Πολιτική
Ὁ Δρόμος γιά τήν Ἀναμόρφωση τῆς Ἑλλάδας καί τοῦ Κόσμου
Ὑπαρξιακά τά αἴτια τῆς παρακμῆς
Μιχάλης Βουρλιώτης
Εἶναι πασιφανές ὅτι ἡ Ἑλλάδα ὡς ἔκφραση τοῦ ὑπαρκτοῦ Ἑλληνισμοῦ ἀλλά καί εὐρύτερα ὁ σύγχρονος κόσμος διέρχονται μιά φάση βαθιᾶς παρακμῆς. Στό παρόν ἄρθρο, θά ψηλαφίσουμε ἀρχικά τά αἴτια αὐτῆς τῆς παρακμῆς σέ ὀντολογικό καί πολιτικό ἐπίπεδο. Περαιτέρῳ, θά ἐπιχειρήσουμε νά προτείνουμε μιά ἀλλαγή παραδείγματος σέ ἀτομικό καί συλλογικό ἐπίπεδο – προσφέροντας μεταξύ ἄλλων ἁπτά σημεῖα δυνατῆς ἀνάληψης πρωτοβουλιῶν ἀπό ἤδη εὐαισθητοποιημένους πολῖτες – ἡ ὁποία εἶναι ἰκανή νά ἐπιφέρει τήν ριζική ἀναμόρφωση τῆς Ἑλλάδας σέ ἕνα ἀκμάζον ἔθνος-κρᾶτος καί τήν μετατροπή της σέ ἐξωστρεφῆ δύναμη-ὑπόδειγμα πολιτισμοῦ στό παγκόσμιο κοινωνικοπολιτικό γίγνεσθαι.
Ὑπαρξιακά τά αἴτια τῆς παρακμῆς
Τρία εἶναι τά βασικά πολιτικά πρότυπα θέσμισης τῶν ἀνθρώπινων κοινωνιῶν ἀνά τούς αἰῶνες, ὅπως τά ἀναλύει μεταξύ ἄλλων ὁ σύγχρονος Ἕλληνας φιλόσοφος Θεόδωρος Ζιάκας. Ἡ διάκριση μεταξύ τους βασίζεται στόν βαθμό ἐλευθερίας τόν ὁποῖο δίνουν ἀφενός στό ἄτομο καί ἀφετέρου στήν κοινότητα. Τό πρῶτο πρότυπο, τό ἀπολυταρχικό-δεσποτικό, μηδενίζει ἀπολύτως τό ἄτομο καί τοποθετεῖ ὅλο τό βάρος στήν κοινότητα/σύνολο. Πρόκειται γιά τήν δεσποτεία ἀσιατικοῦ τύπου πού ἐκφράστηκε γιά παράδειγμα ἀπό τήν αὐτοκρατορία τῶν Ἀχαιμενιδῶν στήν ἀρχαιότητα, ἀπό τήν Παπική Ἐκκλησία καί τήν φεουδαρχία στόν Μεσαίωνα, ἀπό κομμουνιστικοῦ τύπου καθεστῶτα ὅπως ἡ Σοβιετική Ἕνωση καί ἡ σύγχρονη Κίνα στήν νεότερη ἐποχή ἀλλά καί ἀπό τό Ἰσλάμ ὡς πολιτικό σύστημα ἀπό τήν ἐμφάνισή του μέχρι καί σήμερα.
Τό δεύτερο πρότυπο, τό ἀτομικιστικό-προτεσταντικό, μηδενίζει ἀπολύτως τήν κοινότητα προκειμένου νά κατοχυρώσει τήν ἀπόλυτη ἀσυδοσία τοῦ ἀτόμου. Εἶναι τό πρότυπο πάνω στό ὁποῖο ἔχει στηριχθεῖ θεμελιακά ὁ σύγχρονος Δυτικός πολιτισμός μέ ἀπαρχή τήν νοησιαρχία, τήν Ἀναγέννηση καί τόν Διαφωτισμό, τό ὁποῖο προοδευτικά ἐπεκτείνει ὁλοένα καί περισσότερο τήν σφαίρα τῶν δικαιωμάτων κάθε ἀτόμου καί περιορίζει ὁλοένα καί περισσότερο τίς δεσμεύσεις του πρός τό περιβάλλον του κοινωνικό σύνολο, ἀποθεώνοντας τήν ὑλιστική καταναλωτική εὐμάρεια τοῦ ἀτόμου καί τήν ναρκισσιστική του ἀναζήτηση τῆς ἠδονῆς. Τό πρότυπο αὐτό προβάλλεται μαζικά ἀπό τόν σύγχρονο κομιστή του, τίς Ἡνωμένες Πολιτεῖες Ἀμερικῆς, σέ ὅλες τίς κοινωνίες τοῦ Δυτικοῦ κόσμου, τῆς ἑλληνικῆς μή ἐξαιρουμένης, καί τίς ἔχει ἐμποτίσει σέ μεγάλο βαθμό. Συναισθηματικά, ἀνάγει τελικά τόν ἄνθρωπο, ὡς μονάδα, σέ θεό, ἀλλά ταυτόχρονα τόν φέρνει μπροστά σέ μιά μεγάλη ἀντίφαση, διότι δέν μπορεῖ νά ἑρμηνεύσει τόν φυσικά περιορισμένο καί πεπερασμένο χαρακτῆρα τῆς ἀνθρώπινης ὕπαρξης καί πρωτίστως τήν θνητότητα αὐτοῦ τοῦ κατά τά ἄλλα «ὑπερανθρώπου».
Αὐτή ἡ ἀντίφαση ὁδηγεῖ τά ἄτομα τῶν κοινωνιῶν τοῦ ἀτομικιστικοῦ προτύπου σέ ἀλλοτρίωση καί κατάθλιψη, σέ μηδενισμό τῶν παντός εἴδους ἠθικῶν ἀξιῶν καί τελικά στήν ἀπώλεια τῆς θέλησης γιά ζωή καί γιά ἀναπαραγωγή αὐτῆς. Λόγῳ αὐτῶν τῶν ἀδιεξόδων τοῦ ἀτομικιστικοῦ κοινωνικοπολιτικοῦ προτύπου τους, οἱ σύγχρονες δυτικές κοινωνίες καθίστανται εὐάλωτες σέ ἐνδογενεῖς (π.χ. χιλιαστικές κινήσεις βάσει δῆθεν ἐπικείμενης κλιματικῆς καταστροφῆς) καί ἐξωγενεῖς (π.χ. Ἰσλάμ) προσπάθειες ἄλωσής τους καί μετατροπῆς τους σέ μισάνθρωπες δεσποτεῖες τοῦ ἀπολυταρχικοῦ προτύπου.
Τό ξεχασμένο τρίτο πρότυπο – ὁ ἑλληνικός τρόπος τοῦ μέτρου
Ἡ ἀνάδυση τοῦ ἀτομικιστικοῦ προτύπου πού περιγράψαμε δέν ἔγινε ἐν κενῷ. Ἀντίθετα, προέκυψε ὡς ὁ τρόπος διαφοροποίησης τῆς, σέ νηπιακή πολιτισμική φάση, μεσαιωνικῆς Δύσης – ὅπως ἀναδεικνύει στό ρηξικέλευθο ἔργο του «Ἡ Εὐρώπη Γεννήθηκε ἀπό τό Σχίσμα» ὁ φιλόσοφος Χρῆστος Γιανναρᾶς – ἀπό τό ἤδη ὑπάρχον καί ἀκμάζον τότε τρίτο πρότυπο, αὐτό πού εἰσήγαγε στόν ἀνθρώπινο πολιτισμό ἡ ἀρχαία Ἑλλάδα καί ἀναβάθμισε ὁ ἀνατολικός Χριστιανισμός: τό πρότυπο τῆς πολιτείας. Εἶναι θεμελιακά λανθασμένη ἡ θέση ὅτι ὁ σύγχρονος Δυτικός πολιτισμός ἀποτελεῖ ἐξέλιξη τοῦ ἑλληνορωμαϊκοῦ. Τουναντίον, ἀποτελεῖ τόν ἀντίλογό του. Στίς ἀρχαῖες ἑλληνικές πόλεις-κράτη, τά ἄτομα εἶναι ὑποχρεωμένα νά συμμετέχουν στά κοινά, ἔχοντας τήν εὐθύνη τῶν πράξεών τους, καί οἱ ἀδιάφοροι λοιδωροῦνται ὡς «ἰδιῶτες». Ἀναπτύσσονται ἔτσι οὐσιαστικές σχέσεις μεταξύ τῶν ἀτόμων καί αὐτά ἀναβαθμίζονται σέ πρόσωπα, τό καθένα μέ τά δικά του μοναδικά χαρακτηριστικά καί γνωρίσματα, τά ὁποῖα μποροῦν νά συνδυαστοῦν μέ τά ἀντίστοιχα τῶν γύρω του προσώπων προκειμένου νά συμβάλουν στήν πρόοδο τοῦ συνόλου, σέ μιά ἁρμονία μεταξύ μερῶν καί ὅλου. Τό πρόσωπο βρίσκει τήν οὐσία τῆς ζωῆς του στό μοίρασμα τῆς ὕπαρξης, δηλαδή κυριολεκτικά στήν κοιν-ων-ία, καί στήν ἀλληλεγγύη, δημιουργῶντας φιλίες ἀντί γιά χρησιμοθηρικές ἀνταλλακτικές σχέσεις.
Βέβαια, σέ αὐτό τό πλαίσιο ἀλληλεπίδρασης, ἀναπόφευκτα λόγῳ τῆς ἀτελοῦς ἀνθρώπινης φύσης, ὑπεισέρχεται ὁ ἀνταγωνισμός μεταξύ τῶν προσώπων, τό νεῖκος, σχετικά μέ τό ποιός εἶναι ὁ καλύτερος σέ ὅλο τό σύνολο. Ἐκεῖ ἦρθε ὁ Χριστός νά ἀναβαθμίσει στό ὑπέρτατο ἐπίπεδο τό πολιτειακό κοινωνικό πρότυπο, καταργώντας τό νεῖκος καί τόν ἐγωϊσμό μέσα ἀπό τήν αὐταπάρνηση καί τήν αὐτοθυσία πού ὁ ἴδιος δίδαξε μέ τό παράδειγμά Του, χωρίς νά ἀναιρεῖ τήν σημασία τοῦ κάθε προσώπου ὡς μοναδικῆς ὀντότητας μέ διακριτό ρόλο πού ἔχει νά παίξει. Ἡ διδασκαλία καί ἡ Σταυρική θυσία τοῦ Χριστοῦ ἔγινε σέ σύντομο διάστημα βιωματικό κτῆμα ὅλου τοῦ ἑλληνιστικοῦ κόσμου στήν λεκάνη τῆς Ἀνατολικῆς Μεσογείου, καθώς ἀποτέλεσε ἀπάντηση στούς περιορισμούς τοῦ μέχρι τότε πολιτειακοῦ κοινωνικοπολιτικοῦ προτύπου του. Ἡ Ρωμαϊκή Αὐτοκρατορία μετέφερε τήν πρωτεύουσά της στήν καρδιά αὐτοῦ τοῦ κόσμου, τήν Κωνσταντινούπολη, γνωρίζοντας χιλιόχρονη ἀκμή σέ πεῖσμα μυρίων εἰσβολῶν καί ἀπειλῶν καί διατηρώντας τό πρότυπο τῆς πολιτείας παρ’ ὅλο τόν μανδύα τῆς αὐτοκρατορίας, δεδομένης τῆς λογοδοσίας τοῦ αὐτοκράτορα στούς Ρωμαίους πολῖτες καί τῆς ἀνάρρησης στόν θρόνο με βάση ὄχι τόσο κληρονομικά ὅσο ἀξιοκρατικά κριτήρια (π.χ. Ἡράκλειος, Βασίλειος Α’ ὁ Μακεδών κ.ά.). Στόν ἀντίποδα, ὁ δυτικός Ρωμαϊκός κόσμος, μήν ἔχοντας ἀφομοιώσει τό αὐθεντικό χριστιανικό πρότυπο, ἔδωσε γρήγορα τήν θέση του σέ βασίλεια βαρβάρων πού ἐπέβαλαν τόν Χριστιανισμό στούς ὑπηκόους τους μέ τήν βία ὡς θέσφατο, ὁδηγώντας στήν ἀπολυταρχία τοῦ Παπισμοῦ πού προσπάθησε νά σπάσει ἡ νοησιαρχία, ἀντιτιθέμενη ἡ τελευταία ὡστόσο συλλήβδην καί στό πρότυπο τῆς πολιτείας τοῦ ἑλληνορωμαϊκοῦ καί μετέπειτα ἑλληνορθόδοξου κόσμου πού μόλις παραθέσαμε καί προτείνοντας τό ἀντιθετικό ἀτομικιστικό πρότυπο.
Τό ξεθώριασμα τοῦ προτύπου τῆς πολιτείας καί οἱ συνέπειες στήν Ἑλλάδα σέ πολιτικό ἐπίπεδο
Μέ τήν παρακμή καί τήν πτώση τῆς Ἀνατολικῆς Ρωμαϊκῆς Αὐτοκρατορίας, τό πρότυπο τῆς πολιτείας ἔπαψε νά ἔχει κρατικό φορέα ἔκφρασης σέ παγκόσμιο ἐπίπεδο. Ὡστόσο, πτυχές του διατηρήθηκαν ζωντανές σέ κοινωνικό καί πολιτισμικό ἐπίπεδο τόσο στίς ἴδιες τίς ὑπόδουλες ἑλληνικές κοινότητες ὅσο καί στό εὐρύτερο φάσμα τοῦ ἄλλοτε ἑλληνιστικοῦ κόσμου καί τῆς Ἀνατολικῆς Χριστιανοσύνης, ἀκόμα καί σέ κοινωνίες πού εἶχαν ἐξισλαμιστεῖ αἰῶνες πρίν. Σχετικά παραδείγματα σέ κοινωνικό ἐπίπεδο ἀποτελοῦν οἱ πολυάριθμες αὐτοδιοικούμενες ἑλληνικές κοινότητες τῆς Ὀθωμανικῆς Αὐτοκρατορίας μέ ἔντονο τό στοιχεῖο τῆς ἐνδοκοινοτικῆς ἀλληλεγγύης ὡς πρός τήν φορολογία καί σέ πολιτισμικό καί φιλοσοφικό/θεολογικό ἐπίπεδο δημιουργοί ὅπως ὁ Θεοτοκόπουλος, ὁ Ντοστογιέφσκι καί ὁ Ἅγιος Νικόδημος ὁ Ἁγιορείτης.
Τό πρότυπο τῆς πολιτείας, μέ τήν χριστιανική του ἀναβάθμιση τῆς αὐτοθυσίας, εἶναι καί ὁ θεμέλιος λίθος τῆς Ἑλληνικῆς Ἐπανάστασης τοῦ 1821, καθῶς ἑδράζεται στήν ἐλευθερία τῶν προσώπων καί ταυτόχρονα τά ἑνώνει σέ ἕνα συνεκτικό κοινωνικό σύνολο, προτρέποντάς τα νά ἀναλάβουν – ἔως καί αὐτοθυσιαστικές – πρωτοβουλίες γιά τήν στήριξη καί, στόν ὑπερθετικό βαθμό, τήν ἀπελευθέρωση καί ἀνεξαρτησία αὐτοῦ τοῦ συνόλου. Δέν ὑπάρχει παγκοσμίως προηγούμενο ἔθνους πού νά πολέμησε ἐπί δεκαετία ἐναντίον πανίσχυρης αὐτοκρατορίας μέ ἕδρα της δίπλα στήν ἑστία τῆς ἐπανάστασης, μέ δικές του δυνάμεις, καί νά ἀπελευθερώθηκε. Ἅς κρατήσουμε αὐτό τό γεγονός ὡς παράδειγμα τῶν τρομερῶν σέ σημασία ἀποτελεσμάτων πού δύνανται νά ἐπαχθοῦν ἐπί τῇ βάσει τοῦ προτύπου τῆς πολιτείας, χρήσιμο γιά τήν συνέχεια. Ἡ τρομακτική δυναμική τοῦ 1821 θορύβησε τίς δυτικές Μεγάλες Δυνάμεις τοῦ ἀτομικιστικοῦ προτύπου, μέ συνέπεια, πρίν καλά-καλά ἀνεξαρτητοποηθεῖ ἡ Ἑλλάδα, τήν μετατροπή της σέ προτεκτοράτο μέ βαυαρικό στρατό καί ἀστυνομία, σφαγές ἀμάχων ἀπό γαλλικά στρατεύματα σέ ἑλληνική ἐπικράτεια, ναυτικούς ἀποκλεισμούς, λεηλασία πλέον τοῦ ἡμίσεος τῶν μοναστηριῶν, καί ἐντέλει ἄνωθεν ἐπιβολή τοῦ ξένου πρός τόν Ἑλληνισμό δυτικοῦ ἀτομικιστικοῦ προτύπου.
Τό πρότυπο αὐτό ἀφομοιώθηκε πρῶτα ἀπό τίς πολιτικές καί οἰκονομικές ἐλίτ, οἱ ὁποῖες ἀντιλαμβάνονταν καί ἀντιλαμβάνονται ἔως σήμερα ἑαυτές ὡς ντόπιους τοποτηρητές τῶν ξένων ἐπικυρίαρχων, καί κατόπιν, ἀργά καί μερικῶς, ἀπό τήν πλειονότητα τῆς κοινωνίας. Ἡ διαδικασία αὐτῆς τῆς ἀφομοίωσης βαίνει ἐπιταχυνόμενη ταυτόχρονα μέ τήν ἀποχριστιανοποίηση τῶν Ἑλλήνων καί τήν ἀποσύνδεσή τους ἀπό τήν γή τους καί τήν ἐπακόλουθη ἀλλοτρίωσή τους μέσῳ τῆς ἀστικοποίησης, μέσῳ τῆς μαζικῆς, συστηματικῆς καί σκόπιμης προβολῆς τοῦ ἀκραιφνοῦς ἀτομικιστικοῦ ἀμερικανικοῦ τρόπου ζωῆς ἀπό τά μέσα ἐνημέρωσης καί ψυχαγωγίας καί, τελευταῖα, ἀπό τούς δημόσιους θεσμούς παιδείας καί κοινωνικοποίησης, ὅπως τό σχολεῖο. Τό ἀτομικιστικό πρότυπο πού σταδιακά ἐπικρατεῖ καί στήν Ἑλλάδα περιλαμβάνει θεμελιακά τήν ἰδιώτευση τοῦ ἀτόμου καί τήν ἀπάθειά του γιά τά κοινά καί γενικῶς γιά τούς συνανθρώπους του, μέ προϋπόθεση τήν ἐξασφάλιση ἀπό πλευρᾶς του μέσῳ ἑνός «κοινωνικοῦ συμβολαίου» μέ τήν πολιτική ἐξουσία τῆς ἀπαραίτητης ἀτομικῆς «φούσκας» δικαιωμάτων, περιλαμβανομένων ζωτικῶν ἀλλά καί περιττῶν ὑλικῶν ἀγαθῶν καθώς καί τῆς ἀσύδοτης ἀναζήτησης τῆς ἠδονῆς. Μέ αὐτό τόν τρόπο, παρατηροῦμε τό μεγαλύτερο μέρος τῆς ἑλληνικῆς κοινωνίας νά παραιτεῖται ἀπό τήν ὑπεράσπιση θεμελιωδῶν ἠθικῶν ἀξιῶν καί ἀπό τήν ἐνεργό συμμετοχή στά πολιτικά τεκταινόμενα καί, ὅταν διαπιστώνει τήν παραβίαση τοῦ «κοινωνικοῦ συμβολαίου» καί τήν ἀπώλεια τῶν συναφῶν παροχῶν, ἀπλούστατα νά δραπετεύει στό ἐξωτερικό καί νά ἀφελληνίζεται.
Ὅμως, «τό τίμημα τῆς ἀπάθειας γιά τά κοινά εἶναι ὁ ἐξουσιασμός ἀπό κακούς ἄνδρες», κατά τόν Πλάτωνα. Καί ὁ ἐξουσιασμός ἀπό κακούς ἄνδρες, πειθήνια ὄργανα τῶν ξένων ἐπικυρίαρχων, σκοτώνει: σκοτώνει πρόσωπα καί ἔθνος, ἀτομικά καί συλλογικά. Ἡ ξενοκίνητη δικτατορία καί ἡ ἀκόλουθη κυβέρνηση Κων/νου Καραμανλῆ τοῦ πρεσβύτερου ἄφησαν τήν Κύπρο στό ἔλεος τῶν Τούρκων χωρίς νά τούς κηρύξουν κάν τόν πόλεμο, μέ συνέπεια χιλιᾶδες νεκρούς καί ἀγνοούμενους ἀμάχους καί ἑκατοντᾶδες χιλιᾶδες πρόσφυγες Ἕλληνες. Γιά νά ἐντάξει τό ΝΑΤΟ τά Σκόπια στίς τάξεις του, οἱ ἡγέτες μας σκότωσαν τήν Μακεδονία. Γιά νά ξεφύγουν οἱ γερμανικές καί γαλλικές τράπεζες ἀπό τήν ἔκθεση σέ ἑλληνικά ὁμόλογα, πένεται καί χειμάζεται ὁ ἑλληνικός λαός, τήν στιγμή πού οἱ πολλαπλάσιες γερμανικές ὀφειλές πρός τήν Ἑλλάδα ἀπό τόν Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο παραμένουν ἀνεξόφλητες. Γιά νά ἀποφύγουν οἱ Ἀμερικανοί τήν ἐμπορική διείσδυση τῶν – πράγματι ἀπολυταρχικῶν κατά τά ἄλλα – Κινέζων στήν Εὐρώπη μέσῳ τοῦ λιμανιοῦ τοῦ Πειραιᾶ, σχεδίασαν καί ἐκτέλεσαν, ὅπως ἔχει περιγράψει σέ δημόσια συζήτηση στήν Κρήτη TV ὁ πρέσβης ἐ.τ. Γεώργιος Αϋφαντῆς, τήν ὁλοκληρωτική ἀποδόμηση τῶν σιδηροδρόμων τῆς Ἑλλάδας, ἐν γνώσει καί συναινέσει τῆς ἐγχώριας πολιτικῆς ἐξουσίας, μέ ἀναμενόμενο τραγικό ἐπακόλουθο τήν ἄδικη σφαγή 57 ἀθώων ψυχῶν στά Τέμπη. Καί γιά νά ἀποσταθεροποιήσουν οἱ Ἀμερικανοί τήν κυβέρνηση Κων/νου Καραμανλῆ τοῦ νεότερου, ὁ ὁποῖος τόλμησε νά ὑπογράψει τήν κατασκευή τοῦ ἀγωγοῦ South Stream μέ τόν – πράγματι αὐταρχικό – Πούτιν, καί τό ἴδιο τό πολίτευμα, ὅπως ἔχει ἀποφανθεῖ ἡ Ἑλληνική Δικαιοσύνη καί ὅπως περιγράφει ἀναλυτικά στό σχετικό δημοσιευμένο ἔργο του «Οἱ Ἀπόρρητοι Φάκελοι Καραμανλῆ» ὁ δημοσιογράφος Μανώλης Κοττάκης, μεταξύ ἄλλων κάηκε ἡ μισή Ἀττική, ἡ μισή Πελοπόννησος, καί μαζί 84 ἀθῶοι Ἕλληνες.
Συνοψίζοντας, ἀντιμετωπίζουμε τό φάσμα τοῦ ἀφανισμοῦ, ὑλικά καί πνευματικά, ἀπό συνδυασμό ἐνδογενῶν καί ἐξωγενῶν παραγόντων, τόσο ὡς Ἑλλάδα ὅσο καί ὡς σύγχρονος κόσμος. Ἡ ἀλλαγή κοινωνικοπολιτικοῦ παραδείγματος τῆς ἑλληνικῆς κοινωνίας, ἀπό τό ἀπαθές καί ἠττοπαθές ἀτομικιστικό παράδειγμα στό ἐνεργητικό παράδειγμα τῆς πολιτείας μέ ἐνσωματωμένη τήν χριστιανική αὐτοθυσία, εἶναι ἀναγκαία ἀλλά καί ἰκανή συνθήκη ὄχι ἀπλά γιά τήν ἔξοδο ἀπό αὐτή τήν παρακμή ἀλλά καί γιά τήν ὁλική ἀναμόρφωση τῆς Ἑλλάδας καί τήν ἀνάδειξή της σέ θετική παγκόσμια πολιτισμική δύναμη, ἡ ὁποία θά συντελέσει καθοριστικά στήν πνευματική ἀνακαίνιση τῆς ἀνθρωπότητας.
Γνώση τῶν ἑαυτῶν μας, γνώση τῶν ἀντιπάλων, σοφή ἐπιλογή τῶν «μαχῶν» πού θά δώσουμε
Ὡς Ἕλληνες εἴμαστε πολύ τυχεροί, διότι γιά τήν υἱοθέτηση τοῦ προτύπου τῆς πολιτείας δέν ἔχουμε παρά νά ἀκουμπήσουμε στήν ζώσα ἑλληνορθόδοξη παράδοσή μας. Ἡ Ὀρθόδοξη Ἐκκλησία, κυρίως μέσῳ τοῦ ἀπλοῦ Κλήρου, ἔχει φυλάξει καί φυλᾶ ἀκόμα σἀν Κέρβερος τήν πνευματική μας παράδοση, ἐνῷ παρ’ ὅλη τήν μεγάλης κλίμακας ἀφομοίωση τοῦ δυτικοῦ ἀτομικιστικοῦ προτύπου ἀπό τήν ἑλληνική κοινωνία, ἕνα κρίσιμο μέρος τῆς τελευταίας κρατᾶ ἀκόμα ζωντανό βιωματικά τό ἑλληνικό κοινωνικοπολιτικό πρότυπο τῆς πολιτείας, μέ ἐνσωματωμένη τήν χριστιανική του ἀναβάθμιση. Ἔχοντας ἡ «μαγιά» αὐτή ἰσχυρή συνείδηση τῶν παραπάνω, ὀφείλει νά ένεργοποιηθεῖ, νά ὀργανωθεῖ, νά δημιουργήσει συνεκτικές συστᾶδες καί νά προβάλει πρός ὅλη τήν ἑλληνική κοινωνία τό πολιτειακό κοινωνικοπολιτικό πρότυπό της. Ὀφείλει νά ἡγηθεῖ ὅλης τῆς κοινωνίας, διά τοῦ παραδείγματος. Ὀφείλει, μέ ἄλλα λόγια, νά πολιτευτεῖ, μέ τήν ἔννοια τῆς ἐνεργοῦ, συντεταγμένης συμμετοχῆς στά κοινά. Ὁ Κλῆρος θά τήν στηρίξει, ἤδη τήν στηρίζει, χωρίς ὅμως νά βγεῖ ὁ ἴδιος στό προσκήνιο. Δέν εἶναι αὐτός ὁ ρόλος του ἄλλωστε. Οἱ ἀρχαῖοι Ἕλληνες ἔλεγαν «σύν Ἀθηνᾷ καί χεῖρα κίνει». Ὁ Χριστός εἶπε «αἰτεῖτε, καί δοθήσεται ὑμῖν». Δέν θά δουλέψει ἡ καρτερική σιωπή. Δέν μποροῦμε νά περιοριστοῦμε «στά τοῦ οἴκου μας». Οὔτε νά κάνουμε ἀπλά προσποιητή ὑπακοή στήν τωρινή, διεφθαρμένη πολιτική ἐξουσία. «Πειθαρχεῖν δεῖ Θεῷ μᾶλλον ἤ ἀνθρώποις» εἶπαν οἱ Ἀπόστολοι Πέτρος καί Ἰωάννης.
Στό ἐγχείρημα αὐτό, θά ὑπάρξει βεβαίως ἀντίδραση. Ἀπό τήν παρούσα πολιτική ἐξουσία, τίς ὁμόκεντρές της οἰκονομικές ἐλίτ καί τούς ξένους ἐπικυρίαρχους, πού θέλουν τήν Ἑλλάδα προτεκτοράτο καί ἀπλό «χῶρο» γιά τίς ἐπιχειρηματικές καί γεωπολιτικές τους δραστηριότητες. Ὑπερεθνικές ἐλίτ πού ἀπεργάζονται τήν παγκοσμιοποίηση, τήν κατάργηση τῶν ἐθνῶν-κρατῶν καί τήν ἀποδόμηση τῶν σύγχρονων κοινωνιῶν μέ στόχο τήν ἐπιβολή μιᾶς παγκόσμιας δεσποτείας θά πολεμήσουν ἐπίσης λυσσαλέα τήν ἀναμόρφωση τῆς Ἑλλάδας. Ἤδη ὅλες αὐτές οἱ δυνάμεις ἔχουν ρίξει πολλή λάσπη σέ ὑπάρχοντες, κοινοβουλευτικούς πολιτικούς φορεῖς πού ἐπιδιώκουν αὐτή τήν ἀναμόρφωση καί τούς φιμώνουν ξεδιάντροπα, ἐκμηδενίζοντας τήν προβολή τους σέ ὅλα τά κυρίαρχα μέσα ἐνημέρωσης. Μποροῦν εὔκολα νά χτυπήσουν τό κάθε πρόσωπο πού θά ἀγωνιστεῖ γιά μιά καλύτερη Ἑλλάδα ξεχωριστά, ἀλλά θά ἀποτύχουν οἰκτρά ἐάν ἀντιμετωπίσουν ὅλους ἐμᾶς σάν μιά γροθιά, ὀργανωμένους, συντονισμένους καί ἀποφασισμένους. Ἑπομένως, χρειάζεται ὅλοι ἐμεῖς πού ἐπιθυμοῦμε νά συνεισφέρουμε ἔμπρακτα στήν προαναφερθείσα ἀναμόρφωση τῆς Ἑλλάδας νά βγοῦμε ἀπό τό στενό πλαίσιο τοῦ μικροῦ μας περίγυρου καί νά ἀναλάβουμε ὁμαδικές πρωτοβουλίες γιά τήν δικτύωση τοῦ Ἑλληνισμοῦ, τήν ἀλληλοστήριξη σέ ἐθνικό καί κοινωνικό ἐπίπεδο καί τήν προώθηση τῆς ἄμεσης συμμετοχῆς τῶν πολιτῶν στά κοινά καί στήν λήψη πολιτικῶν ἀποφάσεων.
Πιό συγκεκριμένοι τρόποι καί παραδείγματα πρωτοβουλιῶν πού μποροῦμε νά ἀναλάβουμε ὅσοι Ἕλληνες βιώνουμε τήν ἀληθινή σχέση μέ τόν συνάνθρωπο ὡς φιλία καί τήν ἀλληλεγγύη καί προσφορά στό κοινωνικό σύνολο καί στήν πατρίδα καί τήν χριστιανική αὐτοθυσία ὡς μέρος τῆς ζωῆς μας:
- Ἐνεργός παρουσία μας στό διαδίκτυο, μέ τεκμηριωμένο σχολιασμό καί αἰτήματα διορθώσεων ἀνακριβοῦς περιεχομένου σέ ἑλληνικές καί διεθνεῖς ἱστοσελίδες, εἰδικά σέ ὅσες βρίσκουν εὐρεία χρήση διεθνῶς ὡς πηγές ἀναφοράς, πάνω σέ θέματα πού ἅπτονται τῆς ἑλληνικῆς ἱστορίας (γιά παράδειγμα τό θέμα τῆς Μακεδονίας ἤ τῆς γενοκτονίας τῶν Ἑλλήνων ἀπό τούς Τούρκους), τῆς ἑλληνικῆς κυριαρχίας ἤ κυριαρχικῶν δικαιωμάτων, τῆς οἰκογένειας, τῆς χριστιανικῆς πίστης καί συναφῶν ζητημάτων ἠθικῆς ὅπως τοῦ δικαιώματος τοῦ ἀγέννητου παιδιοῦ στήν ζωή.
- Δημιουργία τοπικῶν κοινωνικῶν δικτύων ἀπό ἐμᾶς σέ Ἑλλάδα καί ἐξωτερικό, μέ ἀναφορά στήν Ὀρθόδοξη Ἐκκλησία, μέ σκοπό τήν συστηματική ἀλληλοενημέρωση γιά κοινωνικά καί πολιτικά θέματα, τήν συζήτηση καί ἀνάλυσή τους καί τήν πρόταση πρωτοβουλιῶν ἀπό τά μέλη τῶν δικτύων αὐτῶν γιά τήν ἀνάδειξη ὑπαρχόντων προβλημάτων καθῶς καί πιθανῶν εὐκαιριῶν συνεργασίας τῶν μελῶν σέ πολιτισμικό, πολιτικό, κοινωνικό καί οἰκονομικό-ἐπιχειρηματικό ἐπίπεδο.
- Ὀργάνωσή μας σέ πολιτικούς φορεῖς οἱ ὁποῖοι ὑπηρετοῦν θεμελιακά τό ἑλληνοχριστιανικό κοινωνικοπολιτικό πρότυπο. Προσοχή, οἱ φορεῖς αὐτοί δέν θά ἀποτελέσουν ἄνωθεν σωτῆρες τῆς Ἑλλάδας, ἀλλά ἐναπόκειται στόν καθένα μας ἡ στελέχωση ἤ/καί ἔμπρακτη ὑποστήριξή τους, ὥστε νά ὑπηρετήσουν ὡς ὄχημα γιά τήν ἀναμόρφωση τῆς Ἑλλάδας τό ὁποῖο θά ὁδηγηθεῖ ἐνεργά ἀπό ἐμᾶς τούς ἴδιους.
- Ἐνεργός στήριξη πρωτοβουλιῶν πολιτῶν οἱ ὁποῖες ἀπαιτοῦν λογοδοσία ἀπό τήν ὑπάρχουσα διεφθαρμένη πολιτική ἐξουσία, ὅπως π.χ. ἡ εἰλικρινῆς πρωτοβουλία τῆς χαροκαμμένης μητέρας τῶν Τεμπῶν, Μαρίας Καρυστιανοῦ, γιά συλλογή ὑπογραφῶν μέ αἴτημα τήν κατάργηση τοῦ ἀπαράδεκτου νόμου περί εὐθύνης ὑπουργῶν καί τῆς βουλευτικῆς ἀσυλίας ὅταν πρόκειται γιά ποινικά κολάσιμα ἀδικήματα.
- Ἔμπρακτη ὑλική καί χρηματική στήριξη στίς ἀκμάζουσες γηγενεῖς ἑλληνικές κοινότητες τοῦ Μείζονος Ἑλληνισμοῦ, ὅπως στήν Ἑλληνική Ἐθνική Μειονότητα τῆς Ἀλβανίας, στούς Ἕλληνες τῶν Σκοπίων, στούς Ἕλληνες τῆς Ἀζοφικῆς καί τῆς Μαριούπολης, στούς Ἕλληνες τῆς Κάτω Ἰταλίας, καί στούς χειμαζόμενους Ἕλληνες κρυπτοχριστιανούς τῆς Μικρᾶς Ἀσίας.
- Εἰδικά γιά τίς περιπτώσεις τῆς Μικρᾶς Ἀσίας καί τῶν Σκοπίων, ἀποκατάσταση ἐπαφῶν μέ Ἕλληνες οἱ ὁποῖοι ἔχουν δηλώσει δημόσια τήν ἑλληνική ταυτότητά τους παρά τούς διωγμούς τοῦ τουρκικοῦ καί τοῦ σκοπιανοῦ καθεστῶτος καί δημιουργία συνδέσμων γιά τήν – ἀρχικά κρυφή – ἐκμάθηση τῆς ἑλληνικῆς γλώσσας καί, στήν περίπτωση τῆς Μικρᾶς Ἀσίας, τήν τέλεση τῶν σημαντικότερων ἐκκλησιαστικῶν μυστηρίων, ὅπως τῆς βάπτισης καί τοῦ γάμου.
- Ὅσοι εἶναι δάσκαλοι: ἄρνηση διδασκαλίας ἀντισυνταγματικῶν βιβλίων, π.χ. Γλώσσας καί Θρησκευτικῶν, τά ὁποῖα ἐξευτελίζουν τήν ἱστορική, ἐκκλησιαστική, οἰκογενειακή καί πολιτική μας παράδοση. Διδασκαλία τῆς ἑλληνοχριστιανικῆς καί τῆς δημοκρατικῆς παράδοσης καί ἱστορίας μας μέ κοινά συμφωνημένη ὕλη. Εἰδικά αὐτή ἡ πρωτοβουλία χρειάζεται νά εἶναι μαζική καί συντονισμένη ὥστε νά καταστεῖ ἀδόκιμη ἡ ἀναμενόμενη προσπάθεια πειθαρχικῆς δίωξης ὅσων συμμετάσχουν ἀπό τό Ὑπουργεῖο (μή Ἐθνικῆς πλέον δυστυχῶς) Παιδείας.
- Τεκνογονία ἀνεξαρτήτως οἰκονομικῆς ἄνεσης ἤ στενότητας, γιά τήν ἀνανέωση τοῦ ἔθνους μας. Πρώτιστη ἀνάγκη γιά τά παιδιά εἶναι ἡ πατρική καί μητρική ἀγάπη, στοργή καί συναισθηματική προστασία καί τά ἀντίστοιχα πρότυπα χαρακτήρων, ὄχι μιά πλουσιοπάροχη στέγη ἤ πλουσιοπάροχα γεύματα.
- Ὅσοι εἶναι γονεῖς: παρρησία πρός τά παιδιά τους σέ θέματα ἠθικῆς καί ἀξιῶν, εἰδικά ὅταν ἐρωτῶνται ἀπό αὐτά. Παρρησία πρός τούς δασκάλους καί τά σχολεῖα γιά τά θέματα αὐτά, ὀργάνωση μαζί μέ ἄλλους γονεῖς στό κάθε σχολεῖο μέσα ἀπό τούς συλλόγους γονέων γιά διατράνωση τῶν ἀξιῶν τῆς ἑλληνοχριστιανικῆς παράδοσης καί ἀπόρριψη τοῦ ἀτομικιστικοῦ κοσμοειδώλου.
- Συστηματική στηλίτευση τῶν διεφθαρμένων πολιτικῶν ἡγετῶν καί τῶν κρατικοδίαιτων ὀλιγαρχικῶν ἐλίτ μέ κάθε εὐκαιρία στόν κοινωνικό μας περίγυρο. Μελέτη τῆς σύγχρονης πολιτικῆς ἱστορίας μας ὥστε νά ἔχουμε γνώση γιά τό ποιά πρόσωπα ἔχουν ψηφίσει τί στήν Βουλή (π.χ. ποιοί ἀκριβῶς δέν καταψήφισαν τήν Συμφωνία τῶν Πρεσπῶν, ποιοί ἀκριβῶς δέν καταψήφισαν τό νομοσχέδιο γιά τόν γάμο τῶν ὁμοφυλοφίλων, ποιοί δέν καταψήφισαν τά Μνημόνια, ποιός κατάργησε τά ὑπουργεῖα Μακεδονίας-Θράκης καί Αἰγαίου) καί νά τά κατονομάζουμε σέ κάθε εὐκαιρία.
- Συμμετοχή σέ ὅλες τίς ἐκλογές, βουλευτικές, εὐρωπαϊκές καί αὐτοδιοικητικές, εἴτε διαβιοῦμε στήν Ἑλλάδα εἴτε στό ἐξωτερικό.
- Διαρκῆς συζήτηση, ἀνάλυση καί τεκμηρίωση τῶν προαναφερθέντων αἰτίων τῆς παρακμῆς τῆς Ἑλλάδας καί τοῦ σύγχρονου δυτικοῦ κόσμου πρός ὅλους τούς συνανθρώπους μας οἱ ὁποῖοι ἔχουν ἀπομακρυνθεῖ ἀπό τό ἑλληνορθόδοξο κοινωνικοπολιτικό πρότυπο, ὥστε νά συνειδητοποιήσουν τήν πλάνη τους καί τόν πλοῦτο πού, ἄθελά τους τίς περισσότερες φορές, ἀγνοοῦν καί ἀπορρίπτουν.
- Παρρησία ὑπέρ αὐτοῦ τοῦ προτύπου καί, ἐν τέλει, «ὑπέρ πίστεως καί πατρίδος», σέ κάθε περίσταση, προσωπική ἤ ἐπαγγελματική, καί ἀπό κάθε βῆμα, ἰδιαίτερα δημόσιο.
- Σέ ὕστατη φάση, αὐτοθυσιαστική μαρτυρία ὑπέρ Χριστοῦ καί πατρίδας, ὑπέρ βωμῶν καί ἑστιῶν, φορτωνόμενοι ὁ καθένας μας τόν «Σταυρό» του καί δίνοντας τό παράδειγμα πού θά ἀκολουθήσουν καί θά μιμηθοῦν οἱ συνάνθρωποί μας καί οἱ ἑπόμενες γενιές, θυσιαζόμενοι γιά τήν ἀνθρωπότητα.
Κλείνουμε μέ τούς στίχους τοῦ Γιάννη Ρίτσου ὡς πηγή ἔμπνευσης καί ὁδηγό γιά τόν δρόμο πού μποροῦμε καί πού ἀξίζει νά βαδίσουμε γιά τήν ἀναμόρφωση τῆς Ἑλλάδας:
«Τήν Ρωμιοσύνη μήν τήν κλαῖς!
Ἐκεῖ πού πάει νά σκύψει,
μέ τόν σουγιά στό κόκκαλο,
μέ τό λουρί στό σβέρκο,
νά τή, πετιέται ἀπό ‘ξ ἀρχῆς
κί ἀντριεύει καί θεριεύει
καί καμακώνει τό θεριό
μέ τό καμάκι τοῦ ἥλιου.»
GEOPOLITICO
Νέα τουρκική πρόκληση νότια του Καστελλόριζου! NAVTEX της Άγκυρας στην περιοχή που θα περάσει το γαλλικό ερευνητικό για το καλώδιο Ελλάδας–Κύπρου
Η Άγκυρα εξέδωσε NAVTEX για περιοχή νότια του Καστελλόριζου, όπου έχει προγραμματιστεί η πολυεθνική άσκηση «EUNOMIA», αμφισβητώντας τη δικαιοδοσία του Σταθμού Ηρακλείου. Η κίνηση αποκτά ιδιαίτερη σημασία καθώς βρίσκεται σε εξέλιξη η διαδικασία για την επανέναρξη των ερευνών της ηλεκτρικής διασύνδεσης Ελλάδας–Κύπρου, με το γαλλικής σημαίας πλοίο «Abeille Marengo».
Νέο επεισόδιο στον ανταγωνισμό για τις θαλάσσιες αρμοδιότητες στην Ανατολική Μεσόγειο προκαλεί η Τουρκία, αυτή τη φορά σε περιοχή από την οποία προβλέπεται να διέλθει το ερευνητικό σκάφος που θα πραγματοποιήσει εργασίες για το υποθαλάσσιο καλώδιο Ελλάδας–Κύπρου.
Ο τουρκικός Σταθμός Αττάλειας εξέδωσε ναυτική αγγελία, αμφισβητώντας την αρμοδιότητα του ελληνικού Σταθμού Ηρακλείου σε θαλάσσια περιοχή νότια του Καστελλόριζου.
Η τουρκική ενέργεια σημειώθηκε λίγες ώρες μετά την έκδοση ελληνικής NAVTEX, με την οποία δεσμεύτηκε η συγκεκριμένη θαλάσσια περιοχή για τη διεξαγωγή της πολυεθνικής άσκησης πυρών «EUNOMIA», στις 19 Οκτωβρίου.
Η Άγκυρα απάντησε εκδίδοντας δική της NAVTEX, υποστηρίζοντας ότι η περιοχή εμπίπτει στη δική της ζώνη ευθύνης για την έκδοση ναυτικών αγγελιών.
Μάλιστα, προχώρησε στην επανέκδοση της αγγελίας για τη συμμαχική άσκηση, χρησιμοποιώντας ακριβώς τις ίδιες συντεταγμένες που είχαν περιληφθεί στην ελληνική ανακοίνωση.
Η κίνηση αυτή δεν αφορά την πραγματοποίηση διαφορετικής τουρκικής άσκησης, αλλά τη διεκδίκηση της αρμοδιότητας έκδοσης της σχετικής ναυτικής προειδοποίησης.
Το γαλλικό ερευνητικό και η επανεκκίνηση του Great Sea Interconnector
Το περιστατικό αποκτά ευρύτερη γεωπολιτική διάσταση καθώς συνδέεται χρονικά και γεωγραφικά με την προετοιμασία για την επανέναρξη των εργασιών του Great Sea Interconnector.
Πρόκειται για το έργο ηλεκτρικής διασύνδεσης Κρήτης–Κύπρου, το οποίο προβλέπει την εγκατάσταση υποθαλάσσιου καλωδίου υψηλής τάσης συνεχούς ρεύματος 500 kV.
Στις 14 Οκτωβρίου, η γαλλική Nexans, ανάδοχος του καλωδίου, προχώρησε στις απαραίτητες ενέργειες για την έκδοση NAVTEX, ενώ παράλληλα βρίσκεται σε εξέλιξη η διαδικασία έγκρισης της συμμετοχής του γαλλικής σημαίας ερευνητικού πλοίου «Abeille Marengo».
Το συγκεκριμένο πλοίο πρόκειται να πραγματοποιήσει προκαταρκτικές υποθαλάσσιες έρευνες στη διαδρομή μεταξύ της Κορακιάς Ηρακλείου και της Κύπρου.
Οι εργασίες περιλαμβάνουν τη χαρτογράφηση του βυθού, την εξέταση της μορφολογίας του και τον προσδιορισμό της καταλληλότερης όδευσης για την τοποθέτηση των καλωδίων.
Η περιοχή νότια του Καστελλόριζου, στην οποία εκδηλώθηκε η νέα τουρκική αμφισβήτηση, περιλαμβάνεται στη σχεδιαζόμενη πορεία του ερευνητικού.
Δεν έχει, ωστόσο, ανακοινωθεί ακόμη οριστική ημερομηνία έναρξης των νέων ερευνών.
Το έγγραφο του Λιμενικού και η προθεσμία της 16ης Οκτωβρίου
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει το έγγραφο του Αρχηγείου του Λιμενικού Σώματος, με ημερομηνία 14 Οκτωβρίου 2026, το οποίο αφορά την αίτηση εξαίρεσης για τη χρήση του γαλλικού πλοίου.
Σύμφωνα με το έγγραφο, το αίτημα είχε υποβληθεί στις 9 Οκτωβρίου από το ναυτικό πρακτορείο «Δ. Πατρίκιος ΙΚΕ», για λογαριασμό της ιταλικής Next Geosolutions Europe SpA.
Η ιταλική εταιρεία έχει αναλάβει τις προκαταρκτικές υποθαλάσσιες έρευνες για λογαριασμό της Nexans.
Η χρησιμοποίηση πρόσθετου ερευνητικού σκάφους κρίθηκε απαραίτητη εξαιτίας των ιδιαίτερα απαιτητικών τεχνικών χαρακτηριστικών της προβλεπόμενης όδευσης.
Συγκεκριμένα, οι εργασίες θα πραγματοποιηθούν σε περιοχές μεγάλου βάθους, με απότομες υποθαλάσσιες πλαγιές και γεωμορφολογικά χαρακτηριστικά που απαιτούν εξειδικευμένο εξοπλισμό.
Το Λιμενικό κάλεσε τις αρμόδιες λιμενικές αρχές και τους ναυτιλιακούς φορείς να διερευνήσουν εάν υπάρχουν διαθέσιμα πλοία ελληνικής σημαίας με αντίστοιχες δυνατότητες.
Η προθεσμία για την υποβολή των σχετικών απαντήσεων λήγει σήμερα, Παρασκευή 16 Οκτωβρίου, στις 13:00.
Το έγγραφο κοινοποιήθηκε, μεταξύ άλλων, στο υπουργείο Εξωτερικών και στο Γενικό Επιτελείο Ναυτικού.
Οι έρευνες έχουν παράταση έως τις 31 Δεκεμβρίου 2026
Σημαντική λεπτομέρεια αποτελεί το γεγονός ότι οι υποθαλάσσιες έρευνες είχαν αρχικά εγκριθεί από το υπουργείο Εξωτερικών τον Ιούνιο του 2024.
Με νεότερη απόφαση, τον Φεβρουάριο του 2026, δόθηκε παράταση της σχετικής έγκρισης έως τις 31 Δεκεμβρίου 2026.
Η επανέναρξη των εργασιών προϋποθέτει την ολοκλήρωση των απαιτούμενων διαδικασιών, ενώ προβλέπεται ενημέρωση της Υδρογραφικής Υπηρεσίας και της Διοίκησης Υποβρυχίων του Πολεμικού Ναυτικού τουλάχιστον 72 ώρες πριν από την έναρξη των ερευνών.
Η επίσημη ανακοίνωση του Λιμενικού επιβεβαιώνει την υποβολή αίτησης για τη χρησιμοποίηση του «Abeille Marengo», χωρίς αυτό να σημαίνει ότι έχει ήδη δοθεί η τελική έγκριση ή ότι το πλοίο έχει ξεκινήσει τις εργασίες του.
Η «EUNOMIA» και το γεωπολιτικό μήνυμα στην Ανατολική Μεσόγειο
Η πολυεθνική άσκηση «EUNOMIA» πραγματοποιείται στο πλαίσιο της συνεργασίας Ελλάδας, Κύπρου, Γαλλίας και Ιταλίας για τη σταθερότητα και την ασφάλεια στην Ανατολική Μεσόγειο.
Σύμφωνα με τις δημοσιευμένες πληροφορίες, το πρόγραμμα δραστηριοτήτων εκτείνεται από τις 16 έως τις 22 Οκτωβρίου, με επιπλέον δραστηριότητα στις 26 Οκτωβρίου. Η συγκεκριμένη NAVTEX που επικαλείται το Liberal αφορά άσκηση πυρών στις 19 Οκτωβρίου.
Η τουρκική παρέμβαση αποκτά ιδιαίτερη σημασία επειδή σημειώνεται σε περιοχή που συνδέεται με τον σχεδιασμό ενός ευρωπαϊκού ενεργειακού έργου.
Η Άγκυρα δεν αμφισβητεί απλώς μια ναυτική ανακοίνωση. Επαναφέρει τη διεκδίκησή της περί αρμοδιότητας έκδοσης NAVTEX σε μια θαλάσσια ζώνη όπου η ελληνική πλευρά προετοιμάζει δραστηριότητες που αφορούν την ηλεκτρική διασύνδεση.
Πρέπει, ωστόσο, να διακρίνεται η αρμοδιότητα έκδοσης ναυτικών αγγελιών από την οριοθέτηση υφαλοκρηπίδας και ΑΟΖ. Πρόκειται για διαφορετικά νομικά ζητήματα και η έκδοση μιας NAVTEX δεν καθορίζει από μόνη της κυριαρχικά δικαιώματα.
Το κρίσιμο τεστ για την Αθήνα: Τι θα συμβεί όταν φτάσει το γαλλικό σκάφος;
Το πραγματικό ενδιαφέρον πλέον μετατοπίζεται στην επόμενη φάση.
Όταν ολοκληρωθεί η αδειοδότηση και εκδοθεί η NAVTEX για τις έρευνες του «Abeille Marengo», θα διαπιστωθεί εάν η Τουρκία περιοριστεί σε νέα αμφισβήτηση μέσω ναυτικών αγγελιών ή προχωρήσει σε άλλες ενέργειες.
Το προηγούμενο των εντάσεων γύρω από τις έρευνες για το καλώδιο καθιστά το συγκεκριμένο ερώτημα ιδιαίτερα σημαντικό για την Αθήνα και τη Λευκωσία.
Επιπλέον, η συμμετοχή γαλλικής εταιρείας και πλοίου γαλλικής σημαίας προσδίδει στο θέμα ευρωπαϊκή διάσταση, χωρίς να συνεπάγεται αυτομάτως στρατιωτική ή διπλωματική αντίδραση του Παρισιού.
Η απάντηση θα εξαρτηθεί από την εξέλιξη των εργασιών και τις αποφάσεις των εμπλεκόμενων κυβερνήσεων.
Η ουσία είναι ότι το Great Sea Interconnector επανέρχεται στο επίκεντρο της ελληνοτουρκικής αντιπαράθεσης πριν ακόμη αρχίσουν οι νέες έρευνες.
Η ελληνική πλευρά έχει ενεργοποιήσει τη διαδικασία για την επιστροφή του ερευνητικού σκάφους στη θάλασσα. Η Τουρκία, από την πλευρά της, επέλεξε να επαναφέρει την αμφισβήτηση της αρμοδιότητας του Ηρακλείου με αφορμή την άσκηση «EUNOMIA».
Το επόμενο διάστημα θα δείξει εάν οι νέες έρευνες θα προχωρήσουν χωρίς παρεμπόδιση ή εάν το καλώδιο Ελλάδας–Κύπρου θα αποτελέσει ξανά πεδίο έντασης στην Ανατολική Μεσόγειο.
GEOPOLITICO
«Ελευθερία» Λονδίνου: Αδιέξοδο στο Κυπριακό, νέα εποχή στις σχέσεις Βρετανίας–ΕΕ και τα μηνύματα Ρούμπιο προς την Τουρκία
Στο επίκεντρο του νέου φύλλου της ομογενειακής εφημερίδας η αμετακίνητη στάση της τουρκικής πλευράς στο Κυπριακό, οι πολιτικές εξελίξεις στο Ηνωμένο Βασίλειο και η ερμηνεία της επίσκεψης του Αμερικανού υπουργού Εξωτερικών στην Αθήνα από τον τουρκικό Τύπο. Ξεχωριστή θέση κατέχουν η 66η επέτειος της Κυπριακής Ανεξαρτησίας και η δυναμική παρουσία των Ελληνοκυπρίων στη βρετανική αυτοδιοίκηση.
Με πλούσια θεματολογία γύρω από τις διεθνείς εξελίξεις, το Κυπριακό, τις ελληνοαμερικανικές σχέσεις και τη δραστηριότητα της ελληνικής και κυπριακής ομογένειας κυκλοφόρησε την Πέμπτη 15 Οκτωβρίου 2026 το 1308ο φύλλο της εβδομαδιαίας εφημερίδας «Ελευθερία» του Λονδίνου.
Η έκδοση αναδεικνύει τις διπλωματικές εξελίξεις στην Ανατολική Μεσόγειο, τις προσπάθειες επαναπροσέγγισης του Ηνωμένου Βασιλείου με την Ευρωπαϊκή Ένωση, αλλά και τον ενεργό ρόλο του απόδημου ελληνισμού στη δημόσια ζωή της Βρετανίας.
Κυπριακό: Καμία ουσιαστική μετακίνηση από την τουρκική πλευρά
Ένα από τα κεντρικά πολιτικά θέματα της εφημερίδας αφορά τη συνάντηση του Προέδρου της Κυπριακής Δημοκρατίας Νίκου Χριστοδουλίδη με τον Τουρκοκύπριο ηγέτη Τουφάν Ερχιουρμάν.
Με τίτλο «Καμία μετακίνηση της τουρκικής πλευράς στο Κυπριακό», η «Ελευθερία» επισημαίνει ότι οι δύο πλευρές συμφώνησαν σε περιορισμένης σημασίας ζητήματα, χωρίς να σημειωθεί ουσιαστική πρόοδος στον πυρήνα του προβλήματος.
Οι συμφωνίες αφορούν την κοινή παρουσία των δύο ηγετών στο 6ο Δικοινοτικό Φεστιβάλ Ειρήνης στην Πύλα, τη συμμετοχή τους σε συνεδριάσεις τεχνικών επιτροπών και τον προγραμματισμό νέας συνάντησης.
Ωστόσο, σύμφωνα με την εφημερίδα, η τουρκική πλευρά εξακολουθεί να θέτει ως προϋπόθεση για την επανέναρξη των ουσιαστικών συνομιλιών την αποδοχή της λεγόμενης «κυριαρχικής ισότητας».
Το δημοσίευμα στρέφει επίσης την προσοχή στην επικείμενη επίσκεψη της προσωπικής απεσταλμένης του Γενικού Γραμματέα του ΟΗΕ, Μαρίας Άνχελα Ολγκίν, και στο ερώτημα αν θα μπορέσει να επανεκκινήσει η διαπραγματευτική διαδικασία πριν ολοκληρωθεί η θητεία του Αντόνιο Γκουτέρες.
Η επίσκεψη Ρούμπιο στην Αθήνα και η αντίδραση του τουρκικού Τύπου
Ξεχωριστή θέση στην έκδοση καταλαμβάνει το άρθρο του δημοσιογράφου Χρήστου Κωνσταντινίδη, με τίτλο «Πώς ερμήνευσε η Τουρκία την επίσκεψη Ρούμπιο στην Αθήνα», το οποίο εξετάζει τον τρόπο με τον οποίο τα τουρκικά μέσα ενημέρωσης αντιμετώπισαν τα μηνύματα του Αμερικανού υπουργού Εξωτερικών.
Η ομιλία του Μάρκο Ρούμπιο στην Πνύκα και η προβολή της Ελλάδας ως στρατηγικού εταίρου των Ηνωμένων Πολιτειών αποτέλεσαν αντικείμενο σχολιασμού από τουρκικές εφημερίδες και αναλυτές.
Στο επίκεντρο βρίσκονται η αμερικανική στρατηγική στην Ανατολική Μεσόγειο, η ελληνοαμερικανική αμυντική συνεργασία, η ενεργειακή ασφάλεια και η στάση της Ουάσινγκτον απέναντι στις ελληνοτουρκικές διαφορές.
Σε άλλη παρέμβαση της έκδοσης, ο ακαδημαϊκός Αυγουστίνος Αυγουστή θέτει το ερώτημα κατά πόσο οι θετικές δηλώσεις της αμερικανικής πλευράς συνοδεύονται από συγκεκριμένες δεσμεύσεις για τα ελληνικά και κυπριακά συμφέροντα.
Βρετανία και Ευρωπαϊκή Ένωση: Ανοίγει η συζήτηση για υπέρβαση του Brexit
Στο βρετανικό μέτωπο, η «Ελευθερία» αφιερώνει εκτενές δημοσίευμα στην προσπάθεια της κυβέρνησης του Άντι Μπέρναμ να διαμορφώσει μια νέα σχέση με τις Βρυξέλλες.
Ο Βρετανός πρωθυπουργός εμφανίζεται να θεωρεί ανεπαρκές το σημερινό πλαίσιο συνεργασίας, υποστηρίζοντας ότι το Brexit προκάλεσε μεγαλύτερη οικονομική ζημιά από τα αναμενόμενα οφέλη.
Η εφημερίδα αναφέρεται στην προγραμματισμένη για τις 20 Νοεμβρίου σύνοδο κορυφής Ευρωπαϊκής Ένωσης–Ηνωμένου Βασιλείου στις Βρυξέλλες, όπου αναμένεται να εξεταστούν νέες συμφωνίες για το εμπόριο, την κινητικότητα των νέων και την οικονομική συνεργασία.
Στη συζήτηση περιλαμβάνονται ακόμη η πιθανότητα στενότερης σύνδεσης της Βρετανίας με την ενιαία αγορά και την τελωνειακή ένωση, καθώς και οι προοπτικές μιας νέας συζήτησης για την ευρωπαϊκή πορεία της χώρας μετά τις επόμενες γενικές εκλογές.
Ουκρανία και Ιράν: Αμυντική συνεργασία και ζητήματα ασφάλειας
Στη διεθνή επικαιρότητα, η εφημερίδα παρουσιάζει τη συνάντηση του Βρετανού πρωθυπουργού με τον Ουκρανό πρόεδρο Βολοντίμιρ Ζελένσκι στο Λονδίνο.
Σύμφωνα με το δημοσίευμα, βασικά θέματα των συνομιλιών αποτέλεσαν η ενίσχυση της ουκρανικής αεράμυνας, η διάθεση νέων πυραυλικών συστημάτων και η αντιμετώπιση των ρωσικών μη επανδρωμένων αεροσκαφών.
Παράλληλα, καταγράφονται οι βρετανικές ανησυχίες για πιθανή ιρανική εμπλοκή σε περιστατικό ασφαλείας στη στρατιωτική βάση RAF Fairford, που χρησιμοποιείται από τις αμερικανικές ένοπλες δυνάμεις. Η εφημερίδα αποδίδει στον Μπέρναμ την εκτίμηση ότι η εμπλοκή των Φρουρών της Επανάστασης είναι «σχεδόν βέβαιη».
Η ομογένεια τίμησε την Κυπριακή Ανεξαρτησία
Ιδιαίτερη βαρύτητα δίνεται και στην 66η επέτειο της ανακήρυξης της Κυπριακής Ανεξαρτησίας.
Η εφημερίδα καταγράφει την επετειακή εκδήλωση που διοργάνωσαν στο βόρειο Λονδίνο η Κυπριακή Υπάτη Αρμοστεία και η Ελληνική Κυπριακή Αδελφότητα Λονδίνου, παρουσία διπλωματών, εκπροσώπων της Εκκλησίας, της βρετανικής αυτοδιοίκησης και της ομογένειας.
Ο Ύπατος Αρμοστής Κυριακός Κούρος αναφέρθηκε στη σημασία διατήρησης της ιστορικής μνήμης, στην ανάγκη τερματισμού της τουρκικής κατοχής και στη συμβολή της κυπριακής παροικίας στην ενημέρωση της βρετανικής κοινωνίας για το Κυπριακό.
Στην εκδήλωση μίλησαν επίσης ο πρόεδρος της Αδελφότητας Φάνος Θεοφάνους και η δήμαρχος Μπάρνετ Zahra Beg, η οποία περιέγραψε τις εντυπώσεις της από πρόσφατη επίσκεψή της στην κατεχόμενη Μόρφου.
Τιμή στους 17 ομογενείς δημοτικούς συμβούλους
Η Εθνική Κυπριακή Ομοσπονδία Ηνωμένου Βασιλείου τίμησε 17 ομογενείς δημοτικούς συμβούλους, οι οποίοι εξελέγησαν στις τοπικές εκλογές και προσφέρουν στις κοινότητες όπου ζουν.
Η εκδήλωση πραγματοποιήθηκε στις 10 Οκτωβρίου, με συμμετοχή της αναπληρώτριας Υπάτης Αρμοστή Άννας Παπασάββα, του προέδρου της Ομοσπονδίας Χρίστου Καραολή και εκπροσώπων της τοπικής αυτοδιοίκησης.
Η παρουσία των Ελληνοκυπρίων σε θεσμικές θέσεις από το Λονδίνο μέχρι το Κάρντιφ και άλλες βρετανικές πόλεις παρουσιάζεται ως σημαντικό κεφάλαιο για την ενίσχυση της πολιτικής εκπροσώπησης της ομογένειας.
Ιστορική μνήμη, ελληνική πολιτική και πολιτισμός
Στις υπόλοιπες σελίδες της έκδοσης παρουσιάζονται ακόμη οι εξελίξεις στην ελληνική πολιτική σκηνή, η συζήτηση για τον περιορισμό της πρόσβασης παιδιών κάτω των 15 ετών στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, καθώς και οι δημοσιογραφικές αναφορές στην αποχώρηση της Κίμπερλι Γκιλφόιλ από την αμερικανική πρεσβεία στην Αθήνα.
Ιστορικό ενδιαφέρον παρουσιάζει το αφιέρωμα στον Παύλο Μελά και τον Μακεδονικό Αγώνα, ενώ η εφημερίδα φιλοξενεί παρουσίαση του βιβλίου της Tanya Liveras Candy για τη ζωή και τη δολοφονία του Ανδρέα Λιβέρα κατά τις τρομοκρατικές επιθέσεις στη Βομβάη το 2008.
Στην έκδοση περιλαμβάνονται επίσης αφιερώματα στην εκπαιδευτική, πολιτιστική και κοινωνική δραστηριότητα των Ελλήνων και Κυπρίων της Βρετανίας.
Με το νέο της φύλλο, η «Ελευθερία» του Λονδίνου συνδυάζει την ελληνική και κυπριακή επικαιρότητα με τις εξελίξεις στη βρετανική και διεθνή πολιτική σκηνή, δίνοντας παράλληλα χώρο στους ανθρώπους και τους θεσμούς που διατηρούν ζωντανή την παρουσία του ελληνισμού στο Ηνωμένο Βασίλειο.
GEOPOLITICO
«Πυρπολητής»: Ελληνική σχεδίαση και ναυτική κρούση χωρίς πλήρωμα – Το επόμενο βήμα για τον Στόλο
Το Πολεμικό Ναυτικό παρουσίασε στον Σκαραμαγκά το δικό του μη επανδρωμένο σκάφος επιφανείας. Επιτήρηση, αναγνώριση και προσβολή πλεόντων στόχων στις αποστολές του, με στόχο την παραγωγή σε μεγάλους αριθμούς.
Ένα νέο εργαλείο για τη θαλάσσια επιτήρηση και τις επιχειρήσεις κρούσης παρουσίασε το Πολεμικό Ναυτικό, εντάσσοντας την εγχώρια ανάπτυξη μη επανδρωμένων συστημάτων στον σχεδιασμό ενίσχυσης του Στόλου.
Ο «Πυρπολητής», μη επανδρωμένο σκάφος επιφανείας που σχεδιάστηκε, αναπτύχθηκε και κατασκευάστηκε εξ ολοκλήρου από το Πολεμικό Ναυτικό, αποκαλύφθηκε την Τρίτη 13 Οκτωβρίου στο Ναυτικό Οχυρό Σκαραμαγκά. Η παρουσίαση έγινε κατά τα εγκαίνια του Κέντρου Διακλαδικής Εκπαίδευσης Μη Επανδρωμένων και Αυτόνομων Θαλάσσιων Συστημάτων, παρουσία του υπουργού Εθνικής Άμυνας Νίκου Δένδια.
Η σημασία του προγράμματος βρίσκεται τόσο στις αποστολές που μπορεί να αναλάβει όσο και στην ελληνική προέλευση της σχεδίασης και της κατασκευής του. Ο στόχος παραγωγής σε μεγάλους αριθμούς δίνει στο εγχείρημα προοπτική ευρύτερης αξιοποίησης από τον Στόλο, υπό την προϋπόθεση της επιτυχούς ολοκλήρωσης των δοκιμών.
Επιτήρηση και δυνατότητα προσβολής στόχων
Το σκάφος έχει μήκος πέντε μέτρων και μέγιστη ταχύτητα άνω των 40 κόμβων. Η αυτονομία του χαρακτηρίζεται υψηλή, χωρίς να έχουν ανακοινωθεί συγκεκριμένες τιμές επιχειρησιακής εμβέλειας ή διάρκειας αποστολής.
Διαθέτει ηλεκτροοπτικό σύστημα, ραντάρ επιφανείας, συστήματα επικοινωνιών και αισθητήρες για την πλοήγηση και την επιχειρησιακή χρησιμοποίησή του.
Σύμφωνα με τα στοιχεία της παρουσίασης, έχει σχεδιαστεί για τρεις βασικές κατηγορίες αποστολών: συλλογή πληροφοριών, επιτήρηση και αναγνώριση· επιχειρήσεις εναντίον στόχων επιφανείας· και επιθέσεις μονής κατεύθυνσης με μεταφορά εκρηκτικού φορτίου.
Στην τελευταία περίπτωση, το ίδιο το μη επανδρωμένο σκάφος αποτελεί το μέσο προσβολής. Προβλέπονται επίσης δυνατότητες περαιτέρω αναβάθμισης και διεύρυνσης των αποστολών του.
Οι ενσωματωμένες δυνατότητες αυτόνομης λειτουργίας βρίσκονται στο τελικό στάδιο δοκιμών. Η διάκριση έχει σημασία: η απουσία πληρώματος από το σκάφος και η αυτόνομη εκτέλεση λειτουργιών αποτελούν διαφορετικά χαρακτηριστικά, τα οποία πρέπει να αξιολογούνται χωριστά.
Η επιχειρησιακή κατεύθυνση που περιέγραψε ο Δένδιας
Ο υπουργός Εθνικής Άμυνας ανέφερε ότι ο «Πυρπολητής» μπορεί «να συλλέγει πληροφορίες, να επιτηρεί, να αναγνωρίζει, να λειτουργεί —όπως το όνομά του λέει— σαν σκάφος δυνατοτήτων επίθεσης εναντίον πλεόντων στόχων».
Παράλληλα, επισήμανε τη δυνατότητα μεταφοράς μέρους των αποστολών επιτήρησης και περιπολίας σε μη επανδρωμένα και αυτόνομα μέσα, με αντίστοιχη μείωση των ημερών παραμονής του προσωπικού στη θάλασσα.
Αυτή η κατεύθυνση αναδεικνύει τον συμπληρωματικό ρόλο των νέων συστημάτων στον Στόλο. Η αξιοποίησή τους μπορεί να διευρύνει τις επιλογές επιτήρησης και κρούσης και να επιτρέψει διαφορετική κατανομή των αποστολών μεταξύ επανδρωμένων και μη επανδρωμένων μέσων.
Από τα πυρπολικά στην ελληνική τεχνογνωσία
Η επιλογή του ονόματος συνδέει το πρόγραμμα με την παράδοση των πυρπολικών της Επανάστασης του 1821: τη χρήση μικρότερων σκαφών για την προσβολή ισχυρότερων εχθρικών μονάδων.
Στον σύγχρονο «Πυρπολητή», η ιστορική αναφορά συνοδεύεται από συστήματα αισθητήρων, επικοινωνιών και πλοήγησης, με το πλήρωμα να απουσιάζει από το μέσο που εκτελεί την αποστολή.
Το ουσιαστικό ζητούμενο είναι η διατήρηση και η εξέλιξη αυτής της τεχνογνωσίας. Η εγχώρια ανάπτυξη αποκτά επιχειρησιακή αξία όταν συνοδεύεται από αξιόπιστη παραγωγή, υποστήριξη και δυνατότητα αναβαθμίσεων σε βάθος χρόνου.
Εκπαίδευση σε ευρύ φάσμα θαλάσσιων συστημάτων
Το νέο Κέντρο Διακλαδικής Εκπαίδευσης προορίζεται για την εκπαίδευση και την εξοικείωση του προσωπικού με μη επανδρωμένα και αυτόνομα θαλάσσια μέσα.
Στην παρουσίαση περιλαμβάνονταν συστήματα επιφανείας για επιτήρηση, συλλογή πληροφοριών, υδρογραφικές έρευνες και αποστολές έρευνας και διάσωσης, καθώς και υποβρύχια μέσα για εντοπισμό και εξουδετέρωση ναρκών.
Μεταξύ αυτών ήταν τα FLEXUS, NIRIIS, BLUE BOAT, ΜΕΣΕ και ΚΑΝΑΡΗΣ «1» και «2», καθώς και τα υποβρύχια PLUTO PLUS και PLUTINO MIKI. Η ποικιλία των μέσων δείχνει ότι η εκπαίδευση καλύπτει περισσότερες αποστολές από την αποκλειστική χρήση σκαφών κρούσης.
Στα εγκαίνια της Διακλαδικής Σχολής Μη Επανδρωμένων, αλλά και των Αυτονόμων Συστημάτων Θάλασσας. Ένα περαιτέρω βήμα, που δημιουργεί τεράστιες δυνατότητες για το Πολεμικό Ναυτικό μας στο Αρχιπέλαγος, με τα Αυτόνομα Συστήματα τα οποία μπορούν να προσφέρουν απεριόριστες δυνατότητες στην επιτήρηση και αναγνώριση, στην προστασία των λιμένων, στον ναρκοπόλεμο και στην ασφάλεια των υποδομών.
Αυτό το νέο Πολεμικό Ναυτικό με τις σύγχρονες πλατφόρμες, θα μπορεί να προστατεύει όχι μόνο την κυριαρχία και τα κυριαρχικά δικαιώματα, αλλά και τα ενεργειακά και επικοινωνιακά δίκτυα στον βυθό, τα οποία είναι επίσης απαραίτητα για την ασφάλεια της Πατρίδας.
(από τον χαιρετισμό μου στην τελετή των εγκαινίων του Κέντρου Διακλαδικής Εκπαίδευσης Μη Επανδρωμένων και Αυτόνομων Θαλάσσιων Συστημάτων στο Κέντρο Εκπαίδευσης ΠΑΛΑΣΚΑΣ του ΠΝ)
#HellenicNavy
— Nikos Dendias (@NikosDendias) October 13, 2026
Το αίτημα για τα Corsair
Ξεχωριστή θέση είχε το Corsair της Saronic, μη επανδρωμένο και αυτόνομο σκάφος επιφανείας μήκους επτά μέτρων, με ταχύτητα άνω των 35 κόμβων.
Σύμφωνα με την ενημέρωση της παρουσίασης, διαθέτει δυνατότητα συνεργατικής αυτόνομης δράσης σε σμήνη και μπορεί να αναλαμβάνει αποστολές επιτήρησης, επιχειρήσεων κατά στόχων επιφανείας, επίθεσης μονής κατεύθυνσης και έρευνας και διάσωσης.
Το Πολεμικό Ναυτικό έχει πραγματοποιήσει δοκιμές και αξιολόγηση του συστήματος και έχει αποστείλει σχετικό Letter of Request για προμήθεια σκαφών μέσω του μηχανισμού Foreign Military Sales των ΗΠΑ. Η αποστολή του αιτήματος αποτελεί βήμα στη διαδικασία προμήθειας και δεν ισοδυναμεί με ολοκληρωμένη αγορά ή παράδοση.
Το κρίσιμο βήμα είναι η παραγωγή
Η παρουσίαση του «Πυρπολητή» αποτελεί αφετηρία για την αξιολόγηση ενός ελληνικού μη επανδρωμένου μέσου με πολλαπλές αποστολές. Η ολοκλήρωση των δοκιμών, η οργάνωση της παραγωγής και η ένταξή του στις διαδικασίες του Στόλου θα καθορίσουν το πραγματικό επιχειρησιακό του αποτύπωμα.
Μέχρι στιγμής δεν έχουν δημοσιοποιηθεί συγκεκριμένα στοιχεία για την εμβέλεια, το εκρηκτικό φορτίο, το κόστος ανά μονάδα ή το χρονοδιάγραμμα μαζικής παραγωγής. Τα διαθέσιμα δεδομένα τεκμηριώνουν τις κατευθύνσεις του προγράμματος· η συνολική αποτίμησή του θα απαιτήσει τα αποτελέσματα των δοκιμών και τις αποφάσεις για την παραγωγή.
-
Αναλύσεις4 εβδομάδες πρινΤο τελεσίγραφο Καλίν την ώρα που η Τουρκία προετοιμάζεται για πόλεμο!
-
Άμυνα3 μήνες πρινΡωσσικό ΜΜΕ: Ελληνικό «μπλόκο» στην απαίτηση για Patriot – Πώς γνωρίζει το Κίεβο απόρρητα στοιχεία για τους πυραύλους μας;
-
ΑΝΑΡΤΗΣΕΙΣ ΜΕ ΣΗΜΑΣΙΑ3 μήνες πρινΠακιστανός με καναδική υπηκοότητα ο υπαίτιος της πυρκαγιάς στον Έβρο! Πιθανόν να μετέφερε μετανάστες
-
GEOPOLITICO1 μήνα πρινΤο διέρρευσε ο Παπαχελάς! Έφεραν τον Καλίν στο Μαξίμου – Τί συζήτησε με τον Μητσοτάκη;
-
Αναλύσεις2 μήνες πρινΚαραγκιούλ: «Αν Ελλάδα, Κύπρος και Ισραήλ επιτεθούν στην Τουρκία, ο χάρτης του Αιγαίου θα αλλάξει»
-
ΑΝΑΡΤΗΣΕΙΣ ΜΕ ΣΗΜΑΣΙΑ2 μήνες πρινΞέσπασμα της μητέρας της Μυρτούς για την υπόθεση Τζαβέντ Ασλάμ: «Δεν ξεχνώ ποτέ» – «Δήμαρχος των Πακιστανών ο Δούκας»
-
GEOPOLITICO4 εβδομάδες πρινΤί λέει Τούρκος δημοσιογράφος για Σάββα Καλεντερίδη; «Έκανε πολύ καλά τη δουλειά του για τη χώρα του – Δεν μπορούσε να τον στριμώξει η ΜİΤ»
-
Αναλύσεις3 μήνες πρινΕάν η Τουρκία απορρίψει τη συμφωνία αποχώρησης από την Κύπρο θα απομακρυνθεί δια της βίας