Ακολουθήστε μας

Αναλύσεις

Από τον «ζωτικό χώρο» στη «γαλάζια πατρίδα» και τα «σύνορα της καρδιάς μας»

Οι ομοιότητες σε πρακτικό και σε θεωρητικό επίπεδο των δύο καθεστώτων και των «θεωριών» είναι κάτι παραπάνω από εμφανείς.

Δημοσιεύτηκε στις

Ο παραλληλισμός του «ζωτικού χώρου» του Χίτλερ και των Ναζί και των διάφορων εκφράσεων της θεωρίας που προωθείται από το καθεστώς Ερντογάν, είναι σκανδαλωδώς προφανής με κίνδυνο επανάληψης εάν ληφθούν ανάλογα «μέτρα» με αυτά της δεκαετίας του 1930, όταν η Βρετανία, η Γαλλία και η ΕΣΣΔ, επιδίδονταν σε μιαν ανέξοδη πολιτική κατευνασμού του Ναζιστικού αρπακτικού.

Οι ομοιότητες σε πρακτικό και σε θεωρητικό επίπεδο των δύο καθεστώτων και των «θεωριών» είναι κάτι παραπάνω από εμφανείς.

Γράφει ο Θεοφάνης Μαλκίδης

«Οι Έλληνες μιλούν για το Νέο Ανατολικό ζήτημα, για τη λύση του Τουρκικού προβλήματος και για τον πρωταγωνιστικό ρόλο της Ελλάδας. Οι δούλοι, οι ηλίθιοι, μιλούν για τη Λωζάνη και για τα «ελληνοτουρκικά».

Μιχάλης Χαραλαμπίδης, Ιανουάριος 2024.

Το 1937, ο μαθητής του Μουσταφά Κεμάλ Αδόλφος Χίτλερ και οι μαθητές των Νεότουρκων Ναζί (προ)ετοιμάζοντας το αιματοκύλισμα του πλανήτη, υιοθετούσαν την αποκαλούμενη θεωρία του «ζωτικού χώρου» («Lebensraum»), την επέκταση δηλαδή των συνόρων της Γερμανίας προκειμένου να μπορεί να ζει «ανεκτά» ο Γερμανικός λαός.

Το 2024, μαθητής του Μουσταφά Κεμάλ Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν και οι συγκυβερνήτες του δολοφόνοι Γκρίζοι Λύκοι (προ)ετοιμάζοντας τον επεκτατισμό τους, επαναλαμβάνουν ότι κάποιοι θέλουν «να φυλακίσουν την Τουρκία στα χερσαία σύνορά της», τονίζοντας επιπλέον ότι η Τουρκία έχει συρρικνωθεί. Άρα το «Στρατηγικό βάθος», παλαιότερα και σήμερα η «Γαλάζια Πατρίδα» και τα «Σύνορα της καρδιάς μας», είναι η μοναδική διέξοδος για την Τουρκία που ασφυκτιά…

Οι ομοιότητες σε πρακτικό και σε θεωρητικό επίπεδο των δύο καθεστώτων και των «θεωριών» που ανέπτυξαν και αναπτύσσουν, είναι κάτι παραπάνω από εμφανείς. Εμπνευστής του Ναζιστικού «Ζωτικού Χώρου» ήταν ο καθηγητής Φρίντριχ Ράτζελ, ο οποίος υποστήριξε την οργανική θεωρία ανάπτυξης του κράτους το οποίο, για να τραφεί, επιβάλλεται να προσαρτήσει νέες περιοχές. Στη συνέχεια στη σκυτάλη πήρε ο Καρλ Χαουσχόφερ, ενώ τελικός δίαυλος προς τον Χίτλερ ήταν ο μαθητής του Χαουσχόφερ και εκ των αρχιτεκτόνων του Ολοκαυτώματος και της «Τελικής Λύσης» Ρούντολφ Ες.

Αντιστοίχως ένας από τους ιδεολογικούς μέντορες του Ερντογάν, ο καθηγητής και πρώην υπουργός Εξωτερικών Αχμέτ Νταβούτογλου, εισήγαγε τον όρο «ζωτικό χώρο» στο βιβλίο του «Στρατηγικό Βάθος». Έτσι αφού η Τουρκία το 2030 θα έχει διπλασιάσει τον πληθυσμό της φτάνοντας τα 150 εκατομμύρια, θα (έχει) προκύψει θέμα «ζωτικού χώρου» για τον τουρκικό κόσμο, ο οποίος εκτείνεται από την Αδριατική έως το Σινικό Τείχος. Στη συνέχεια η «θεωρία» αναπτύχθηκε από τον έμπιστο του Ερντογάν ναύαρχο Τζιχάτ Γιαϊτζί λαμβάνοντας την ονομασία «Γαλάζια Πατρίδα», η οποία αποκτά ιδιαίτερη σημασία αφού για τους υποστηρικτές της, « η Τουρκία δεν είναι απλώς μια χώρα του Αιγαίου, αλλά και μια χώρα που εντάσσεται σε ένα ευρύτερο πλαίσιο, σε μια περιοχή που ξεκινάει από την Αδριατική και εκτείνεται ώς τον κόλπο της Αλεξανδρέττας και τη Διώρυγα του Σουέζ».

Ο παραλληλισμός του «ζωτικού χώρου» του Χίτλερ και των Ναζί και των διάφορων εκφράσεων της θεωρίας που προωθείται από το καθεστώς Ερντογάν, είναι σκανδαλωδώς προφανής με κίνδυνο επανάληψης εάν ληφθούν ανάλογα «μέτρα» με αυτά της δεκαετίας του 1930, όταν η Βρετανία, η Γαλλία και η ΕΣΣΔ, επιδίδονταν σε μιαν ανέξοδη πολιτική κατευνασμού του Ναζιστικού αρπακτικού. Οι συμφωνίες της Μόσχας και του Μονάχου οι οποίες (παρ)έδωσαν Τσεχοσλοβακία, Αυστρία, Πολωνία, Φινλανδία, αποδείχτηκαν καταστροφικές για την ανθρωπότητα, αντιστοίχως οι προωθούμενες συμφωνίες και το άφθονο χρήμα (για να συγκρατηθούν «πρόσφυγες» και «μετανάστες») και με στόχο τον κατευνασμό της Τουρκίας και με δώρο Αιγαίο, Κύπρο, Κουρδιστάν, Συρία, Λιβύη, επίσης φαίνονται προδήλως καταστροφικές…..

Με αφορμή (αλλά και όχι μόνο) την αντιγραφή και εξέλιξη του Ναζιστικού «ζωτικού χώρου» ως «Στρατηγικό Βάθος» και «Γαλάζια Πατρίδα» και εντελώς ενδεικτικές πράξεις όπως η μετατροπή της Αγίας Σοφίας σε τέμενος, το άνοιγμα των Βαρωσίων στην Κύπρο, η συνεχής παραβίαση σε γη, αέρα και θάλασσα της ελληνικής κυριαρχίας και κυρίως οι εξελίξεις στο λεγόμενο μεταναστευτικό –προσφυγικό, μετά τις σχετικές ανακοινώσεις της Γερμανίας, δείχνουν ως πρόκληση για την εθνική μας συνέχεια όχι τα «ελληνοτουρκικά», αλλά το Τουρκικό πρόβλημα, όπως εύστοχα έγραψε ο αείμνηστος Μιχάλης Χαραλαμπίδης.

Όλα τα παραπάνω όμως φαίνεται ότι δεν έχουν γίνει κατανοητά και στην Ελλάδα και την Κύπρο ( πόσο μάλλον από τους Δυτικούς ), οι οποίοι ανέχονται τη βαρβαρότητα, την παρανομία και τις πρακτικές ζούγκλες που έρχονται από τα ανατολικά, ενώ επαναλαμβάνονται ανεκδιήγητες δηλώσεις αναντίστοιχες με το Τουρκικό πρόβλημα: «έχει σύνορα η θάλασσα και δεν το ξέραμε;» «να μην είμαστε μοναχοφάηδες στο Αιγαίο», «η Τουρκία ασφαλώς και έχει δικαιώματα στην ανατολική Μεσόγειο διότι έχει τεράστια ακτογραμμή», «το Καστελλόριζο δεν ανήκει στο Αιγαίο», «οι δύο πλευρές συμφώνησαν στη συνέχιση των συζητήσεων για τα Μέτρα Οικοδόμησης Εμπιστοσύνης», «συνεκμετάλλευση με την Τουρκία ενεργειακών πόρων στο Αιγαίο», «να μη δυναμιτίσουμε το κλίμα για την Κύπρο», «Το Καστελλόριζο είναι μακριά», «ήρεμα νερά», «και να χάσουμε μερικά νησιά δεν πειράζει» …..

Και όλα τα παραπάνω τη στιγμή κατά την οποία ο Ερντογάν, o Φιντάν, ο Γκιουλέρ, ο Μπαχτσελί και τα λοιπά ορφανά του Κεμάλ, δηλώνουν πως «θα έρθουν νύχτα», ενώ εισβάλλουν σε θαλάσσιες ζώνες και υφαλοκρηπίδα και κατέχουν το 40% της Κύπρου, αποκαλώντας ειρωνικά και προκλητικά τα Σκόπια «Μακεδονία», λέγοντας ότι δεν υπάρχει ελληνική κυριαρχία στα νησιά του Αιγαίου ακόμη και στην Κρήτη, προκαλώντας ευθέως στη Θράκη, στέλνοντας όποτε θέλουν και από όπου θέλουν εκατοντάδες χιλιάδες «πρόσφυγες» και «μετανάστες», αποσταθεροποιώντας τον Ελληνισμό από τον Έβρο μέχρι το Καστελλόριζο και τη Λευκωσία….

Αλήθεια η ανθρωπότητα, η Ευρώπη, δεν διδάχτηκαν κάτι από το Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο και το «ζωτικό χώρο»;

Tα Ίμια, η Αμμόχωστος και η Κερύνεια, η Ίμβρος και η Τένεδος, ο Έβρος, αλλά και το Ντιγιαρμπακίρ, το Αρτσάχ (Ναγκόρνο Καραμπάχ), η Ροτζάβα και το Αφρίν, δεν έχουν διδάξει κάτι στον Ελληνισμό;

 

Γεννήθηκε στην Αλεξανδρούπολη από προγόνους διασωθέντες της Γενοκτονίας (1908-1922) και των Ολοκαυτωμάτων κατά τη διάρκεια της Ναζιστικής και Φασιστικής Κατοχής (1941-1944), όπου η οικογένειά του είχε και στις δύο αυτές τραγικές για τον Ελληνισμό περιόδους, θύματα, ορφανά και αγνοούμενους. Σπούδασε Κοινωνικές Επιστήμες, είναι διδάκτορας του Παντείου Πανεπιστημίου Αθηνών και ασχολείται με το ζήτημα της Γενοκτονίας, με τα εγκλήματα από τις Ναζιστικές και Φασιστικές δυνάμεις Κατοχής, με τα θέματα   της Βορείου Ηπείρου,  της Θράκης, του Αιγαίου, της Κύπρου, της Μακεδονίας, καθώς και με τις πτυχές της σύγχρονης ελληνικής παρουσίας στη χερσόνησο του Αίμου, στην ανατολική Μεσόγειο και τον Εύξεινο Πόντο.  Για τα παραπάνω ζητήματα έχει μιλήσει σε συνέδρια και εκδηλώσεις, εντός και εκτός Ελλάδας και για τη δραστηριότητά του έχει τιμηθεί τόσο στο εσωτερικό όσο και το εξωτερικό και επιπλέον έχει τιμηθεί από την Προεδρία  της Ελληνικής Δημοκρατίας και το  Υπουργείο Υγείας και Πρόνοιας,  για την μακροχρόνια και ανιδιοτελή του συμπαράσταση   στον πάσχοντα συνάνθρωπο. Τα κείμενα  του Θεοφάνη Μαλκίδη έχουν δημοσιευθεί σε αυτοτελείς μελέτες, επιστημονικά περιοδικά, συλλογικούς τόμους και πρακτικά συνεδρίων στην Ελλάδα και το εξωτερικό και   έχουν μεταφρασθεί στην αγγλική, γαλλική, ιταλική, ισπανική, αρμενική, ρωσική, ρουμανική, αλβανική και τουρκική γλώσσα. 

Αναλύσεις

Γιατί η Αιθιοπία παίρνει τα ρωσικά Su-35 που η Αμερική απαγόρευσε στην Αίγυπτο;

Στις 28 Οκτωβρίου 2026, ο Πρωθυπουργός της Αιθιοπίας Άμπι Αχμέντ ανακοίνωσε στη Μόσχα ότι η Αιθιοπία παρέλαβε 12 ρωσικά μαχητικά αεροσκάφη Su-35, ενώ θα ακολουθήσουν τέσσερις συστοιχίες αντιαεροπορικής άμυνας S-400 — αν και μεταγενέστερες αναφορές υποδηλώνουν ότι η Αιθιοπία παρέλαβε μόνο τα δύο πρώτα αεροσκάφη και το χρονοδιάγραμμα παράδοσης των υπολοίπων παραμένει ασαφές. Ακόμη και δύο μαχητικά θέτουν ένα άβολο ερώτημα για την Ουάσινγκτον.

Δημοσιεύτηκε

στις

από τον

Στις 28 Οκτωβρίου 2026, ο Πρωθυπουργός της Αιθιοπίας Άμπι Αχμέντ ανακοίνωσε στη Μόσχα ότι η Αιθιοπία παρέλαβε 12 ρωσικά μαχητικά αεροσκάφη Su-35, ενώ θα ακολουθήσουν τέσσερις συστοιχίες αντιαεροπορικής άμυνας S-400 — αν και μεταγενέστερες αναφορές υποδηλώνουν ότι η Αιθιοπία παρέλαβε μόνο τα δύο πρώτα αεροσκάφη και το χρονοδιάγραμμα παράδοσης των υπολοίπων παραμένει ασαφές. Ακόμη και δύο μαχητικά θέτουν ένα άβολο ερώτημα για την Ουάσινγκτον.

Το 2019, ο Υπουργός Εξωτερικών Μάικ Πομπέο προειδοποίησε την Αίγυπτο ότι η αγορά Su-35 από τη Ρωσία θα μπορούσε να ενεργοποιήσει κυρώσεις βάσει του Νόμου για την Αντιμετώπιση των Αντιπάλων της Αμερικής Μέσω Κυρώσεων (CAATSA). Το Κάιρο τελικά εγκατέλειψε τα σχέδιά του. Επτά χρόνια αργότερα, ο κύριος ανταγωνιστής του αποκτά το ίδιο ρωσικό μαχητικό. Θα εφαρμόσει η Ουάσινγκτον το ίδιο μέτρο και το ίδιο σταθμό;

Διφορούμενα μηνύματα από τις ΗΠΑ

Η ανακοίνωση ακολουθεί ένα έτος κατά το οποίο ο Πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ επανειλημμένα υιοθέτησε τα παράπονα της Αιγύπτου σχετικά με το Μεγάλο Φράγμα της Αιθιοπικής Αναγέννησης. Στις 16 Ιανουαρίου 2026, ο Τραμπ έγραψε στον Αιγύπτιο Πρόεδρο Αμπντέλ Φατάχ αλ Σίσι, προσφέροντας να αναβιώσει την αμερικανική διαμεσολάβηση. Στη σύνοδο κορυφής της G7 στο Εβιάν της Γαλλίας, στις 17 Ιουνίου, ο Τραμπ είπε δημόσια στον Σίσι ότι η Αιθιοπία φέρθηκε άδικα στην Αίγυπτο και περιέγραψε τον Νείλο ως έναν ποταμό που γίνεται πιο άδειος από όσο θα έπρεπε.

Σημαίνει αυτό ότι η Ουάσινγκτον επέλεξε την Αίγυπτο έναντι της Αιθιοπίας; Όχι ακριβώς. Η δημόσια ρητορική του Τραμπ ευνόησε το Κάιρο, αλλά οι αμερικανικοί θεσμοί συνέχισαν τη συνεργασία τους με την Αδδίς Αμπέμπα. Στις 21 Αυγούστου, η κυβέρνηση της Αιθιοπίας ανέφερε διαβουλεύσεις με το Πεντάγωνο και συμφωνία για την επέκταση της αμυντικής συνεργασίας. Παρόλο που το Πεντάγωνο δεν εξέδωσε παρόμοιο ανακοινωθέν, αυτό υποδηλώνει εντούτοις ότι δεν υπάρχει μια ενιαία αμερικανική πολιτική κατά της Αιθιοπίας.

Η διαφοροποίηση έχει σημασία. Η Αιθιοπία θεωρεί το φράγμα ως έργο παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας και ως προάσπιση της εθνικής της κυριαρχίας. Η Αίγυπτος, σε μεγάλο βαθμό εξαρτώμενη από τον Νείλο, φοβάται ελλείψεις νερού κατά τη διάρκεια παρατεταμένων περιόδων ξηρασίας. Η διαμεσολάβηση στοχεύει στην επίτευξη συμφωνίας σχετικά με τους κανόνες λειτουργίας του ταμιευτήρα, την αξιόπιστη ανταλλαγή πληροφοριών και έναν τρόπο επίλυσης των διαφορών. Ένας πρόεδρος που προσυπογράφει επανειλημμένα τα παράπονα του ενός μέρους καθιστά τον στόχο αυτό δυσκολότερο. Η αγορά του Άμπι δεν μπορεί να αποδοθεί αποκλειστικά στον Τραμπ· η Αιθιοπία φέρεται να είχε παραγγείλει έξι Su-35 ήδη από το 2022.

Το περιφερειακό πλαίσιο και η στάση της Μόσχας

Το άμεσο περιβάλλον ασφαλείας της Αιθιοπίας επιδεινώνεται. Οι ανανεωμένες μάχες στις βόρειες περιοχές της και η κλιμάκωση της έντασης με την Ερυθραία αυξάνουν το ρίσκο κάθε στρατιωτικής προμήθειας. Στις 3 Οκτωβρίου, το Στέιτ Ντιπάρτμεντ προειδοποίησε ότι μια άλλη σύγκρουση μεταξύ Αιθιοπίας και Ερυθραίας θα μπορούσε να αποσταθεροποιήσει το ευρύτερο Κέρας της Αφρικής και να θέσει σε κίνδυνο την αμερικανική συνεργασία και με τις δύο χώρες. Αυτή η προειδοποίηση προσφέρει μια σαφέστερη εικόνα των επίσημων προτεραιοτήτων των ΗΠΑ σε σχέση με τις προεδρικές δηλώσεις και μόνο.

Για τη Μόσχα, η συμφωνία υπόσχεται περισσότερα από απλά έσοδα από εξαγωγές. Η Ρωσία αποκτά άλλη μια αμυντική σχέση σε μια αμφισβητούμενη περιοχή. Η Αιθιοπία αποκτά πρόσβαση σε εξοπλισμό που επιφέρει πολιτικές συνέπειες για τις χώρες που επιζητούν στενότερους δεσμούς με την Ουάσινγκτον. Το ερώτημα είναι αν αυτές οι συνέπειες θα εφαρμοστούν με συνέπεια.

Το νομικό δίλημμα των ΗΠΑ και η CAATSA

Άρθρο 231 του CAATSA προβλέπει κυρώσεις για σημαντικές συναλλαγές με καθορισμένα στοιχεία του ρωσικού αμυντικού τομέα ή του τομέα πληροφοριών, υπό νομικές προϋποθέσεις, εξαιρέσεις και εξουσίες παραίτησης. Ο Πομπέο επικαλέστηκε αυτό το πλαίσιο κατά της προτεινόμενης αγοράς της Αιγύπτου. Η συναλλαγή της Αιθιοπίας δικαιολογεί μια αξιολόγηση βάσει του ίδιου νόμου. Αυτό δεν σημαίνει ότι οι κυρώσεις είναι αυτόματες ή ότι απαιτείται νομικά ένα πανομοιότυπο αποτέλεσμα χωρίς την εξέταση των πραγματικών περιστατικών.

Η Ουάσινγκτον αντιμετωπίζει δύο κινδύνους:

  1. Η σιωπή χωρίς εξηγήσεις θα έκανε την προηγούμενη προειδοποίησή της προς το Κάιρο να φαίνεται επιλεκτική.

  2. Μια ανακλαστική απειλή κατά της Αδδίς Αμπέμπα θα μπορούσε να ενισχύσει τη θέση της Μόσχας και να διαβρώσει περαιτέρω την αμερικανική αξιοπιστία ως διαμεσολαβητή.

Η απάντηση είναι μια διαφανής νομική αναθεώρηση, όχι μια αυτοσχέδια διπλωματική τιμωρία.

Οι Ηνωμένες Πολιτείες εξακολουθούν να διαθέτουν διαύλους επιρροής. Η Αιθιοπία παραμένει υπό το πρόγραμμα του Διεθνούς Νομισματικού Ταμείου ύψους 3,4 δισεκατομμυρίων δολαρίων. Αυτό το πρόγραμμα υπηρετεί τη μακροοικονομική σταθεροποίηση· δεν πρέπει να υποκαταστήσει τη θεσμοθετημένη διαδικασία που διέπει τις ρωσικές συναλλαγές όπλων. Η αμερικανική αμυντική και διπλωματική εμπλοκή θα πρέπει επίσης να παραμείνει ανοιχτή, ιδιαίτερα καθώς οι εντάσεις με την Ερυθραία αυξάνονται.

Η ανάγκη για διαφάνεια και ισορροπία

Μια συνεπής αμερικανική προσέγγιση θα διαφοροποιούσε επίσης την αγορά από την παράδοση. Δύο αεροσκάφη που επιδείχθηκαν στη Μόσχα δεν πιστοποιούν την άφιξη μιας επιχειρησιακής μοίρας στην Αιθιοπία. Ούτε οι υποσχεθείσες συστοιχίες S-400 συγκροτούν ένα σύστημα αεράμυνας ήδη ικανό να προστατεύσει το φράγμα. Όσο πιο ακριβής είναι η Ουάσινγκτον σχετικά με το τι έχει προμηθεύσει η Ρωσία, τόσο πιο αξιόπιστος θα είναι οποιοσδήποτε προσδιορισμός κυρώσεων. Αυτή η πειθαρχία έχει σημασία όταν οι περιφερειακές κυβερνήσεις παρακολουθούν για σημάδια δύο μέτρων και δύο σταθμών και όταν το Κογκρέσο πρέπει να κρίνει εάν η εκτελεστική εξουσία εφαρμόζει τον νόμο με συνέπεια.

Ο Τραμπ θα πρέπει να επιστρέψει στην ουσία της προσφοράς διαμεσολάβησης του Ιανουαρίου:

  • Η Αίγυπτος χρειάζεται αξιόπιστες εγγυήσεις κατά τη διάρκεια περιόδων ξηρασίας.

  • Η Αιθιοπία χρειάζεται αναγνώριση του δικαιώματός της να παράγει ηλεκτρική ενέργεια και να επιδιώκει την ανάπτυξη.

Οι συμφωνημένοι κανόνες λειτουργίας θα προστάτευαν και τα δύο συμφέροντα πιο αποτελεσματικά από μια κούρσα εξοπλισμών αורך στον Νείλο.

Τα Su-35 δεν αποδεικνύουν ότι η Αιθιοπία εγκατέλειψε την Ουάσινγκτον, αλλά αποκαλύπτουν το κόστος της αμφισημίας. Η Αμερική δεν μπορεί να επικαλείται κυρώσεις για ρωσικά όπλα κατά της Αιγύπτου και στη συνέχεια να αρνείται να εξηγήσει τη μεταχείριση της Αιθιοπίας. Ούτε μπορεί ο Τραμπ να περιμένει από την Αδδίς Αμπέμπα να εμπιστευτεί τη διαμεσολάβησή του ενώ μιλάει σαν οι ισχυρισμοί του Καΐρου να είναι τετελεσμένα γεγονότα. Εάν η Ουάσινγκτον δεν υιοθετήσει τη συνέπεια και τη διαφάνεια στην προσέγγισή της, η Μόσχα περιμένει στο παρασκήνιο.

Middle East Forum

Συνέχεια ανάγνωσης

GEOPOLITICO

Αυστηροποίηση πολιτικής Ηνωμένου Βασιλείου για τη νόμιμη μετανάστευση

Ριζική αυστηροποίηση της μεταναστευτικής πολιτικής προωθεί η κυβέρνηση των Εργατικών στη Βρετανία, διπλασιάζοντας από πέντε σε δέκα χρόνια τον βασικό χρόνο αναμονής για την απόκτηση καθεστώτος μόνιμης διαμονής. Οι νέες ρυθμίσεις, που παρουσίασε η υπουργός Εσωτερικών Σαμπάνα Μαχμούντ, προβλέπουν ευνοϊκότερη μεταχείριση για εργαζομένους υψηλών εισοδημάτων και συγκεκριμένες κατηγορίες επαγγελματιών, αλλά πολύ αυστηρότερες προϋποθέσεις για όσους εισέρχονται παράτυπα στη χώρα μέσω της Μάγχης. Η κυβέρνηση του Άντι Μπέρναμ επιχειρεί να περιορίσει τις μεταναστευτικές ροές και τη δράση των κυκλωμάτων διακινητών, προκαλώντας αντιδράσεις ακόμη και στο εσωτερικό του κυβερνώντος κόμματος.

Δημοσιεύτηκε

στις

Του Κωνσταντίνου Καραγάτσου

Σύμφωνα με πρόσφατο δημοσίευμα της Γαλλικής εφημερίδας Le Monde, οι νόμιμοι υπήκοοι τρίτων χωρών θα πρέπει να περιμένουν δέκα χρόνια πριν αποκτήσουν τη δυνατότητα μόνιμης διαμονής. Οι εργαζόμενοι υψηλών απολαβών θ’ αποκομίσουν όφελος από μικρότερες περιόδους ενώ οι αιτούντες άσυλο που φθάνουν με «μικρές βάρκες», θα πρέπει να διαμένουν τουλάχιστον είκοσι χρόνια στο Ηνωμένο Βασίλειο για να έχουν πιθανότητα ασύλου.

Εν μέσω εσωτερικής διαμάχης για το θέμα στο κυβερνών Εργατικό Κόμμα, στο Ηνωμένο Βασίλειο, η κυβέρνηση του Andy Burnham επιβεβαίωσε στις 02 Νοεμβρίου την αυστηροποίηση των διαδικασιών λήψης μόνιμης διαμονής στη χώρα.

Οι πιο πολλοί νόμιμοι υπήκοοι τρίτων χωρών θα πρέπει πλέον να μείνουν δέκα χρόνια στο Ηνωμένο Βασίλειο (αντί πενταετίας ως τώρα), για να μπορούν να υποβάλλουν αίτηση για μόνιμη διαμονή, η οποία τους δίνει πρόσβαση σε κοινωνικά προνόμια και στεγαστική βοήθεια. Επίσης, θα πρέπει να έχουν λευκό ποινικό μητρώο, να ομιλούν την αγγλική σε ικανοποιητικό επίπεδο και να μην έχουν μεγάλες φορολογικές οφειλές.

Απαντώντας στην κριτική κυβερνητικών στελεχών αλλά και της αντιπολίτευσης ότι τα μέτρα αυτά δεν επαρκούν, η Υπουργός Εσωτερικών Shabana Mahmood τόνισε: «Ως τώρα το καθεστώς (μόνιμης διαμονής) δινόταν αυτόματα. Πλέον, πρέπει να κερδίζεται. Όσοι συμβάλλουν, θα εγκαθίστανται τάχιστα».

Η αναθεώρηση στοχεύει στη μείωση της νόμιμης μετανάστευσης, την αποθάρρυνση των παράνομων αφίξεων και του συνακόλουθου τεράστιου οικονομικού οφέλους των δικτύων παράνομης μεταφοράς.

Αντιπροσωπεύοντας τη σκληροπυρηνική πτέρυγα της κυβέρνησης στο μεταναστευτικό, η Υπουργός υποχώρησε από τις φιλοδοξίες της ένα χρόνο πριν, όταν είχε υποσχεθεί, με την κυβέρνηση του Keir Starmer, την εισαγωγή 15ετούς περιόδου διαμονής ενός υπηκόου τρίτης χώρας στο Ηνωμένο Βασίλειο, για να μπορεί να αιτηθεί μόνιμη διαμονή.

Μία έντονη αντίδραση στους κόλπους της κυβέρνησης του Ηνωμένου Βασιλείου, θεωρώντας την 15ετία ως μακρά περίοδο για ένταξη, οδήγησε τον Πρωθυπουργό σε αναθεώρηση του σχεδίου. Η περίοδος μειώθηκε και οι υπήκοοι τρίτων χωρών χωρίς προσόντα και με χαμηλά εισοδήματα θα πρέπει πλέον ν’ αποδείξουν ότι διαβιούν κι εργάζονται στη χώρα για δέκα χρόνια.

Η αναδρομική διάσταση του μέτρου έλαβε επίσης κριτική από την αριστερά κι εμπορικές ενώσεις. Η Βουλευτής των Εργατικών και αρμόδια του χαρτοφυλακίου του Υπουργείου Εσωτερικών, όταν οι Συντηρητικοί ήταν στην εξουσία, Diane Abbott, είπε: «Μπορείς να έρθεις νόμιμα, να εργασθείς νόμιμα, και τότε ν’ ανατραπούν τελείως τα δικαιώματά σου για διαμονή».

Οι εξαιρέσεις για τους εργαζόμενους του τομέα υγείας (των οποίων η παρουσία θεωρείται απαραίτητη, καθώς έπαιξαν καθοριστικό ρόλο κατά την πανδημία του κορονοϊού), επικροτήθηκαν ως συμβιβασμός από τους κυβερνητικούς Βουλευτές. Περίπου 300.000 εργαζόμενοι κι οι οικογένειές τους θα διατηρήσουν το δικαίωμα «επ’ αόριστον» εγκατάστασης στο Ηνωμένο Βασίλειο μετά από πέντε χρόνια.

Με την αποδοχή άνισης μεταχείρισης μεταξύ υπηκόων τρίτων χωρών, η κυβέρνηση μειώνει επίσης την περίοδο αναμονής εκείνων με υψηλές απολαβές (πάνω από 125.000 λίρες ετησίως), καθώς θα μπορούν ν’ αποκτήσουν καθεστώς νόμιμης διαμονής σε μόλις τρία χρόνια.

Αντιθέτως, οι αιτούντες άσυλο που φθάνουν με «μικρές βάρκες» (όρος που χρησιμοποιείται για να περιγράψει τις παράνομες διελεύσεις στη Μάγχη) θ’ απαιτείται η διαμονή τους τουλάχιστον για είκοσι χρόνια στο Ηνωμένο Βασίλειο, πριν τους χορηγηθεί καθεστώς μόνιμης διαμονής, αυξανόμενη σε τριάντα χρόνια, αν δεν εργάζονται. Συνολικά, περίπου 500.000 άτομα θα χρειαστεί να καθυστερήσουν τις αιτήσεις τους.

Με τους νέους περιορισμούς, η κυβέρνηση των Εργατικών στοχεύει στη μείωση του αριθμού υπηκόων τρίτων χωρών στη χώρα, έχοντας ασκήσει κριτική στην κυβέρνηση του Boris Johnson (2019-2022), η οποία σύμφωνα με τον Burnham «είχε χάσει τον έλεγχο της μετανάστευσης» μετά το Brexit, καθώς το άνοιγμα των συνόρων σε υπηκόους τρίτων χωρών είχε ως συνέπεια την άφιξη, στο Ηνωμένο Βασίλειο, 4,5 εκατ. ατόμων μεταξύ 2021 και 2024.

Η κυβέρνηση του Ηνωμένου Βασιλείου υπογράμμισε μία μείωση στο αριθμό της καθαρής μετανάστευσης (αριθμού ατόμων που μετανάστευσαν στο Ηνωμένο Βασίλειο σε σχέση με τον αριθμό ατόμων που μετανάστευσαν από το Ηνωμένο Βασίλειο στο εξωτερικό), από την ανάληψη της εξουσίας τον Ιούλιο 2024. Σύμφωνα με το Γραφείο Εθνικής Στατιστικής, ο αριθμός αυτός μειώθηκε στο μισό μεταξύ Δεκεμβρίου 2024 (331.000 άτομα) και Δεκεμβρίου 2025 (171.000 άτομα).
Σε σχέση με τον αριθμό των αιτούντων άσυλο που φθάνουν με «μικρές βάρκες», σημειώθηκε επίσης μείωση περίπου 50% (22.000 άτομα από 1 Ιανουαρίου, φέτος) σε σύγκριση με το 2025 (41.700 άτομα).

Αυτές οι νέες ανακοινώσεις μεταναστευτικής πολιτικής προέκυψαν καθώς ο Πρωθυπουργός, ο οποίος πανηγύρισε μία ιστορική επαναπροσέγγιση με την Ευρωπαική Ένωση δέκα χρόνια μετά το δημοψήφισμα του Brexit, ανέφερε μία πιθανή επιστροφή στην ελεύθερη κυκλοφορία προσώπων μεταξύ Η.Β. και της Ευρωπαικής Ηπείρου. Ενώ προς το παρόν, αυτή η προοπτική δεν συνοδεύεται από συγκεκριμένες αλλαγές πολιτικής. Τα σχόλια του Burnham έγιναν αντικείμενο άμεσης κριτικής από τη δεξιά και την ακροδεξιά, οι οποίες αντιτέθηκαν στο ενδεχόμενο νέου ανοίγματος των συνόρων με την ΕΕ.

Modus operandi «μικρών βαρκών» που διασχίζουν τη Μάγχη

Οι βάρκες που μεταφέρουν παράνομα τους μετανάστες από τις γαλλικές ακτές στις ακτές του Η.Β. είναι στη μεγάλη πλειοψηφία τους φουσκωτές (inflatable dinghies), μήκους 9 ως 12 μέτρων, ενώ υπάρχουν και μεγαλύτερα (mega dinghies), ως 15 μέτρων.

Είναι συνήθως Κινεζικής προέλευσης, με εξωλέμβιες μηχανές.

Τα οργανωμένα δίκτυα παράνομης διακίνησης προμηθεύονται τα φουσκωτά σκάφη, μηχανές και σωσίβια από Κίνα και Τουρκία. Το αντίτιμο της μεταφοράς που χρεώνουν ανέρχεται από 1.500 ως 2.000 ευρώ το άτομο.

Τα φουσκωτά ξεκινούν κατά κανόνα με ήρεμο καιρό, από λιγότερο επιτηρούμενα σημεία (κανάλια και πιο μακρινές ακτές π.χ. του Βελγίου ή της Νορμανδίας στη Γαλλία) και κινούνται κατά μήκος της ακτής παραλαμβάνοντας μετανάστες που μπαίνουν στο νερό.

Οι Γάλλοι σταματούν σημαντικό αριθμό εκκινήσεων φουσκωτών λέμβων στις ακτές τους, αλλά γενικά δεν παρεμβαίνουν σε υπερφορτωμένα σκάφη στο νερό, λόγω κινδύνου. Μόλις φτάσουν σε ύδατα του Ηνωμένου Βασιλείου, οι επιβαίνοντες συνήθως ζητούν βοήθεια διάσωσης. Κύριο σημείο αποβίβασής τους (συνοδευόμενα από σκάφη των αρχών του Η.Β.), είναι η ακτή του Kent, γύρω από το Dover.

Στην πλειοψηφία τους είναι ενήλικοι άνδρες και αιτούνται άσυλο κατά την αποβίβαση. Κυριότερες εθνικότητες: Ερυθραία, Σουδάν, Σομαλία.

Τους επόμενους μήνες θα φανεί αν θ’ αποδώσει καρπούς η αυστηροποίηση της μεταναστευτικής πολιτικής στο Ηνωμένο Βασίλειο, με τη μείωση ή όχι, αφίξεων υπηκόων τρίτων χωρών, ιδιαίτερα Αφρικανών.

Συνέχεια ανάγνωσης

GEOPOLITICO

Στα Γρεβενά το ΕΛΙΣΜΕ: Μπαλτζώης, Βεζυρτζή και Μήτσιος αναλύουν τις γεωπολιτικές εξελίξεις και τη θέση της Ελλάδας

Η εκδήλωση πραγματοποιείται με πρωτοβουλία του Συνδέσμου Γραμμάτων και Τεχνών Γρεβενών, έπειτα από πρόταση του πολιτικού επιστήμονα και διεθνολόγου Γιάννη Μήτσιου, μέλους του Συνδέσμου και του ΕΛΙΣΜΕ.

Δημοσιεύτηκε

στις

από τον

Οι ελληνοτουρκικές σχέσεις, οι εξελίξεις στη Μέση Ανατολή, οι νέες ισορροπίες στα Βαλκάνια και οι μεγάλες διεθνείς ανακατατάξεις θα βρεθούν στο επίκεντρο ενημερωτικής εσπερίδας που διοργανώνεται την Παρασκευή 6 Νοεμβρίου 2026, στις 18:00, στην αίθουσα του Δημοτικού Συμβουλίου Γρεβενών. Στην εκδήλωση, με θέμα «Οι γεωπολιτικές εξελίξεις και η θέση της Ελλάδας», θα συμμετάσχουν τρεις αναλυτές του Ελληνικού Ινστιτούτου Στρατηγικών Μελετών (ΕΛΙΣΜΕ), με στόχο την ενημέρωση των πολιτών για τις διεθνείς προκλήσεις και τις επιπτώσεις τους στα ελληνικά εθνικά συμφέροντα.

Η εκδήλωση πραγματοποιείται με πρωτοβουλία του Συνδέσμου Γραμμάτων και Τεχνών Γρεβενών, έπειτα από πρόταση του πολιτικού επιστήμονα και διεθνολόγου Γιάννη Μήτσιου, μέλους του Συνδέσμου και του ΕΛΙΣΜΕ.

Οι διοργανωτές επισημαίνουν ότι η ιδιαίτερη γεωγραφική θέση της Ελλάδας, στο σταυροδρόμι Ανατολής και Δύσης, την έχει καταστήσει διαχρονικά μέρος των μεγάλων γεωπολιτικών εξελίξεων.

Αναφέρονται χαρακτηριστικά στις ιστορικές δοκιμασίες που αντιμετώπισε η χώρα κατά τον Α΄ και τον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο, στη Μικρασιατική Καταστροφή και στον Εμφύλιο, υπογραμμίζοντας ότι οι διεθνείς κρίσεις επηρεάζουν άμεσα την ελληνική πραγματικότητα.

Με δεδομένες τις πολεμικές συγκρούσεις και τις διεθνείς εντάσεις της σημερινής περιόδου, η εσπερίδα φιλοδοξεί να προσφέρει μια ουσιαστική προσέγγιση των κινδύνων και των προκλήσεων που διαμορφώνονται στο διεθνές περιβάλλον.

Ιωάννης Μπαλτζώης: Ελληνοτουρκικά και Μέση Ανατολή

Κεντρικός ομιλητής θα είναι ο αντιστράτηγος ε.α. Ιωάννης Μπαλτζώης, πρόεδρος του Ελληνικού Ινστιτούτου Στρατηγικών Μελετών.

Η εισήγησή του θα επικεντρωθεί στις ελληνοτουρκικές σχέσεις και στις εξελίξεις στη Μέση Ανατολή, δύο περιοχές με άμεση σημασία για την ελληνική εξωτερική πολιτική και την εθνική ασφάλεια.

Η θεματολογία αποκτά ιδιαίτερο ενδιαφέρον σε μια περίοδο κατά την οποία βρίσκονται στο προσκήνιο οι τουρκικές διεκδικήσεις στο Αιγαίο και στην Ανατολική Μεσόγειο, οι ενεργειακές διασυνδέσεις και οι ανακατατάξεις στο περιφερειακό σύστημα ασφαλείας.

Μαριτίνα Βεζυρτζή: Οι εξελίξεις στα Βαλκάνια

Η Μαριτίνα Βεζυρτζή, αναλύτρια Διεθνών Συγκρούσεων και Ασφάλειας και μέλος του ΕΛΙΣΜΕ, θα αναπτύξει το θέμα των Βαλκανίων.

Η περιοχή εξακολουθεί να παρουσιάζει ιδιαίτερο γεωπολιτικό ενδιαφέρον για την Ελλάδα, λόγω της θέσης της στη Νοτιοανατολική Ευρώπη και των πολιτικών, οικονομικών και ζητημάτων ασφαλείας που επηρεάζουν τις γειτονικές χώρες.

Η εισήγηση θα δώσει την ευκαιρία στους παρευρισκομένους να εξετάσουν τη σημασία των βαλκανικών εξελίξεων στο ευρύτερο ευρωπαϊκό περιβάλλον.

Ιωάννης Μήτσιος: Οι μεγάλες διεθνείς ανακατατάξεις

Ο πολιτικός επιστήμονας και διεθνολόγος Ιωάννης Μήτσιος, μέλος του ΕΛΙΣΜΕ και του Συνδέσμου Γραμμάτων και Τεχνών Γρεβενών, θα παρουσιάσει εισήγηση για τις ευρύτερες διεθνείς εξελίξεις.

Ο Γιάννης Μήτσιος, από τον οποίο προήλθε και η πρόταση για τη διοργάνωση της εσπερίδας, θα προσεγγίσει τις μεταβολές που διαμορφώνονται στο διεθνές σύστημα και τη σημασία τους για την Ελλάδα.

Η συμμετοχή του προσδίδει και τοπική διάσταση στην εκδήλωση, καθώς συνδέει την πρωτοβουλία της κοινωνίας των Γρεβενών με τη συζήτηση για τα μεγάλα ζητήματα της εξωτερικής πολιτικής και της διεθνούς ασφάλειας.

Στόχος η ενημέρωση των πολιτών για τις διεθνείς προκλήσεις

Με τη συγκεκριμένη πρωτοβουλία, ο Σύνδεσμος Γραμμάτων και Τεχνών Γρεβενών επιδιώκει να φέρει στο επίκεντρο της τοπικής κοινωνίας ζητήματα που συνήθως εξετάζονται σε εξειδικευμένα επιστημονικά και στρατηγικά φόρουμ.

Η εσπερίδα φιλοδοξεί να συμβάλει στην καλύτερη κατανόηση των διεθνών εξελίξεων και των συνεπειών τους για την Ελλάδα, μέσα από τις εισηγήσεις επιστημόνων και αναλυτών με αντικείμενο τη γεωπολιτική, την άμυνα και τις διεθνείς σχέσεις.

Οι διοργανωτές απευθύνουν ανοιχτή πρόσκληση στους πολίτες των Γρεβενών να παρακολουθήσουν την εκδήλωση.

Παρασκευή 6 Νοεμβρίου 2026

Ώρα 18:00

Αίθουσα Δημοτικού Συμβουλίου Γρεβενών

Θέμα: «Οι γεωπολιτικές εξελίξεις και η θέση της Ελλάδας»

 

Συνέχεια ανάγνωσης

ΡΟΗ ΕΙΔΗΣΕΩΝ

Αναλύσεις21 λεπτά πριν

Γιατί η Αιθιοπία παίρνει τα ρωσικά Su-35 που η Αμερική απαγόρευσε στην Αίγυπτο;

Στις 28 Οκτωβρίου 2026, ο Πρωθυπουργός της Αιθιοπίας Άμπι Αχμέντ ανακοίνωσε στη Μόσχα ότι η Αιθιοπία παρέλαβε 12 ρωσικά μαχητικά...

Γενικά θέματα51 λεπτά πριν

Η Τουρκία αμφισβητεί τις έρευνες για GSI – «Δεν έχει υποβληθεί αίτημα άδειας»

Δεν έχει ζητηθεί «άδεια» από την Τουρκία για τη διεξαγωγή ερευνών από γαλλικό πλοίο με σκοπό την εγκατάσταση υποθαλάσσιου καλωδίου...

GEOPOLITICO11 ώρες πριν

Αυστηροποίηση πολιτικής Ηνωμένου Βασιλείου για τη νόμιμη μετανάστευση

Ριζική αυστηροποίηση της μεταναστευτικής πολιτικής προωθεί η κυβέρνηση των Εργατικών στη Βρετανία, διπλασιάζοντας από πέντε σε δέκα χρόνια τον βασικό...

GEOPOLITICO12 ώρες πριν

Στα Γρεβενά το ΕΛΙΣΜΕ: Μπαλτζώης, Βεζυρτζή και Μήτσιος αναλύουν τις γεωπολιτικές εξελίξεις και τη θέση της Ελλάδας

Η εκδήλωση πραγματοποιείται με πρωτοβουλία του Συνδέσμου Γραμμάτων και Τεχνών Γρεβενών, έπειτα από πρόταση του πολιτικού επιστήμονα και διεθνολόγου Γιάννη...

GEOPOLITICO13 ώρες πριν

Ποιοι θα βρεθούν στο στόχαστρό των δημοκρατικών

Η πολιτική επικράτηση των Δημοκρατικών θα σημάνει την επιστροφή στην παραδοσιακή θεσμική ισορροπία, βάζοντας φρένο στις προεδρικές υπερεξουσίες. Με το...

Δημοφιλή