Αναλύσεις
Νάρκες: Ένα διαχρονικό πρόβλημα για τον άμαχο πληθυσμό στη Συρία
Οι καταστροφικές συνέπειες των ναρκών κατά προσωπικού
Η νέα ηγεσία στη Συρία εκτος των άλλων προτεραιοτήτων θα πρέπει να ενεργήσει για την αποναρκοθέτηση τεραστίων εκτάσεων ναρκοπεδίων. Αφού όπως αναφέραμε πιο πάνω η εκτεταμένη βία σε ολόκληρη τη χώρα μέσω επιθέσεων με πυραύλους και μη επανδρωμένα αεροσκάφη, τη χρήση αυτοσχέδιων εκρηκτικών μηχανισμών που βασίζονταν σε οχήματα καθώς και μικρών πυροβόλων όπλων και ελαφρών όπλων.Η μόλυνση από πυρομαχικά πολλών εδαφών είναι ακραία .
Η μόλυνση είναι απίστευτα ποικιλόμορφη και τεράστια καθώς στη Συρία έχει χρησιμοποιηθεί όλο το φάσμα των εκρηκτικών όπλων: Αυτοσχέδιοι εκρηκτικοί μηχανισμοί, νάρκες ξηράς, συμπεριλαμβανομένων αυτοσχέδιων ναρκών, εναέριες βόμβες, όλμοι κ.λπ. χρησιμοποιήθηκαν ευρέως κατά τη διάρκεια της πολύχρονης σύγκρουσης.
Όλη η Συρία είναι μολυσμένη. Οι επιχειρήσεις για τον εντοπισμό της έκτασης της μόλυνσης και τον ασφαλή καθαρισμό της γης για αποτελεσματική χρήση θα διαρκέσουν δεκαετίες και πρέπει να αρχίσουν από σήμερα
Οι καταστροφικές συνέπειες των ναρκών κατά προσωπικού
…………………………………………………………….
Με αφορμή την Παγκόσμια Ημέρα Ευαισθητοποίησης και Βοήθειας κατά των Ναρκών στις 4 Απριλίου του 2024, ο Erik Tollefsen, επικεφαλής της μονάδας μόλυνσης όπλων για τη Διεθνή Επιτροπή του Ερυθρού Σταυρού (ICRC), είπε τα εξής:
Ο κόσμος είναι πλημμυρισμένος από συγκρούσεις υψηλής έντασης, του είδους που αφήνει πίσω τους ανείπωτους αριθμούς μη εκρηκτικών πυρομαχικών. Αυτά τα κληρονομημένα όπλα αντιπροσωπεύουν θανάσιμο κίνδυνο για τις κοινότητες που προσπαθούν να ζήσουν μια ασφαλή, κανονική ζωή.
Μόλις αυτή την εβδομάδα, εννέα μικρά παιδιά στο Αφγανιστάν έχασαν τη ζωή τους όταν το ένα έπιασε ένα άγνωστο αντικείμενο και προκάλεσε μια αποκαρδιωτικά θανατηφόρα έκρηξη.
Τα μέσα ενημέρωσης επικεντρώνονται σωστά στους κινδύνους στην ενεργό μάχη – στην Κολομβία, τη Γάζα, το Σουδάν και την Ουκρανία. Αλλά αυτό που συχνά ξεχνάμε είναι αυτό που ακολουθεί: ο θανατηφόρος απόηχος του πολέμου που διαρκεί πολύ μετά τη λήξη των μαχών.
Απαιτούνται περισσότεροι οικονομικοί πόροι και εξοπλισμός για την απομάκρυνση μη εκρηκτικών πυρομαχικών και για την εκπαίδευση των κοινοτήτων σχετικά με το πώς να προστατεύονται. Η Διεθνής Επιτροπή του Ερυθρού Σταυρού εργάζεται μαζί με τους εταίρους μας – συμπεριλαμβανομένων των Εθνικών Εταιρειών του Ερυθρού Σταυρού και της Ερυθράς Ημισελήνου – σε εμπόλεμες ζώνες και πρώην εμπόλεμες ζώνες σε όλο τον κόσμο για να βοηθήσει τον πληθυσμό να συνειδητοποιήσει αυτούς τους κινδύνους, όλα με στόχο την πρόληψη περισσότερων παιδιών – όπως αυτοί στο Αφγανιστάν – από το να πεθάνεις τόσο άσκοπα.
H Γαλλική Handicap International – Ανθρωπισμός & Ένταξη προειδοποιούσε από το 2022
Σχετικά με την Ανθρωπότητα και την Ένταξη
Ο συν-νικητής του Βραβείου Νόμπελ Ειρήνης, Humanity & Inclusion είναι μια διεθνής ΜΚΟ που εργάζεται σε καταστάσεις φτώχειας και αποκλεισμού, συγκρούσεων και καταστροφών. Εργαζόμαστε ακούραστα δίπλα σε άτομα με αναπηρίες και άτομα που ζουν σε καταστάσεις ακραίας ευπάθειας για να βοηθήσουμε στην κάλυψη των βασικών τους αναγκών, στη βελτίωση των συνθηκών διαβίωσής τους και στην προώθηση του σεβασμού της αξιοπρέπειας και των θεμελιωδών δικαιωμάτων τους. Τα τελευταία 40 χρόνια, η Humanity & Inclusion εργάζεται για την υποστήριξη των επιζώντων εκρηκτικών όπλων και τα τελευταία 30 χρόνια εκστρατεύει κατά των ναρκών κατά προσωπικού και των βομβών διασποράς, με έργα που κυμαίνονται από την εκκαθάριση βομβών έως την εκπαίδευση κινδύνου, τη διδασκαλία των πολιτών για το τους κινδύνους αυτών των όπλων και πώς να παραμείνετε ασφαλείς όταν ζείτε ανάμεσά τους. Αυτή η υπεράσπιση οδήγησε στην υπογραφή της σύμβασης για την απαγόρευση ναρκών της Οτάβα (1997) και της σύμβασης του Όσλο για τα πυρομαχικά διασποράς (2008). Η Humanity & Inclusion είναι ένας από τους έξι ιδρυτικούς οργανισμούς της Διεθνούς Εκστρατείας για την Απαγόρευση των Ναρκών ξηράς (ICBL) και συνιδρυτής του Συνασπισμού Πυρομαχικών Διασποράς.
Συρία | Το 50% των ανθρώπων που κινδυνεύουν από εκρηκτικό κίνδυνο. έως και 300.000 μη εκραγμένα πυρομαχικά καραδοκούν
Μετά από 11 χρόνια πολέμου και έντονης χρήσης εκρηκτικών όπλων στη Συρία, έως και 300.000 εκρηκτικές μηχανές απέτυχαν να πυροδοτήσουν, σύμφωνα με μια νέα έκθεση της Humanity & Inclusion , σε συνεργασία με την περιοχή ευθύνης για τη δράση των ναρκών της Συρίας. « Εκρηκτικοί μηχανισμοί στη Συρία: αντίκτυπος και απαιτούμενη δράση», απεικονίζει μια οδυνηρή εικόνα των ακραίων επιπέδων μόλυνσης της Συρίας, με έναν στους δύο ανθρώπους (πάνω από 10 εκατομμύρια άτομα) να κινδυνεύει.
Η έκθεση υπογραμμίζει την έκταση και την ποικιλία της μόλυνσης από εκρηκτικά μηχανήματα και τις συνέπειες. Το 2020, καταγράφηκαν κατά μέσο όρο 76 ατυχήματα με εκρηκτικά μηχανήματα την ημέρα, που ισοδυναμεί με ένα κάθε 20 λεπτά.
Οι καταστροφικές επιπτώσεις της μόλυνσης στους ανθρώπους, τις ζωτικές υποδομές και την παροχή ανθρωπιστικής βοήθειας καθίστανται σαφείς, καθώς και το κρίσιμο έργο που επιτελούν οι φορείς της ανθρωπιστικής δράσης ναρκών και τα βήματα που απαιτούνται για την αντιμετώπιση του ζητήματος. Η έκθεση συντάχθηκε με την υποστήριξη περισσότερων από 60 οργανισμών που ειδικεύονται στην Ανθρωπιστική Δράση κατά των Ναρκών στη Συρία, γνωστή ως Περιοχή Ευθύνης για τη Δράση των Ναρκών της Συρίας.
«Οι απειλές με εκρηκτικά μηχανήματα υπάρχουν παντού», λέει ο Jeff Meer, Εκτελεστικός Διευθυντής Humanity & Inclusion των ΗΠΑ. «Ωστόσο, τα τρία τέταρτα των ανθρώπων που επέζησαν από ατυχήματα λένε ότι δεν είχαν ιδέα ότι η περιοχή ήταν επικίνδυνη πριν από την έκρηξη. Η διδασκαλία των κοινοτήτων πώς να εντοπίζουν, να αποφεύγουν, να επισημαίνουν και να αναφέρουν τους κινδύνους είναι μια επείγουσα ανάγκη εάν θέλουμε να αποτρέψουμε μελλοντικά ατυχήματα».
Πράγματι, τη στιγμή των καταγεγραμμένων ατυχημάτων, τα θύματα τις περισσότερες φορές ταξίδευαν ή μετακινούνταν από το ένα μέρος στο άλλο, εκτελούσαν αγροτικές και οικιακές εργασίες ή έπαιζαν με τον εκρηκτικό μηχανισμό.
Το υψηλότερο ρεκόρ ατυχημάτων
Η Συρία καταγράφει τον μεγαλύτερο αριθμό θυμάτων από εκρηκτικά μηχανήματα στον κόσμο, η πλειονότητα των καταγεγραμμένων ατυχημάτων είναι στη βορειοδυτική Συρία.
Η Υπηρεσία Δράσης κατά των Ναρκών των Ηνωμένων Εθνών (UNMAS) συντόνισε αναφορές θυμάτων και κατέγραψε 12.345 απώλειες από εκρηκτικά μηχανήματα στη Συρία μεταξύ 2013 και 2020, με αποτέλεσμα 4.389 θανάτους και 7.956 τραυματισμούς.
Το 2020, το Land Mine Monitor κατέγραψε τον υψηλότερο αριθμό ετήσιων θυμάτων (2.729) για τη Συρία από τότε που ξεκίνησε η αναφορά του το 1999. Ο πραγματικός αριθμός των θυμάτων είναι σίγουρα πολύ υψηλότερος δεδομένων των περιορισμών στη συλλογή δεδομένων. Για παράδειγμα, η Action on Armed Violence κατέγραψε 77.535 απώλειες από εκρηκτικά μηχανήματα στη Συρία μεταξύ 2011 και 2020.
Μαζική και ποικίλη μόλυνση
Το 2022, οι εκτεταμένοι βομβαρδισμοί και οι βομβαρδισμοί συνεχίζονται στη βορειοδυτική και βορειοανατολική Συρία, εκτός από την εκτεταμένη βία σε ολόκληρη τη χώρα μέσω επιθέσεων με πυραύλους και μη επανδρωμένα αεροσκάφη, τη χρήση αυτοσχέδιων εκρηκτικών μηχανισμών που βασίζονται σε οχήματα και μικρών πυροβόλων όπλων και ελαφρών όπλων.
Η μόλυνση είναι απίστευτα ποικιλόμορφη και τεράστια καθώς στη Συρία έχει χρησιμοποιηθεί όλο το φάσμα των εκρηκτικών όπλων: Αυτοσχέδιοι εκρηκτικοί μηχανισμοί, νάρκες ξηράς, συμπεριλαμβανομένων αυτοσχέδιων ναρκών, εναέριες βόμβες, όλμοι κ.λπ. χρησιμοποιήθηκαν ευρέως κατά τη διάρκεια της 11χρονης σύγκρουσης.
Όλη η Συρία είναι μολυσμένη. Οι επιχειρήσεις για τον εντοπισμό της έκτασης της μόλυνσης και τον ασφαλή καθαρισμό της γης για αποτελεσματική χρήση θα διαρκέσουν δεκαετίες.
«Είναι ξεκάθαρο ότι δεν μπορείς να ξαναχτίσεις τη Συρία χωρίς άδεια χρήσης όπλων», προσθέτει ο Meer. «Ωστόσο, η μόλυνση είναι τόσο μεγάλη και τόσο ποικιλόμορφη που οι ειδικοί στην εκκαθάριση χρειάστηκε να προσαρμοστούν και να εφεύρουν νέους τρόπους εργασίας. Είμαστε σίγουροι ότι από το 2050, στα μέσα αυτού του αιώνα, οι επιχειρήσεις εκκαθάρισης θα συνεχιστούν για την απελευθέρωση της χώρας από την απειλή των ναρκών και άλλων εκρηκτικών υπολειμμάτων πολέμου».
Η μόλυνση καλύπτει γεωργικές εκτάσεις, διαταράσσοντας την παραδοσιακή τοπική οικονομία και αυξάνοντας τον κίνδυνο για τους εργάτες της γεωργίας που επιστρέφουν σε μη ασφαλή χωράφια για να βγάλουν τα προς το ζην που είναι ζωτικής σημασίας για αυτούς και τις οικογένειές τους. Επιπλέον, οι αστικές περιοχές είναι πολύ μολυσμένες, γεγονός που θέτει τους ανθρώπους σε κίνδυνο και εμποδίζει τους ανθρωπιστές να εφαρμόσουν τόσο απαραίτητες δραστηριότητες όπως η ανοικοδόμηση σπιτιών, σχολείων και κέντρων υγείας.
Σύμφωνα με στοιχεία για το 2021 που συγκέντρωσαν τα Ηνωμένα Έθνη και οι ΜΚΟ, οι φορείς της ανθρωπιστικής δράσης ναρκών έχουν εκκαθαρίσει σχεδόν 2,4 εκατομμύρια τετραγωνικά μέτρα γης στην οποία έχουν βρει ή καταστρέψει περισσότερα από 4.820 εκρηκτικά ή υπολείμματα εκρηκτικών. Ταυτόχρονα, περισσότεροι από 1,3 εκατομμύρια άνθρωποι έχουν λάβει εκπαίδευση για τον κίνδυνο ναρκών και περισσότερα από 8.300 θύματα έχουν λάβει ειδική βοήθεια.
Μεθοδολογία
“Εκρηκτικοί μηχανισμοί στη Συρία: αντίκτυπος και απαιτούμενη δράση” βασίζεται σε διαθέσιμα δεδομένα από μια σειρά πηγών, συμπεριλαμβανομένων, αναφορών θυμάτων, ερευνών επιπτώσεων στην κοινότητα, συντονισμένες από τον ΟΗΕ πολυτομεακές αξιολογήσεις αναγκών, έρευνες ΜΚΟ και πληροφορίες από το ανθρωπιστικό επιτόπιο προσωπικό και τους επηρεαζόμενους πρόσωπα. Αυτό περιλαμβάνει τη δέσμευση με περισσότερους από 20 διεθνείς ανθρωπιστικούς διεθνείς οργανισμούς στη Συρία, εννέα από τους οποίους επικεντρώνονται στην ανθρωπιστική δράση κατά των ναρκών, μεταξύ Αυγούστου 2021 και Μαρτίου 2022.
Έρευνα μόλυνσης από εκρηκτικά μηχανήματα στη βορειοανατολική Συρία, Μάιος 2024
Συνολικά, η έρευνα μόλυνσης από εκρηκτικά μηχανήματα στη βορειοανατολική Συρία βρήκε μεγάλο αντίκτυπο σε περιοχές όπου οι ένοπλες μάχες συνεχίζονται για τη μεγαλύτερη διάρκεια. Το 2024, το επίπεδο των μολυσμένων περιοχών που περιμένουν τεχνικές ή εκκαθαριστικές παρεμβάσεις παραμένει δραματικό. Χάρη στα αποτελέσματα της έρευνας και σε συνδυασμό με πρόσθετα δεδομένα που βασίζονται στο IMSMA, καταγράφηκε ότι ένας εκπληκτικός αριθμός 749 επικίνδυνων περιοχών, συνολικού εμβαδού 38.012.478,08 m2 και 570 σημείων εκρηκτικών μηχανισμών (μεμονωμένα αντικείμενα) συνεχίζουν να προκαλούν άμεσες απειλές για τους αμάχους στο NES. Αυτός ο αριθμός δεν εξετάζει το ενδεχόμενο να εξαπλωθεί νέα μόλυνση σε περιοχές που εξακολουθούν να πλήττονται από αυτή την πολυμερή σύγκρουση. Ενώ αυτή η έκθεση είναι η πιο ολοκληρωμένη και πιο γνωστή εικόνα που είναι γνωστή αυτή την ημερομηνία στο NES, αναμένονται κενά, ιδίως σε περιοχές όπου η πρόσβαση παρεμποδίζεται από λόγους ασφαλείας.
Πολλές περιοχές όπως η Menbij, η Deir Ez Zor, η Al Mayadin, η Raqqa και η Ras Al Ain, έχουν καταγράψει εξαιρετικά επίπεδα μόλυνσης. Ως εκ τούτου, περισσότερο από το 50% των κοινοτήτων τους επηρεάζεται από την παρουσία Εκρηκτικών Μηχανισμών. Ανησυχητικά, η κυβέρνηση του Χαλεπίου και της Ντέιρ Εζ Ζορ έχουν δει πολύ περιορισμένες, σχεδόν ανύπαρκτες, δυνατότητες εκκαθάρισης τα τελευταία χρόνια. Κατά συνέπεια, καταγράφονται συνεχώς ατυχήματα και θύματα, συμπεριλαμβανομένων παιδιών.
Οι περιοχές του Abu kamal, του At Thawrah και του Ain Al Arab (Κομπάνι) φέρονται επίσης να επηρεάζονται σε μεγάλο βαθμό με 41%, 43% και 47% αντίστοιχα των κοινοτήτων να έχουν μολυνθεί.
Με βάση μια μεθοδολογία κόστους που αναπτύχθηκε από την υποομάδα εργασίας NES Mine Action σε συνεργασία με τον τομέα της Δράσης Ναρκών Ολόκληρης της Συρίας, απαιτείται τουλάχιστον 150 000 000 USD για την αντιμετώπιση των σημερινών ανοιχτών επικίνδυνων περιοχών. Αυτός ο αριθμός δεν περιλαμβάνει παράλληλες και υποχρεωτικές δραστηριότητες όπως η τοπογραφία, η εκπαίδευση κινδύνου και η βοήθεια στα θύματα. Ακολουθώντας την ίδια μεθοδολογία και λαμβάνοντας υπόψη ότι οι ικανότητες εκκαθάρισης παραμένουν οι ίδιες με το 2023, θα απαιτηθούν τουλάχιστον 15 χρόνια για την αντιμετώπιση των τρεχόντων ζητημάτων. Τέτοια στοιχεία δεν εξετάζουν επίσης το ενδεχόμενο πρόσθετης μόλυνσης, η οποία είναι αναπόφευκτη λόγω των ενεργών συγκρούσεων σε ορισμένες περιοχές, πολλαπλασιάζοντας περαιτέρω μη εκραγμένα και εγκαταλειμμένα πυρομαχικά.
Τα αποτελέσματα αυτής της έρευνας θα πρέπει να χρησιμοποιηθούν από τις αρχές και τα ενδιαφερόμενα μέρη των NES για να χρησιμοποιήσουν τους περιορισμένους διαθέσιμους πόρους για να κατευθύνουν τις δραστηριότητες σε όσους έχουν μεγαλύτερη ανάγκη. Ενώ αυτή η έκθεση επισημαίνει βασικά στοιχεία, απαιτείται περισσότερη δουλειά και δέσμευση από τη διεθνή κοινότητα, εάν η βορειοανατολική Συρία θέλει να κάνει ρεαλιστικά βήματα προς την απελευθέρωση από νάρκες και άλλους εκρηκτικούς μηχανισμούς. Ενεργώντας ως αρχή και Κέντρο Δράσης Ναρκών, το NESMAC (NES Mine Action Center) θα είναι υπεύθυνο για τον καθορισμό τέτοιων προτεραιοτήτων με διαφορετικούς ενδιαφερόμενους φορείς και την ανάπτυξη ετήσιων επιχειρησιακών σχεδίων.
ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ ΠΟΥ ΣΥΛΛΕΞΑΜΕ
Το χαμηλό κόστος και η ευκολία κατασκευής ναρκών επέτρεψαν επίσης σε άλλα μέρη της σύγκρουσης να χρησιμοποιήσουν υπερβολικά αυτά τα πυρομαχικά χωρίς να δείξουν καμία ανησυχία για την απομάκρυνσή τους ή ακόμη και την αποκάλυψη των τοποθεσιών τους, κάτι που είναι ολοφάνερο στις επαρχίες που είδαν συγκρούσεις και αλλαγές των δυνάμεων ελέγχου. Σε μια σχετική σημείωση, η έκθεση παρέχει λεπτομέρειες για ορισμένους από τους πιο σημαντικούς τύπους ναρκών ξηράς που χρησιμοποιούνται, συμπεριλαμβανομένων των υπολειμμάτων πυρομαχικών διασποράς, των οποίων η ανάπτυξη στη Συρία SNHR μπόρεσε να τεκμηριώσει κατά τη διάρκεια της σύγκρουσης.
Υπάρχει ειδική έκθεση από το 2023 η οπόια περιλαμβάνει επίσης χάρτες που δείχνουν τις κατά προσέγγιση τοποθεσίες των περιοχών που πιστεύεται ότι είναι μολυσμένες με APL σε πολλές συριακές επαρχίες. Αυτές οι νάρκες θα συνεχίσουν να αποτελούν σοβαρή απειλή για τις μελλοντικές γενιές της Συρίας για τις επόμενες δεκαετίες, πρώτα και κύρια για τα παιδιά. Η έκθεση τονίζει επίσης ότι αυτοί οι χάρτες αντικατοπτρίζουν το ελάχιστο των ναρκών ξηράς και των πυρομαχικών που δεν έχουν εκραγεί στη Συρία υπό το φως των πολλών προκλήσεων που αντιμετωπίζει η ομάδα SNHR κατά τη δημιουργία των χαρτών, οι οποίες επηρεάζουν, με τον ένα ή τον άλλο τρόπο, περιοχές που τα μέλη της ομάδας μπόρεσαν να εντοπίσουν.
Η έκθεση τεκμηριώνει τους θανάτους τουλάχιστον 3.353 αμάχων. συμπεριλαμβανομένων 889 παιδιών, 335 γυναικών, οκτώ ιατρικού προσωπικού, επτά προσωπικού Πολιτικής Άμυνας (Λευκά Κράνη) και εννέα ακτιβιστές μέσων ενημέρωσης, σε εκατοντάδες εκρήξεις της APL στη Συρία μεταξύ Μαρτίου 2011 και 4 Απριλίου 2023. Αυτός ο αριθμός των νεκρών χωρίζεται σε:
– 2.971 άμαχος πληθυσμός; συμπεριλαμβανομένων 765 παιδιών, 304 γυναικών (ενήλικες γυναίκες), οκτώ ιατρικού προσωπικού, επτά προσωπικού Πολιτικής Άμυνας (Λευκά Κράνη) και εννέα ακτιβιστών στα μέσα ενημέρωσης. που σκοτώθηκαν από την έκρηξη ναρκών ξηράς σε ολόκληρη τη Συρία.
– 382 άμαχοι, μεταξύ των οποίων 124 παιδιά και 31 γυναίκες, που σκοτώθηκαν από την έκρηξη υπολειμμάτων πυρομαχικών διασποράς που είχαν απομείνει από προηγούμενες επιθέσεις πυρομαχικών διασποράς που πραγματοποιήθηκαν από δυνάμεις του συριακού καθεστώτος και ρωσικές δυνάμεις μεταξύ της πρώτης τεκμηριωμένης χρήσης πυρομαχικών διασποράς τον Ιούλιο του 2012 έως τις 4 Απριλίου , 2023.
Η έκθεση περιλαμβάνει επιπλέον γραφήματα που δείχνουν τον τρέχοντα αριθμό των νεκρών και την κατανομή ανά έτος και επαρχία.
Επιπλέον, η έκθεση τονίζει ότι οι νάρκες έχουν προκαλέσει παραμόρφωση και σοβαρούς τραυματισμούς σε πολίτες. Παρόλο που είναι δύσκολο να προσδιοριστεί με ακρίβεια ο αριθμός των θυμάτων που τραυματίστηκαν ως αποτέλεσμα εκρήξεων ναρκών ξηράς, υπολογίζουμε ότι τουλάχιστον 10.400 άμαχοι έχουν τραυματιστεί, με πολλούς να υποστούν ακρωτηριασμό άκρων ως αποτέλεσμα ακρωτηριασμού, και τώρα χρειάζονται τεχνητών άκρων και προγραμμάτων αποκατάστασης και υποστήριξης. Όλοι αυτοί οι παράγοντες υπογραμμίζουν ότι η συνεχιζόμενη παρουσία ναρκών ξηράς εξακολουθεί να αποτελεί σημαντικό εμπόδιο στις εργασίες και την επιστροφή των εκτοπισμένων, καθώς και στο έργο των εργαζομένων στην αρωγή, του προσωπικού της πολιτικής άμυνας και στον εξοπλισμό τους, για να μην αναφέρουμε τη διαδικασία ανασυγκρότηση και ανάπτυξη.
Η έκθεση καταλήγει σημειώνοντας ότι το γεγονός ότι οι νάρκες εξακολουθούν να προκαλούν θανάτους και τραυματισμούς μέχρι σήμερα αποτελεί ανησυχητική ένδειξη της εκτεταμένης χρήσης τους από τα διάφορα μέρη της σύγκρουσης στη Συρία. Αυτό υποδηλώνει επίσης ότι πολλές νάρκες ξηράς που τοποθετήθηκαν σε πολλές άλλες περιοχές της χώρας δεν έχουν ακόμη ανακαλυφθεί. Η έκθεση προσθέτει ότι οι νάρκες ξηράς ταξινομούνται ως αδιάκριτα όπλα των οποίων η χρήση απαγορεύεται από το διεθνές δίκαιο και των οποίων ο μόνος στόχος είναι να δημιουργήσουν μαζικό τρόμο και φόβο.
Η ΕΚΚΛΗΣΗ ΤΟΥ ΕΡΥΘΡΟΥ ΣΤΑΥΡΟΥ
Οι καταστροφικές συνέπειες των ναρκών κατά προσωπικού
Οι νάρκες κατά προσωπικού αφήνουν μια μακροχρόνια κληρονομιά θανάτου, τραυματισμών και βασάνων. Το να πατήσετε μια νάρκη συχνά θα τραυματίσει ή θα σκοτώσει ένα ή περισσότερα άτομα –συχνά παιδιά– με ισόβιες συνέπειες για τα θύματα και τις οικογένειές τους. Η μόλυνση των ορυχείων καθιστά αδύνατη τη χρήση τεράστιων εκτάσεων γης, με αποτέλεσμα να διακυβεύεται η παραγωγή τροφίμων και να καταστρέφονται τα μέσα διαβίωσης. Ο αντίκτυπος των ναρκών κατά προσωπικού στις κοινότητες διαρκεί συχνά για δεκαετίες.
Αυτός είναι ο λόγος για τον οποίο το 1997 η διεθνής κοινότητα ενέκρινε τη Σύμβαση για την απαγόρευση των ναρκών κατά προσωπικού, η οποία απαγορεύει τη χρήση, την παραγωγή, την αποθήκευση και τη μεταφορά αυτών των όπλων και απαιτεί τη λήψη μέτρων για την πρόληψη και την αντιμετώπιση των μακροπρόθεσμων συνεπειών τους.
Η εκστρατεία για την απαγόρευση των ναρκών κατά προσωπικού ήταν μια από τις σημαντικότερες ανθρωπιστικές πρωτοβουλίες των τελευταίων τριών δεκαετιών. Η ΔΕΕΣ, μαζί με τα κράτη, τη Διεθνή Εκστρατεία για την Απαγόρευση των Ναρκών ξηράς και τα Ηνωμένα Έθνη, υποστήριξαν μια συνολική απαγόρευση της χρήσης, της αποθήκευσης, της παραγωγής και της μεταφοράς τους. Τα κράτη απάντησαν υιοθετώντας τη Σύμβαση για την απαγόρευση των ναρκών κατά προσωπικού – αλλά αυτό ήταν μόνο η αρχή. Τότε έπρεπε να εφαρμοστεί η Σύμβαση.
Σήμερα, περισσότερα από 20 χρόνια μετά την έγκριση της Σύμβασης, έχει σημειωθεί ουσιαστική πρόοδος, αλλά εξακολουθούν να υπάρχουν μεγάλες προκλήσεις, ιδίως όσον αφορά την αφαίρεση ναρκών που παραμένουν στο έδαφος, καθώς και την ανακούφιση από τον πόνο των τραυματιών και των οικογενειών τους.
Περισσότερα από τα τρία τέταρτα των χωρών του κόσμου έχουν πλέον προσχωρήσει στη Σύμβαση για την απαγόρευση των ναρκών κατά προσωπικού. Η νέα χρήση ναρκών από κράτη, ακόμη και εκείνα που δεν είναι συμβαλλόμενα μέρη της Σύμβασης, είναι σπάνια. Μέχρι πρόσφατα, υπήρχε μια σταθερή μείωση του ετήσιου ρυθμού των νέων απωλειών από νάρκες και άλλα εκρηκτικά υπολείμματα πολέμου. Ωστόσο, αυτό έχει αρχίσει να αλλάζει, κυρίως λόγω της χρήσης αυτοσχέδιων ναρκών σε ορισμένες χώρες που αντιμετωπίζουν επί του παρόντος ένοπλες συγκρούσεις. Το αποτέλεσμα είναι ότι σε 56 χώρες και εδάφη, νάρκες και άλλα εκρηκτικά υπολείμματα πολέμου – αποτέλεσμα τόσο του παρελθόντος όσο και των συνεχιζόμενων συγκρούσεων – οδηγούν σε χιλιάδες θύματα κάθε χρόνο.
Τα άτομα που τραυματίζονται από νάρκες ξηράς και άλλα εκρηκτικά κατάλοιπα πολέμου χρειάζονται συνήθως δια βίου φροντίδα. Η Σύμβαση Απαγόρευσης Ναρκών κατά Προσωπικού απαιτεί από τα κράτη να βοηθήσουν τα εκατοντάδες χιλιάδες θύματα ναρκών, τα περισσότερα από τα οποία βρίσκονται σε χώρες με πολύ περιορισμένες εγκαταστάσεις υγείας και αποκατάστασης. Ενώ η συμπερίληψη της βοήθειας στα θύματα στη Σύμβαση ήταν ένα σημαντικό επίτευγμα, η πρόοδος στον τομέα αυτό ήταν αργή. Έχει σημειωθεί γενική βελτίωση στην ικανότητα των κρατών μερών να συλλέγουν δεδομένα και να αποκτούν σαφέστερη κατανόηση των αναγκών των θυμάτων, ωστόσο πολλά δεν διαθέτουν εθνικό σχέδιο βοήθειας στα θύματα ή δεν παρέχουν επαρκείς υπηρεσίες σε εκείνους που βρίσκονται σε απομακρυσμένες περιοχές. Ως αποτέλεσμα, πολλοί επιζώντες δεν έχουν ακόμη δει ουσιαστική βελτίωση στη ζωή τους και στην πρόσβασή τους σε ιατρική περίθαλψη, υπηρεσίες φυσικής αποκατάστασης, ψυχολογική υποστήριξη, κοινωνικές υπηρεσίες, εκπαίδευση και απασχόληση.
Η Σύμβαση θέτει επίσης σαφείς στόχους εκκαθάρισης ναρκοπεδίων, δίνοντας σε κάθε χώρα δέκα χρόνια για να ναρκοθετήσει το έδαφός της. Από την υιοθέτηση της Σύμβασης, χιλιάδες τετραγωνικά χιλιόμετρα έχουν εκκαθαριστεί και 30 συμβαλλόμενα κράτη που είχαν περιοχές που είναι γνωστό ή ύποπτο ότι περιείχαν τέτοιες νάρκες αναφέρθηκαν τώρα ότι δεν έχουν αυτά τα όπλα. Η εκκαθάριση βρίσκεται σε εξέλιξη σε άλλες 30 πολιτείες, αν και στις περισσότερες από αυτές χρειάστηκε να παραταθεί η αρχική δεκαετής τους προθεσμία.
Τα συμβαλλόμενα κράτη καλούνται επίσης να καταστρέψουν τα αποθέματά τους ναρκών κατά προσωπικού. Πριν από την έγκριση της Σύμβασης, περισσότερα από 130 κράτη αναφέρθηκαν ότι είχαν αυτά τα όπλα. Από τότε, τα συμβαλλόμενα κράτη έχουν καταστρέψει περισσότερα από 53 εκατομμύρια νάρκες. Σήμερα υπολογίζεται ότι μόνο περίπου 30 κράτη –μόνο τα τρία από τα οποία είναι συμβαλλόμενα μέρη της Σύμβασης– εξακολουθούν να αποθηκεύουν νάρκες κατά προσωπικού.
Η Τρίτη Διάσκεψη Αναθεώρησης της Σύμβασης – που πραγματοποιήθηκε το 2014 στο Μαπούτο της Μοζαμβίκης – κατέδειξε τη δυναμική και προσανατολισμένη στα αποτελέσματα στάση των κρατών που έχουν προσχωρήσει σε αυτή τη συνθήκη. Για την αντιμετώπιση των συνεχιζόμενων προκλήσεων, η Διάσκεψη ενέκρινε το Σχέδιο Δράσης του Μαπούτο, το οποίο απαιτεί ισχυρές δεσμεύσεις για τη βελτίωση των εργασιών στους τομείς της βοήθειας στα θύματα, της καταστροφής αποθεμάτων και της εκκαθάρισης ναρκών, καθώς και σαφή δέσμευση για την εκπλήρωση των βασικών στόχων της Σύμβασης έως το 2025 Με αποφασιστική εφαρμογή και βιώσιμους πόρους, αυτές οι φιλοδοξίες μπορούν να πραγματοποιηθούν.
Η ΣΥΜΒΑΣΗ ΤΟΥ ΝΟΕΜΒΡΙΟΥ ΤΟΥ 2024 ΚΑΙ Η ΣΥΡΙΑ
Το ανθρωπιστικό σκεπτικό στο οποίο βασίζεται η Σύμβαση.
Όταν εγκρίθηκε το 1997, η συντριπτική πλειοψηφία των θυμάτων ναρκών ξηράς ήταν άμαχοι – συχνά εκτοπισμένοι που επέστρεφαν στα σπίτια τους, προσπαθούσαν να ξαναχτίσουν τη ζωή τους ή αγρότες που επιζητούσαν να ζήσουν από τη γη τους. Ένας μεγάλος αριθμός θυμάτων ήταν παιδιά των οποίων η νεαρή ζωή κόπηκε απότομα ή άλλαξε για πάντα αφού πάτησαν σε νάρκη, είτε πήγαιναν στο σχολείο είτε όταν έπαιζαν σε εξωτερικούς χώρους.
Παρά τη σημαντική πρόοδο από τότε, πάρα πολλές από αυτές τις τραγικές συνέπειες εξακολουθούν να πλήττουν τους αμάχους, οι οποίοι συνεχίζουν να φέρουν το μεγαλύτερο βάρος των ταλαιπωριών. Η ανθρωπιστική επιταγή να τεθεί τέλος σε τέτοια αδιάκριτα όπλα και να υποστηριχθούν τα θύματα ναρκών παραμένει τόσο πιεστική τώρα, όπως ήταν όταν εγκρίθηκε η Σύμβαση.
Η φιλοδοξία για έναν κόσμο χωρίς νάρκες έως το 2025, δυστυχώς, δεν είναι εφικτή. Ο αργός ρυθμός εκκαθάρισης ναρκοπεδίων και οι επανειλημμένες καθυστερήσεις προκαλούν σοβαρή ανησυχία. Το ίδιο ισχύει και για τους ισχυρισμούς για παραβιάσεις της Σύμβασης και για σημαντικές ελλείψεις στην παροχή βοήθειας στα θύματα ναρκών, για να μην αναφέρουμε την επιβράδυνση του ρυθμού παγκοσμιοποίησης.
Πάνω από τα τρία τέταρτα των κρατών μελών του ΟΗΕ δεσμεύονται από τη Σύμβαση. Από το 1997, εκατομμύρια αποθηκευμένες νάρκες έχουν καταστραφεί από τα Κράτη Μέρη. Τεράστιες εκτάσεις γης έχουν εκκαθαριστεί και έχουν επιστρέψει σε ασφαλείς χρήσεις.
Η ΓΡΑΜΜΑΤΕΙΑ ΤΟΥ ΕΡΥΘΡΟΥ ΣΤΑΥΡΟΥ ΤΟΝΙΖΕΙ
Αυτά τα σημαντικά επιτεύγματα μας κάνουν να ελπίζουμε ότι, μαζί, μπορούμε να βρούμε λύσεις σε μακροχρόνιες και νέες προκλήσεις. Μας ενθαρρύνει η αυξημένη προσοχή σε κρίσιμα ζητήματα όπως οι αυτοσχέδιες νάρκες κατά προσωπικού, η κοινωνικοοικονομική ένταξη των επιζώντων ναρκών, η εκπαίδευση κινδύνου ναρκών, η περιβαλλοντική βλάβη και οι δυνατότητες ταχείας τεχνολογικής προόδου για την αποναρκοθέτηση.
Πρέπει να είμαστε σταθεροί στη διασφάλιση της οικουμενικότητας και της αποτελεσματικής εφαρμογής της Σύμβασης και να υπερασπιζόμαστε ειλικρινά τους ανθρωπιστικούς κανόνες της .
- Αυτό σημαίνει, πρώτον, να μιλάμε ενάντια στη χρήση ναρκών κατά προσωπικού από οποιονδήποτε παράγοντα οπουδήποτε, ανεξάρτητα από τις περιστάσεις. Δεν μπορεί να υπάρχει καμία δικαιολογία για τη χρήση ή τη μεταφορά ενός όπλου, το οποίο συνεπάγεται τόσο αδιάκριτο και μακροχρόνιο ανθρώπινο κόστος, όπως γνωρίζουν πολύ καλά οι Καμποτζιανοί.
- Δεύτερον, αυτό σημαίνει ότι εργαζόμαστε ακούραστα για την οικουμενοποίηση της Σύμβασης.
- Και τρίτον, αυτό σημαίνει ότι πρέπει να αντιμετωπίζονται έγκαιρα οι ισχυρισμοί για παραβιάσεις της Σύμβασης, αποτρέποντας ταυτόχρονα τις παραβιάσεις.
Η νέα ηγεσία στη Συρία εκτος των άλλων προτεραιοτήτων θα πρέπει να ενεργήσει για την αποναρκοθέτηση τεραστίων εκτάσεων ναρκοπεδίων. Αφού όπως αναφέραμε πιο πάνω η εκτεταμένη βία σε ολόκληρη τη χώρα μέσω επιθέσεων με πυραύλους και μη επανδρωμένα αεροσκάφη, τη χρήση αυτοσχέδιων εκρηκτικών μηχανισμών που βασίζονταν σε οχήματα καθώς και μικρών πυροβόλων όπλων και ελαφρών όπλων.Η μόλυνση από πυρομαχικά πολλών εδαφών είναι ακραία .
Η μόλυνση είναι απίστευτα ποικιλόμορφη και τεράστια καθώς στη Συρία έχει χρησιμοποιηθεί όλο το φάσμα των εκρηκτικών όπλων: Αυτοσχέδιοι εκρηκτικοί μηχανισμοί, νάρκες ξηράς, συμπεριλαμβανομένων αυτοσχέδιων ναρκών, εναέριες βόμβες, όλμοι κ.λπ. χρησιμοποιήθηκαν ευρέως κατά τη διάρκεια της πολύχρονης σύγκρουσης.
Όλη η Συρία είναι μολυσμένη. Οι επιχειρήσεις για τον εντοπισμό της έκτασης της μόλυνσης και τον ασφαλή καθαρισμό της γης για αποτελεσματική χρήση θα διαρκέσουν δεκαετίες και πρέπει να αρχίσουν από σήμερα
ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ ΕΡΕΥΝΑ
ΓΙΑΝΝΗΣ ΠΕΓΕΙΩΤΗΣ
GEOPOLITICO
Για ένα Ελληνικό καινούριο κόσμο Μέγα!
Η Ελλάς μπορεί! Μπορεί να καταστεί πλανητική κομβική πολιτισμική και πολιτική δύναμη ειρήνης!
Γράφει ο Νίκος Ταμουρίδης Αντγος (ε.α)-Επίτιμος Α’ Υπαρχηγός ΓΕΣ
Η χώρα μας, η Ελλάδα, θα έπρεπε φυσιολογικά να αποτελεί πολιτικό και πολιτιστικό πρότυπο παγκόσμιας εμβέλειας, αξιοποιώντας το όνομα, την γεωπολιτική της αξία, την τεράστια πολιτιστική της κληρονομιά, την ιστορία της, την κλασσική παιδεία, την μοναδική-υπέροχη ελληνική γλώσσα, τις πλουτοπαραγωγικές της πηγές, την ευφυΐα των Ελλήνων, την πολεμική αρετή και την ναυτοσύνη.
Αντιθέτως ζει σε ένα θυελλώδες περιβάλλον κρίσης αξιών, που μετετράπη σε κρίση πρωτίστως πνευματική, αλλά και πολιτική, οικονομική, κοινωνική και εθνική. Ένας πραγματικός ιδιότυπος κατακλυσμός καταπνίγει το Γένος. Μέσα στο έλεος αυτού του καταστροφικού κατακλυσμού, ο Ελληνικός λαός, ως άλλος Νώε, είναι καταδικασμένος αυτός ο ίδιος να κατασκευάσει την κιβωτό του!
Ο Ελληνισμός έχει τεράστια πνευματικά αποθέματα, με τα οποία έχει την δύναμη να αναγεννηθεί και να μεγαλουργήσει ξανά. Αρκεί να ενεργοποιηθεί η κρίσιμη μάζα των αγνών Ελλήνων πατριωτών, οι οποίοι «πνευματικά ελεύθεροι» και ενωμένοι να ορθώσουν ανάστημα και να αναλάβουν τις τύχες του Γένους μας στα χέρια τους.
Απαιτείται όσο ποτέ άλλοτε επιστροφή στις αξίες! Να θυμηθούμε και να πορευτούμε σύμφωνα με τις βασικές ανθρώπινες αρχές.
Αυτό σημαίνει ότι, αρχικά στο εσωτερικό πλαίσιο επιβάλλεται η ανατροπή του σαθρού και ενίοτε προδοτικού πολιτικού κατεστημένου. Απαιτείται ριζική ανανέωση, αλλαγή νοοτροπίας και χάραξη νέας πορείας. Στο πλαίσιο των αναγκαίων κοινωνικών και πολιτικών ισορροπιών απαιτείται μια νέα έκφραση της γνήσιας πολιτικής δημοκρατίας.
Άμεσος πολιτικός στόχος θα πρέπει να είναι η βαθιά και ριζική ανανέωση του δημόσιου βίου, η εισαγωγή ενός νέου πολιτικού ήθους, η αναμόρφωση των λειτουργιών της Πολιτείας με νέο ελληνοκεντρικό Σύνταγμα, θεσμικές αλλαγές και τολμηρές μεταρρυθμίσεις.
Η νέα «πολιτική» θα απορρίπτει τις ολιγαρχίες του σκληρού συντηρητισμού και του αθεϊστικού μαρξιστικού κομμουνισμού και προ παντός την καπηλεία των ιδεών, τον πολιτικό φενακισμό και τον αδίστακτο αμοραλισμό των δημαγωγών και των επαγγελματιών του δήθεν προοδευτισμού. Θα αρνείται τον διαλεκτικό υλισμό και τον αθεϊσμό. Θα στηρίζεται στον ανθρωπισμό, την χριστιανική ηθική και την ελληνική φιλοσοφία του μέτρου και του άριστου.
Προφανής είναι λοιπόν η ανάδειξη νέων πολιτικών δυνάμεων, οι οποίες θα γαλβανίσουν το αλλοτριωμένο πνεύμα των Ελλήνων και θα διεγείρουν την θύελλα, η οποία θα αλλάξει την πολιτική οπτική τους!
Κάθε νέα πολιτική κίνηση πρέπει να αγκαλιάζει όλους τους πολίτες, ανεξάρτητα από την κοινωνική τους θέση, το επάγγελμα και την οικονομική τους κατάσταση. Να είναι αδογμάτιστη, ριζοσπαστική και ανανεωτική. Να υπηρετεί μόνο τα ιδεώδη του Ελληνισμού και να ατενίζει στους θόλους της εθνικής κιβωτού που κατασκεύασε ο Ελληνισμός για την σωτηρία του. Εκεί όπου οι πατέρες μας έστησαν την ελευθερία μαζί με την πίστη και δίπλα τους τοποθέτησαν την ισονομία, την αδελφοσύνη, την αξιοπρέπεια και την αρετή των Ελλήνων.
Στο πλαίσιο της αφύπνισης και της ενεργοποίησης των Ελλήνων πολιτών, θα πρέπει να αξιοποιήσουμε πλήρως την άυλη και υλική μας αξεπέραστη κληρονομιά. Από την θαυμάσια πανελλήνια ιστορία μας, θα πάρουμε ως παραδείγματα εκείνες τις στιγμές τις νικηφόρες, τις περίλαμπρες, τις περιλάλητες, τις δοξασμένες, τις απαράμιλλες. Θα τις διδάξουμε στους Έλληνες και στις Ελληνίδες κάθε ηλικίας και με κεντρική ιδέα την ειρήνη θα φτιάξουμε ένα ελληνικό καινούριο κόσμο Μέγα! Μην ξεχνάμε ότι είμαστε ένας πολεμικός λαός, που λατρεύει την ειρήνη!
Η ύψιστη αυτή πρόκληση απευθύνεται στην καρδιά των αγνών Ελλήνων πατριωτών, που μάχονται μεν αλλά μεμονωμένα, οπότε η δυναμική του αγώνα τους εξαντλείται γρήγορα. Από την απόφασή τους θα εξαρτηθεί η πορεία της φιλτάτης πατρίδας μας! Από την ελεύθερη δε πορεία της Ελλάδας μπορεί να προέλθει και η συντριβή των δηλητηριωδών πλοκαμιών της απάνθρωπης και ανώμαλης νέας παγκόσμιας τάξης!
Ας ενώσουμε λοιπόν τις δυνάμεις μας, ας αγωνιστούμε έτσι ώστε η Ελλάδα μας να εξέλθει από τα χαρακώματα της κατάθλιψης, να υψώσει ανάστημα και να μεγαλουργήσει ξανά!
Η Ελλάς μπορεί! Μπορεί να καταστεί πλανητική κομβική πολιτισμική και πολιτική δύναμη ειρήνης!
GEOPOLITICO
Αλεξανδρούπολη: Το λιμάνι που αλλάζει τον γεωπολιτικό χάρτη της περιοχής
Από τον Βόσπορο και τα Βαλκάνια έως την Ουκρανία, την ενέργεια και την Ινδία. Του Θεόδωρου Ατματζίδη.
Υπάρχουν υποδομές που αποκτούν σημασία επειδή αυξάνεται η εμπορική τους δραστηριότητα και υπάρχουν άλλες που αποκτούν σημασία επειδή αλλάζει το στρατηγικό περιβάλλον μέσα στο οποίο βρίσκονται. Η Αλεξανδρούπολη ανήκει σαφώς στη δεύτερη κατηγορία.
Του Θεόδωρου Ατματζίδη
Η αξία της δεν βρίσκεται μόνο στις δυνατότητες του ίδιου του λιμανιού. Βρίσκεται κυρίως στη θέση του μέσα σε ένα δίκτυο που συνδέει το Αιγαίο με τη Βουλγαρία, τη Ρουμανία, την Κεντρική και Ανατολική Ευρώπη, τη Μαύρη Θάλασσα και, δυνητικά, την Ουκρανία. Στο ίδιο γεωγραφικό σημείο συναντώνται πλέον στρατιωτική κινητικότητα, ενεργειακές ροές, οδικοί και σιδηροδρομικοί διάδρομοι, αμερικανικά και νατοϊκά συμφέροντα, η ευρωπαϊκή πολιτική στρατηγικής διασυνδεσιμότητας και, σε διαφορετικό χρονικό ορίζοντα, η προσπάθεια της Ινδίας να αποκτήσει καλύτερη πρόσβαση στις ευρωπαϊκές αγορές.
Η εξέλιξη αυτή δεν είναι καινούργια. Η Αλεξανδρούπολη είχε ιστορικά τη δυνατότητα να λειτουργεί ως βόρειος θαλάσσιος σύνδεσμος του Αιγαίου με τα Βαλκάνια και τον Δούναβη. Αυτό που έχει αλλάξει είναι το στρατηγικό περιβάλλον. Η ρωσική εισβολή στην Ουκρανία, η αναζήτηση εναλλακτικών διαδρομών προς την ανατολική πτέρυγα του ΝΑΤΟ, η προσπάθεια ενεργειακής διαφοροποίησης της Ευρώπης και η επαναξιολόγηση των χερσαίων διαδρόμων έχουν προσδώσει στην πόλη μια βαρύτητα που πριν από δύο δεκαετίες δύσκολα θα μπορούσε να προβλεφθεί. Η Fondation pour la Recherche Stratégique (FRS) καταλήγει σε παρόμοια εκτίμηση, περιγράφοντας την Αλεξανδρούπολη ως μέρος μιας ευρύτερης αναδιοργάνωσης των στρατηγικών, στρατιωτικών, ενεργειακών και οικονομικών διαδρόμων μεταξύ Αιγαίου και Βαλτικής. [1]
Το σημαντικό δεν είναι μόνο ποιος ενδιαφέρεται για το λιμάνι αλλά και ποιος χρειάζεται τη γεωγραφία του και τι προσπαθεί να επιτύχει μέσω αυτής.
Η γεωγραφία είναι το πρώτο στρατηγικό πλεονέκτημα
Η Αλεξανδρούπολη βρίσκεται στο βορειοανατολικό άκρο του Αιγαίου, κοντά στα ελληνοτουρκικά σύνορα και σε μικρή απόσταση από τους βόρειους βαλκανικούς διαδρόμους. Η θέση της επιτρέπει την ανάπτυξη ενός άξονα προς τη Βουλγαρία και τη Ρουμανία και, μέσω των ευρωπαϊκών δικτύων μεταφορών, προς την Κεντρική και Ανατολική Ευρώπη.
Αυτό αποκτά ιδιαίτερη σημασία όταν η πόλη εξεταστεί σε σχέση με τα Στενά.
Η Τουρκία εξακολουθεί να διαθέτει ένα μοναδικό γεωστρατηγικό πλεονέκτημα λόγω του Βοσπόρου και των Δαρδανελλίων. Η Σύμβαση του Μοντρέ παρέχει στην Άγκυρα σημαντικές αρμοδιότητες σχετικά με τη διέλευση πολεμικών πλοίων και, συνεπώς, τα Στενά παραμένουν αναντικατάστατος παράγοντας για την ασφάλεια της Μαύρης Θάλασσας.
Η Αλεξανδρούπολη δεν μπορεί να «αντικαταστήσει» τον Βόσπορο. Μπορεί όμως να προσφέρει κάτι διαφορετικό: έναν χερσαίο άξονα που επιτρέπει την μετακίνηση ανθρώπων, στρατιωτικού υλικού, εμπορευμάτων και ενέργειας από το Αιγαίο προς τη Μαύρη Θάλασσα και την Ανατολική Ευρώπη χωρίς η κάθε επιμέρους ροή να εξαρτάται από τη θαλάσσια διέλευση των Στενών.
Αυτή η διάσταση είχε γίνει αντιληπτή πολύ πριν από τον πόλεμο στην Ουκρανία. Η ίδια η FRS υπενθυμίζει ότι η ιδέα της Αλεξανδρούπολης ως εναλλακτικού βόρειου άξονα προς τα Βαλκάνια και τη Μαύρη Θάλασσα έχει βαθύτερες ιστορικές ρίζες. Η σημερινή γεωπολιτική συγκυρία απλώς μετέτρεψε μια παλαιότερη δυνατότητα σε ζήτημα στρατηγικής προτεραιότητας. [1]
Η Αλεξανδρούπολη δεν καταργεί τη γεωστρατηγική σημασία της Τουρκίας. Δημιουργεί όμως μια πρόσθετη επιλογή για όσους επιδιώκουν να μειώσουν την εξάρτησή τους από αυτήν.
Η αμερικανική διάσταση είναι πλέον επιχειρησιακή πραγματικότητα
Οι Ηνωμένες Πολιτείες δεν αντιμετωπίζουν πλέον την Αλεξανδρούπολη απλώς ως μια δυνητικά χρήσιμη ελληνική υποδομή. Στον Στρατηγικό Διάλογο Ελλάδας–Ηνωμένων Πολιτειών του 2024 χαρακτήρισαν το λιμάνι ζωτικής σημασίας κόμβο για τη νατοϊκή αμυντική στάση στην ανατολική πτέρυγα και για την ενεργειακή ασφάλεια της περιοχής. [2]
Ακόμη σημαντικότερο είναι ότι η χρήση έχει ήδη περάσει από το επίπεδο της πολιτικής διακήρυξης στο επίπεδο της επιχειρησιακής εφαρμογής.
Στις 11 Μαρτίου 2024, αμερικανικές και ελληνικές δυνάμεις διακίνησαν μέσω του λιμανιού περίπου 3.000 τεμάχια στρατιωτικού εξοπλισμού της 3rd Armored Brigade Combat Team, 4th Infantry Division. Το φορτίο περιλάμβανε άρματα M1 Abrams, τεθωρακισμένα M2 Bradley και άλλα οχήματα. Ο αμερικανικός στρατός χαρακτήρισε την επιχείρηση ιστορική, καθώς ήταν η πρώτη μετακίνηση ολόκληρης βαριάς ταξιαρχίας μέσω ελληνικού λιμανιού στο πλαίσιο της συγκεκριμένης ανάπτυξης. [3]
Τον Ιανουάριο και τον Φεβρουάριο του 2025 ακολούθησε η άσκηση Steadfast Dart, κατά την οποία η Αλεξανδρούπολη χρησιμοποιήθηκε στη μεγάλη ανάπτυξη της Allied Reaction Force (Συμμαχικής Δύναμης Αντίδρασης) προς την ανατολική πτέρυγα. Το ΝΑΤΟ περιέγραψε την άσκηση ως την πρώτη μεγάλης κλίμακας επιχειρησιακή ανάπτυξη της νέας δύναμης μετά την ίδρυσή της. [4]
Επομένως, το αμερικανικό ενδιαφέρον δεν χρειάζεται να συναχθεί από δηλώσεις. Υπάρχει ήδη επιχειρησιακό αποτύπωμα.
Αυτό όμως δεν σημαίνει ότι η Αλεξανδρούπολη πρέπει να αντιμετωπίζεται ως «αμερικανικό λιμάνι». Ο λιμένας παραμένει ελληνική υποδομή. Η ουσία είναι διαφορετική: ένα ελληνικό στρατηγικό σημείο έχει ενσωματωθεί σε αμερικανικές και νατοϊκές ανάγκες στρατιωτικής κινητικότητας.
Αυτό αυξάνει τη σημασία της Ελλάδας, αλλά ταυτόχρονα αυξάνει και την έκθεση της υποδομής σε πιέσεις που υπερβαίνουν το καθαρά ελληνικό επίπεδο.
Ο διάδρομος προς τη Μαύρη Θάλασσα είναι το δεύτερο μεγάλο στοίχημα
Η στρατιωτική χρήση είναι μόνο η μία πλευρά της ιστορίας. Η άλλη είναι η δημιουργία ενός βόρειου δικτύου που θα συνδέει τα ελληνικά λιμάνια με τη Βουλγαρία, τη Ρουμανία και, τελικά, την περιοχή της Μαύρης Θάλασσας.
Η Ελλάδα, η Βουλγαρία και η Ρουμανία υπέγραψαν τον Δεκέμβριο του 2025 συμφωνία για την ανάπτυξη του λεγόμενου Αιγαίο–Μαύρη Θάλασσα Vertical Corridor (Κάθετου Διαδρόμου), ενός οδικού και σιδηροδρομικού άξονα που περιλαμβάνει την Αλεξανδρούπολη και συνδέεται με το ευρύτερο δίκτυο προς τη Ρουμανία. [5]
Στο σημείο αυτό, όμως, πρέπει να επισημανουμε ότι ο υπό κατασκευή διάδρομος δεν είναι πλήρως λειτουργικός.
Η στρατηγική κατεύθυνση είναι πραγματική. Η επιχειρησιακή και εμπορική ωριμότητα όμως παραμένει άνιση. Η κατάσταση των σιδηροδρομικών υποδομών στη Βόρεια Ελλάδα και στα Βαλκάνια εξακολουθεί να αποτελεί περιοριστικό παράγοντα, ενώ ακόμη και η υφιστάμενη σιδηροδρομική δραστηριότητα στην περιοχή δημιουργεί πιέσεις στο δίκτυο. Ενδεικτικά, τον Μάρτιο του 2025 η Hellenic Train ανακοίνωσε αναστολές επιβατικών δρομολογίων στις γραμμές Αλεξανδρούπολη–Ορμένιο και Αλεξανδρούπολη–Ορεστιάδα λόγω μεταφοράς εμπορευμάτων. [6]
Αυτό μπορεί να φαίνεται ως τεχνική λεπτομέρεια, στην πραγματικότητα όμως είναι στρατηγικό ζήτημα. Ένας γεωπολιτικός διάδρομος έχει αξία μόνο όταν μπορεί να μεταφέρει με συνέπεια τον όγκο και την ταχύτητα που απαιτεί η στρατηγική του λειτουργία.
Η Ελλάδα, βρίσκεται μπροστά σε μια ιδιόμορφη κατάσταση: η γεωγραφία έχει ήδη αποκτήσει στρατηγική αξία, αλλά οι υποδομές δεν έχουν ακόμη φτάσει στο επίπεδο που θα επέτρεπε την πλήρη αξιοποίηση αυτής της αξίας.
Αυτό είναι ίσως ένα από τα σημαντικότερα κενά ανάμεσα στη γεωπολιτική ρητορική και την πραγματική ισχύ της Αλεξανδρούπολης.
Η Ουκρανία μπορεί να αλλάξει τη μακροπρόθεσμη αξία του λιμανιού
Η σύνδεση με την Ουκρανία είναι πιο σύνθετη.
Από τη μία πλευρά, η Αλεξανδρούπολη έχει ήδη αποδείξει ότι μπορεί να λειτουργήσει ως κόμβος για την υποστήριξη της ανατολικής πτέρυγας. Από την άλλη, η μελλοντική σύνδεση με την Ουκρανία εξαρτάται από την ολοκλήρωση πολλών ενδιάμεσων υποδομών και, κυρίως, από την εξέλιξη του ίδιου του πολέμου.
Αυτό σημαίνει ότι η Ουκρανία αποτελεί ταυτόχρονα ευκαιρία και αβεβαιότητα.
Η μεταπολεμική ανοικοδόμηση, η σύνδεση της χώρας με τα ευρωπαϊκά δίκτυα μεταφορών και ενέργειας και η ενσωμάτωσή της στην ευρωπαϊκή οικονομία μπορούν να αυξήσουν σημαντικά τη σημασία των βόρειων ελληνικών λιμανιών. Όμως δεν υπάρχει λόγος να θεωρούμε δεδομένο ότι η Αλεξανδρούπολη θα είναι ο κυρίαρχος κόμβος αυτών των ροών. Θα ανταγωνιστεί άλλες διαδρομές και άλλα λιμάνια της Βόρειας και Κεντρικής Ευρώπης.
Η σωστή προσέγγιση, συνεπώς, δεν είναι ότι «η Αλεξανδρούπολη οδηγεί στην Ουκρανία». Είναι ότι η Αλεξανδρούπολη μπορεί να αποτελέσει το νότιο άκρο ενός μελλοντικού δικτύου που θα συνδέει την Ουκρανία με τη Νοτιοανατολική Ευρώπη.
Η διαφορά ανάμεσα στις δύο διατυπώσεις είναι ουσιώδης.
Η ενέργεια προσθέτει μια διαφορετική μορφή γεωπολιτικής ισχύος
Η ενεργειακή διάσταση είναι σήμερα περισσότερο ώριμη από ορισμένες από τις μεταφορικές προοπτικές.
Το Alexandroupolis FSRU (Floating Storage and Regasification Unit – Πλωτή Μονάδα Αποθήκευσης και Επαναεριοποίησης) άρχισε εμπορική λειτουργία τον Οκτώβριο του 2024 και διαθέτει δυναμικότητα επαναεριοποίησης έως 5,5 δισεκατομμύρια κυβικά μέτρα ετησίως. Το αέριο μπορεί να διοχετευθεί στο ελληνικό δίκτυο και από εκεί προς τη Βουλγαρία και ευρύτερα προς τη Νοτιοανατολική και Κεντρική Ευρώπη. [7]
Η σημασία είναι προφανής: η Αλεξανδρούπολη συμμετέχει πλέον σε μια προσπάθεια διαφοροποίησης των ενεργειακών διαδρομών της περιοχής.
Ωστόσο, και εδώ απαιτείται διάκριση μεταξύ υποδομής και χρησιμοποιούμενης χωρητικότητας.
Το Vertical Gas Corridor (Κάθετος Διάδρομος Φυσικού Αερίου) έχει στρατηγική λογική, αλλά η εμπορική του αξιοποίηση δεν έχει ακόμη φτάσει στο επίπεδο που υπονοεί η πολιτική ρητορική. Τον Δεκέμβριο του 2025, τρεις δημοπρασίες δυναμικότητας για τον Ιανουάριο δεν προσέλκυσαν προσφορές, ενώ τον Ιανουάριο του 2026 οι διαθέσιμες ποσότητες που δεσμεύθηκαν ήταν εξαιρετικά περιορισμένες.
Αυτό δεν ακυρώνει τον διάδρομο. Δείχνει όμως ότι η γεωπολιτική χρησιμότητα μιας υποδομής δεν μετατρέπεται αυτόματα σε εμπορική βιωσιμότητα.
Και αυτό είναι κρίσιμο για την Αλεξανδρούπολη. Το στρατηγικό πλεονέκτημα θα αποκτήσει μόνιμη αξία μόνο εάν οι διάδρομοι που ξεκινούν από αυτήν αποκτήσουν πραγματικούς χρήστες, σταθερές ροές και οικονομική βιωσιμότητα.
Η Ρωσία και η Τουρκία: όχι ιδιοκτησία, αλλά στρατηγικός ανταγωνισμός
Δεν υπάρχει λόγος να υποθέσουμε ότι η Ρωσία ή η Τουρκία επιδιώκουν να αποκτήσουν ιδιοκτησιακό έλεγχο της Αλεξανδρούπολης. Το ενδιαφέρον τους αφορά περισσότερο τις συνέπειες της στρατηγικής αναβάθμισης του λιμανιού.
Η FRS παρέχει μάλιστα συγκεκριμένα στοιχεία για τη ρωσική διάσταση. Σύμφωνα με την έρευνα της, η Μόσχα είχε επιχειρήσει από τη δεκαετία του 2010 να αποκτήσει επιρροή στην περιοχή μέσω οικονομικών, πολιτιστικών, εκπαιδευτικών και τοπικών δικτύων, ενώ η αναβάθμιση της αμερικανικής παρουσίας στην Αλεξανδρούπολη προκάλεσε εμφανή ρωσική ανησυχία. Η ίδια μελέτη καταγράφει ρωσικές αντιδράσεις και σημειώνει ότι η Μόσχα είχε λόγο να προσπαθήσει να περιορίσει την αμερικανική επιρροή στην περιοχή. [1]
Υπάρχει και μια δεύτερη διάσταση. Το ΕΛΙΑΜΕΠ έχει επισημάνει την Αλεξανδρούπολη ως πιθανό κρίσιμο σημείο των γραμμών στρατιωτικού εφοδιασμού του ΝΑΤΟ και, συνεπώς, ως υποδομή που θα μπορούσε να βρεθεί στο επίκεντρο ρωσικών προσπαθειών παρεμπόδισης σε περίπτωση ευρύτερης σύγκρουσης. [8]
Αυτό δεν σημαίνει ότι η Αλεξανδρούπολη αποτελεί σήμερα «ρωσικό στόχο». Μια τέτοια άποψη είναι λάθος. Σημαίνει όμως ότι η στρατηγική της αναβάθμιση αυξάνει την αξία της μέσα στον ανταγωνισμό Ρωσίας–ΝΑΤΟ.
Η Τουρκία βρίσκεται σε διαφορετική θέση. Η Άγκυρα δεν χρειάζεται να αποκτήσει την Αλεξανδρούπολη για να ενδιαφέρεται για αυτήν. Εάν ένας ελληνικός διάδρομος αποκτήσει τη δυνατότητα να μεταφέρει σημαντικό μέρος των ροών προς τη Μαύρη Θάλασσα και την Ανατολική Ευρώπη χωρίς διέλευση από τα Στενά, τότε μειώνεται, έστω και οριακά, η αποκλειστικότητα της τουρκικής γεωγραφικής θέσης.
Η FRS καταγράφει ακριβώς αυτή τη διάσταση: η Αλεξανδρούπολη λειτουργεί ως συμπληρωματική εναλλακτική προς τα Στενά και η στρατηγική της αναβάθμιση έχει ενοχλήσει κατά περιόδους και την Άγκυρα. [1]
Αυτό δεν σημαίνει ότι η Τουρκία χάνει τη γεωστρατηγική της σημασία. Το αντίθετο. Η τουρκική θέση παραμένει αναντικατάστατη σε πολλά επίπεδα. Αυτό που αλλάζει είναι ότι η Ελλάδα αποκτά μια επιπλέον επιλογή και, μαζί με αυτήν, ένα μικρότερο αλλά υπαρκτό περιθώριο στρατηγικής αυτονομίας.
Το ινδικό ενδιαφέρον είναι πραγματικό, αλλά βρίσκεται ακόμη σε διαφορετική χρονική κλίμακα
Η Ινδία αποτελεί ίσως το πιο ενδιαφέρον μελλοντικό στοιχείο της υπόθεσης, ακριβώς επειδή εδώ πρέπει να αποφύγουμε την υπερβολή.
Τον Φεβρουάριο του 2026, η Ελλάδα και Ινδία επανέλαβαν τη στρατηγική κατεύθυνση εμβάθυνσης των ελληνοϊνδικών σχέσεων στους τομείς της άμυνας, της ναυτιλίας, της ναυπηγικής και των υποδομών. Ο Έλληνας πρωθυπουργός επανέλαβε επίσης ότι η Ελλάδα μπορεί να λειτουργήσει ως πύλη της Ινδίας προς την Ευρώπη και εξέφρασε τη βούληση της Αθήνας να συμμετάσχει στο India–Middle East–Europe Economic Corridor (IMEC – Οικονομικός Διάδρομος Ινδίας–Μέσης Ανατολής–Ευρώπης). [9] Αυτό είναι σημαντικό.
Δεν αποδεικνύει όμως ότι η Αλεξανδρούπολη έχει ήδη καταστεί ινδικός κόμβος ή ότι συγκεκριμένος ινδικός όμιλος έχει αποφασίσει να επενδύσει σε αυτήν.
Η πραγματική γεωπολιτική σημασία της Ινδίας βρίσκεται στη δυνατότητα δημιουργίας μελλοντικών εμπορικών ροών μεταξύ Ινδίας και Ευρώπης και στη θέση που θα μπορούσε να αποκτήσει η Ελλάδα σε αυτές. Ο ίδιος ο πρωθυπουργός έχει μιλήσει για την Ελλάδα ως «natural entry point» για τη Νοτιοανατολική, Κεντρική και Ανατολική Ευρώπη και έχει συνδέσει το ζήτημα με την ανάγκη ανάπτυξης νέων εμπορικών και ψηφιακών διαδρομών. [10]
Το πρόβλημα είναι ότι το IMEC παραμένει ένα σχέδιο με σημαντικά γεωπολιτικά και τεχνικά εμπόδια.
Η Carnegie έχει επισημάνει ότι ο διάδρομος σχεδιάστηκε ως πολυκρατικό σύστημα με σύνθετες νομικές, πολιτικές και κανονιστικές απαιτήσεις και ότι οι εξελίξεις στη Μέση Ανατολή, ο πόλεμος στη Γάζα και η διακοπή της προσπάθειας εξομάλυνσης Ισραήλ–Σαουδικής Αραβίας δημιούργησαν σοβαρές αβεβαιότητες.
Ακόμη και από την ινδική πλευρά, η εικόνα δεν είναι τόσο απλή όσο παρουσιάζεται συχνά. Η Carnegie India σημειώνει ότι η Ινδία εξακολουθεί να ενδιαφέρεται για εναλλακτικές διαδρομές προς την Ευρώπη, αλλά οι αναταράξεις στη Μέση Ανατολή και το γεγονός ότι μεγάλο μέρος των απαιτούμενων υποδομών δεν έχει ακόμη κατασκευαστεί περιορίζουν την άμεση δυναμική του IMEC.
Επομένως, η σύνδεση Αλεξανδρούπολης–Ινδίας πρέπει να αντιμετωπίζεται ως μακροπρόθεσμη γεωπολιτική δυνατότητα, όχι ως ήδη ολοκληρωμένη πραγματικότητα.
Αυτό δεν την κάνει λιγότερο ενδιαφέρουσα. Την κάνει απλώς πιο σοβαρή ως αναλυτική υπόθεση.
Ποιος πραγματικά «θέλει» την Αλεξανδρούπολη;
Οι Ηνωμένες Πολιτείες έχουν αποδεδειγμένη επιχειρησιακή χρήση. Το ΝΑΤΟ έχει εντάξει την Αλεξανδρούπολη στη στρατιωτική κινητικότητα προς την ανατολική πτέρυγα. Η Ευρωπαϊκή Ένωση έχει συμφέρον στην ανάπτυξη των διευρωπαϊκών δικτύων μεταφορών και ενεργειακής διαφοροποίησης. Η Βουλγαρία και η Ρουμανία έχουν άμεσο ενδιαφέρον για τις βόρειες προεκτάσεις των διαδρόμων. Η Ουκρανία έχει συμφέρον σε περισσότερες και ασφαλέστερες διαδρομές προς την Ευρώπη. Η Ινδία βλέπει την Ελλάδα ως πιθανή πύλη προς την ευρωπαϊκή αγορά.
Αυτό που δεν υπάρχει ακόμη είναι ένας ενιαίος, πλήρως λειτουργικός «διάδρομος Αλεξανδρούπολης» που να συνδέει όλες αυτές τις ροές.
Υπάρχουν κομμάτια ενός δικτύου.
Αυτή είναι ίσως η σημαντικότερη διαπίστωση που μπορούμε να κάνουμε.
Η Αλεξανδρούπολη έχει ήδη στρατιωτική χρησιμότητα. Έχει ενεργειακή υποδομή. Διαθέτει γεωγραφικό πλεονέκτημα. Υπάρχουν συμφωνίες και χρηματοδοτήσεις για τη βελτίωση των βόρειων συνδέσεων. Υπάρχει στρατηγικό ενδιαφέρον για σύνδεση με τη Μαύρη Θάλασσα και την Ουκρανία. Υπάρχει, τέλος, μια μακροπρόθεσμη συζήτηση για σύνδεση της Ελλάδας με τις ινδικές ροές.
Αλλά το δίκτυο αυτό δεν έχει ακόμη αποκτήσει πλήρη συνοχή.
Το πραγματικό ζήτημα δεν είναι η ιδιοκτησία αλλά ο έλεγχος των ροών
Η συζήτηση γύρω από την Αλεξανδρούπολη συχνά περιστρέφεται γύρω από το ερώτημα αν θα εμφανιστεί κάποιος μεγάλος ξένος επενδυτής
Η Αλεξανδρούπολη Port Authority (Οργανισμός Λιμένος Αλεξανδρούπολης) βρίσκεται σήμερα σε πλήρη ιδιοκτησία του Growthfund, του ελληνικού κρατικού επενδυτικού ταμείου. Το Growthfund καταγράφει την εταιρεία ως «Full Ownership», ενώ το ισχύον θεσμικό πλαίσιο προβλέπει μακροχρόνια παραχώρηση της χρήσης των λιμενικών υποδομών. [11]
Το γεγονός αυτό έχει σημασία, αλλά δεν αρκεί για να περιγράψει τη στρατηγική εικόνα.
Ένα κράτος μπορεί να διατηρεί την ιδιοκτησία μιας υποδομής και ταυτόχρονα να επιτρέπει σε ξένες δυνάμεις, επιχειρήσεις και διεθνείς οργανισμούς να αποκτούν σημαντική πρόσβαση στη λειτουργία της.
Γι’ αυτό, από πλευράς εθνικής ασφάλειας, το κρίσιμο ζήτημα δεν είναι μόνο ποιος έχει τις μετοχές. Είναι ποιος μπορεί να επηρεάζει:
τις στρατιωτικές ροές,
τις εμπορικές αλυσίδες,
τις ενεργειακές ροές,
τις επενδύσεις,
τα σιδηροδρομικά και οδικά δίκτυα,
τις πληροφοριακές και ψηφιακές υποδομές,
και, τελικά, τις αποφάσεις για το πώς και πότε χρησιμοποιείται η υποδομή.
Αυτό είναι πολύ πιο σύνθετο από την ιδιοκτησία.
Η μεγάλη αδυναμία: η Αλεξανδρούπολη μπορεί να γίνει στρατηγικός κόμβος πριν γίνει πραγματικά αποτελεσματικός κόμβος
Η πολιτική και στρατιωτική αξία της Αλεξανδρούπολης έχει αυξηθεί ταχύτερα από την ωριμότητα όλων των υποδομών που απαιτούνται για να στηρίξουν αυτή την αξία.
Το λιμάνι μπορεί να δεχθεί βαριά στρατιωτικά φορτία. Το απέδειξε. Η FSRU λειτουργεί. Το απέδειξε. Το ΝΑΤΟ έχει χρησιμοποιήσει την υποδομή. Το απέδειξε.
Αλλά ένας πραγματικός στρατηγικός κόμβος δεν κρίνεται μόνο από το αν μπορεί να ξεφορτώσει ένα πλοίο. Κρίνεται από το αν μπορεί να διακινήσει γρήγορα, με ασφάλεια και σε μεγάλη κλίμακα το φορτίο από το λιμάνι προς τον τελικό προορισμό.
Εδώ μπαίνουν στο παιχνίδι οι σιδηρόδρομοι, οι δρόμοι, τα σύνορα, οι τελωνειακές διαδικασίες, οι δυνατότητες αποθήκευσης, οι ενεργειακές διασυνδέσεις και η ανθεκτικότητα ολόκληρης της αλυσίδας.
Η ΕΛΙΑΜΕΠ έχει επισημάνει αυτή τη διττή διάσταση της στρατιωτικής κινητικότητας: η Αλεξανδρούπολη και η Θεσσαλονίκη μπορούν να λειτουργήσουν ως σημαντικοί κόμβοι, αλλά η αξιοποίηση της γεωγραφικής τους θέσης προϋποθέτει επενδύσεις σε ευρύτερες μεταφορικές υποδομές. [12]
Με άλλα λόγια, η Ελλάδα δεν έχει κερδίσει ακόμη ολόκληρο το γεωστρατηγικό παιχνίδι. Έχει αποκτήσει ένα εξαιρετικά σημαντικό πλεονέκτημα θέσης και πρέπει τώρα να το μετατρέψει σε πραγματική επιχειρησιακή ικανότητα.
Τι μπορεί να αλλάξει εάν οι υποδομές ολοκληρωθούν
Εάν οι οδικές και σιδηροδρομικές συνδέσεις προς Βουλγαρία και Ρουμανία αναβαθμιστούν ουσιαστικά, εάν η ενεργειακή διασύνδεση αποκτήσει σταθερή εμπορική χρήση και εάν οι συνδέσεις προς την Ουκρανία αποκτήσουν μόνιμο χαρακτήρα, τότε η Αλεξανδρούπολη θα αποκτήσει ένα χαρακτηριστικό που δεν έχει σήμερα στον ίδιο βαθμό:
τη δυνατότητα να λειτουργεί ως πραγματικός πολυτροπικός κόμβος.
Τότε οι στρατιωτικές, ενεργειακές και εμπορικές ροές δεν θα είναι παράλληλες δραστηριότητες. Θα αποτελούν τμήματα ενός ενιαίου δικτύου.
Η στρατηγική σημασία αυξάνεται ακριβώς όταν η ίδια υποδομή εξυπηρετεί περισσότερες από μία λειτουργίες.
Ένα λιμάνι που χρησιμοποιείται μόνο για εμπορικά φορτία έχει μία μορφή αξίας.
Ένα λιμάνι που μπορεί να υποστηρίξει ταυτόχρονα στρατιωτική κινητικότητα, ενεργειακή διαφοροποίηση, εμπορική διακίνηση και περιφερειακή συνδεσιμότητα αποκτά πολύ διαφορετικό βάρος.
Και εδώ η χώρα μας έχει ένα πλεονέκτημα που δεν πρέπει να υποτιμηθεί.
Η χώρα βρίσκεται στο νοτιοανατολικό άκρο της Ευρωπαϊκής Ένωσης, αλλά η Αλεξανδρούπολη μπορεί να λειτουργήσει ως βόρεια πύλη της Ελλάδας προς τα Βαλκάνια και την Ανατολική Ευρώπη.
Η ινδική προοπτική και ο Ινδο-Ειρηνικός πρέπει να παραμείνουν μακροπρόθεσμο σενάριο
Η σύνδεση της Αλεξανδρούπολης με την Ινδία και τον Ινδο-Ειρηνικό είναι ίσως το πιο φιλόδοξο τμήμα της ανάλυσης και πρέπει να αντιμετωπιστεί με τη μεγαλύτερη προσοχή.
Δεν υπάρχει σήμερα καμία απόδειξη ότι η Αλεξανδρούπολη αποτελεί ήδη επίσημο κόμβο ενός λειτουργικού ευρωϊνδικού δικτύου.
Υπάρχει όμως μια ευρύτερη γεωπολιτική τάση: η Ινδία επιδιώκει μεγαλύτερη στρατηγική και οικονομική παρουσία στην Ευρώπη, η Ευρωπαϊκή Ένωση ενδιαφέρεται για διαφοροποίηση εμπορικών και στρατηγικών εταίρων, ενώ η Ελλάδα επιδιώκει να τοποθετήσει τις λιμενικές, ενεργειακές και ψηφιακές υποδομές της μέσα σε αυτή τη νέα γεωγραφία.
Αν αυτή η τάση συνεχιστεί, η Αλεξανδρούπολη θα μπορούσε να επωφεληθεί όχι επειδή αποτελεί αυτοτελή «ινδικό λιμάνι», αλλά επειδή βρίσκεται πάνω σε ένα πιθανό ευρωπαϊκό δίκτυο που μπορεί να συνδέσει τη Μεσόγειο, τα Βαλκάνια και την Κεντρική Ευρώπη. Και η διαφορά αυτή, είναι ουσιαστική.
Δεν πρέπει να παρουσιάζουμε το σενάριο ως πραγματικότητα. Πρέπει να το αντιμετωπίζουμε ως πιθανή μελλοντική εξέλιξη με σημαντικές γεωπολιτικές συνέπειες.
Η Ελλάδα έχει μπροστά της ένα στρατηγικό παράθυρο — όχι μια εγγυημένη επιτυχία
Η Αλεξανδρούπολη βρίσκεται σήμερα σε ένα εξαιρετικά ευνοϊκό γεωγραφικό σημείο, αλλά η γεωγραφία από μόνη της δεν αρκεί.
Το λιμάνι έχει ήδη αποδείξει τη στρατιωτική του χρησιμότητα. Η ενεργειακή υποδομή έχει πλέον πραγματική λειτουργία. Οι Ηνωμένες Πολιτείες και το ΝΑΤΟ έχουν επενδύσει επιχειρησιακά στη χρήση του. Η Ευρωπαϊκή Ένωση ενδιαφέρεται για την ανάπτυξη των βόρειων διαδρόμων. Η Βουλγαρία και η Ρουμανία έχουν άμεσο συμφέρον από τη σύνδεση με το Αιγαίο. Η Ουκρανία μπορεί να αποτελέσει μελλοντικό προορισμό αυτών των ροών. Και η Ινδία προσφέρει έναν μακροπρόθεσμο ορίζοντα που υπερβαίνει τα σημερινά περιφερειακά δεδομένα.
Ταυτόχρονα, όμως, υπάρχουν σοβαροί περιορισμοί.
Οι σιδηροδρομικές υποδομές δεν έχουν ακόμη την απαιτούμενη συνολική επάρκεια. Ο Vertical Gas Corridor έχει στρατηγική αξία αλλά ακόμη περιορισμένη εμπορική ζήτηση. Το IMEC εξακολουθεί να εξαρτάται από μια ασταθή Μέση Ανατολή και από υποδομές που σε μεγάλο βαθμό δεν έχουν ολοκληρωθεί. Η μελλοντική σύνδεση με την Ουκρανία εξαρτάται από τον πόλεμο και τη μεταπολεμική αρχιτεκτονική της περιοχής. Και η στρατιωτική σημασία του λιμανιού αυξάνει ταυτόχρονα την ανάγκη προστασίας του.
Η Αλεξανδρούπολη, συνεπώς, δεν είναι ακόμη αυτό που ορισμένες πολιτικές δηλώσεις περιγράφουν ως «νέο γεωπολιτικό κέντρο της Ευρώπης».
Είναι κάτι πιο ενδιαφέρον: ένα στρατηγικό σημείο που βρίσκεται στη διαδικασία μετατροπής του σε κόμβο.
Αυτό ακριβώς είναι που πρέπει να παρακολουθήσουμε.
Το πραγματικό παιχνίδι βρίσκεται στις ροές
Η ιδιοκτησία του λιμανιού είναι σημαντική, αλλά δεν είναι το μοναδικό ούτε το σημαντικότερο μέτρο γεωπολιτικής ισχύος.
Η πραγματική στρατηγική αξία θα κριθεί από το ποιος μπορεί να επηρεάζει τις ροές που περνούν από την Αλεξανδρούπολη, ποιος ελέγχει ή προστατεύει τα δίκτυα που τη συνδέουν με τον Βορρά και ποιος διαθέτει την ικανότητα να διατηρεί αυτές τις ροές σε λειτουργία σε περίοδο κρίσης.
Εδώ βρίσκεται και η μεγαλύτερη πρόκληση για την Ελλάδα.
Όσο περισσότερη στρατιωτική, ενεργειακή και εμπορική δραστηριότητα συγκεντρώνεται γύρω από την Αλεξανδρούπολη, τόσο περισσότερο η υποδομή μετατρέπεται σε στοιχείο εθνικής ανθεκτικότητας αλλά και σε πιθανό σημείο πίεσης.
Η προστασία της δεν μπορεί επομένως να περιορίζεται στη φυσική ασφάλεια του λιμένα. Αφορά την κυβερνοασφάλεια, την προστασία κρίσιμων υποδομών, τη διαθεσιμότητα του σιδηροδρομικού δικτύου, την ενεργειακή ασφάλεια, την εφοδιαστική συνέχεια, την αντιμετώπιση υβριδικών απειλών και την έγκαιρη αναγνώριση προσπαθειών εξωτερικής επιρροής.
Εδώ, κατά τη γνώμη μου, βρίσκεται η ουσιαστική γεωστρατηγική αξία της Αλεξανδρούπολης.
Δεν είναι ένα ακόμη ελληνικό λιμάνι που απέκτησε ξαφνικά διεθνή δημοσιότητα.
Είναι ένα σημείο όπου μπορούν να συγκλίνουν διαφορετικά δίκτυα ισχύος: το αμερικανικό και νατοϊκό σύστημα στρατιωτικής κινητικότητας, η ευρωπαϊκή προσπάθεια ενεργειακής και μεταφορικής διαφοροποίησης, οι βαλκανικές συνδέσεις, η μελλοντική ανασυγκρότηση και ενσωμάτωση της Ουκρανίας και, σε μεγαλύτερο χρονικό ορίζοντα, η προσπάθεια της Ινδίας να αποκτήσει αποτελεσματικότερη πρόσβαση στην Ευρώπη.
Το ερώτημα επομένως δεν είναι αν κάποιος θα αγοράσει την Αλεξανδρούπολη.
Ούτε αν το λιμάνι θα γίνει αύριο το «νέο Ρότερνταμ» ή ο νέος Πειραιάς.
Το πραγματικό ερώτημα είναι αν η Ελλάδα θα μπορέσει να μετατρέψει το γεωγραφικό της πλεονέκτημα σε διαρκή στρατηγική ικανότητα.
Γιατί η γεωγραφία προσφέρει την ευκαιρία. Οι υποδομές τη μετατρέπουν σε δυνατότητα. Και η πολιτική, οικονομική και στρατηγική διαχείριση αποφασίζει τελικά αν η δυνατότητα θα μετατραπεί σε ισχύ.
Η Αλεξανδρούπολη βρίσκεται σήμερα ακριβώς σε αυτό το μεταίχμιο.
Και γι’ αυτό αξίζει να παρακολουθείται όχι μόνο ως λιμάνι, αλλά ως κόμβος ενός ευρύτερου ανταγωνισμού για τις ροές, τις υποδομές και τη γεωγραφία της ισχύος στη Νοτιοανατολική Ευρώπη.
Βιβλιογραφία – βασικές πηγές
[1] Aris Marghelis, Fondation pour la Recherche Stratégique (FRS), The Port of Alexandroupolis: A Strategic and Geopolitical Assessment, Note No. 18/2024, 1 August 2024.
[2] U.S. Department of State, Joint Statement on the U.S.-Greece Strategic Dialogue, 9 February 2024.
[3] U.S. Army, Port of Alexandroupolis makes sustainment history with heavy brigade movement, 17 March 2024.
[4] NATO Supreme Headquarters Allied Powers Europe (SHAPE), NATO’s Allied Reaction Force Embarks on Eastern Europe’s Largest Military Training Exercise in 2025, 3 February 2025.
[5] Kathimerini / eKathimerini, Greece, Bulgaria and Romania sign agreement on Aegean-Black Sea corridor, 5 December 2025.
[6] Kathimerini / eKathimerini, Passenger trains suspended on Alexandroupoli lines due to freight transport, 9 March 2025.
[7] Reuters, LNG terminal off northern Greece diversifies gas routes to Europe, 1 October 2024.
[8] ΕΛΙΑΜΕΠ, Moscow’s Strategic Obsession with the Eastern Mediterranean: Lessons from pre-Cold-War History, Policy Paper No. 103/2022.
[9] Prime Minister of the Hellenic Republic, Prime Minister Kyriakos Mitsotakis’ meeting with the Prime Minister of India Narendra Modi, 19 February 2026.
[10] Prime Minister of the Hellenic Republic, Interview on Times Now, 18 February 2026.
[11] Growthfund, Our Subsidiaries & Participations Portfolio – Alexandroupolis Port Authority, current corporate information, 2026.
[12] ΕΛΙΑΜΕΠ, analysis on European defence policy and military mobility in Greece, including the strategic role of Thessaloniki and Alexandroupolis transport hubs.
[13] Carnegie Endowment for International Peace, The Geopolitics of Economic Development in the Middle East, 2024.
[14] Carnegie Endowment for International Peace, The India-Middle East-Europe Economic Corridor (IMEC): Too Little, Too Late?, 2023.
[15] Carnegie India, Disquiet on the West Asian Front, 2024.
[16] Kathimerini / eKathimerini, Vertical Corridor gas tenders draw blank, 23 December 2025.
[17] Kathimerini / eKathimerini, Demand for Vertical Corridor gas auctions disappoints, 27 January 2026.
[18] Associated Press, Greek man accused of spying at NATO transit hub has been charged and jailed pending trial, 2025.
GEOPOLITICO
Γρίβας: Τα τρωτά σημεία της Τουρκίας
Ο καθηγητής Γεωπολιτικής και Σύγχρονων Στρατιωτικών Τεχνολογιών, στη συνέντευξή του στον Χρήστο Μουρτζούκου, προειδοποιεί για τη στρατηγική της Άγκυρας στο Αιγαίο, απορρίπτει την εικόνα μιας ανίκητης Τουρκίας και ζητά αποτροπή, συνολική εθνική στρατηγική και προστασία των κρίσιμων ελληνικών οπλικών συστημάτων.
Το καλώδιο ηλεκτρικής διασύνδεσης, οι τουρκικές διεκδικήσεις στο Αιγαίο, η δραστηριότητα των αλιευτικών και οι κινήσεις γύρω από τα θαλάσσια πάρκα αποτελούν, σύμφωνα με τον Κωνσταντίνο Γρίβα, διαφορετικές εκφάνσεις μιας ενιαίας στρατηγικής: της σταδιακής αποδόμησης της ελληνικής κυριαρχίας και της επιβολής τουρκικού ελέγχου στον θαλάσσιο χώρο.
Στη συνέντευξή του στον Χρήστο Μουρτζούκου, στην εκπομπή «Με τη ματιά του απόδημου», ο καθηγητής Γεωπολιτικής και Σύγχρονων Στρατιωτικών Τεχνολογιών άσκησε έντονη κριτική στην ελληνική διαχείριση των ελληνοτουρκικών. Υποστήριξε ότι το αφήγημα των «ήρεμων υδάτων» συγκαλύπτει την εξέλιξη μιας ευρύτερης τουρκικής εκστρατείας, ενώ επέμεινε ότι η αποφυγή του πολέμου προϋποθέτει αξιόπιστη αποτροπή.
Το καλώδιο και η στρατηγική της «σαλαμοποίησης»
Αφετηρία της συζήτησης αποτέλεσε το έργο ηλεκτρικής διασύνδεσης Ελλάδας–Κύπρου–Ισραήλ και το ερώτημα εάν η αποδοχή τουρκικών απαιτήσεων για προηγούμενη ενημέρωση μπορεί να δημιουργήσει προηγούμενο για άλλες ελληνικές δραστηριότητες.
Ο Κωνσταντίνος Γρίβας ενέταξε την υπόθεση στη λογική της «σαλαμοποίησης»: της απόσπασης μικρών, διαδοχικών υποχωρήσεων, χωρίς να απαιτείται κάθε φορά μια μεγάλη στρατιωτική αντιπαράθεση.
Κατά την εκτίμησή του, η Άγκυρα επιδιώκει να καθιερώσει στην πράξη την αντίληψη ότι η Ελλάδα οφείλει να συνεννοείται μαζί της για τις κινήσεις της στο Αιγαίο. Εάν αυτή η λογική γίνει αποδεκτή, προειδοποίησε, θα προστεθεί ακόμη ένα βήμα στην υπονόμευση της ελληνικής ανεξαρτησίας.
Το διακύβευμα, όπως το περιέγραψε, υπερβαίνει την οικονομική αξία ενός ενεργειακού έργου ή την εκμετάλλευση θαλάσσιων πόρων. Αφορά τη δυνατότητα της χώρας να ασκεί τα δικαιώματά της χωρίς να υπόκειται σε εξωτερική επιτήρηση.
Το Αιγαίο ως συνδετικός ιστός της χώρας
Κεντρικό σημείο της ανάλυσής του ήταν η γεωγραφική και στρατηγική σημασία του Αιγαίου για την ελληνική συνοχή.
Ο καθηγητής υποστήριξε ότι η συζήτηση συχνά παραγνωρίζει την παρουσία των ελληνικών νησιών και παρουσιάζει το Αιγαίο σαν έναν θαλάσσιο χώρο που απλώς παρεμβάλλεται μεταξύ δύο κρατών. Στη δική του γεωπολιτική προσέγγιση, οι θαλάσσιες επικοινωνίες μεταξύ των νησιών και της ηπειρωτικής χώρας αποτελούν θεμελιώδες στοιχείο της εθνικής υπόστασης.
Με αυτό το σκεπτικό ερμήνευσε και τη «Γαλάζια Πατρίδα». Κατά τον ίδιο, η τουρκική επιδίωξη είναι να αντιμετωπίζονται ελληνικά νησιά ως θύλακες περιορισμένης κυριαρχίας μέσα σε έναν χώρο στον οποίο η Άγκυρα αξιώνει καθοριστικό έλεγχο.
Πρόκειται, όπως υποστήριξε, για απειλή που πρέπει να αντιμετωπιστεί συνολικά και να εξηγηθεί με σαφήνεια στους συμμάχους της Ελλάδας.
«Ήρεμα ύδατα» και αντιφατικά μηνύματα προς τους συμμάχους
Ιδιαίτερα αιχμηρός εμφανίστηκε απέναντι στην αντίληψη ότι οι ελληνοτουρκικές σχέσεις βρίσκονται σε μια ουσιαστικά ομαλή περίοδο.
Κατά τον Γρίβα, η Τουρκία συνεχίζει να ασκεί πίεση με στρατιωτικά, πολιτικά και επικοινωνιακά μέσα, ενώ στην Ελλάδα υποβαθμίζεται η σημασία αυτών των κινήσεων. Υποστήριξε ότι αυτή η απόσταση μεταξύ πραγματικότητας και δημόσιας παρουσίασης δυσκολεύει και τη διεκδίκηση διεθνούς υποστήριξης.
Το ερώτημα που έθεσε ήταν συγκεκριμένο: πώς μπορεί η Αθήνα να περιμένει ουσιαστική κινητοποίηση τρίτων, εάν η ίδια εκπέμπει το μήνυμα ότι δεν αντιμετωπίζει σοβαρό πρόβλημα με την Άγκυρα;
Στο ίδιο πλαίσιο διατύπωσε βαριές πολιτικές καταγγελίες για τμήματα του ελληνικού συστήματος εξουσίας, τα οποία, κατά την άποψή του, διευκολύνουν την τουρκική στρατηγική μέσω της υποβάθμισης της απειλής και της καλλιέργειας αντιλήψεων παραίτησης.
Η Τουρκία έχει τρωτά σημεία – Η αποτροπή αποσκοπεί στην αποφυγή του πολέμου
Ο καθηγητής απέρριψε την εικόνα ότι μια ελληνοτουρκική σύγκρουση θα οδηγούσε αναπόφευκτα σε ελληνική ήττα.
Αναγνώρισε ότι η Τουρκία διαθέτει πλεονεκτήματα, επέμεινε όμως ότι διαθέτει και σοβαρές τρωτότητες. Αντίστοιχα, υποστήριξε ότι η Ελλάδα εξακολουθεί να έχει σημαντικά στρατιωτικά πλεονεκτήματα, τα οποία δεν πρέπει να παραγνωρίζονται.
Στην ανάλυσή του έδωσε ιδιαίτερη βαρύτητα στην εσωτερική πολιτική και κοινωνική κατάσταση της Τουρκίας, καθώς και στην εξάρτηση της ηγεσίας της από την εικόνα μιας ισχυρής, ανερχόμενης δύναμης. Εκτίμησε ότι ένα πλήγμα σε αυτή την εικόνα θα μπορούσε να προκαλέσει σοβαρούς εσωτερικούς κραδασμούς.
Παράλληλα, προειδοποίησε ότι μια ένοπλη σύγκρουση μπορεί να εξελιχθεί ανεξέλεγκτα και να αποδειχθεί καταστρεπτική και για τις δύο χώρες. Απέρριψε, μάλιστα, ως παρανοϊκή τη λογική ενός δήθεν προσυμφωνημένου και ελεγχόμενου μικρού επεισοδίου.
«Πρέπει να το αποφύγουμε. Όντως πρέπει να το αποφύγουμε. Γι’ αυτό υπάρχει αποτροπή», τόνισε.
Το πρώτο πλήγμα και ο έλεγχος της κλιμάκωσης
Στη συζήτηση για το προληπτικό πλήγμα, ο Γρίβας υποστήριξε ότι η σχετική δυνατότητα πρέπει να εξετάζεται ως στοιχείο της στρατηγικής εργαλειοθήκης και της αποτροπής.
Η θέση του ήταν ότι ο αντίπαλος δεν πρέπει να θεωρεί δεδομένο πως μπορεί να επιλέγει κάθε φορά τον τόπο, τον χρόνο και την ένταση μιας κρίσης, εξασφαλίζοντας προβλέψιμες και περιορισμένες ελληνικές αντιδράσεις.
Έδωσε έμφαση στον έλεγχο της κλιμάκωσης: στη δυνατότητα της Ελλάδας να μην εγκλωβίζεται σε ένα παιχνίδι διαδοχικών μικρών πιέσεων που οργανώνει η άλλη πλευρά.
Ταυτόχρονα, διευκρίνισε ότι η αναφορά σε αυτή τη δυνατότητα δεν αποτελεί προτροπή για άμεση επίθεση. Την ενέταξε στη λογική αποτροπής μιας σύγκρουσης, επιμένοντας στους μεγάλους κινδύνους που θα συνεπαγόταν ο πόλεμος.
Τα αλιευτικά και τα θαλάσσια πάρκα στο ίδιο στρατηγικό πλαίσιο
Η συζήτηση επεκτάθηκε στη δραστηριότητα τουρκικών αλιευτικών κοντά σε ελληνικές ακτές και στις επιπτώσεις για τους Έλληνες ψαράδες.
Ο καθηγητής υποστήριξε ότι τέτοιες κινήσεις πρέπει να αξιολογούνται και υπό το πρίσμα της εθνικής ασφάλειας. Κατά την εκτίμησή του, η παρουσία αλιευτικών μπορεί να χρησιμοποιείται ως μέσο εμπέδωσης τουρκικής παρουσίας και αμφισβήτησης του ελληνικού ελέγχου.
Παρέπεμψε στο κινεζικό μοντέλο αξιοποίησης πολιτικών θαλάσσιων μέσων για στρατηγικούς σκοπούς, υποστηρίζοντας ότι η Τουρκία ακολουθεί ανάλογες μεθόδους.
Αλιευτικά, NAVTEX, θαλάσσια πάρκα και παρεμβάσεις στις έρευνες για το καλώδιο συνθέτουν, στη δική του ανάγνωση, ένα ολοκληρωμένο σύστημα πίεσης. Γι’ αυτό και ζήτησε συνολική ελληνική στρατηγική, αντί για αποσπασματική αντιμετώπιση κάθε περιστατικού.
Ουκρανία: Αντίθετος στην παραχώρηση κρίσιμων ελληνικών όπλων
Στο σκέλος της συνέντευξης για την Ουκρανία, ο Γρίβας εξέφρασε κατηγορηματική αντίθεση σε ενδεχόμενη παραχώρηση κρίσιμων ελληνικών οπλικών συστημάτων.
Χαρακτήρισε ένα τέτοιο ενδεχόμενο «εθνικό έγκλημα», υποστηρίζοντας ότι η Ελλάδα αντιμετωπίζει δικές της σοβαρές ανάγκες ασφαλείας και δεν μπορεί να διακινδυνεύσει κενά στην άμυνά της.
Αμφισβήτησε επίσης τη διαβεβαίωση ότι τα συστήματα που θα παραχωρούνταν θα μπορούσαν να αντικατασταθούν εύκολα και γρήγορα. Επικαλέστηκε τις πιέσεις στην παραγωγή και στην αναπλήρωση στρατιωτικών αποθεμάτων, συνδέοντας το ζήτημα με τις ευρύτερες αλλαγές στον σύγχρονο πόλεμο.
Η ευρωπαϊκή προσέγγιση στην Τουρκία και η ενεργειακή πίεση
Ο καθηγητής άσκησε κριτική και σε ευρωπαϊκές προσεγγίσεις που αντιμετωπίζουν την Τουρκία ως αναγκαίο στήριγμα της ευρωπαϊκής άμυνας απέναντι στη Ρωσία.
Κατά την άποψή του, αυτή η λογική παραγνωρίζει τις σχέσεις της Άγκυρας με τη Μόσχα και δημιουργεί περιθώρια στην τουρκική ηγεσία να αξιοποιεί τη στρατιωτική της ισχύ ως διπλωματικό διαπραγματευτικό χαρτί.
Παράλληλα, συνέδεσε τις κρίσεις στην Ουκρανία και στη Μέση Ανατολή με την ενεργειακή πίεση στην Ευρώπη. Εκτίμησε ότι το αυξημένο κόστος ενέργειας υπονομεύει την ανταγωνιστικότητα της ευρωπαϊκής βιομηχανίας και ενισχύει τη θέση άλλων μεγάλων οικονομικών δυνάμεων.
Κλείνοντας, υπογράμμισε ότι το διεθνές περιβάλλον παραμένει εξαιρετικά ρευστό και ότι ασφαλείς προβλέψεις για τις επόμενες τουρκικές κινήσεις δεν μπορούν να γίνουν. Το ζητούμενο για την Ελλάδα, όπως το έθεσε, είναι να αναγνωρίσει τη φύση της απειλής, να προστατεύσει την αμυντική της επάρκεια και να αποκτήσει συνεκτική στρατηγική.
Για ένα Ελληνικό καινούριο κόσμο Μέγα!
Η Ελλάς μπορεί! Μπορεί να καταστεί πλανητική κομβική πολιτισμική και πολιτική δύναμη ειρήνης!
Αλεξανδρούπολη: Το λιμάνι που αλλάζει τον γεωπολιτικό χάρτη της περιοχής
Από τον Βόσπορο και τα Βαλκάνια έως την Ουκρανία, την ενέργεια και την Ινδία. Του Θεόδωρου Ατματζίδη.
Ο Ινδός πιλότος που έσωσε 182 ζωές από τρομοκρατική επίθεση στον αέρα – Η μάχη στο πιλοτήριο με το τσεκούρι και η ελληνική σύνδεση
Παγκόσμια αναγνώριση για τον Ινδό κυβερνήτη Smit Machchhar, ο οποίος, παρά τα σοβαρά τραύματα που υπέστη από επίθεση του συγκυβερνήτη...
Χτίζεται ισχυρός αμυντικός άξονας μεταξύ Ελλάδας και Ινδίας! Η κίνηση Δένδια και η γεωπολιτική απάντηση στη συνεργασία Τουρκίας–Πακιστάν
Η Αθήνα ανοίγει νέα σελίδα στη στρατηγική συνεργασία με το Νέο Δελχί, επενδύοντας στην αμυντική βιομηχανία, τις κοινές στρατιωτικές ασκήσεις...
Φαραντούρης: Ναυάγιο IMEC όπως EastMed; Η απάντηση της Κομισιόν
Προειδοποίηση για τον κίνδυνο να ναυαγήσει το πρότζεκτ εμπορικής σύνδεσης Ινδίας – Ευρώπης μέσω Ελλάδας (ΙΜΕC), απηύθυνε σήμερα απ’ το...
-
Αναλύσεις3 εβδομάδες πρινΤο τελεσίγραφο Καλίν την ώρα που η Τουρκία προετοιμάζεται για πόλεμο!
-
Άμυνα3 μήνες πρινΡωσσικό ΜΜΕ: Ελληνικό «μπλόκο» στην απαίτηση για Patriot – Πώς γνωρίζει το Κίεβο απόρρητα στοιχεία για τους πυραύλους μας;
-
ΑΝΑΡΤΗΣΕΙΣ ΜΕ ΣΗΜΑΣΙΑ2 μήνες πρινΠακιστανός με καναδική υπηκοότητα ο υπαίτιος της πυρκαγιάς στον Έβρο! Πιθανόν να μετέφερε μετανάστες
-
GEOPOLITICO1 μήνα πρινΤο διέρρευσε ο Παπαχελάς! Έφεραν τον Καλίν στο Μαξίμου – Τί συζήτησε με τον Μητσοτάκη;
-
Αναλύσεις1 μήνα πρινΚαραγκιούλ: «Αν Ελλάδα, Κύπρος και Ισραήλ επιτεθούν στην Τουρκία, ο χάρτης του Αιγαίου θα αλλάξει»
-
ΑΝΑΡΤΗΣΕΙΣ ΜΕ ΣΗΜΑΣΙΑ2 μήνες πρινΞέσπασμα της μητέρας της Μυρτούς για την υπόθεση Τζαβέντ Ασλάμ: «Δεν ξεχνώ ποτέ» – «Δήμαρχος των Πακιστανών ο Δούκας»
-
GEOPOLITICO3 εβδομάδες πρινΤί λέει Τούρκος δημοσιογράφος για Σάββα Καλεντερίδη; «Έκανε πολύ καλά τη δουλειά του για τη χώρα του – Δεν μπορούσε να τον στριμώξει η ΜİΤ»
-
Αναλύσεις3 μήνες πρινΕάν η Τουρκία απορρίψει τη συμφωνία αποχώρησης από την Κύπρο θα απομακρυνθεί δια της βίας