρθει όταν εκδοθούν οι απαιτούμενες αναγγελίες για τη συνέχιση των ερευνών και την πόντιση του καλωδίου.
Τα ερωτήματα πίσω από το «δεν θα επιτρέψουμε σύγκρουση»
Ιδιαίτερα επιφυλακτικός εμφανίστηκε απέναντι στην αμερικανική διαβεβαίωση ότι δεν θα επιτραπεί σύγκρουση μεταξύ δύο κρατών-μελών του ΝΑΤΟ. Όπως τόνισε, μια τέτοια τοποθέτηση δημιουργεί περισσότερα ερωτήματα από όσα απαντά, καθώς δεν προσδιορίζει ποια πλευρά ασκεί πίεση και ποια καλείται να αμυνθεί.
Κατά τον κ. Λουκόπουλο, η Τουρκία είναι εκείνη που εφαρμόζει εξαναγκαστική πολιτική και υπονομεύει την ασφάλεια στην περιοχή. Επομένως, η διεθνής πίεση πρέπει να κατευθύνεται προς τον παράγοντα που προκαλεί την ένταση και όχι προς τη χώρα που δέχεται την απειλή.
Παράλληλα, υποστήριξε ότι η ελληνική πλευρά όφειλε, στο πλαίσιο της δημόσιας διπλωματίας, να αναδείξει ευθέως το τουρκικό casus belli. Όταν γίνεται λόγος για το αδιανόητο μιας σύγκρουσης μεταξύ συμμάχων, παρατήρησε, θα έπρεπε να επισημαίνεται ταυτόχρονα ότι εξίσου αδιανόητη είναι η διατήρηση απειλής πολέμου από έναν σύμμαχο εναντίον άλλου.
«Μόνοι μας θα εξασφαλίσουμε την ασφάλειά μας»
Το κεντρικό μήνυμα της παρέμβασης ήταν ότι η Ελλάδα πρέπει να διαθέτει δική της αξιόπιστη αποτρεπτική ισχύ και να μην περιμένει την εκ των υστέρων επέμβαση των συμμάχων.
«Στο πεδίο, εάν χρειαστεί, θα είμαστε μόνοι μας», τόνισε, προειδοποιώντας ότι μέχρι να υπάρξει εξωτερική παρέμβαση μπορεί να έχουν ήδη διαμορφωθεί μη αναστρέψιμα δεδομένα. Η χώρα, πρόσθεσε, οφείλει να καταστήσει σαφές ότι είναι αποφασισμένη να υπερασπιστεί την κυριαρχία και τα κυριαρχικά της δικαιώματα με όλα τα διαθέσιμα μέσα.
Ο κ. Λουκόπουλος άσκησε επίσης κριτική στο κυβερνητικό αφήγημα περί «ήρεμων νερών» και «ελαφρού κυματισμού» στις ελληνοτουρκικές σχέσεις. Εκτίμησε ότι δεν ανταποκρίνεται στην πραγματικότητα μιας ενεργής τουρκικής απειλής, ενώ σημείωσε ότι η κριτική για τους κυβερνητικούς χειρισμούς δεν πρέπει να παρουσιάζεται ως επιθυμία αποτυχίας στα εθνικά ζητήματα.
«Το διεθνές δίκαιο χρειάζεται ισχύ»
Κλείνοντας, ο αντιστράτηγος ε.α. υπογράμμισε ότι η επίκληση του διεθνούς δικαίου, αν και αναγκαία, δεν αρκεί από μόνη της. Για να μπορέσει μια χώρα να αξιοποιήσει τις προβλέψεις του, χρειάζεται ισχύ, σταθερή διπλωματία, ανάσχεση και αξιόπιστη αποτροπή.
Η Ελλάδα, όπως ανέφερε, πρέπει να παραμείνει ισχυρός και αξιόπιστος σύμμαχος, καθιστώντας συγχρόνως σαφές ότι δεν θα κατευνάσει την Τουρκία ούτε θα ενδώσει στις πιέσεις της. Στόχος πρέπει να είναι η Ουάσιγκτον και οι ευρωπαϊκές πρωτεύουσες να αντιλαμβάνονται πως η διατήρηση μιας ισχυρής Ελλάδας αποτελεί δικό τους στρατηγικό συμφέρον για τη σταθερότητα της ευρύτερης περιοχής.
«Οι φιλοφρονήσεις έχουν αξία και αναδεικνύουν την ήπια ισχύ της Ελλάδας. Οι συγκεκριμένες δεσμεύσεις και η ισχυρή Ελλάδα, όμως, έχουν πολύ μεγαλύτερη αξία», κατέληξε.
GEOPOLITICO
Ο Δρ. Διεθνών Σχέσεων Γιάννος Χαραλαμπίδης, σε παρέμβασή του στην τηλεόραση του ΣΙΓΜΑ, αναλύει τον σχεδιασμό για τον πολυεπίπεδο θόλο αεράμυνας της Κυπριακής Δημοκρατίας, τον ρόλο των ισραηλινών συστημάτων Barak, Iron Dome, Drone Dome και Iron Beam, αλλά και τη συνεισφορά των ελληνικών μαχητικών στην αποτροπή.
Πολυεπίπεδο σύστημα αεράμυνας, ισραηλινά όπλα τελευταίας τεχνολογίας, ελληνικά μαχητικά και προοπτική ενιαίας αμυντικής κάλυψης στην Ανατολική Μεσόγειο. Ο Δρ. Διεθνών Σχέσεων Γιάννος Χαραλαμπίδης, μιλώντας στην τηλεόραση του ΣΙΓΜΑ, παρουσίασε τον σχεδιασμό για την αντιαεροπορική προστασία της Κυπριακής Δημοκρατίας, αναλύοντας τη σημασία του τόσο για την αποτροπή της τουρκικής απειλής όσο και για τη στρατηγική συνεργασία Ελλάδας, Κύπρου και Ισραήλ.
Τέσσερις ζώνες αεράμυνας για την προστασία της Κύπρου
Στη δημιουργία ενός πολυεπίπεδου αμυντικού θόλου, με δυνατότητα αντιμετώπισης εχθρικών αεροσκαφών, μη επανδρωμένων συστημάτων, ρουκετών και πυραύλων, προχωρεί η Κυπριακή Δημοκρατία, σύμφωνα με όσα ανέφερε ο Δρ. Διεθνών Σχέσεων Γιάννος Χαραλαμπίδης στην τηλεόραση του ΣΙΓΜΑ.
Ο αναλυτής εξήγησε, με τη βοήθεια σχετικού γραφήματος, ότι ο σχεδιασμός της Εθνικής Φρουράς βασίζεται σε διαφορετικές ζώνες αναχαίτισης, οι οποίες λειτουργούν συμπληρωματικά, δημιουργώντας μια ολοκληρωμένη αρχιτεκτονική αεράμυνας.
Πρώτη και εξωτερική ζώνη αποτελεί το ισραηλινό σύστημα Barak, για το οποίο ο Χαραλαμπίδης ανέφερε βεληνεκές 150 χιλιομέτρων. Σύμφωνα με τις πληροφορίες που επικαλέστηκε, συστήματα της συγκεκριμένης κατηγορίας βρίσκονται ήδη στην Κύπρο, ενώ έχει παραγγελθεί και τρίτο.
Όπως επισήμανε, για την πλήρη και επαρκή κάλυψη του νησιού θα απαιτούνταν ακόμη μία μονάδα.
Η δεύτερη ζώνη αφορά το γνωστό ισραηλινό σύστημα Iron Dome, με τον αναλυτή να αναφέρει βεληνεκές περίπου 70 χιλιομέτρων. Σύμφωνα με την τοποθέτησή του, η προμήθειά του βρίσκεται στο στάδιο του σχεδιασμού και αναμένεται σχετικό κονδύλι που υπολογίζεται στα 200 εκατομμύρια ευρώ.
Στην τρίτη ζώνη εντάσσεται το Drone Dome, σύστημα αντιμετώπισης μη επανδρωμένων απειλών, με εμβέλεια που ο Χαραλαμπίδης προσδιόρισε μεταξύ 10 και 20 χιλιομέτρων. Όπως υποστήριξε, έχει ήδη παραγγελθεί και μέρος του βρίσκεται στην Κύπρο.
Τελευταία βαθμίδα είναι το Iron Beam, το ισραηλινό σύστημα κατευθυνόμενης ενέργειας με λέιζερ.
Ιδιαίτερη αναφορά έκανε στο οικονομικό πλεονέκτημα της τεχνολογίας λέιζερ, καθώς μπορεί να περιορίσει την ανάγκη κατανάλωσης συμβατικών πυρομαχικών για την αντιμετώπιση ορισμένων απειλών.
Ο Χαραλαμπίδης εκτίμησε ότι η Κύπρος θα μπορούσε να αποκτήσει πρόσβαση στο συγκεκριμένο σύστημα σε εύλογο χρονικό διάστημα, χωρίς ωστόσο να προσδιορίσει συγκεκριμένη ημερομηνία.
Ο ρόλος των ελληνικών μαχητικών στον αμυντικό σχεδιασμό
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσίασε η αναφορά του στα ελληνικά μαχητικά αεροσκάφη και στον ρόλο που μπορούν να διαδραματίσουν στην αεράμυνα της Κυπριακής Δημοκρατίας.
Ο Χαραλαμπίδης υποστήριξε ότι τα ελληνικά μαχητικά αποτελούν μέρος της ευρύτερης αποτρεπτικής αρχιτεκτονικής, επισημαίνοντας ότι η αεροπορική ισχύς εξακολουθεί να είναι κρίσιμο στοιχείο κάθε ολοκληρωμένου συστήματος αεράμυνας.
Έφερε μάλιστα ως παράδειγμα την Τουρκία, η οποία αναπτύσσει τη δική της αρχιτεκτονική αεράμυνας και στηρίζεται σημαντικά στη χρησιμοποίηση μαχητικών αεροσκαφών για αποτρεπτικούς σκοπούς.
Το μήνυμά του ήταν ότι η προστασία της Κύπρου δεν πρέπει να αντιμετωπίζεται αποκλειστικά ως ζήτημα εγκατάστασης αντιαεροπορικών συστημάτων, αλλά ως ένα συνολικό πλέγμα δυνατοτήτων, στο οποίο συνδυάζονται χερσαία μέσα, αισθητήρες, αεροπορική ισχύς και συστήματα διοίκησης και ελέγχου.
Η μεγάλη εικόνα: Ενιαία αεράμυνα από την Ελλάδα μέχρι το Ισραήλ
Το σημαντικότερο στρατηγικό στοιχείο της παρέμβασης ήταν η προοπτική διασύνδεσης των συστημάτων αεράμυνας Ελλάδας, Κύπρου και Ισραήλ.
Ο Χαραλαμπίδης ανέφερε ότι η τεχνολογία επιτρέπει την ανταλλαγή εικόνας και πληροφοριών μεταξύ διαφορετικών αμυντικών συστημάτων, δημιουργώντας τις προϋποθέσεις για μια ευρύτερη ζώνη προστασίας στην Ανατολική Μεσόγειο.
Κατά την ανάλυσή του, μια τέτοια δομή θα μπορούσε να ξεκινά από την Ελλάδα, να επεκτείνεται μέσω της Κυπριακής Δημοκρατίας και να καταλήγει στο Ισραήλ.
Παράλληλα, υποστήριξε ότι αυτή η περιφερειακή αμυντική συνεργασία θα μπορούσε να συνδεθεί με το ευρύτερο ευρωπαϊκό σύστημα αεράμυνας.
Στο σημείο αυτό συνέδεσε τον κυπριακό σχεδιασμό με την ελληνική «Ασπίδα του Αχιλλέα», εκτιμώντας ότι τα δύο προγράμματα μπορούν να αποκτήσουν συμπληρωματικό χαρακτήρα.
Η προοπτική αυτή, όπως την περιέγραψε, δεν περιορίζεται στην απόκτηση οπλικών συστημάτων. Αφορά τη δημιουργία μιας διαλειτουργικής αμυντικής υποδομής, ικανής να ενισχύσει την έγκαιρη προειδοποίηση, την κοινή επιχειρησιακή εικόνα και την αντιμετώπιση απειλών.
Η αμερικανική παράμετρος και η συνεργασία με το Ισραήλ
Ο Δρ. Χαραλαμπίδης έδωσε ιδιαίτερη σημασία και στη στάση των Ηνωμένων Πολιτειών απέναντι στην ενίσχυση της κυπριακής αεράμυνας.
Υποστήριξε ότι η πώληση ισραηλινών αμυντικών συστημάτων στην Κυπριακή Δημοκρατία πραγματοποιείται με την εύνοια της Ουάσιγκτον.
Η αναφορά αυτή εντάσσει, κατά την εκτίμησή του, την ενίσχυση των κυπριακών αμυντικών δυνατοτήτων σε ένα ευρύτερο περιβάλλον συνεργασίας με το Ισραήλ και τις Ηνωμένες Πολιτείες.
Η γεωγραφική θέση της Κύπρου στην Ανατολική Μεσόγειο καθιστά ιδιαίτερα σημαντική την προστασία κρίσιμων υποδομών και την ύπαρξη αξιόπιστων συστημάτων έγκαιρης προειδοποίησης και αναχαίτισης.
«Δεν μπορούμε να είμαστε στο έλεος της Τουρκίας»
Ο Χαραλαμπίδης συνέδεσε την ανάγκη ενίσχυσης της κυπριακής αεράμυνας με το γεγονός ότι σημαντικό τμήμα της Κυπριακής Δημοκρατίας εξακολουθεί να βρίσκεται υπό τουρκική στρατιωτική κατοχή.
Τόνισε ότι βασική υποχρέωση κάθε κράτους είναι η διασφάλιση της ασφάλειας των πολιτών και των εξωτερικών συνόρων του.
Κατά την ανάλυσή του, η ανάπτυξη ενός αξιόπιστου αμυντικού θόλου υπηρετεί πρωτίστως την αποτροπή, δηλαδή τη μείωση της πιθανότητας εκδήλωσης μιας επίθεσης.
Εξήγησε ότι η αποτροπή μπορεί να περιορίσει την πιθανότητα στρατιωτικής κρίσης ή πολέμου και, στην περίπτωση που πραγματοποιηθεί επίθεση, να μειώσει τις συνέπειές της.
Επομένως, το ζητούμενο δεν είναι απλώς η δυνατότητα αναχαίτισης πυραύλων και μη επανδρωμένων αεροσκαφών, αλλά η δημιουργία ενός περιβάλλοντος στο οποίο το κόστος μιας εχθρικής ενέργειας θα λειτουργεί αποτρεπτικά.
Το στρατηγικό διακύβευμα για τον Ελληνισμό
Η παρέμβαση του Γιάννου Χαραλαμπίδη ανέδειξε μια σημαντική διάσταση του σχεδιασμού για την ασφάλεια στην Ανατολική Μεσόγειο.
Εφόσον υλοποιηθούν οι προμήθειες και προχωρήσει η διασύνδεση των συστημάτων που περιέγραψε, η Κυπριακή Δημοκρατία θα μπορούσε να ενισχύσει ουσιαστικά τις δυνατότητες άμυνάς της.
Παράλληλα, η αξιοποίηση ελληνικών αεροπορικών δυνατοτήτων και η συνεργασία με το Ισραήλ μπορούν να λειτουργήσουν πολλαπλασιαστικά για την αποτρεπτική ισχύ Ελλάδας και Κύπρου.
Το κρίσιμο στοιχείο είναι η μετάβαση από μεμονωμένα οπλικά συστήματα σε μια ολοκληρωμένη αρχιτεκτονική αεράμυνας, με κοινή επιχειρησιακή εικόνα και δυνατότητες συντονισμένης αντίδρασης.
Διευκρίνιση τεκμηρίωσης: Τα στοιχεία για αριθμό συστημάτων, βεληνεκή, προϋπολογισμό, παραγγελίες και μελλοντικές προμήθειες αποδίδονται στην τηλεοπτική παρέμβαση του Γιάννου Χαραλαμπίδη. Οι υπότιτλοι δεν περιλαμβάνουν επίσημα έγγραφα που να επιβεβαιώνουν αυτοτελώς αυτές τις πληροφορίες. Επίσης, η πιθανή αμυντική διασύνδεση Ελλάδας–Κύπρου–Ισραήλ παρουσιάζεται ως προοπτική και όχι ως ήδη ολοκληρωμένο ενιαίο σύστημα.
-
Αναλύσεις4 εβδομάδες πρινΤο τελεσίγραφο Καλίν την ώρα που η Τουρκία προετοιμάζεται για πόλεμο!
-
Άμυνα3 μήνες πρινΡωσσικό ΜΜΕ: Ελληνικό «μπλόκο» στην απαίτηση για Patriot – Πώς γνωρίζει το Κίεβο απόρρητα στοιχεία για τους πυραύλους μας;
-
ΑΝΑΡΤΗΣΕΙΣ ΜΕ ΣΗΜΑΣΙΑ2 μήνες πρινΠακιστανός με καναδική υπηκοότητα ο υπαίτιος της πυρκαγιάς στον Έβρο! Πιθανόν να μετέφερε μετανάστες
-
GEOPOLITICO1 μήνα πρινΤο διέρρευσε ο Παπαχελάς! Έφεραν τον Καλίν στο Μαξίμου – Τί συζήτησε με τον Μητσοτάκη;
-
Αναλύσεις2 μήνες πρινΚαραγκιούλ: «Αν Ελλάδα, Κύπρος και Ισραήλ επιτεθούν στην Τουρκία, ο χάρτης του Αιγαίου θα αλλάξει»
-
ΑΝΑΡΤΗΣΕΙΣ ΜΕ ΣΗΜΑΣΙΑ2 μήνες πρινΞέσπασμα της μητέρας της Μυρτούς για την υπόθεση Τζαβέντ Ασλάμ: «Δεν ξεχνώ ποτέ» – «Δήμαρχος των Πακιστανών ο Δούκας»
-
GEOPOLITICO4 εβδομάδες πρινΤί λέει Τούρκος δημοσιογράφος για Σάββα Καλεντερίδη; «Έκανε πολύ καλά τη δουλειά του για τη χώρα του – Δεν μπορούσε να τον στριμώξει η ΜİΤ»
-
Αναλύσεις3 μήνες πρινΕάν η Τουρκία απορρίψει τη συμφωνία αποχώρησης από την Κύπρο θα απομακρυνθεί δια της βίας