Διεθνή
Γιατί το ΥΠΕΞ δεν υποβάλει τους χάρτες στην ΕΕ για τον Θαλάσσιο Χωροταξικό Σχεδιασμό;
Οι χάρτες θαλάσσιου χωροταξικού σχεδιασμού της Ελλάδας είναι έτοιμοι από τους υπηρεσιακούς παράγοντες, αλλά…
της Μαρίας Δεληθανάση
Δημοσίευμα της 5 Φεβρουαρίου 2024
Οι χάρτες θαλάσσιου χωροταξικού σχεδιασμού της Ελλάδας είναι έτοιμοι από τους υπηρεσιακούς παράγοντες, αλλά δεν υποβάλλονται από την κυβέρνηση! Η κυβέρνηση προτίμησε να παραπεμφθεί από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή στις 21/12/2023 στο Δικαστήριο Ευρωπαϊκής Ένωσης (ΔΕΕ) για απουσία θαλάσσιου χωροταξικού σχεδιασμού, με την απειλή επιβολής προστίμων πολλών εκατομμυρίων ημερησίως να επικρέμεται πάνω από το κεφάλι μας, παρά να παραδώσει τους χάρτες που έχουν ήδη ετοιμασθεί από τους υπηρεσιακούς παράγοντες!
Τάδε έφη ο αντιπρόεδρος της Continental Europe Energy Council (CEEC) και επί 20 χρόνια επικεφαλής της ΕΛ.ΠΕ. Γιάννης Γρηγορίου, σε μια αποστροφή του λόγου του, στη σημαντική ημερίδα για την ελληνική ΑΟΖ (Αποκλειστική Οικονομική Ζώνη) που διοργάνωσαν το Ινστιτούτο Ενέργειας Νοτιοανατολικής Ευρώπης (ΙΕΝΕ) με τον Δικηγορικό Σύλλογο Αθηνών (ΔΣΑ).
Η σημαντική αποκάλυψη έγινε στο πλαίσιο απάντησης του κ. Γρηγορίου σε ερωτήματα παρευρισκομένων, γιατί δεν υπήρχε στην ημερίδα – όπου μίλησε ο ανθός των ενασχολούμενων με το θέμα νομικών, πρώην υπουργών και ειδικών επιστημόνων στο πετρέλαιο και το φυσικό αέριο – εκπρόσωπος των υπουργείων Εξωτερικών, Περιβάλλοντος και Ενέργειας. «Ποιος θα έρθει από το υπουργείο, όταν οι χάρτες θαλάσσιου χωροταξικού σχεδιασμού είναι έτοιμοι από τους υπηρεσιακούς παράγοντες; Είναι απλά έτοιμοι. Δεν υποβάλλονται!» σημείωσε.
«Η ιστορία της ΑΟΖ είναι λίγο σαν το δράμα των Τεμπών»
Ο θαλάσσιος χωροταξικός σχεδιασμός «για μια ολοκληρωμένη θαλάσσια πολιτική στην Ευρωπαϊκή Ένωση» αναφέρεται στη σχετική ανακοίνωση του 2007 και αποτελεί ολιστική προσέγγιση όλων των πολιτικών της ΕΕ που αφορούν τη θάλασσα -αλιεία, Natura, ΑΠΕ(Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας) κ.α. – για να αντληθεί το μεγαλύτερο κέρδος από τον θαλάσσιο χώρο, με τον μικρότερο περιβαλλοντικό αντίκτυπο. Η οδηγία άρχισε να ισχύει το 2016 και τα κράτη-μέλη είχαν περιθώριο να καταθέσουν τα χωροταξικά τους έως το 2021. Επειδή, όμως, η κατάθεση θαλάσσιου χωροταξικού σχεδιασμού αφορά την κατάθεση θαλασσίων συνόρων, δηλαδή ΑΟΖ, η κυβέρνηση αποφάσισε να μην τον υποβάλλει και να βρεθεί στο ευρωπαϊκό δικαστήριο. Μάλιστα, την ίδια χρονιά λήξης της προθεσμίας κατάθεσης των σχεδίων θαλάσσιου χωροταξικού, η κυβέρνηση επέλεξε με επιστολή της προς τα Ηνωμένα Έθνη να αποκηρύξει επίσημα τον χάρτη της Σεβίλλης που αποδίδει στην Ελλάδα τη νόμιμη ΑΟΖ της. Ο χάρτης είχε παραγγελθεί από την ΕΕ το 1982. Τότε η Ευρωπαϊκή Ένωση ζήτησε από το πανεπιστήμιο της Σεβίλης να απεικονίσει τις ΑΟΖ των ευρωπαϊκών κρατών-μελών, σύμφωνα με το Δίκαιο της Θάλασσας, ώστε να γνωρίζει η ΕΕ τους κύριους θαλάσσιους χώρους της για αξιοποίηση και προστασία. Όπως σημείωσε ο πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Κέντρου Αριστείας – ΕΚΠΑ και πρώην υφυπουργός Εξωτερικών Γιάννης Βαληνάκης, «αυτόν τον χάρτη ανεπίσημα δεχόμασταν όλοι έως το 2021 ως χάρτη των διεκδικήσεων μας. Ήρθε η Ελλάδα μετά την κρίση του Ορούτζ Ρέϊς, τον Ιανουάριο 2021 και έστειλε επιστολή στα ΗΕ, όπου λέει ότι αυτός ο χάρτης είναι ιδιωτική πρωτοβουλία. Αποκηρύξαμε μόνοι μας, με επίσημη επιστολή στον ΟΗΕ, τον χάρτη, που σύμφωνα με το διεθνές δίκαιο όριζε ότι κάθε νησάκι μας έχει δικαιώματα!»
Η Ελλάδα στον χάρτη της Σεβίλλης δικαιούται 500.000 τ. χλμ. θαλάσσιας ζώνης, τέσσερεις φορές την χερσαία έκταση του ελληνικού κράτους. Δυστυχώς, έτσι όπως έχουν εξελιχθεί τα πράγματα στα στοιχεία της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για τον θαλάσσιο χωροταξικό σχεδιασμό – στην ηλεκτρονική διεύθυνση https://maritime-spatial-planning.ec.europa.eu/countries/greece – η Ελλάδα εμφανίζει να έχει κυριαρχικά δικαιώματα στα 6 ν.μ., δηλαδή περίπου 92.095 ν.μ.! Οπως είπε ο κ. Βαληνάκης, «η ιστορία της ΑΟΖ είναι λίγο σαν το δράμα των Τεμπών. Κάθε φορά ψάχνουμε ποιος είναι αυτός που έκανε ή δεν έκανε ό,τι έπρεπε. Όταν τελειώσει αυτή η ιστορία θα δούμε πόσο κοντά ή μακρυά ήρθαμε στα 500.000 τ.χλμ.».
«Η Τουρκία, ως υποψήφιο προ ένταξη, υποχρεούται να εφαρμόσει το κοινοτικό κεκτημένο, άρα και τη συγκεκριμένη οδηγία»
Δημιουργεί η παραπομπή από την Κομισιόν στο ΔΕΕ νομικά δεδομένα, που μπορεί να αξιοποιήσει η Ελλάδα; Μπορούμε μέσω του ΔΕΕ να επιλύσουμε το θέμα της ΑΟΖ με βάση το διεθνές δίκαιο; Το θέμα απασχόλησε επί μακρόν τους νομικούς που παραβρέθηκαν. Ο καθηγητής Διεθνούς Δικαίου, πρώην υφυπουργός και νυν βουλευτής της ΝΔ Άγγελος Συρίγος και ο καθηγητής του Πανεπιστημίου του Μέριλαντ και μέλος της ελληνικής αντιπροσωπείας στη Διάσκεψη του ΟΗΕ για το Δίκαιο της Θάλασσας Θεόδωρος Καρυώτης υποστήριξαν ότι το ΔΕΕ δεν μπορεί να επιλύσει το ζήτημα. Όπως χαρακτηριστικά είπε ο κ. Καρυώτης, « Ισπανία και Πορτογαλία τσακώνονται για την οριοθέτηση στον Ατλαντικό Ωκεανό και κανένας δεν σκέφτεται να πάει στο ΔΕΕ, διότι δεν έχει καμία σχέση με αυτά τα θέματα».
Από την πλευρά τους, ο καθηγητής Ευρωπαϊκού Δικαίου Αστέριος Πλιάκος και ο ειδικός σύμβουλος του ΙΕΝΕ σε θέματα ΑΟΖ Γεώργιος Ανθρακεύς, επιχειρηματολόγησαν ότι με την παραπομπή στο ΔΕΕ θα μπορούσαμε να αναδείξουμε τις ευθύνες της ΕΕ στην προστασία της ευρωπαϊκής ΑΟΖ – της οποίας μέρος είναι η ελληνική – και να αντλήσουμε δικαιώματα από μια τέτοια εξέλιξη. Όπως χαρακτηριστικά είπε ο κ. Πλιάκος «όταν τα κράτη δεσμεύονται από περιφερειακή ένωση, όπως η ΕΕ, τότε οι διαφωνίες λύνονται στο ΔΕΕ και όχι στο Διεθνές Δικαστήριο της Χάγης. Εάν καταδικασθεί η Ελλάδα και πάλι δεν συμμορφωθεί, τότε θα αρχίσουν να πέφτουν πρόστιμα και είναι κρίμα και άδικο για ένα κυριαρχικό δικαίωμα, το οποίο θα μπορούσαμε να αξιοποιήσουμε και να εκμεταλλευθούμε, να πληρώνουμε, διότι αρνούμαστε να το οριοθετήσουμε και να το επικαλεστούμε».
Οπως σημείωσε, η οδηγία της ΕΕ για τη Γαλάζια Ανάπτυξη, ορίζει τα κράτη να διαμορφώσουν τους σχετικούς χάρτες και τις συντεταγμένες. Όταν υπάρχουν κράτη που διεκδικούν αντίστοιχη αρμοδιότητα, τότε υποχρεωτικά συνεργάζονται οι εκατέρωθεν αρχές, για να προσδιορίσουν τις θαλάσσιες περιοχές. Η Τουρκία, ως υποψήφιο προ ένταξη κράτος, υποχρεούται να εφαρμόσει το κοινοτικό κεκτημένο, άρα και τη συγκεκριμένη οδηγία. «Εάν δεν υπάρχει καλοπροαίρετη διάθεση, τότε πάμε στο ΔΕΕ. Εκεί μπορεί να καταδικασθεί η Τουρκία για μη επίδειξη καλής πρόθεσης όσον αφορά στις συντεταγμένες. Είδα σε άρθρα Τούρκων ότι φοβούνται μήπως το κοινοτικό κεκτημένο τους οδηγήσει να επικυρώσουν τη Συνθήκη για το Δίκαιο της Θάλασσας και να αναλάβουν ευθύνες και υποχρεώσεις που αγγίζουν το δύσκολο θέμα της οριοθέτησης ΑΟΖ στο Αιγαίο».
Ο κ. Πλιάκος προτείνει η Ελλάδα να κάνει καταγγελία στην Κομισιόν ότι η Τουρκία δεν αποδέχεται το ενωσιακό κεκτημένο. Το ΔΕΕ θα κληθεί να διαπιστώσει ποιος παρεμποδίζει την ολοκληρωμένη εφαρμογή της οδηγίας, μη καταβάλλοντας καλοπροαίρετη διάθεση για να λυθεί το θέμα της οριοθέτησης. Θα δουν τι λέει το διεθνές δίκαιο, η νομολογία του ΔΕΕ, η οδηγία.
«Η Ελλάδα είναι υποχρεωμένη να πει τί της ανήκει!» τόνισε ο κ. Ανθρακεύς. «Οσοι μιλούν για Χάγη και Αμβούργο ξεχνούν ότι όταν είσαι κράτος-μέλος σε μια περιφερειακή οντότητα, πηγαίνεις στα δικαστήρια της οντότητάς σου. Η σύμβαση για το Δίκαιο της Θάλασσας έγινε ευρωπαϊκό δίκαιο το 1998. Άρα η Ελλάδα είναι υποχρεωμένη να λειτουργήσει εντός της δικαιοταξίας του Λουξεμβούργου».
Προσφυγή Ελλάδας – Κύπρου στο ΔΕΕ για ορισμό ΑΟΖ
Ένα από τα θέματα που «έπεσε στο τραπέζι» των συζητήσεων της ημερίδας και στο οποίο υπήρξε ομοφωνία ήταν η αμοιβαία προσφυγή Ελλάδας – Κύπρου στο ΔΕΕ για τον ορισμό της ΑΟΖ τους.
«Η Ελλάδα έχει ξεκάθαρα σύνορα με την Κύπρο και πρέπει κάποια στιγμή να υπάρξει η οριοθέτηση, που δείχνει ξεκάθαρα ότι η θάλασσα ανήκει σε εμάς και η Τουρκία έχει ένα μικρό κομμάτι της ανατολικής Μεσογείου» σημείωσε ο κ. Καρυώτης. «Οι Τούρκοι δημιουργούν συνεχώς χάρτες και τώρα με το τουρκολυβικό μνημόνιο εμφανίζονται να χαρίζουν 39.000 τ.χλμ. ελληνικής ΑΟΖ στη Λιβύη, ενώ δεν έχουν θαλάσσια σύνορα με τη χώρα».
«Να προσφύγουμε από κοινού Ελλάδα – Κύπρος – Αίγυπτος στο Διεθνές Δικαστήριο», πρότεινε ο κ. Συρίγος «και να υποχρεώσουμε δια της προσφυγής να παρέμβει η Τουρκία. Να ζητήσουμε οριοθέτηση μεταξύ μας και εκ των πραγμάτων να υποχρεώσουμε την Τουρκία να παρέμβει.
Μπορούμε να το κάνουμε και μεταξύ Ελλάδας και Κύπρου. Όμως, το πρόβλημα με την Τουρκία είναι πολύ ευρύτερο, διότι αμφισβητεί και περιοχή νοτίως της Κρήτης και γι αυτό θα ήταν καλό να είναι και η Αίγυπτος για να λυθεί συνολικά το πρόβλημα. Έτσι θα υποχρεώσουμε και τη Λιβύη να παρέμβει. Αυτή τη στιγμή έχουμε μια μεγάλη διεθνή διαφορά. Το τουρκολυβικό μνημόνιο είναι παράνομο, αλλά είναι πάνω στο τραπέζι. Για να παύσει να υπάρχει ή θα πρέπει κάποιο δικαστήριο να το κρίνει παράνομη, ή θα πρέπει μια από τις δυο χώρες που το έχουν υπογράψει, να αποχωρήσει. Εάν δεν συμβεί είτε το ένα είτε το άλλο, το παράνομο μνημόνιο θα συνεχίσει να είναι πάνω στο τράπεζι». Και σχολίασε ο κ. Καρυώτης, που συμμετείχε στις διαβουλεύσεις στην 3η Διάσκεψη του ΟΗΕ για το Δίκαιο της Θάλασσας και στην Αρχή των Θαλάσσιων Βυθών: «Η Τουρκία τη δεκαετία του 1980 είχε οροθετήσει ΑΟΖ με την τότε ΕΣΣΔ, με μέση γραμμή. Όταν ένα κράτος ανακηρύσσει ΑΟΖ, ανακηρύσσει για όλες τις περιοχές του. Επομένως η Τουρκία έχει ήδη ανακηρύξει ΑΟΖ στη Μεσόγειο και στο Αιγαίο Αρχιπέλαγος».
Οι διαπραγματεύσεις με τη Λιβύη που «πήγαν χαμένες»
Στις διαπραγματεύσεις με τη Λιβύη, που τελικά «πήγαν χαμένες», αναφέρθηκε ο κ. Βαληνάκης. Όπως αποκάλυψε, όταν ήταν υφυπουργός Εξωτερικών, είχε συναντηθεί εννέα φορές με τον Λίβυο ομόλογό τους και είχαν πλησιάσει πολύ κοντά σε διευθέτηση, σύμφωνα με το διεθνές δίκαιο. «Βγήκε πρόσφατα η Λιβύη και είπε ότι κλείνει τον κόλπο της Σύρτης, που είναι 120 τ.χλμ.. Φυσικά αυτό είναι παράνομο, αλλά η Ιταλία δεν μίλησε, διότι πήρε ως αντιστάθμισμα το δικαίωμα να κλείσει τον κόλπο του Τάραντα. Όταν συνομιλούσα με τον ομόλογό μου επί Καντάφι, του είχα πει «Δεν με νοιάζει αν θα κλείσεις τον κόλπο της Σύρτης, αρκεί να αποδεχθείς την πλήρη επήρεια (σ.σ. αναγνώριση της υφαλοκρηπίδας και της ΑΟΖ) της Γαύδου. Διότι η Λιβύη λειτουργεί όπως η Τουρκία. Δεν λαμβάνει υπόψη της τα νησιά, αλλά μόνον την απόσταση από την βόρεια Αφρική στην Τουρκία. Όμως, έπεσε η κυβέρνηση το 2009 και δεν συνεχίσθηκε η προσπάθεια, ενώ θα μπορούσε να κλείσει το κεφάλαιο με τη Λιβύη. Και το λέω αυτό διότι το 2010 η Λιβύη κατέθεσε έναν χάρτη και δυο εκδοχές. Στη μία με τη Γαύδο να συνυπολογίζεται και στην άλλη χωρίς τη Γαύδο. Αυτό σημαίνει ότι διαπραγματευόταν!»
Και σχολίασε σχετικά με την προσφυγή μας στο Διεθνές Δικαστήριο: «Εμείς λένε ότι το μόνο μας θέμα είναι η οριοθέτηση των θαλασσίων ζωνών. Μα η Τουρκία βάζει 10 θέματα! Και ρωτώ: Πως θα καταφέρει η ελληνική πλευρά να πείσει την Τουρκία να παραιτηθεί από τις υπόλοιπες εννέα διεκδικήσεις της; Πως θα οριοθετήσει το διεθνές δικαστήριο, όταν η Τουρκία πει ότι οι 120 βραχονησίδες στο Αιγαίο είναι δικές της και όχι της Ελλάδας; Εάν 10 ή 20 βραχονησίδες αλλάξουν χέρια, θα αλλάξει τελείως ο χάρτης στο Αιγαίο. Πώς θα εμποδίσετε έναν διεθνή δικαστή να αποφασίσει εάν η Ψέριμος, το Αγαθονήσι, το Φαρμακονήσι είναι πράγματι γκρίζες ζώνες και ανήκουν στην Τουρκία ή είναι ελληνικά νησιά; Πολλές φορές οι διεθνείς δικαστές λειτουργούν με πολιτικά κριτήρια. Μην ξεχνάμε ότι η Τουρκία είχε χρηματίσει τον σύμβουλο Εθνικής Ασφάλειας του Τράμπ».
«Είναι αρκετά πράγματα που έχει πει η ΕΕ και εμείς τα έχουμε αποφύγει για πολιτικούς λόγους»
Την πλέον πρόσφατη οικονομική επενέργεια της άρνησής μας να ορίσουμε ΑΟΖ και του αυτοπεριορισμού μας στα 6 ν.μ. ανέδειξε ο κ. Συρίγος μιλώντας για τις πλωτές ανεμογεννήτριες, των οποίων πλεονεκτήματα είναι ότι αποφεύγεται η οπτική όχληση και τα προβλήματα με την ορνιθοπανίδα και τη κτηνοτροφία. «Το πρόβλημα μάς είναι ότι με βάση το σημερινό νομικό πλαίσιο δεν μπορούμε να τοποθετήσουμε ανεμογεννήτριες στο Αιγαίο, πέραν των χωρικών μας υδάτων, δηλαδή πέραν των 6 ναυτικών μιλίων, δηλ. περίπου 11 χλμ. Οπότε το μεγάλο πλεονέκτημα της μη οπτικής όχλησης χάνεται, διότι τις τοποθετείς εντός 11 χλμ. από τις ακτές. Μιλάμε για δάσος ανεμογεννητριών γύρω από κάθε νησί» είπε. Και συνέχισε: «Για να αξιοποιήσουμε την ενέργεια στο Αιγαίο, πρέπει να προχωρήσουμε σε κήρυξη ΑΟΖ. Φοβούμαι ότι για μεγάλο χρονικό διάστημα δεν θα μπορέσουμε να προχωρήσουμε σε τοποθέτηση ανεμογεννητριών, στα σωστά σημεία. Ο μεγαλύτερος φόβος μου είναι ότι κάποια στιγμή η Τουρκία θα προχωρήσει σε κήρυξη ΑΟΖ σε κάποια περιοχή, όπως π.χ. ανάμεσα στη Μήλο και την Τένεδο, κοντά στη Λήμνο και θα τοποθετήσει σε περιοχή, που νομίζουμε ότι είναι τμήμα της δικής μας υφαλοκρηπίδας και ΑΟΖ, πλειάδα πλωτών ανεμογεννητριών, με σκοπό να αποκτήσει δικαιώματα που εμείς δεν θα έχουμε διεκδικήσει». Και πρόσθεσε σχετικά με την αλιεία: «Είναι αρκετά πράγματα που έχει πει η ΕΕ και εμείς τα έχουμε αποφύγει για πολιτικούς λόγους. Το 1992 με τον Κανονισμό 3760, η τότε ΕΟΚ προέτρεπε τα κράτη-μέλη να επεκτείνουν τις αλιευτικές τους ζώνες στα 12 ν.μ.. Επειδή όλα τα κράτη μέλη είχαν ήδη χωρικά ύδατα 12 ν.μ., ο κανονισμός, όπως ήταν διατυπωμένος, απευθυνόταν μόνον σε εμάς. Η Τουρκία είχε τότε διαμαρτυρηθεί στην ΕΟΚ. Ο ίδιος Κανονισμός επαναλήφθηκε το 2002, το 2014, ισχύει και σήμερα. Μας προτρέπουν συνεχώς να φτιάξουμε αλιευτική ζώνη 12 ν.μ. για να προστατεύουμε καλύτερα τους αλιευτικούς μας πόρους»…
Σε δυο κορυφαία Ευρωπαϊκά Έργα Κοινού Ενδιαφέροντος (PCI) – μέσω των οποίων η ΕΕ εμπλέκεται με τις αιτιάσεις της Τουρκίας – αναφέρθηκε ο Γιώργος Κρεμλής, διευθυντής ε.τ. της Ευρωπαϊκής Επιτροπής και πρόεδρος της Σύμβασης Espoo και του Πρωτοκόλλου SEA: το καλώδιο EuroAsia που αποσκοπεί στη διασύνδεση Ισραήλ – Κύπρου – Ελλάδας και Ευρώπης και θα είναι η μεγαλύτερη και βαθύτερη διασύνδεση στον κόσμο με διπολικό καλώδιο μήκους 2×900 km, που θα ποντιστεί στον πυθμένα της Μεσογείου σε βάθη μέχρι 3.000 μέτρων. Το άλλο έργο είναι το GREGY Project για την ηλεκτρική διασύνδεση Ευρώπης-Αιγύπτου. Τα έργα αυτά, όπως είπε, παρακάμπτουν το τουρκολυβικό μνημόνιο. Δεν μπορούν να μην το παρακάμψουν. Ο αγωγός EastMed δεν προχώρησε, λόγω των τουρκικών πιέσεων. Όμως, στα έργα νέας γενιάς, που είναι PCI, αυτό δεν είναι δυνατόν και προβλέπεται Στρατηγική Μελέτη Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων, που προϋποθέτει θαλάσσιο χωροταξικό σχεδιασμό. «Γι αυτό» πρόσθεσε «αξίζει η υπογραφή ενός συνυποσχετικού με την Κύπρο. Θα είναι εξαιρετικά σημαντικό,διότι εάν καθορισθεί ΑΟΖ Ελλάδας – Κύπρου, από την οποία περνά το EuroAsia, τότε θα περάσει και ο EastMed. Το τουρκολυβικό μνημόνιο έτσι θα αναδειχθεί ως διαφορά καθαρά ευρω-ενωσιακή. Το ίδιο ισχύει και για τις ζώνες αλιείας που είναι αρμοδιότητα του σκληρού πυρήνα του ευρω-ενωσιακού δικαίου. Πιστεύω ότι αξίζει να υποβάλλουμε μια τέτοια υπόθεση στο ΔΕΕ και να υπάρξει ένα τέτοιο συνυποσχετικό».
Εν κατακλείδι, όπως εύστοχα είπε ο Πρόεδρος και Εκτελεστικός Διευθυντής του ΙΕΝΕ, κ. Κωστής Σταμπολής, η συζήτηση αυτή «ενδεχομένως να μην αρέσει σε ορισμένους, καθότι μπορεί να θεωρηθεί ότι υποσκάπτει την τρέχουσα εξωτερική πολιτική, ιδίως μετά την υπογραφή του Συμφώνου της Αθήνας με την Άγκυρα. Η προώθηση του θέματος της ΑΟΖ δημιουργεί δυσφορία σε όσους υποστηρίζουν μια τακτική επιλεκτικών υποχωρήσεων και κατευνασμού έναντι των σταθερών και εν πολλοίς παράλογων διεκδικήσεων της Τουρκίας εις βάρος της Ελλάδας».
Πηγή: Ενέργεια
Διεθνή
Πακιστάν: Έχουμε ήδη αναπτύξει σημαντικό αριθμό δυνάμεων στη Σαουδική Αραβία
Το πακιστανικό στρατιωτικό προσωπικό στη Σαουδική Αραβία «δεν θα διασχίζει τα σύνορα για να εξαπολύσει επίθεση εναντίον των Χούθι, αλλά θα ασχολείται με την άμυνα του εδάφους».
Το Ισλαμαμπάντ ανακοίνωσε ότι έχει αναπτύξει «σημαντικό αριθμό» ενόπλων δυνάμεων στη Σαουδική Αραβία για αμυντικούς σκοπούς, δήλωσε σε δημοσιογράφους ο εκπρόσωπος του υπουργείου Εξωτερικών, Σαζάντ Χάιντερ Χαν.
«Από το Πακιστάν, έχουμε ήδη αναπτύξει σημαντικό αριθμό δυνάμεων, καθώς και πόρους στην πόλη του Ριάντ», τόνισε.
Πρόσθεσε ότι το πακιστανικό στρατιωτικό προσωπικό στη Σαουδική Αραβία «δεν θα διασχίζει τα σύνορα για να εξαπολύσει επίθεση εναντίον των Χούθι, αλλά θα ασχολείται με την άμυνα του εδάφους».
Οι Χούθι στην Υεμένη έχουν εξαπολύσει μαζικές αεροπορικές επιδρομές εναντίον της Σαουδικής Αραβίας, συμπεριλαμβανομένων επιθέσεων στο διεθνές αεροδρόμιο του Ριάντ χθες Πέμπτη όπου σκότωσαν τρία άτομα.
Το Πακιστάν υπέγραψε αμυντικό σύμφωνο με τη Σαουδική Αραβία και την Τουρκία τον Αύγουστο, δεσμεύοντας τις τρεις χώρες σε αμοιβαία βοήθεια σε περίπτωση επίθεσης εναντίον μιας από αυτές.
Αρνούμενος να πει αν βρίσκονται σε εξέλιξη νέες αναπτύξεις στρατευμάτων, ο Χαν άφησε να εννοηθεί ότι οι πακιστανικές δυνάμεις έχουν αναπτυχθεί πολλές φορές στη Σαουδική Αραβία από τη δεκαετία του 1980, ιδίως μετά την υπογραφή διμερούς συμφωνίας μεταξύ Ισλαμαμπάντ και Ριάντ το 2025.
Πρόσθεσε ότι εναπόκειται «στον οργανισμό και τη συμμαχία, στα αρχηγεία τους, να αποφασίσουν… πότε και πού» θα αναπτυχθούν οι δυνάμεις και σε ποιους αριθμούς.
Πηγή: ΑΠΕ-ΜΠΕ-AFP
Διεθνή
Ο πρώην επικεφαλής της γερμανικής υπηρεσίας πληροφοριών August Hanning ύποπτος για κατασκοπεία υπέρ του Αζερμπαϊτζάν – Der Spiegel
Η ομοσπονδιακή εισαγγελία ανακοίνωσε τις κατηγορίες σε βάρος του, χωρίς να διευκρινίσει ποιες ξένες χώρες ή υπηρεσίες φέρονται να εμπλέκονται.
Από την εφημερίδα Αζάτ Ορ
Ο πρώην επικεφαλής της γερμανικής Ομοσπονδιακής Υπηρεσίας Πληροφοριών (BND), August Hanning, συνελήφθη την Τρίτη, αντιμετωπίζοντας κατηγορίες για κατασκοπεία, εσχάτη προδοσία και συνεργασία με ξένες υπηρεσίες πληροφοριών, σύμφωνα με το AFP.
Ο Hanning ηγήθηκε της BND από το 1998 έως το 2005. Η ομοσπονδιακή εισαγγελία ανακοίνωσε τις κατηγορίες σε βάρος του, χωρίς να διευκρινίσει ποιες ξένες χώρες ή υπηρεσίες φέρονται να εμπλέκονται. Ωστόσο, σύμφωνα με δημοσίευμα του γερμανικού περιοδικού Der Spiegel, το οποίο επικαλείται ανώνυμες πηγές, ο Hanning είχε επαφές με στέλεχος των υπηρεσιών πληροφοριών του Αζερμπαϊτζάν.
Μαζί του συνελήφθη ο πρώην διευθυντής του γραφείου του, Manfred D., ο οποίος παρέμεινε στην υπηρεσία πληροφοριών έως τον Μάρτιο του 2026. Κατηγορείται ότι, κατά την εργασία του για τους διαδόχους του Hanning, απέκτησε απόρρητες πληροφορίες και τις παρέδωσε στον πρώην προϊστάμενό του έναντι αμοιβής.
Μετά την αποχώρησή του από την BND, ο Hanning δραστηριοποιήθηκε ως σύμβουλος στον ιδιωτικό τομέα. Σύμφωνα με τις εισαγγελικές αρχές, η δραστηριότητά του φέρεται να περιλάμβανε την προετοιμασία ενημερωτικού φακέλου για λογαριασμό ξένης υπηρεσίας πληροφοριών, καθώς και τη διαβίβαση πληροφοριών σε πράκτορα άλλης ξένης υπηρεσίας.
Όπως αναφέρει το Der Spiegel, ο συγκεκριμένος φάκελος είχε συνταχθεί για πράκτορα των υπηρεσιών πληροφοριών του Αζερμπαϊτζάν. Οι κατηγορίες δεν συνιστούν απόδειξη ενοχής, ενώ η εσχάτη προδοσία στη Γερμανία μπορεί να επισύρει ποινή ισόβιας κάθειρξης.
Η υπόθεση έρχεται στο προσκήνιο λίγες εβδομάδες μετά την έγκριση από τη γερμανική κυβέρνηση ευρείας μεταρρύθμισης των υπηρεσιών πληροφοριών, η οποία προβλέπει την ενίσχυση των αρμοδιοτήτων τους, μεταξύ άλλων και για τη διεξαγωγή μυστικών επιχειρήσεων.
GEOPOLITICO
Τραμπ: Καμία επίθεση στο Ιράν πριν από τις εκλογές – Το μεγάλο παζάρι για τα Στενά του Ορμούζ
Νέο διπλωματικό παράθυρο ανοίγει στις σχέσεις Ηνωμένων Πολιτειών–Ιράν, μετά τη δήλωση του Ντόναλντ Τραμπ ότι η Ουάσιγκτον δεν πρόκειται να πραγματοποιήσει νέα στρατιωτική επίθεση πριν από τις ενδιάμεσες αμερικανικές εκλογές της 3ης Νοεμβρίου. Ο Αμερικανός πρόεδρος κάνει λόγο για παραγωγικές συνομιλίες με την Τεχεράνη, ενώ η ασφαλής επαναλειτουργία των Στενών του Ορμούζ βρίσκεται στο επίκεντρο των διαπραγματεύσεων. Την ίδια στιγμή, οι ΗΠΑ αυξάνουν την οικονομική πίεση με νέες κυρώσεις στον ιρανικό σκιώδη στόλο.
Σημαντική μεταβολή στον χρονικό ορίζοντα της αμερικανικής στρατιωτικής πολιτικής απέναντι στο Ιράν σηματοδοτούν οι τελευταίες δηλώσεις του προέδρου των Ηνωμένων Πολιτειών Ντόναλντ Τραμπ.
Σύμφωνα με το Reuters, στις 8 Οκτωβρίου 2026, ο Αμερικανός πρόεδρος ανακοίνωσε ότι δεν προτίθεται να διατάξει νέες στρατιωτικές επιθέσεις εναντίον του Ιράν πριν από τις ενδιάμεσες εκλογές για το Κογκρέσο, που είναι προγραμματισμένες για τις 3 Νοεμβρίου.
Παράλληλα, ανέφερε ότι βρίσκονται σε εξέλιξη παραγωγικές διαπραγματεύσεις μεταξύ Ουάσιγκτον και Τεχεράνης, παρά τις σημαντικές διαφωνίες που εξακολουθούν να χωρίζουν τις δύο πλευρές.
Στο επίκεντρο τα Στενά του Ορμούζ
Ένα από τα σημαντικότερα αντικείμενα των συνομιλιών αποτελεί η αποκατάσταση της ασφαλούς ναυσιπλοΐας στα Στενά του Ορμούζ.
Η συγκεκριμένη θαλάσσια αρτηρία συνδέει τον Περσικό Κόλπο με τις διεθνείς αγορές και διαδραματίζει καθοριστικό ρόλο στη μεταφορά πετρελαίου και υγροποιημένου φυσικού αερίου.
Οι διαταραχές στη ναυσιπλοΐα έχουν προκαλέσει αυξημένη αβεβαιότητα στην παγκόσμια ενεργειακή αγορά, επηρεάζοντας τις τιμές των καυσίμων και το κόστος μεταφορών.
Οι δύο πλευρές έχουν ανταλλάξει προτάσεις για τον περιορισμό της έντασης και την επαναλειτουργία της κρίσιμης θαλάσσιας διαδρομής.
Ωστόσο, σύμφωνα με το Reuters, ο Τραμπ απέρριψε την τελευταία ιρανική πρόταση, στοιχείο που καταδεικνύει ότι οι συνομιλίες δεν έχουν ακόμη οδηγήσει σε ουσιαστική συμφωνία.
Το πυρηνικό πρόγραμμα παραμένει αγκάθι
Πέρα από το ζήτημα της ναυσιπλοΐας, σοβαρές διαφορές καταγράφονται και γύρω από το ιρανικό πυρηνικό πρόγραμμα.
Η Τεχεράνη επιμένει στο δικαίωμά της να συνεχίσει τον εμπλουτισμό ουρανίου και να διατηρήσει πυρηνικό υλικό, ενώ η αμερικανική πλευρά ζητεί ουσιαστικούς περιορισμούς.
Οι διαφωνίες αυτές δυσχεραίνουν τη διαμόρφωση μιας ευρύτερης συμφωνίας ασφάλειας.
Η Ουάσιγκτον αντιμετωπίζει το ιρανικό πυρηνικό πρόγραμμα ως σημαντική απειλή, ενώ το Ιράν απορρίπτει τις κατηγορίες ότι επιδιώκει να αποκτήσει πυρηνικά όπλα.
Η επίτευξη συμφωνίας προϋποθέτει επομένως διευθετήσεις τόσο στο ζήτημα των πυρηνικών δραστηριοτήτων όσο και στο πλαίσιο των περιφερειακών εγγυήσεων ασφαλείας.
Νέες κυρώσεις σε 17 πλοία του σκιώδους στόλου
Παρά τις διπλωματικές επαφές, η αμερικανική κυβέρνηση εντείνει την οικονομική πίεση στην Τεχεράνη.
Στις 8 Οκτωβρίου, το αμερικανικό υπουργείο Οικονομικών ανακοίνωσε νέες κυρώσεις εναντίον δικτύων μεταφοράς ιρανικού πετρελαίου και πετροχημικών προϊόντων.
Στο πακέτο περιλαμβάνονται 17 πλοία που οι αμερικανικές αρχές συνδέουν με τη λειτουργία του λεγόμενου σκιώδους στόλου του Ιράν.
Στόχος των κυρώσεων είναι ο περιορισμός των οικονομικών πόρων που, σύμφωνα με την Ουάσιγκτον, χρησιμοποιούνται για τη χρηματοδότηση στρατιωτικών δραστηριοτήτων, πυραυλικών προγραμμάτων και οργανισμών που συνδέονται με τους Φρουρούς της Επανάστασης.
Η ταυτόχρονη χρήση διπλωματίας και κυρώσεων αναδεικνύει τη διττή αμερικανική προσέγγιση: αναζήτηση συμφωνίας από τη μία πλευρά, διατήρηση ισχυρών μοχλών πίεσης από την άλλη.
Το πετρέλαιο αντιδρά στις δηλώσεις Τραμπ
Οι αναφορές του Αμερικανού προέδρου σε διαπραγματεύσεις και αποφυγή νέας στρατιωτικής δράσης συνέβαλαν στη μείωση των τιμών του πετρελαίου κατά την πρωινή συνεδρίαση της 9ης Οκτωβρίου.
Σύμφωνα με το Reuters, το Brent υποχώρησε κοντά στα 103 δολάρια το βαρέλι, καθώς οι αγορές αξιολόγησαν θετικά το ενδεχόμενο περιορισμού της στρατιωτικής έντασης.
Η αποκλιμάκωση, ωστόσο, παραμένει εύθραυστη. Οι πολεμικές επιχειρήσεις στην Υεμένη, η αστάθεια στον Περσικό Κόλπο και οι κίνδυνοι για τις ενεργειακές εγκαταστάσεις εξακολουθούν να δημιουργούν σοβαρές πιέσεις.
Η εσωτερική πολιτική διάσταση στις ΗΠΑ
Η ανακοίνωση Τραμπ πραγματοποιείται λιγότερο από έναν μήνα πριν από τις ενδιάμεσες αμερικανικές εκλογές.
Η αύξηση των τιμών της ενέργειας και το οικονομικό κόστος της αντιπαράθεσης με το Ιράν έχουν καταστεί σημαντικά ζητήματα στην εσωτερική πολιτική συζήτηση.
Σύμφωνα με δημοσκόπηση Reuters/Ipsos που επικαλείται το πρακτορείο, το 60% των ερωτηθέντων αποδοκιμάζει τον χειρισμό της κατάστασης από τον Τραμπ.
Η χρονική σύμπτωση της διπλωματικής πρωτοβουλίας με την εκλογική περίοδο προσδίδει πρόσθετη πολιτική διάσταση στις εξελίξεις, χωρίς να αρκεί για να τεκμηριώσει ότι η συγκεκριμένη απόφαση υπαγορεύτηκε αποκλειστικά από εκλογικούς υπολογισμούς.
Η Μέση Ανατολή σε κρίσιμο σταυροδρόμι
Η πιθανότητα περιορισμού της αμερικανοϊρανικής αντιπαράθεσης θα μπορούσε να επηρεάσει σημαντικά τις ευρύτερες γεωπολιτικές ισορροπίες.
Μια συμφωνία για τα Στενά του Ορμούζ θα συνέβαλλε στη βελτίωση της ασφάλειας των ενεργειακών μεταφορών, ενώ ενδεχόμενη αποτυχία των συνομιλιών θα διατηρούσε τον κίνδυνο νέας κλιμάκωσης.
Το ερώτημα είναι εάν το χρονικό περιθώριο που δημιουργεί η αμερικανική απόφαση θα αξιοποιηθεί για ουσιαστικές διαπραγματεύσεις ή εάν η σύγκρουση θα εισέλθει σε νέα φάση μετά τις εκλογές.
Η αποφυγή άμεσης στρατιωτικής δράσης δεν ισοδυναμεί με ειρηνευτική συμφωνία. Το κρίσιμο στοιχείο θα είναι η επίτευξη συγκεκριμένων δεσμεύσεων για τη ναυσιπλοΐα, το πυρηνικό πρόγραμμα και την περιφερειακή ασφάλεια.
Τουρκικός συναγερμός για το καλώδιο! Η Milliyet βλέπει ελληνικό σχέδιο εμπλοκής της Γαλλίας σε κρίση με την Άγκυρα
Σενάρια ελληνικής διπλωματικής παγίδας με στόχο την πρόκληση κρίσης μεταξύ Τουρκίας και Γαλλίας προβάλλει ο αρθρογράφος της Milliyet, Οζάι Σεντίρ,...
Μαυρίδης: Ο Ερντογάν προστάτης των φονιάδων «Χαμάς» και «Αδελφών Μουσουλμάνων»
«Γνωρίζουμε ποιος στηρίζει και προωθεί τη Χαμάς και τη Μουσουλμανική Αδελφότητα», ανέφερε με νόημα στην ολομέλεια του Ευρωκοινοβουλίου ο Κύπριος...
Πακιστάν: Έχουμε ήδη αναπτύξει σημαντικό αριθμό δυνάμεων στη Σαουδική Αραβία
Το πακιστανικό στρατιωτικό προσωπικό στη Σαουδική Αραβία «δεν θα διασχίζει τα σύνορα για να εξαπολύσει επίθεση εναντίον των Χούθι, αλλά...
Ένταση για την Κύπρο στον ΟΑΣΕ – Τι υποστήριξε Τούρκος βουλευτής (ΒΙΝΤΕΟ)
Ο βουλευτής του Ρεπουμπλικανικού Λαϊκού Κόμματος (CHP) από την Καχραμανμαράς, Αλί Οζτούντς, δημοσίευσε σήμερα, Παρασκευή 9 Οκτωβρίου, βίντεο από την...
Μεταναστευτικό: Νέες μεταφορές από την Κρήτη στο Ανατολικό Αιγαίο – Η εικόνα στις δομές πέντε νησιών
Νέες μετακινήσεις μεταναστών καταγράφονται στο Ανατολικό Αιγαίο, με τη Σάμο να υποδέχεται 165 άτομα από την Κρήτη, την ώρα που...
-
Αναλύσεις3 εβδομάδες πρινΤο τελεσίγραφο Καλίν την ώρα που η Τουρκία προετοιμάζεται για πόλεμο!
-
Άμυνα3 μήνες πρινΡωσσικό ΜΜΕ: Ελληνικό «μπλόκο» στην απαίτηση για Patriot – Πώς γνωρίζει το Κίεβο απόρρητα στοιχεία για τους πυραύλους μας;
-
ΑΝΑΡΤΗΣΕΙΣ ΜΕ ΣΗΜΑΣΙΑ2 μήνες πρινΠακιστανός με καναδική υπηκοότητα ο υπαίτιος της πυρκαγιάς στον Έβρο! Πιθανόν να μετέφερε μετανάστες
-
GEOPOLITICO1 μήνα πρινΤο διέρρευσε ο Παπαχελάς! Έφεραν τον Καλίν στο Μαξίμου – Τί συζήτησε με τον Μητσοτάκη;
-
Αναλύσεις1 μήνα πρινΚαραγκιούλ: «Αν Ελλάδα, Κύπρος και Ισραήλ επιτεθούν στην Τουρκία, ο χάρτης του Αιγαίου θα αλλάξει»
-
ΑΝΑΡΤΗΣΕΙΣ ΜΕ ΣΗΜΑΣΙΑ2 μήνες πρινΞέσπασμα της μητέρας της Μυρτούς για την υπόθεση Τζαβέντ Ασλάμ: «Δεν ξεχνώ ποτέ» – «Δήμαρχος των Πακιστανών ο Δούκας»
-
GEOPOLITICO3 εβδομάδες πρινΤί λέει Τούρκος δημοσιογράφος για Σάββα Καλεντερίδη; «Έκανε πολύ καλά τη δουλειά του για τη χώρα του – Δεν μπορούσε να τον στριμώξει η ΜİΤ»
-
Αναλύσεις3 μήνες πρινΕάν η Τουρκία απορρίψει τη συμφωνία αποχώρησης από την Κύπρο θα απομακρυνθεί δια της βίας