Πολιτική
Ανοίγει ο δρόμος για τα θαλάσσια αιολικά πάρκα: 13+1 ερωτήσεις
“Φως” στο θέμα των υπεράκτιων αιολικών πάρκων
Ο Δρ. Τακβόρ Σουκισιάν, Διευθυντής Ερευνών στο Ινστιτούτο Ωκεανογραφίας του ΕΛΚΕΘΕ απαντά στις ερωτήσεις της «Κ» για τα πλωτά αιολικά πάρκα στη χώρα μας με αφορμή την ολοκλήρωση της διαβούλευσης του νομοσχέδιου του ΥΠΕΝ που ρυθμίζει την ανάπτυξη τους
Δήμητρα Τριανταφύλλου
Με το ενεργειακό ζήτημα να έχει μετατραπεί σε μια από τις μεγαλύτερες παγκόσμιες προκλήσεις, η διεθνής συζήτηση για παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας απεξαρτημένης από το φυσικό αέριο αλλά και περιβαλλοντικά (πιο) φιλικής, είναι πιο ενεργή παρά ποτέ. Στα καθ’ ημάς, πριν από λίγες ημέρες, ψηφίστηκε το νομοσχέδιο του υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας, το οποίο ρυθμίζει ανάμεσα σε άλλα και την ανάπτυξη υπεράκτιων αιολικών πάρκων.
Να σημειωθεί βέβαια όπως αναφέραμε και σε προηγούμενα ρεπορτάζ μας, πως η ανάπτυξη του πρώτου έργου δεν θα είναι άμεση, δεδομένου ότι οι ενδιαφερόμενοι «παίκτες» εκτιμούν ότι για να ολοκληρωθεί η προβλεπόμενη από τον νόμο διαδικασία, από τις μελέτες μέχρι τις άδειες, τις ανταγωνιστικές διαδικασίες και τη δοκιμαστική και εμπορική λειτουργία, απαιτούνται έως και εννέα χρόνια.
Τι γνωρίζουμε όμως για αυτά τα άγνωστα ακόμα έργα στην Ελλάδα; Ποια είναι η δυναμική τους, τι θα μπορούσαν να προσφέρουν στη χώρα, και ποια είναι τα πιθανά «αγκάθια» στη δημιουργία τους; Στις παραπάνω ερωτήσεις μάς απάντησε ο Δρ. Τακβόρ Σουκισιάν, Διευθυντής Ερευνών στο Ινστιτούτο Ωκεανογραφίας του Ελληνικού Κέντρου Θαλασσίων Ερευνών (ΕΛΚΕΘΕ).
Κε Σουκισιάν πόσο ποιοτική είναι η ελληνική αιολική ενέργεια;
Υπάρχει πλούσιο αιολικό δυναμικό κυρίως στο Αιγαίο Πέλαγος. Επιπλέον, κατά την περίοδο του καλοκαιριού (όπου υπάρχει μεγάλη ενεργειακή ζήτηση λόγω και του τουρισμού) και που στην υπόλοιπη Μεσόγειο το δυναμικό είναι φτωχό λόγω της μείωσης της ταχύτητας του ανέμου, στο Αιγαίο (εξαιτίας των μελτεμιών) το αιολικό δυναμικό παραμένει πολύ μεγάλο και έτσι αυξάνονται και οι ώρες λειτουργίας των ανεμογεννητριών (Α/Γ). Αυτό αποτελεί μοναδικό χαρακτηριστικό σε όλη τη Μεσόγειο, γεγονός που καθιστά το Αιγαίο hot-spot θαλάσσιας αιολικής ενέργειας.
Πώς και πού μπορεί να μας βοηθήσει η παραγωγή θαλάσσιας αιολικής ενέργειας;
Η γενικότερη προσπάθεια είναι να αυξηθεί η συνεισφορά των ΑΠΕ στο ενεργειακό μείγμα της χώρας, με στόχο τη μείωση των επιπτώσεων της κλιματικής αλλαγής και των δεσμεύσεων που έχουμε αναλάβει ως χώρα στο πλαίσιο αυτό. Από τη στιγμή που θα εγκατασταθεί ένα θαλάσσιο αιολικό πάρκο αρχίζει αμέσως και η παραγωγή της ηλεκτρικής ενέργειας. Το ερώτημα είναι το πότε θα γίνει η εγκατάσταση.
Στο νέο νομοθετικό πλαίσιο, ξεκαθαρίζει αρκετά η κατάσταση σε σχέση με την αιολική ενέργεια στη θάλασσα, υπάρχουν όμως ορισμένα σημεία που χρήζουν προσοχής και σχετίζονται με την ταχύτητα υλοποίησης των σχετικών βημάτων/διαδικασιών αδειοδότησης. Είναι προφανές πάντως ότι το όλο θέμα ανάπτυξης των ΘΑΠ (θαλάσσια αιολικά πάρκα) είναι κατεπείγον με βάση και τις πολύ πρόσφατες εξελίξεις στο χώρο της ενέργειας και της εξάρτησης της χώρας από εισαγόμενες πηγές.
Ποια είναι τα πλεονεκτήματα της συγκεκριμένης ενέργειας σε σχέση με τη χερσαία αιολική;
Παρουσιάζει πολύ λιγότερη μεταβλητότητα από ότι η αιολική ενέργεια στην ξηρά ενώ και το διαθέσιμο δυναμικό είναι υψηλότερο. Οι σχετικές τεχνολογίες είναι ώριμες και το ελληνικό θαλάσσιο περιβάλλον είναι σχεδόν ιδανικό για τέτοιου είδους εκμετάλλευση. Επιπλέον, οι «καλές θέσεις» εγκατάστασης στην ξηρά είναι ήδη κατειλημμένες.
Ποιες είναι λοιπόν οι «καλές» θέσεις στη θάλασσα;
Το βόρειο τμήμα των Κυκλάδων, τα στενά Μυκόνου-Ικαρίας, η Λήμνος και ο Αγ. Ευστράτιος, τα στενά Κρήτης-Καρπάθου και Κρήτης-Κυθήρων είναι μερικές μόνο από τις περιοχές με πλούσιο αιολικό δυναμικό.
Σε μελέτη του ΕΛΚΕΘΕ στα πλαίσια ενός μεγάλου Ευρωπαϊκού έργου (COCONET) η περιοχή που βαθμολογήθηκε με τον υψηλότερο βαθμό από την άποψη της καταλληλότητας των τεχνικών χαρακτηριστικών για ανάπτυξη ΘΑΠ (σε ολόκληρη τη Μεσόγειο) ήταν βόρεια της Μυκόνου. Θα πρέπει όμως να λαμβάνονται πάντοτε υπόψη οι περιορισμοί που ενδεχομένως υπάρχουν σε πιθανές περιοχές δημιουργίας ΘΑΠ (π.χ., περιβαλλοντικοί περιορισμοί, άλλες χρήσεις του θαλάσσιου χώρου, κ.λπ.). Το αναμενόμενο χωροταξικό θα διαφωτίσει αυτήν την κατάσταση.
Μιας και το αναφέρατε, σε ποιο στάδιο βρίσκεται το απαραίτητο θαλάσσιο χωροταξικό σχέδιο;
Ο θαλάσσιος χωροταξικός σχεδιασμός είναι ένα ζωτικής σημασίας θέμα αναφορικά με την ανάπτυξη ΘΑΠ και είναι αρμοδιότητα του ΥΠΕΝ. Το θέμα του θαλάσσιου χωροταξικού σχεδιασμού είναι πολύπλοκο καθώς προσπαθεί να συγκεράσει και να «τακτοποιήσει» χωρικά διαφορετικές χρήσεις του θαλάσσιου χώρου όπως, π.χ., υδατοκαλλιέργειες, αλιευτικά πεδία, έρευνα, εκμετάλλευση και εξόρυξη ενεργειακών πόρων και ορυκτών, παραγωγή ενέργειας από θαλάσσιες ανανεώσιμες πηγές, οδούς θαλάσσιων μεταφορών, περιοχές στρατιωτικών ασκήσεων, προστασία της φύσης, διαδρομές υποβρύχιων καλωδίων και αγωγών, τουρισμό, κ.λπ. Απ’ όσο γνωρίζω και με βάση τις σχετικές δημοσιεύσεις από τον τύπο, σε σχέση με το ζήτημα των θαλάσσιων αιολικών πάρκων, γίνεται μια προετοιμασία αναφορικά με την επιλογή περιοχών που ικανοποιούν ορισμένα βασικά κριτήρια για πιθανή εγκατάσταση ΘΑΠ.
Ελπίζω ότι σύντομα θα υπάρχουν κάποια δεδομένα ώστε να μπορούμε να μιλήσουμε ασφαλέστερα. Ένα σημαντικό ζήτημα εδώ πάντως είναι ότι θα πρέπει με κάποιον τρόπο (και όσο αυτό είναι εφικτό) να προβλεφθούν και οι πιθανές μελλοντικές χρήσεις του θαλάσσιου χώρου. Π.χ., σήμερα στον τομέα των ιχθυοκαλλιεργειών υπάρχει η τάση αυτές να απομακρυνθούν από την ακτή και να μετακινηθούν offshore. Έτσι, ενώ στην τωρινή κατάσταση οι ιχθυοκαλλιέργειες δεν αποτελούν, σε γενικές γραμμές, συγκρουόμενη χρήση σε σχέση με τα ΘΑΠ, στο μέλλον κάτι τέτοιο θα μπορούσε να συμβεί.
Τι ορίζοντα ζωής έχουν τα έργα;
Ένας τυπικός ορίζοντας ζωής των έργων αυτών είναι τα 20-25 χρόνια.
Ποιό θα είναι το μέγεθος των ελληνικών ανεμογεννητριών; Τι θα αποδίδουν ενεργειακά μιλώντας;
Αυτό είναι μια δύσκολη ερώτηση, καθώς η απάντησή της εξαρτάται από πολλούς παράγοντες, όπως π.χ., το διαθέσιμο αιολικό δυναμικό της περιοχής, ο τύπος και ο μέγιστος επιτρεπόμενος αριθμός Α/Γ και οι αποστάσεις μεταξύ τους, η συνολική εγκατεστημένη ισχύς του ΘΑΠ, κ.λπ. Αν επιτρέπεται να κάνω μια πρόβλεψη θα έλεγα ότι θα δούμε ανεμογεννήτριες με ύψος πυλώνα από 80-120 μέτρα (κατά μέγιστο), ισχύ πάνω από 5-7 MW (πιθανόν και κοντά στα 15 MW). Να σημειωθεί ότι οι Α/Γ δεν λειτουργούν σε όλο το εύρος των ταχυτήτων ανέμου και έτσι δεν περιμένει κανείς συνεχή λειτουργία καθ’ όλο το έτος (πλην φυσικά των διαστημάτων συντήρησης/βλαβών/επισκευών).
Σύμφωνα πάντως με τον πρωθυπουργό, ο στόχος είναι 2 GW εγκατεστημένης ισχύος από θαλάσσια αιολική ενέργεια μέχρι το 2030, κάτι που μεταφράζεται σε επενδύσεις 6 δις ευρώ. Ο στόχος αυτός είναι εφικτός, υπό την προϋπόθεση ότι όλα τα εμπλεκόμενα μέρη θα κάνουν σωστά, γρήγορα και αποτελεσματικά τη δουλειά τους. Αυτό που γνωρίζουμε με βεβαιότητα είναι ότι θα υπάρξει σημαντικότατη ανάπτυξη μιας αλυσίδας αξιών στην οποία θα συμμετέχουν (πέρα από τις εταιρείες του κλάδου), λιμάνια, μεταφορές, ναυπηγεία, βιομηχανίες καλωδίων κ.λπ. Επιπλέον πιστεύω ότι θα υπάρξει και μια έκρηξη στην αγορά εργασίας, ενώ επιστήμονες/μηχανικοί με εμπειρία στο θέμα της θαλάσσιας αιολικής ενέργειας θα είναι περιζήτητοι.
Φαίνεται πάντως πως οι ενδιαφερόμενες εταιρείες διατυπώνουν κάποιους προβληματισμούς σε σχέση με ορισμένα σημεία του νομοσχεδίου
Οι αντιρρήσεις από τις εταιρείες του κλάδου εστιάζονται σε δύο κυρίως σημεία. Το πρώτο αφορά μια μάλλον χρονοβόρα και σε διαδοχικές φάσεις διαδικασία περιβαλλοντικών και στρατηγικών μελετών καθώς αυτές θα γίνουν από το κράτος. Θα μπορούσαν οι μελέτες αυτές να γίνονται απευθείας (μία και συνολική μελέτη) και όχι διαδοχικά.
Το πολύ σοβαρό θέμα πάντως είναι ότι ο θαλάσσιος χώρος παρουσιάζει σημαντικές ιδιαιτερότητες, ενώ η παρακολούθηση της περιβαλλοντικής του κατάστασης είναι μια σαφώς δαπανηρή διαδικασία που απαιτεί εξειδικευμένο εξοπλισμό και υποδομές και φυσικά, το απαραίτητο know-how.
Το δεύτερο σημείο αφορά στη μη-αποκλειστικότητα στις περιοχές εγκατάστασης ΘΑΠ πριν ολοκληρωθεί ο διαγωνισμός. Δεν θα ήθελα όμως να σχολιάσω αυτό το θέμα καθώς αφορά την ίδια την αγορά και τους επενδυτές. Θα πρέπει όμως να αναγνωρίσει κάποιος ότι στην περίπτωση αυτή υπάρχει όντως ένα ρίσκο από την πλευρά του επενδυτή. Σε κάθε πάντως περίπτωση, το τελικό νομοσχέδιο θα είναι ένας πολύ θετικός καταλύτης για τις μελλοντικές προοπτικές ανάπτυξης του χώρου.
Πόσο τεχνικά δύσκολα είναι αυτά τα έργα;
Για να έχουμε μια πολύ αδρή εικόνα της κατάστασης αναφέρουμε τα εξής: Υπάρχουν δύο πολύ γενικοί τύποι Α/Γ στη θάλασσα ανάλογα με τον τύπο της εγκατάστασης. Στα ρηχά νερά (με βάθος μέχρι 30-40 μέτρα) χρησιμοποιούμε κατασκευές monopile, θεμελίωση δηλαδή του πυλώνα της Α/Γ κατευθείαν στον βυθό. Αυτή η τεχνολογία είναι πολύ καλά γνωστή εδώ και πάρα πολλά χρόνια και δεν παρουσιάζει ιδιαίτερες τεχνικές δυσκολίες. Έχει όμως το πρόβλημα της δημιουργίας έντονου θορύβου κατά τη διάρκεια των εργασιών λόγω της ανάγκης διάτρησης του πυθμένα σε αρκετό βάθος (για τη θεμελίωση) μέσω της χρήσης τρυπανιών.
Ο δεύτερος τρόπος εγκατάστασης αφορά πλωτές Α/Γ (για βάθη από 40-300 μέτρα) και όπου υπάρχουν αρκετές διαφορετικές τεχνολογίες. Σε αυτήν την περίπτωση αποφεύγεται η δημιουργία υποθαλάσσιου θορύβου αφού η στερέωση της Α/Γ γίνεται μέσω ενός συστήματος αγκυρώσεως. Η τεχνολογία αυτή είναι λιγότερο ώριμη από την προηγούμενη δεδομένου ότι δεν έχει ακόμα χρησιμοποιηθεί ευρέως, αλλά έχει σαφέστατα μικρότερες περιβαλλοντικές επιπτώσεις. Προς το παρόν η τεχνογνωσία αυτή είναι διαθέσιμη από ορισμένες μεγάλες εταιρείες σε χώρες του εξωτερικού (π.χ., Γαλλία, Ισπανία, Νορβηγία, κ.λπ.), αλλά δεν συντρέχει κανένας σοβαρός λόγος που να μην μπορούσε να αναπτυχθεί και από ελληνικές εταιρείες με σχετική εμπειρία σε θαλάσσια έργα.
Υπάρχουν αρνητικά στοιχεία στην εγκατάσταση τους;
Αυτό είναι μια δύσκολη ερώτηση. Γίνεται εδώ και πολλά χρόνια μια μεγάλη συζήτηση σχετικά με τις ενδεχόμενες περιβαλλοντικές επιπτώσεις των θαλάσσιων ανεμογεννητριών. Οι επιπτώσεις αυτές αναφέρονται στις τρεις βασικές φάσεις ενός θαλάσσιου αιολικού πάρκου, δηλαδή την κατασκευή, τη λειτουργία και την απόσυρσή του στο τέλος της προβλεπόμενης διάρκειας ζωής. Ορισμένα βέβαια συμπεράσματα με βάση τη διεθνή εμπειρία και επιστημονική βιβλιογραφία είναι τα ακόλουθα:
α) Στις θεμελιωμένες Α/Γ (monopile) ο θόρυβος από τα γεωτρύπανα κατά τη διάρκεια της κατασκευής απομακρύνει αρκετά θαλάσσια είδη (θαλάσσια θηλαστικά κ.λπ. που είναι ευαίσθητα στον θόρυβο) από την περιοχή, ενώ η διατάραξη του πυθμένα επιδρά και σε άλλους μικροοργανισμούς. Έχει όμως παρατηρηθεί το φαινόμενο μετά τη λήξη των έργων κατασκευής και την έναρξη λειτουργίας του πάρκου, τα είδη αυτά να επανέρχονται στην περιοχή. Τέτοιο πρόβλημα δεν υφίσταται για τις πλωτές Α/Γ.
β) Σε ό,τι αφορά τα ηλεκτρομαγνητικά πεδία που αναπτύσσονται γύρω από τους υποθαλάσσιους αγωγούς μεταφοράς της παραγόμενης ηλεκτρικής ενέργειας στην ξηρά, φαίνεται ότι οι περιβαλλοντικές επιπτώσεις είναι πάρα πολύ μικρές.
γ) Ένα ενδεχομένως σοβαρότερο πρόβλημα από την λειτουργία των Α/Γ αφορά στην ορνιθοπανίδα και κυρίως τα θαλασσοπούλια και τα μεταναστευτικά πτηνά. Υπάρχουν σήμερα αρκετά μέσα μείωσης αυτού του ενδεχόμενου κινδύνου που χρησιμοποιούνται και στα χερσαία αιολικά πάρκα.
δ) Από την άλλη, η κατασκευή ενός θαλάσσιου αιολικού πάρκου μπορεί να έχει θετικές περιβαλλοντικές επιπτώσεις. Ειδικότερα, ένας ειδικός σχεδιασμός της θεμελίωσης μιας Α/Γ μπορεί να μιμηθεί ένα τεχνητό ύφαλο και κατά συνέπεια να αποτελέσει πόλο έλξης ψαριών στην περιοχή του πάρκου.
Σε κάθε περίπτωση, ο καλύτερος τρόπος μείωσης/εξάλειψης των πιθανών περιβαλλοντικών επιπτώσεων είναι και πάλι η ορθή επιλογή της θέσης εγκατάστασης, και βέβαια οι πολύ αναλυτικές και επιστημονικά τεκμηριωμένες μελέτες περιβαλλοντικών επιπτώσεων.
Η διεθνής εμπειρία δείχνει (και είναι μια άποψη που προσωπικά την συμμερίζομαι απόλυτα) ότι ένας πολύ σημαντικός παράγοντας της περιβαλλοντικά ορθής λειτουργίας ενός θαλάσσιου αιολικού πάρκου είναι η συνεχής περιβαλλοντική παρακολούθηση της περιοχής εγκατάστασης/λειτουργίας, έτσι ώστε αφενός να εμπλουτιστεί η υπάρχουσα γνώση σε σχέση με τις πιθανές επιπτώσεις και αφετέρου να δίνεται η δυνατότητα (όπου και όταν αυτό απαιτείται) πρόσθετων μέτρων πρόληψης και προστασίας. Χώρα-υπόδειγμα σε αυτόν τον τομέα είναι η Δανία.
Είναι πολλές οι ακατάλληλες θέσεις λόγω περιβαλλοντικών, αρχαιολογικών και άλλων ζητημάτων;
Αυτό είναι ένα σημείο που χρειάζεται ιδιαίτερη προσοχή, διότι ναι μεν σε εθνικό επίπεδο υπάρχει γνώση και καταγραφή των περιοχών αυτών, αλλά ουδείς γνωρίζει εκ των προτέρων τι θα αποδώσει η επιτόπια περιβαλλοντική μελέτη και παρακολούθηση σε μια περιοχή. Από την άλλη, οι γνωστές θέσεις με υποθαλάσσιες αρχαιότητες είναι μάλλον ήσσονος σημασίας δεδομένου ότι οι αντίστοιχες περιοχές δεν παρουσιάζουν ως επί το πλείστον ενεργειακό ενδιαφέρον. Εν τούτοις, στα πλαίσια των επιτόπιων μελετών θα πρέπει όντως να αποδειχθεί με πολύ πειστικό τρόπο ότι δεν υπάρχουν στην περιοχή υποθαλάσσιες αρχαιότητες.
Συνολικά μιλώντας, ο σχεδιασμός ενός ΘΑΠ είναι ένα πολύπλοκο τεχνικό εγχείρημα που ενέχει και οικονομικό ρίσκο. Αναφέρω π.χ., ότι στο εξωτερικό, πέρα από όλα τα άλλα, γίνονται και ειδικές και κοστοβόρες μελέτες για την ενδεχόμενη ύπαρξη και στη συνέχεια απομάκρυνση πυρομαχικών από τον Β’ παγκόσμιο πόλεμο κ.ο.κ.
Κάνετε λόγο για το σημαντικό παράγοντα των τοπικών κοινωνιών στη δημιουργία των αιολικών πάρκων
Η ελληνική εμπειρία από τα χερσαία αιολικά πάρκα έχει δείξει ότι οι τοπικές κοινωνίες παίζουν σημαντικό ρόλο σε τέτοιες αποφάσεις. Το ίδιο έχει δείξει και η εμπειρία από θαλάσσια αιολικά πάρκα σε χώρες της ΕΕ. Κατά τη γνώμη μου, θα υπάρξουν αντιδράσεις από διαφορετικές ομάδες stakeholders που έχουν ως πεδίο δραστηριοτήτων τους τον παράκτιο χώρο, με βάση και το διεθνώς γνωστό φαινόμενο NIMBY (not-in-my-backyard). Προφανώς βέβαια το όλο θέμα αφορά τους ίδιους τους επενδυτές και τις τοπικές κοινωνίες.
Απαιτείται διαφάνεια στην όλη διαδικασία και τις διαπραγματεύσεις, να αναφέρονται με σαφήνεια εκ μέρους των επενδυτών τα πλεονεκτήματα, τα ενδεχόμενα μειονεκτήματα, καθώς και τα ανταποδοτικά οφέλη μιας τέτοιας επένδυσης και γενικά οι τοπικές κοινωνίες να νιώθουν ότι συμμετέχουν και αυτές στο όλο εγχείρημα και ότι η γνώμη τους μετράει και λαμβάνεται σοβαρά υπόψη.
Υπάρχουν αντίστοιχα παραδείγματα στο εξωτερικό και τι μας δείχνουν;
Ναι, υπάρχουν αρκετά τέτοια παραδείγματα. Ένα, ίσως από πιο χαρακτηριστικά, είναι αυτό που αφορά ένα θαλάσσιο αιολικό πάρκο στη Μ. Βρετανία, όπου συνέβη το εξής: κατά τη διάρκεια κατασκευής απαγορεύτηκε (εύλογα) η αλιεία μέσα στο χώρο του πάρκου. Όταν αυτό ολοκληρώθηκε και ξεκίνησε η λειτουργία του, η εταιρεία αποζημίωσε τους αλιείς της περιοχής, αντικατέστησε με δικά της έξοδα τα αλιευτικά εργαλεία με άλλα καταλληλότερα για τις νέες συνθήκες και τους επέτρεψε να ψαρεύουν (κατ’ αποκλειστικότητα) μέσα στο πάρκο. Μια καθαρή κατάσταση win-win και για τα δύο εμπλεκόμενα μέρη. Δεν είμαι βέβαιος ότι θα δούμε αντίστοιχες τέτοιες καταστάσεις και στην Ελλάδα, αλλά το εύχομαι.
Τέλος, πόσο απαραίτητη είναι η συνεργασία με τις περιβαλλοντικές οργανώσεις στη διαδικασία δημιουργίας θαλάσσιων πάρκων;
Είναι απαραίτητη από πολλές απόψεις. Αναφέρομαι βέβαια σε οργανώσεις που έχουν σαφή και εμπεριστατωμένη άποψη για τις περιβαλλοντικές συνθήκες της εξεταζόμενης περιοχής και γνωρίζουν επίσης καλά και σε βάθος το θέμα της θαλάσσιας αιολικής ενέργειας. Το ΕΛΚΕΘΕ είναι ο κατ’ εξοχήν κρατικός φορέας που ασχολείται με τη θαλάσσια έρευνα κι έτσι μπορεί να συνδράμει και να καλύψει πολλές αν όχι όλες από τις περιβαλλοντικές συνιστώσες του προβλήματος. Με την Ορνιθολογική Εταιρεία επίσης είχαμε και έχουμε μια πολύ καλή συνεργασία τα τελευταία χρόνια σε θέματα που σχετίζονται με τα θαλάσσια αιολικά πάρκα και σίγουρα η εμπειρία της θα βοηθήσει ιδιαίτερα στα θέματα σχετικά με την ορνιθοπανίδα των περιοχών εγκατάστασης των ανεμογεννητριών.
Πηγή: Καθημερινή
GEOPOLITICO
Νέα τουρκική πρόκληση νότια του Καστελλόριζου! NAVTEX της Άγκυρας στην περιοχή που θα περάσει το γαλλικό ερευνητικό για το καλώδιο Ελλάδας–Κύπρου
Η Άγκυρα εξέδωσε NAVTEX για περιοχή νότια του Καστελλόριζου, όπου έχει προγραμματιστεί η πολυεθνική άσκηση «EUNOMIA», αμφισβητώντας τη δικαιοδοσία του Σταθμού Ηρακλείου. Η κίνηση αποκτά ιδιαίτερη σημασία καθώς βρίσκεται σε εξέλιξη η διαδικασία για την επανέναρξη των ερευνών της ηλεκτρικής διασύνδεσης Ελλάδας–Κύπρου, με το γαλλικής σημαίας πλοίο «Abeille Marengo».
Νέο επεισόδιο στον ανταγωνισμό για τις θαλάσσιες αρμοδιότητες στην Ανατολική Μεσόγειο προκαλεί η Τουρκία, αυτή τη φορά σε περιοχή από την οποία προβλέπεται να διέλθει το ερευνητικό σκάφος που θα πραγματοποιήσει εργασίες για το υποθαλάσσιο καλώδιο Ελλάδας–Κύπρου.
Ο τουρκικός Σταθμός Αττάλειας εξέδωσε ναυτική αγγελία, αμφισβητώντας την αρμοδιότητα του ελληνικού Σταθμού Ηρακλείου σε θαλάσσια περιοχή νότια του Καστελλόριζου.
Η τουρκική ενέργεια σημειώθηκε λίγες ώρες μετά την έκδοση ελληνικής NAVTEX, με την οποία δεσμεύτηκε η συγκεκριμένη θαλάσσια περιοχή για τη διεξαγωγή της πολυεθνικής άσκησης πυρών «EUNOMIA», στις 19 Οκτωβρίου.
Η Άγκυρα απάντησε εκδίδοντας δική της NAVTEX, υποστηρίζοντας ότι η περιοχή εμπίπτει στη δική της ζώνη ευθύνης για την έκδοση ναυτικών αγγελιών.
Μάλιστα, προχώρησε στην επανέκδοση της αγγελίας για τη συμμαχική άσκηση, χρησιμοποιώντας ακριβώς τις ίδιες συντεταγμένες που είχαν περιληφθεί στην ελληνική ανακοίνωση.
Η κίνηση αυτή δεν αφορά την πραγματοποίηση διαφορετικής τουρκικής άσκησης, αλλά τη διεκδίκηση της αρμοδιότητας έκδοσης της σχετικής ναυτικής προειδοποίησης.
Το γαλλικό ερευνητικό και η επανεκκίνηση του Great Sea Interconnector
Το περιστατικό αποκτά ευρύτερη γεωπολιτική διάσταση καθώς συνδέεται χρονικά και γεωγραφικά με την προετοιμασία για την επανέναρξη των εργασιών του Great Sea Interconnector.
Πρόκειται για το έργο ηλεκτρικής διασύνδεσης Κρήτης–Κύπρου, το οποίο προβλέπει την εγκατάσταση υποθαλάσσιου καλωδίου υψηλής τάσης συνεχούς ρεύματος 500 kV.
Στις 14 Οκτωβρίου, η γαλλική Nexans, ανάδοχος του καλωδίου, προχώρησε στις απαραίτητες ενέργειες για την έκδοση NAVTEX, ενώ παράλληλα βρίσκεται σε εξέλιξη η διαδικασία έγκρισης της συμμετοχής του γαλλικής σημαίας ερευνητικού πλοίου «Abeille Marengo».
Το συγκεκριμένο πλοίο πρόκειται να πραγματοποιήσει προκαταρκτικές υποθαλάσσιες έρευνες στη διαδρομή μεταξύ της Κορακιάς Ηρακλείου και της Κύπρου.
Οι εργασίες περιλαμβάνουν τη χαρτογράφηση του βυθού, την εξέταση της μορφολογίας του και τον προσδιορισμό της καταλληλότερης όδευσης για την τοποθέτηση των καλωδίων.
Η περιοχή νότια του Καστελλόριζου, στην οποία εκδηλώθηκε η νέα τουρκική αμφισβήτηση, περιλαμβάνεται στη σχεδιαζόμενη πορεία του ερευνητικού.
Δεν έχει, ωστόσο, ανακοινωθεί ακόμη οριστική ημερομηνία έναρξης των νέων ερευνών.
Το έγγραφο του Λιμενικού και η προθεσμία της 16ης Οκτωβρίου
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει το έγγραφο του Αρχηγείου του Λιμενικού Σώματος, με ημερομηνία 14 Οκτωβρίου 2026, το οποίο αφορά την αίτηση εξαίρεσης για τη χρήση του γαλλικού πλοίου.
Σύμφωνα με το έγγραφο, το αίτημα είχε υποβληθεί στις 9 Οκτωβρίου από το ναυτικό πρακτορείο «Δ. Πατρίκιος ΙΚΕ», για λογαριασμό της ιταλικής Next Geosolutions Europe SpA.
Η ιταλική εταιρεία έχει αναλάβει τις προκαταρκτικές υποθαλάσσιες έρευνες για λογαριασμό της Nexans.
Η χρησιμοποίηση πρόσθετου ερευνητικού σκάφους κρίθηκε απαραίτητη εξαιτίας των ιδιαίτερα απαιτητικών τεχνικών χαρακτηριστικών της προβλεπόμενης όδευσης.
Συγκεκριμένα, οι εργασίες θα πραγματοποιηθούν σε περιοχές μεγάλου βάθους, με απότομες υποθαλάσσιες πλαγιές και γεωμορφολογικά χαρακτηριστικά που απαιτούν εξειδικευμένο εξοπλισμό.
Το Λιμενικό κάλεσε τις αρμόδιες λιμενικές αρχές και τους ναυτιλιακούς φορείς να διερευνήσουν εάν υπάρχουν διαθέσιμα πλοία ελληνικής σημαίας με αντίστοιχες δυνατότητες.
Η προθεσμία για την υποβολή των σχετικών απαντήσεων λήγει σήμερα, Παρασκευή 16 Οκτωβρίου, στις 13:00.
Το έγγραφο κοινοποιήθηκε, μεταξύ άλλων, στο υπουργείο Εξωτερικών και στο Γενικό Επιτελείο Ναυτικού.
Οι έρευνες έχουν παράταση έως τις 31 Δεκεμβρίου 2026
Σημαντική λεπτομέρεια αποτελεί το γεγονός ότι οι υποθαλάσσιες έρευνες είχαν αρχικά εγκριθεί από το υπουργείο Εξωτερικών τον Ιούνιο του 2024.
Με νεότερη απόφαση, τον Φεβρουάριο του 2026, δόθηκε παράταση της σχετικής έγκρισης έως τις 31 Δεκεμβρίου 2026.
Η επανέναρξη των εργασιών προϋποθέτει την ολοκλήρωση των απαιτούμενων διαδικασιών, ενώ προβλέπεται ενημέρωση της Υδρογραφικής Υπηρεσίας και της Διοίκησης Υποβρυχίων του Πολεμικού Ναυτικού τουλάχιστον 72 ώρες πριν από την έναρξη των ερευνών.
Η επίσημη ανακοίνωση του Λιμενικού επιβεβαιώνει την υποβολή αίτησης για τη χρησιμοποίηση του «Abeille Marengo», χωρίς αυτό να σημαίνει ότι έχει ήδη δοθεί η τελική έγκριση ή ότι το πλοίο έχει ξεκινήσει τις εργασίες του.
Η «EUNOMIA» και το γεωπολιτικό μήνυμα στην Ανατολική Μεσόγειο
Η πολυεθνική άσκηση «EUNOMIA» πραγματοποιείται στο πλαίσιο της συνεργασίας Ελλάδας, Κύπρου, Γαλλίας και Ιταλίας για τη σταθερότητα και την ασφάλεια στην Ανατολική Μεσόγειο.
Σύμφωνα με τις δημοσιευμένες πληροφορίες, το πρόγραμμα δραστηριοτήτων εκτείνεται από τις 16 έως τις 22 Οκτωβρίου, με επιπλέον δραστηριότητα στις 26 Οκτωβρίου. Η συγκεκριμένη NAVTEX που επικαλείται το Liberal αφορά άσκηση πυρών στις 19 Οκτωβρίου.
Η τουρκική παρέμβαση αποκτά ιδιαίτερη σημασία επειδή σημειώνεται σε περιοχή που συνδέεται με τον σχεδιασμό ενός ευρωπαϊκού ενεργειακού έργου.
Η Άγκυρα δεν αμφισβητεί απλώς μια ναυτική ανακοίνωση. Επαναφέρει τη διεκδίκησή της περί αρμοδιότητας έκδοσης NAVTEX σε μια θαλάσσια ζώνη όπου η ελληνική πλευρά προετοιμάζει δραστηριότητες που αφορούν την ηλεκτρική διασύνδεση.
Πρέπει, ωστόσο, να διακρίνεται η αρμοδιότητα έκδοσης ναυτικών αγγελιών από την οριοθέτηση υφαλοκρηπίδας και ΑΟΖ. Πρόκειται για διαφορετικά νομικά ζητήματα και η έκδοση μιας NAVTEX δεν καθορίζει από μόνη της κυριαρχικά δικαιώματα.
Το κρίσιμο τεστ για την Αθήνα: Τι θα συμβεί όταν φτάσει το γαλλικό σκάφος;
Το πραγματικό ενδιαφέρον πλέον μετατοπίζεται στην επόμενη φάση.
Όταν ολοκληρωθεί η αδειοδότηση και εκδοθεί η NAVTEX για τις έρευνες του «Abeille Marengo», θα διαπιστωθεί εάν η Τουρκία περιοριστεί σε νέα αμφισβήτηση μέσω ναυτικών αγγελιών ή προχωρήσει σε άλλες ενέργειες.
Το προηγούμενο των εντάσεων γύρω από τις έρευνες για το καλώδιο καθιστά το συγκεκριμένο ερώτημα ιδιαίτερα σημαντικό για την Αθήνα και τη Λευκωσία.
Επιπλέον, η συμμετοχή γαλλικής εταιρείας και πλοίου γαλλικής σημαίας προσδίδει στο θέμα ευρωπαϊκή διάσταση, χωρίς να συνεπάγεται αυτομάτως στρατιωτική ή διπλωματική αντίδραση του Παρισιού.
Η απάντηση θα εξαρτηθεί από την εξέλιξη των εργασιών και τις αποφάσεις των εμπλεκόμενων κυβερνήσεων.
Η ουσία είναι ότι το Great Sea Interconnector επανέρχεται στο επίκεντρο της ελληνοτουρκικής αντιπαράθεσης πριν ακόμη αρχίσουν οι νέες έρευνες.
Η ελληνική πλευρά έχει ενεργοποιήσει τη διαδικασία για την επιστροφή του ερευνητικού σκάφους στη θάλασσα. Η Τουρκία, από την πλευρά της, επέλεξε να επαναφέρει την αμφισβήτηση της αρμοδιότητας του Ηρακλείου με αφορμή την άσκηση «EUNOMIA».
Το επόμενο διάστημα θα δείξει εάν οι νέες έρευνες θα προχωρήσουν χωρίς παρεμπόδιση ή εάν το καλώδιο Ελλάδας–Κύπρου θα αποτελέσει ξανά πεδίο έντασης στην Ανατολική Μεσόγειο.
GEOPOLITICO
«Ελευθερία» Λονδίνου: Αδιέξοδο στο Κυπριακό, νέα εποχή στις σχέσεις Βρετανίας–ΕΕ και τα μηνύματα Ρούμπιο προς την Τουρκία
Στο επίκεντρο του νέου φύλλου της ομογενειακής εφημερίδας η αμετακίνητη στάση της τουρκικής πλευράς στο Κυπριακό, οι πολιτικές εξελίξεις στο Ηνωμένο Βασίλειο και η ερμηνεία της επίσκεψης του Αμερικανού υπουργού Εξωτερικών στην Αθήνα από τον τουρκικό Τύπο. Ξεχωριστή θέση κατέχουν η 66η επέτειος της Κυπριακής Ανεξαρτησίας και η δυναμική παρουσία των Ελληνοκυπρίων στη βρετανική αυτοδιοίκηση.
Με πλούσια θεματολογία γύρω από τις διεθνείς εξελίξεις, το Κυπριακό, τις ελληνοαμερικανικές σχέσεις και τη δραστηριότητα της ελληνικής και κυπριακής ομογένειας κυκλοφόρησε την Πέμπτη 15 Οκτωβρίου 2026 το 1308ο φύλλο της εβδομαδιαίας εφημερίδας «Ελευθερία» του Λονδίνου.
Η έκδοση αναδεικνύει τις διπλωματικές εξελίξεις στην Ανατολική Μεσόγειο, τις προσπάθειες επαναπροσέγγισης του Ηνωμένου Βασιλείου με την Ευρωπαϊκή Ένωση, αλλά και τον ενεργό ρόλο του απόδημου ελληνισμού στη δημόσια ζωή της Βρετανίας.
Κυπριακό: Καμία ουσιαστική μετακίνηση από την τουρκική πλευρά
Ένα από τα κεντρικά πολιτικά θέματα της εφημερίδας αφορά τη συνάντηση του Προέδρου της Κυπριακής Δημοκρατίας Νίκου Χριστοδουλίδη με τον Τουρκοκύπριο ηγέτη Τουφάν Ερχιουρμάν.
Με τίτλο «Καμία μετακίνηση της τουρκικής πλευράς στο Κυπριακό», η «Ελευθερία» επισημαίνει ότι οι δύο πλευρές συμφώνησαν σε περιορισμένης σημασίας ζητήματα, χωρίς να σημειωθεί ουσιαστική πρόοδος στον πυρήνα του προβλήματος.
Οι συμφωνίες αφορούν την κοινή παρουσία των δύο ηγετών στο 6ο Δικοινοτικό Φεστιβάλ Ειρήνης στην Πύλα, τη συμμετοχή τους σε συνεδριάσεις τεχνικών επιτροπών και τον προγραμματισμό νέας συνάντησης.
Ωστόσο, σύμφωνα με την εφημερίδα, η τουρκική πλευρά εξακολουθεί να θέτει ως προϋπόθεση για την επανέναρξη των ουσιαστικών συνομιλιών την αποδοχή της λεγόμενης «κυριαρχικής ισότητας».
Το δημοσίευμα στρέφει επίσης την προσοχή στην επικείμενη επίσκεψη της προσωπικής απεσταλμένης του Γενικού Γραμματέα του ΟΗΕ, Μαρίας Άνχελα Ολγκίν, και στο ερώτημα αν θα μπορέσει να επανεκκινήσει η διαπραγματευτική διαδικασία πριν ολοκληρωθεί η θητεία του Αντόνιο Γκουτέρες.
Η επίσκεψη Ρούμπιο στην Αθήνα και η αντίδραση του τουρκικού Τύπου
Ξεχωριστή θέση στην έκδοση καταλαμβάνει το άρθρο του δημοσιογράφου Χρήστου Κωνσταντινίδη, με τίτλο «Πώς ερμήνευσε η Τουρκία την επίσκεψη Ρούμπιο στην Αθήνα», το οποίο εξετάζει τον τρόπο με τον οποίο τα τουρκικά μέσα ενημέρωσης αντιμετώπισαν τα μηνύματα του Αμερικανού υπουργού Εξωτερικών.
Η ομιλία του Μάρκο Ρούμπιο στην Πνύκα και η προβολή της Ελλάδας ως στρατηγικού εταίρου των Ηνωμένων Πολιτειών αποτέλεσαν αντικείμενο σχολιασμού από τουρκικές εφημερίδες και αναλυτές.
Στο επίκεντρο βρίσκονται η αμερικανική στρατηγική στην Ανατολική Μεσόγειο, η ελληνοαμερικανική αμυντική συνεργασία, η ενεργειακή ασφάλεια και η στάση της Ουάσινγκτον απέναντι στις ελληνοτουρκικές διαφορές.
Σε άλλη παρέμβαση της έκδοσης, ο ακαδημαϊκός Αυγουστίνος Αυγουστή θέτει το ερώτημα κατά πόσο οι θετικές δηλώσεις της αμερικανικής πλευράς συνοδεύονται από συγκεκριμένες δεσμεύσεις για τα ελληνικά και κυπριακά συμφέροντα.
Βρετανία και Ευρωπαϊκή Ένωση: Ανοίγει η συζήτηση για υπέρβαση του Brexit
Στο βρετανικό μέτωπο, η «Ελευθερία» αφιερώνει εκτενές δημοσίευμα στην προσπάθεια της κυβέρνησης του Άντι Μπέρναμ να διαμορφώσει μια νέα σχέση με τις Βρυξέλλες.
Ο Βρετανός πρωθυπουργός εμφανίζεται να θεωρεί ανεπαρκές το σημερινό πλαίσιο συνεργασίας, υποστηρίζοντας ότι το Brexit προκάλεσε μεγαλύτερη οικονομική ζημιά από τα αναμενόμενα οφέλη.
Η εφημερίδα αναφέρεται στην προγραμματισμένη για τις 20 Νοεμβρίου σύνοδο κορυφής Ευρωπαϊκής Ένωσης–Ηνωμένου Βασιλείου στις Βρυξέλλες, όπου αναμένεται να εξεταστούν νέες συμφωνίες για το εμπόριο, την κινητικότητα των νέων και την οικονομική συνεργασία.
Στη συζήτηση περιλαμβάνονται ακόμη η πιθανότητα στενότερης σύνδεσης της Βρετανίας με την ενιαία αγορά και την τελωνειακή ένωση, καθώς και οι προοπτικές μιας νέας συζήτησης για την ευρωπαϊκή πορεία της χώρας μετά τις επόμενες γενικές εκλογές.
Ουκρανία και Ιράν: Αμυντική συνεργασία και ζητήματα ασφάλειας
Στη διεθνή επικαιρότητα, η εφημερίδα παρουσιάζει τη συνάντηση του Βρετανού πρωθυπουργού με τον Ουκρανό πρόεδρο Βολοντίμιρ Ζελένσκι στο Λονδίνο.
Σύμφωνα με το δημοσίευμα, βασικά θέματα των συνομιλιών αποτέλεσαν η ενίσχυση της ουκρανικής αεράμυνας, η διάθεση νέων πυραυλικών συστημάτων και η αντιμετώπιση των ρωσικών μη επανδρωμένων αεροσκαφών.
Παράλληλα, καταγράφονται οι βρετανικές ανησυχίες για πιθανή ιρανική εμπλοκή σε περιστατικό ασφαλείας στη στρατιωτική βάση RAF Fairford, που χρησιμοποιείται από τις αμερικανικές ένοπλες δυνάμεις. Η εφημερίδα αποδίδει στον Μπέρναμ την εκτίμηση ότι η εμπλοκή των Φρουρών της Επανάστασης είναι «σχεδόν βέβαιη».
Η ομογένεια τίμησε την Κυπριακή Ανεξαρτησία
Ιδιαίτερη βαρύτητα δίνεται και στην 66η επέτειο της ανακήρυξης της Κυπριακής Ανεξαρτησίας.
Η εφημερίδα καταγράφει την επετειακή εκδήλωση που διοργάνωσαν στο βόρειο Λονδίνο η Κυπριακή Υπάτη Αρμοστεία και η Ελληνική Κυπριακή Αδελφότητα Λονδίνου, παρουσία διπλωματών, εκπροσώπων της Εκκλησίας, της βρετανικής αυτοδιοίκησης και της ομογένειας.
Ο Ύπατος Αρμοστής Κυριακός Κούρος αναφέρθηκε στη σημασία διατήρησης της ιστορικής μνήμης, στην ανάγκη τερματισμού της τουρκικής κατοχής και στη συμβολή της κυπριακής παροικίας στην ενημέρωση της βρετανικής κοινωνίας για το Κυπριακό.
Στην εκδήλωση μίλησαν επίσης ο πρόεδρος της Αδελφότητας Φάνος Θεοφάνους και η δήμαρχος Μπάρνετ Zahra Beg, η οποία περιέγραψε τις εντυπώσεις της από πρόσφατη επίσκεψή της στην κατεχόμενη Μόρφου.
Τιμή στους 17 ομογενείς δημοτικούς συμβούλους
Η Εθνική Κυπριακή Ομοσπονδία Ηνωμένου Βασιλείου τίμησε 17 ομογενείς δημοτικούς συμβούλους, οι οποίοι εξελέγησαν στις τοπικές εκλογές και προσφέρουν στις κοινότητες όπου ζουν.
Η εκδήλωση πραγματοποιήθηκε στις 10 Οκτωβρίου, με συμμετοχή της αναπληρώτριας Υπάτης Αρμοστή Άννας Παπασάββα, του προέδρου της Ομοσπονδίας Χρίστου Καραολή και εκπροσώπων της τοπικής αυτοδιοίκησης.
Η παρουσία των Ελληνοκυπρίων σε θεσμικές θέσεις από το Λονδίνο μέχρι το Κάρντιφ και άλλες βρετανικές πόλεις παρουσιάζεται ως σημαντικό κεφάλαιο για την ενίσχυση της πολιτικής εκπροσώπησης της ομογένειας.
Ιστορική μνήμη, ελληνική πολιτική και πολιτισμός
Στις υπόλοιπες σελίδες της έκδοσης παρουσιάζονται ακόμη οι εξελίξεις στην ελληνική πολιτική σκηνή, η συζήτηση για τον περιορισμό της πρόσβασης παιδιών κάτω των 15 ετών στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, καθώς και οι δημοσιογραφικές αναφορές στην αποχώρηση της Κίμπερλι Γκιλφόιλ από την αμερικανική πρεσβεία στην Αθήνα.
Ιστορικό ενδιαφέρον παρουσιάζει το αφιέρωμα στον Παύλο Μελά και τον Μακεδονικό Αγώνα, ενώ η εφημερίδα φιλοξενεί παρουσίαση του βιβλίου της Tanya Liveras Candy για τη ζωή και τη δολοφονία του Ανδρέα Λιβέρα κατά τις τρομοκρατικές επιθέσεις στη Βομβάη το 2008.
Στην έκδοση περιλαμβάνονται επίσης αφιερώματα στην εκπαιδευτική, πολιτιστική και κοινωνική δραστηριότητα των Ελλήνων και Κυπρίων της Βρετανίας.
Με το νέο της φύλλο, η «Ελευθερία» του Λονδίνου συνδυάζει την ελληνική και κυπριακή επικαιρότητα με τις εξελίξεις στη βρετανική και διεθνή πολιτική σκηνή, δίνοντας παράλληλα χώρο στους ανθρώπους και τους θεσμούς που διατηρούν ζωντανή την παρουσία του ελληνισμού στο Ηνωμένο Βασίλειο.
GEOPOLITICO
«Πυρπολητής»: Ελληνική σχεδίαση και ναυτική κρούση χωρίς πλήρωμα – Το επόμενο βήμα για τον Στόλο
Το Πολεμικό Ναυτικό παρουσίασε στον Σκαραμαγκά το δικό του μη επανδρωμένο σκάφος επιφανείας. Επιτήρηση, αναγνώριση και προσβολή πλεόντων στόχων στις αποστολές του, με στόχο την παραγωγή σε μεγάλους αριθμούς.
Ένα νέο εργαλείο για τη θαλάσσια επιτήρηση και τις επιχειρήσεις κρούσης παρουσίασε το Πολεμικό Ναυτικό, εντάσσοντας την εγχώρια ανάπτυξη μη επανδρωμένων συστημάτων στον σχεδιασμό ενίσχυσης του Στόλου.
Ο «Πυρπολητής», μη επανδρωμένο σκάφος επιφανείας που σχεδιάστηκε, αναπτύχθηκε και κατασκευάστηκε εξ ολοκλήρου από το Πολεμικό Ναυτικό, αποκαλύφθηκε την Τρίτη 13 Οκτωβρίου στο Ναυτικό Οχυρό Σκαραμαγκά. Η παρουσίαση έγινε κατά τα εγκαίνια του Κέντρου Διακλαδικής Εκπαίδευσης Μη Επανδρωμένων και Αυτόνομων Θαλάσσιων Συστημάτων, παρουσία του υπουργού Εθνικής Άμυνας Νίκου Δένδια.
Η σημασία του προγράμματος βρίσκεται τόσο στις αποστολές που μπορεί να αναλάβει όσο και στην ελληνική προέλευση της σχεδίασης και της κατασκευής του. Ο στόχος παραγωγής σε μεγάλους αριθμούς δίνει στο εγχείρημα προοπτική ευρύτερης αξιοποίησης από τον Στόλο, υπό την προϋπόθεση της επιτυχούς ολοκλήρωσης των δοκιμών.
Επιτήρηση και δυνατότητα προσβολής στόχων
Το σκάφος έχει μήκος πέντε μέτρων και μέγιστη ταχύτητα άνω των 40 κόμβων. Η αυτονομία του χαρακτηρίζεται υψηλή, χωρίς να έχουν ανακοινωθεί συγκεκριμένες τιμές επιχειρησιακής εμβέλειας ή διάρκειας αποστολής.
Διαθέτει ηλεκτροοπτικό σύστημα, ραντάρ επιφανείας, συστήματα επικοινωνιών και αισθητήρες για την πλοήγηση και την επιχειρησιακή χρησιμοποίησή του.
Σύμφωνα με τα στοιχεία της παρουσίασης, έχει σχεδιαστεί για τρεις βασικές κατηγορίες αποστολών: συλλογή πληροφοριών, επιτήρηση και αναγνώριση· επιχειρήσεις εναντίον στόχων επιφανείας· και επιθέσεις μονής κατεύθυνσης με μεταφορά εκρηκτικού φορτίου.
Στην τελευταία περίπτωση, το ίδιο το μη επανδρωμένο σκάφος αποτελεί το μέσο προσβολής. Προβλέπονται επίσης δυνατότητες περαιτέρω αναβάθμισης και διεύρυνσης των αποστολών του.
Οι ενσωματωμένες δυνατότητες αυτόνομης λειτουργίας βρίσκονται στο τελικό στάδιο δοκιμών. Η διάκριση έχει σημασία: η απουσία πληρώματος από το σκάφος και η αυτόνομη εκτέλεση λειτουργιών αποτελούν διαφορετικά χαρακτηριστικά, τα οποία πρέπει να αξιολογούνται χωριστά.
Η επιχειρησιακή κατεύθυνση που περιέγραψε ο Δένδιας
Ο υπουργός Εθνικής Άμυνας ανέφερε ότι ο «Πυρπολητής» μπορεί «να συλλέγει πληροφορίες, να επιτηρεί, να αναγνωρίζει, να λειτουργεί —όπως το όνομά του λέει— σαν σκάφος δυνατοτήτων επίθεσης εναντίον πλεόντων στόχων».
Παράλληλα, επισήμανε τη δυνατότητα μεταφοράς μέρους των αποστολών επιτήρησης και περιπολίας σε μη επανδρωμένα και αυτόνομα μέσα, με αντίστοιχη μείωση των ημερών παραμονής του προσωπικού στη θάλασσα.
Αυτή η κατεύθυνση αναδεικνύει τον συμπληρωματικό ρόλο των νέων συστημάτων στον Στόλο. Η αξιοποίησή τους μπορεί να διευρύνει τις επιλογές επιτήρησης και κρούσης και να επιτρέψει διαφορετική κατανομή των αποστολών μεταξύ επανδρωμένων και μη επανδρωμένων μέσων.
Από τα πυρπολικά στην ελληνική τεχνογνωσία
Η επιλογή του ονόματος συνδέει το πρόγραμμα με την παράδοση των πυρπολικών της Επανάστασης του 1821: τη χρήση μικρότερων σκαφών για την προσβολή ισχυρότερων εχθρικών μονάδων.
Στον σύγχρονο «Πυρπολητή», η ιστορική αναφορά συνοδεύεται από συστήματα αισθητήρων, επικοινωνιών και πλοήγησης, με το πλήρωμα να απουσιάζει από το μέσο που εκτελεί την αποστολή.
Το ουσιαστικό ζητούμενο είναι η διατήρηση και η εξέλιξη αυτής της τεχνογνωσίας. Η εγχώρια ανάπτυξη αποκτά επιχειρησιακή αξία όταν συνοδεύεται από αξιόπιστη παραγωγή, υποστήριξη και δυνατότητα αναβαθμίσεων σε βάθος χρόνου.
Εκπαίδευση σε ευρύ φάσμα θαλάσσιων συστημάτων
Το νέο Κέντρο Διακλαδικής Εκπαίδευσης προορίζεται για την εκπαίδευση και την εξοικείωση του προσωπικού με μη επανδρωμένα και αυτόνομα θαλάσσια μέσα.
Στην παρουσίαση περιλαμβάνονταν συστήματα επιφανείας για επιτήρηση, συλλογή πληροφοριών, υδρογραφικές έρευνες και αποστολές έρευνας και διάσωσης, καθώς και υποβρύχια μέσα για εντοπισμό και εξουδετέρωση ναρκών.
Μεταξύ αυτών ήταν τα FLEXUS, NIRIIS, BLUE BOAT, ΜΕΣΕ και ΚΑΝΑΡΗΣ «1» και «2», καθώς και τα υποβρύχια PLUTO PLUS και PLUTINO MIKI. Η ποικιλία των μέσων δείχνει ότι η εκπαίδευση καλύπτει περισσότερες αποστολές από την αποκλειστική χρήση σκαφών κρούσης.
Στα εγκαίνια της Διακλαδικής Σχολής Μη Επανδρωμένων, αλλά και των Αυτονόμων Συστημάτων Θάλασσας. Ένα περαιτέρω βήμα, που δημιουργεί τεράστιες δυνατότητες για το Πολεμικό Ναυτικό μας στο Αρχιπέλαγος, με τα Αυτόνομα Συστήματα τα οποία μπορούν να προσφέρουν απεριόριστες δυνατότητες στην επιτήρηση και αναγνώριση, στην προστασία των λιμένων, στον ναρκοπόλεμο και στην ασφάλεια των υποδομών.
Αυτό το νέο Πολεμικό Ναυτικό με τις σύγχρονες πλατφόρμες, θα μπορεί να προστατεύει όχι μόνο την κυριαρχία και τα κυριαρχικά δικαιώματα, αλλά και τα ενεργειακά και επικοινωνιακά δίκτυα στον βυθό, τα οποία είναι επίσης απαραίτητα για την ασφάλεια της Πατρίδας.
(από τον χαιρετισμό μου στην τελετή των εγκαινίων του Κέντρου Διακλαδικής Εκπαίδευσης Μη Επανδρωμένων και Αυτόνομων Θαλάσσιων Συστημάτων στο Κέντρο Εκπαίδευσης ΠΑΛΑΣΚΑΣ του ΠΝ)
#HellenicNavy
— Nikos Dendias (@NikosDendias) October 13, 2026
Το αίτημα για τα Corsair
Ξεχωριστή θέση είχε το Corsair της Saronic, μη επανδρωμένο και αυτόνομο σκάφος επιφανείας μήκους επτά μέτρων, με ταχύτητα άνω των 35 κόμβων.
Σύμφωνα με την ενημέρωση της παρουσίασης, διαθέτει δυνατότητα συνεργατικής αυτόνομης δράσης σε σμήνη και μπορεί να αναλαμβάνει αποστολές επιτήρησης, επιχειρήσεων κατά στόχων επιφανείας, επίθεσης μονής κατεύθυνσης και έρευνας και διάσωσης.
Το Πολεμικό Ναυτικό έχει πραγματοποιήσει δοκιμές και αξιολόγηση του συστήματος και έχει αποστείλει σχετικό Letter of Request για προμήθεια σκαφών μέσω του μηχανισμού Foreign Military Sales των ΗΠΑ. Η αποστολή του αιτήματος αποτελεί βήμα στη διαδικασία προμήθειας και δεν ισοδυναμεί με ολοκληρωμένη αγορά ή παράδοση.
Το κρίσιμο βήμα είναι η παραγωγή
Η παρουσίαση του «Πυρπολητή» αποτελεί αφετηρία για την αξιολόγηση ενός ελληνικού μη επανδρωμένου μέσου με πολλαπλές αποστολές. Η ολοκλήρωση των δοκιμών, η οργάνωση της παραγωγής και η ένταξή του στις διαδικασίες του Στόλου θα καθορίσουν το πραγματικό επιχειρησιακό του αποτύπωμα.
Μέχρι στιγμής δεν έχουν δημοσιοποιηθεί συγκεκριμένα στοιχεία για την εμβέλεια, το εκρηκτικό φορτίο, το κόστος ανά μονάδα ή το χρονοδιάγραμμα μαζικής παραγωγής. Τα διαθέσιμα δεδομένα τεκμηριώνουν τις κατευθύνσεις του προγράμματος· η συνολική αποτίμησή του θα απαιτήσει τα αποτελέσματα των δοκιμών και τις αποφάσεις για την παραγωγή.
-
Αναλύσεις4 εβδομάδες πρινΤο τελεσίγραφο Καλίν την ώρα που η Τουρκία προετοιμάζεται για πόλεμο!
-
Άμυνα3 μήνες πρινΡωσσικό ΜΜΕ: Ελληνικό «μπλόκο» στην απαίτηση για Patriot – Πώς γνωρίζει το Κίεβο απόρρητα στοιχεία για τους πυραύλους μας;
-
ΑΝΑΡΤΗΣΕΙΣ ΜΕ ΣΗΜΑΣΙΑ3 μήνες πρινΠακιστανός με καναδική υπηκοότητα ο υπαίτιος της πυρκαγιάς στον Έβρο! Πιθανόν να μετέφερε μετανάστες
-
GEOPOLITICO1 μήνα πρινΤο διέρρευσε ο Παπαχελάς! Έφεραν τον Καλίν στο Μαξίμου – Τί συζήτησε με τον Μητσοτάκη;
-
Αναλύσεις2 μήνες πρινΚαραγκιούλ: «Αν Ελλάδα, Κύπρος και Ισραήλ επιτεθούν στην Τουρκία, ο χάρτης του Αιγαίου θα αλλάξει»
-
ΑΝΑΡΤΗΣΕΙΣ ΜΕ ΣΗΜΑΣΙΑ2 μήνες πρινΞέσπασμα της μητέρας της Μυρτούς για την υπόθεση Τζαβέντ Ασλάμ: «Δεν ξεχνώ ποτέ» – «Δήμαρχος των Πακιστανών ο Δούκας»
-
GEOPOLITICO4 εβδομάδες πρινΤί λέει Τούρκος δημοσιογράφος για Σάββα Καλεντερίδη; «Έκανε πολύ καλά τη δουλειά του για τη χώρα του – Δεν μπορούσε να τον στριμώξει η ΜİΤ»
-
Αναλύσεις3 μήνες πρινΕάν η Τουρκία απορρίψει τη συμφωνία αποχώρησης από την Κύπρο θα απομακρυνθεί δια της βίας