Νέα διάσταση στις αμυντικές σχέσεις Τουρκίας – Μπαγκλαντές δίνει άρθρο του Siam Sarower Jamil στο Bangla Outlook, με αφορμή την πρόσφατη επίσκεψη του Τούρκου υπουργού Εξωτερικών Χακάν Φιντάν στη Ντάκα. Το δημοσίευμα αναδεικνύει το διπλό πρόσωπο της συνεργασίας: από τη μία, την ευκαιρία στρατιωτικού εκσυγχρονισμού για το Μπαγκλαντές, από την άλλη, τον κίνδυνο μιας νέας μορφής εξάρτησης από την Άγκυρα.

Σύμφωνα με το άρθρο, η θεσμοθέτηση διαλόγων τύπου «2+2» και η σχεδιαζόμενη δημιουργία κοινών υπουργικών επιτροπών δείχνουν ότι οι δύο χώρες κινούνται προς βαθύτερη σύγκλιση στον τομέα της ασφάλειας. Στο επίκεντρο των συζητήσεων βρίσκονται drones, τεθωρακισμένα, ηλεκτρονικός πόλεμος και μεταφορά τεχνολογίας.

Για τη Ντάκα, η οποία παραδοσιακά προσπαθεί να κινείται προσεκτικά ανάμεσα σε ανταγωνιστικές γεωπολιτικές δυνάμεις, η τουρκική αμυντική βιομηχανία εμφανίζεται ως ελκυστική επιλογή. Η Τουρκία έχει μετατραπεί μέσα σε δύο δεκαετίες από μεγάλο εισαγωγέα οπλικών συστημάτων σε σημαντικό εξαγωγέα, κυρίως χάρη στην ανάπτυξη των drones και των συστημάτων που δοκιμάστηκαν σε πραγματικά πεδία μάχης, από τον Καύκασο έως την Ουκρανία.

Το Bangla Outlook σημειώνει ότι η συνεργασία με την Άγκυρα θα μπορούσε να λειτουργήσει ως καταλύτης για τον εκσυγχρονισμό των Bangladesh Ordnance Factories στο Γκαζιπούρ, μετατρέποντας το Μπαγκλαντές από απλό αγοραστή σε συμπαραγωγό UAV και συστημάτων ηλεκτρονικού πολέμου. Εφόσον υπάρξει ουσιαστική μεταφορά τεχνολογίας και εκπαίδευση ανθρώπινου δυναμικού, η χώρα θα μπορούσε να εξοικονομήσει πολύτιμο συνάλλαγμα και να χτίσει εσωτερική αμυντική αυτάρκεια.

Η τουρκική πρόταση, όπως παρουσιάζεται στο άρθρο, έχει και ένα ακόμη πλεονέκτημα: προσφέρει υψηλή τεχνολογία και συστήματα δοκιμασμένα σε μάχη σε χαμηλότερο κόστος από τα αντίστοιχα δυτικά. Για μια χώρα όπως το Μπαγκλαντές, που θέλει να διαφοροποιήσει τις αλυσίδες προμήθειας και να μειώσει την εξάρτησή της από παραδοσιακούς προμηθευτές, η Τουρκία μοιάζει με «μεσαίο δρόμο».

Ωστόσο, ο αρθρογράφος επισημαίνει ότι οι αμυντικές προμήθειες δεν είναι ποτέ απλές εμπορικές συναλλαγές. Η τουρκική αμυντική διπλωματία συνδέεται άμεσα με τις ευρύτερες γεωπολιτικές και ιδεολογικές φιλοδοξίες της Άγκυρας στη Μέση Ανατολή, την Αφρική και τη Νότια Ασία. Αυτό δημιουργεί για τη Ντάκα ένα λεπτό δίλημμα: πώς θα αξιοποιήσει την τουρκική τεχνογνωσία χωρίς να φανεί ότι μετακινείται σε νέο γεωπολιτικό μπλοκ.

Το Μπαγκλαντές έχει οικοδομήσει την εξωτερική του πολιτική πάνω στο δόγμα «φιλία προς όλους, κακία προς κανέναν». Η μεγαλύτερη διπλωματική του δύναμη είναι ότι μπορεί να διατηρεί παράλληλες λειτουργικές σχέσεις με Κίνα, Ινδία, Ηνωμένες Πολιτείες, Ευρωπαϊκή Ένωση και κράτη του Κόλπου. Μια υπερβολικά στενή στρατηγική σχέση με την Τουρκία θα μπορούσε να διαταράξει αυτή την προσεκτική ισορροπία.

Το άρθρο θέτει και το οικονομικό ζήτημα. Το Μπαγκλαντές βρίσκεται αντιμέτωπο με πιεσμένα συναλλαγματικά αποθέματα, πληθωρισμό και δημοσιονομικούς περιορισμούς. Σε αυτό το περιβάλλον, μεγάλες αμυντικές δαπάνες μπορεί να προκαλέσουν εσωτερικές αντιδράσεις, καθώς για τον πληθυσμό οι πιο άμεσες απειλές είναι η κλιματική κρίση, η επισιτιστική ασφάλεια, η ενεργειακή σταθερότητα και η απασχόληση.

Το Bangla Outlook υπογραμμίζει ότι μια σύγχρονη στρατιωτική δύναμη είναι αναγκαία για την αποτροπή, αλλά η πραγματική ισχύς ενός κράτους στηρίζεται στην οικονομική ανθεκτικότητα και στο ανθρώπινο κεφάλαιο. Με άλλα λόγια, η Ντάκα δεν μπορεί να θυσιάσει την κοινωνική και οικονομική της σταθερότητα στον βωμό μιας επιταχυνόμενης στρατιωτικής αναβάθμισης.

Το κρίσιμο σημείο είναι η τεχνολογική κυριαρχία. Η αγορά οπλικών συστημάτων είναι το εύκολο μέρος. Το δύσκολο είναι να εξασφαλιστούν πνευματικά δικαιώματα, πρόσβαση σε λογισμικό, αναβαθμίσεις, συντήρηση, εγχώρια παραγωγή και πραγματική δυνατότητα ανεξάρτητης χρήσης των συστημάτων. Χωρίς αυτά, η συνεργασία με την Τουρκία μπορεί να παραμείνει απλώς μια σειρά συμβολαίων αγοράς και όχι ένα σχέδιο μακροπρόθεσμης αυτάρκειας.

Ο αρθρογράφος ζητά διαφάνεια, οικονομική λογοδοσία και σαφείς όρους στις συμφωνίες. Αν οι αμυντικές συμβάσεις δεν συνοδευτούν από αυστηρές δικλίδες προστασίας και πραγματική μεταφορά τεχνολογίας, τότε η σημερινή ευκαιρία μπορεί να μετατραπεί σε αυριανή εξάρτηση.

Το συμπέρασμα του άρθρου είναι καθαρό: το Μπαγκλαντές χρειάζεται έναν σύγχρονο και αποδοτικό στρατό, όμως η επιδίωξη αυτή πρέπει να καθοδηγείται από ψυχρό ρεαλισμό και όχι από πολιτική ρητορική ή συναισθηματικές προσδοκίες. Η Τουρκία μπορεί να προσφέρει στη Ντάκα μια εναλλακτική στους παραδοσιακούς προμηθευτές, αλλά μόνο αν οι συμφωνίες διασφαλίζουν πραγματική τεχνογνωσία, οικονομική βιωσιμότητα και στρατηγική ανεξαρτησία.

Γιατί, όπως προειδοποιεί το Bangla Outlook, το τίμημα των σύγχρονων όπλων δεν πρέπει να είναι η απώλεια της δύσκολα κερδισμένης στρατηγικής αυτονομίας του Μπαγκλαντές.

Σφοδρή κριτική στη συμφωνία εκεχειρίας και διαπραγμάτευσης που ακολούθησε την αμερικανική στρατιωτική επιχείρηση κατά του Ιράν ασκεί ο εκτελεστικός διευθυντής του Middle East Forum, Γκρεγκ Ρόμαν, σε άρθρο του με τίτλο «Paying Tehran to Keep the Bomb», υποστηρίζοντας ότι η Ουάσιγκτον κινδυνεύει να μετατρέψει μια στρατιωτική νίκη σε στρατηγική υποχώρηση.

Ο Ρόμαν αναγνωρίζει ότι ο πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ πέτυχε κάτι που οι προκάτοχοί του απέφυγαν. Όπως σημειώνει, η επιχείρηση «Epic Fury» κατέστρεψε σημαντικό μέρος των στρατιωτικών δυνατοτήτων της Ισλαμικής Δημοκρατίας, οδήγησε στην εξουδετέρωση του ανώτατου ηγέτη της χώρας και ανάγκασε το καθεστώς να ζητήσει κατάπαυση του πυρός.

Ωστόσο, σύμφωνα με τον αρθρογράφο, η πραγματική αξιολόγηση δεν πρέπει να γίνει στο πεδίο της μάχης αλλά στο περιεχόμενο της συμφωνίας που ακολούθησε.

Αποκάλυψη από το ιρανικό Mehr – Οι 14 όροι του μνημονίου που φέρεται να προτείνεται στις ΗΠΑ

«Αναβάλλει όλα τα κρίσιμα ζητήματα»

Κατά τον Ρόμαν, η συμφωνία σταματά τις εχθροπραξίες και επαναφέρει άμεσα τη ροή πετρελαίου στην παγκόσμια αγορά, αλλά μεταθέτει για αργότερα όλα τα κρίσιμα ζητήματα.

Όπως υποστηρίζει, το θέμα του εμπλουτισμένου ουρανίου, των βαλλιστικών πυραύλων, των φιλοϊρανικών οργανώσεων και των μηχανισμών επιθεώρησης παραπέμπεται σε έναν νέο γύρο διαπραγματεύσεων διάρκειας 60 ημερών.

Ο ίδιος θεωρεί ιδιαίτερα προβληματικό το γεγονός ότι το πυραυλικό πρόγραμμα του Ιράν παραμένει εκτός ατζέντας, όπως και η δράση οργανώσεων όπως η Χεζμπολάχ, οι Χούθι και οι φιλοϊρανικές πολιτοφυλακές στο Ιράκ.

Παράλληλα, επισημαίνει ότι το Ισραήλ, το οποίο βρέθηκε στην πρώτη γραμμή της στρατιωτικής σύγκρουσης, δεν συμμετείχε ουσιαστικά στις τελικές διαπραγματεύσεις.

Επικρίνει την αποδέσμευση 24 δισ. δολαρίων

Ένα από τα βασικά σημεία της κριτικής του αφορά το οικονομικό σκέλος της συμφωνίας.

Ο Ρόμαν θεωρεί λανθασμένη την πρόβλεψη για αποδέσμευση 24 δισεκατομμυρίων δολαρίων από τα δεσμευμένα ιρανικά κεφάλαια, με το ήμισυ του ποσού να καταβάλλεται πριν ακόμη ξεκινήσουν οι τελικές διαπραγματεύσεις.

Κατά την άποψή του, η Ουάσιγκτον επαναλαμβάνει μια πολιτική που έχει εφαρμοστεί στο παρελθόν χωρίς μόνιμα αποτελέσματα. Υπενθυμίζει τη συμφωνία του 1981, τη συμφωνία για τα πυρηνικά του 2015 και την αποδέσμευση κεφαλαίων το 2023, υποστηρίζοντας ότι σε όλες τις περιπτώσεις το Ιράν έλαβε οικονομική ανακούφιση, ενώ οι περιορισμοί που του επιβλήθηκαν είχαν προσωρινό χαρακτήρα.

«Η συμφωνία δίνει εκ των προτέρων στην Τεχεράνη σχεδόν όλα όσα επιδιώκει», υποστηρίζει χαρακτηριστικά.

«Καμία συμφωνία δεν μπορεί να εγγυηθεί ότι το Ιράν δεν θα αποκτήσει πυρηνικά»

Στο πιο αιχμηρό σημείο του άρθρου του, ο επικεφαλής του Middle East Forum υποστηρίζει ότι καμία συμφωνία, ούτε η παρούσα ούτε κάποια καλύτερη, δεν μπορεί να εγγυηθεί μόνιμα ότι το Ιράν δεν θα αποκτήσει πυρηνικό όπλο.

Κατά τον ίδιο, η διεθνής κοινότητα δεν μπορεί να βασιστεί αποκλειστικά σε μηχανισμούς επιθεώρησης και επαλήθευσης απέναντι σε ένα καθεστώς που, όπως υποστηρίζει, θεωρεί στρατηγικό στόχο την απόκτηση πυρηνικής αποτροπής.

Επικαλείται μάλιστα δηλώσεις της ηγεσίας της Διεθνούς Υπηρεσίας Ατομικής Ενέργειας (IAEA), σύμφωνα με τις οποίες μια συμφωνία χωρίς αξιόπιστους μηχανισμούς επαλήθευσης θα αποτελούσε απλώς «μια ψευδαίσθηση ασφάλειας».

Η πρόταση για αλλαγή καθεστώτος

Ο Ρόμαν καταλήγει σε ένα σαφές πολιτικό συμπέρασμα: θεωρεί ότι η μόνη μόνιμη λύση στο ζήτημα του Ιράν είναι η αλλαγή του ίδιου του καθεστώτος.

Όπως αναφέρει, η Ισλαμική Δημοκρατία βρίσκεται σήμερα στο πιο αδύναμο σημείο της από το 1979, αντιμετωπίζοντας οικονομική κρίση, εσωτερικές συγκρούσεις για τη διαδοχή στην ηγεσία και αυξανόμενη κοινωνική δυσαρέσκεια.

Σύμφωνα με τον αρθρογράφο, οι διαδηλώσεις των τελευταίων ετών έδειξαν ότι ένα σημαντικό τμήμα της ιρανικής κοινωνίας επιθυμεί πολιτική αλλαγή και η Δύση θα πρέπει να επενδύσει περισσότερο στην ενίσχυση της κοινωνίας των πολιτών παρά στη διάσωση του καθεστώτος μέσω οικονομικών παραχωρήσεων.

«Η επόμενη φάση ανήκει στο Ισραήλ και στους συμμάχους του»

Ο επικεφαλής του Middle East Forum υποστηρίζει ότι η στρατιωτική φάση της σύγκρουσης έχει ολοκληρωθεί και ότι πλέον το βάρος πρέπει να περάσει σε πολιτικά και οικονομικά εργαλεία πίεσης.

Προτείνει στενότερο συντονισμό μεταξύ Ισραήλ και περιφερειακών συμμάχων, οικονομική πίεση στο Σώμα των Φρουρών της Ισλαμικής Επανάστασης, ενίσχυση ανεξάρτητων μέσων ενημέρωσης και υποστήριξη κοινωνικών και εργατικών κινημάτων στο εσωτερικό του Ιράν.

«Οι βόμβες έκαναν τη δουλειά τους. Από εδώ και πέρα, η μάχη είναι πολιτική», αναφέρει χαρακτηριστικά.

Κλείνοντας το άρθρο του, ο Ρόμαν καλεί την αμερικανική κυβέρνηση να μην αξιοποιήσει τη στρατιωτική νίκη για να χρηματοδοτήσει την επιβίωση του καθεστώτος που μόλις ηττήθηκε, υποστηρίζοντας ότι οι πόλεμοι δεν τελειώνουν με χάρτες πορείας και οικονομικές μεταφορές χρημάτων, αλλά με επαληθεύσιμα και μόνιμα αποτελέσματα.

Το κείμενο αφιερώνεται σε Θράκη, Αιγαίο, Κρήτη, Καστελόριζο, Κύπρο και Παρίσι

1. Η Μονομερής Ανακήρυξη της Ελλαδικής ΑΟΖ

Εδώ και χρόνια σας προτείνω να ανακηρύξετε μονομερώς την Ελλαδική ΑΟΖ. Κάντε το έστω και σήμερα! Με βάση τη μέση γραμμή, που συμπίπτει με το χάρτη της Σεβίλλης, και μετά πείτε προς όλους: “Αυτά είναι τα όρια μου, με σεβασμό στην UNCLOS”!

2. Το Προσκλητήριο στο ΕΙΡΗΝΟ-ΔΙΚΕΙΟ

Και ως ένας νέος Ίων Δραγούμης παραφράστε τα λόγια του λέγοντας: “Όσοι πιστοί του Ισλάμ προσέλθετε”. Και αν έχουν επικυρώσει την UNCLOS, πάνε στο Διεθνές Δικαστήριο του Αμβούργου, αν όχι, τότε στο Διεθνές Δικαστήριο της Χάγης. Σε αμφότερες τις περιπτώσεις θα είμαι και εγώ εκεί. Στο ΕΙΡΗΝΟ-ΔΙΚΕΙΟ. Ή πάμε και μαζί, συνυπογράφοντας. Και ό,τι πει η Διεθνής Δικαιοσύνη, το αποδεχόμαστε! Καθαρές κουβέντες.

3. Το Ευρωπαϊκό Βήμα Μέσα στον Ιούνιο

Παράλληλα, μέσα στο φετινό Ιούνιο, όσο προεδρεύει η Κύπρος, στείλτε μαζί με το θαλάσσιο χωροταξικό σχεδιασμό{*} και τις αναγκαίες συντεταγμένες που θα έχετε υποβάλλει στον ΟΗΕ, και την Ελλαδική ΑΟΖ, στην Ε.Ε. Κάντε το, όπως έκανε ήδη η Κύπρος, εδώ και χρόνια! Μια κόρη, που αν και τόσο πολύ τραυματισμένη, εν τούτοις, έβαλε τα γυαλιά στη μητέρα της!!

4. Η Γραμμή ΑΒ των 24 Μιλίων και η Στερεομετρία

Να συνεχίσουν οι “όμορες ες αεί” ΑΟΖ Ελλάδας και Κύπρου να εφάπτονται, κατά μήκος της γραμμής ΑΒ, μήκους 24 ναυτικών μιλίων {Βλέπετε Χάρτη}, όπου θυμήθηκα και τη Στερεομετρία. Εδώ κρίνεται η συνέχεια του Ελληνισμού. Εδώ και η μοναδική σε όλο το χάρτη της Ανατολικής Μεσογείου ονομασία προέλευσης που ανέγραψε ο καθηγητής Vivero: Σύμπλεγμα Καστελόριζου.

5. Σεβίλλη και UNCLOS

Ο Χάρτης της Σεβίλλης είναι ένα επεξηγηματικό κείμενο. Ο Χάρτης διαβάζεται άλλωστε, έλεγε και ο Έκο. Το μυστικό είναι απλό: Σεβίλλη και UNCLOS είναι ένα και το αυτό. Η UNCLOS είναι ο Νόμος και η Σεβίλλη είναι η μέθοδος ανάγνωσής της!

Είναι εύκολο αν γίνει έτσι, αλλά δύσκολο αν στα κεφάλια τους στην Αθήνα δεν κάνουν τις σωστές κινήσεις. Παντού λοιπόν ΑΟΖ και χωροταξικά, και τα 12 μίλια έρχονται αυτόματα, χωρίς καν να πεις κάτι και να τα καθορίσεις. Μόλις η Ε. Ε. επίσημα δείξει τα όριά της, την άλλη μέρα, αν θες, πας και ανακοινώνεις και τα 12 μίλια.

6. Η Λογική του YouTube και ο «Μάγκας του Βοτανικού»

Στην Ελλάδα, όλοι όσοι μιλούν στα τηλεοπτικά παράθυρα και στο YouTube, πηγαίνουν με την απλή λογική: «ξεκινάω από το μηδέν, μετά έχω τα 12 και μετά τα 200». Όμως, το πρόβλημα δημιουργείται αμέσως μόλις πας στα 12 μίλια, λόγω του Casus Belli.

Ενώ αν κάνεις αλλιώς και πεις: «η Ε.Ε. ζητάει να κάνω έτσι, υπάρχει και ο καθηγητής (ο κ. Vivero) που είπε και χαρτογράφησε το πως να γίνει —αυτό είναι η Σεβίλλη— και ξεκινάς πρώτα από τα εμπορικά, δηλαδή τα 200 μίλια, χωρίς να πεις τίποτα για τα 12», τότε είσαι ο μάγκας του Βοτανικού! Διότι τα 12 μίλια είναι μέσα στην κίνηση και τη λογική των 200 που έχει υποβάλει η UNCLOS. Φυσικά οι Τούρκοι δεν τρώνε κουτόχορτο, αλλά μέχρι να αντιδράσουν θα έχουν ολόκληρη την Ε. Ε. μπροστά τους!

Με την ανάρτηση στην επίσημη σελίδα της Ε.Ε., η Ελλάδα μπορεί την ίδια στιγμή να καθιερώσει τα 12 ναυτικά μίλια, στέλνοντας το χάρτη στον ΟΗΕ!

7. Σύμπλεγμα Καστελόριζου = Θαύμα. Σύμπλεγμα Αθηνών = Κόμπλεξ.

Με τον Ελληνισμό να θυμίζει τη λαϊκή παροιμία: “το καλό το παλικάρι ξέρει κι άλλο μονοπάτι” Που αναφέρεται σε έναν ικανό, έξυπνο και προσαρμοστικό άνθρωπο που δεν απογοητεύεται όταν συναντά εμπόδια. Εφόσον κλείσει ένας δρόμος, βρίσκει πάντα εναλλακτικές λύσεις ή τρόπους να ξεπεράσει τη δυσκολία, δείχνοντας ευελιξία και επινοητικότητα.

Και με τις ευφυείς ιδέες να είναι το φάρμακο όχι μόνο για το κόψιμο του Τουρκικού βήχα και τη θεραπεία για το Σύμπλεγμα Αθηνών —ένα διαχρονικό κόμπλεξ— αλλά και για να γεμίζει τις μπαταρίες του Ελληνισμού με εθνική αυτοπεποίθηση! Με Α-Δελφικό παράγγελμα: “Εύψυχον το Ευφυές”.

8. Οι ΑΟΖ Ανήκουν σε Όλους τους Ευρωπαίους Πολίτες

Πριν τα κάνει αυτά όμως, ο Μητσοτάκης πρέπει να είναι ειλικρινής με τους εταίρους μας και να μπορέσει να πάρει με ψήφο τη συναίνεση των άλλων κρατών. Τώρα, που η Κύπρος προεδρεύει, αυτή η ιστορική κίνηση μπορεί να γίνει πραγματικότητα.

Η Ε. Ε. και όλα τα κράτη de facto έχουν δεχθεί την UNCLOS. Οι ΑΟΖ δεν αφορούν μόνο την Ελλάδα, αλλά και αυτούς, διότι είναι ένας εμπορικός, αλιευτικός και πολιτισμικός χώρος που ανήκει σε όλα τα μέλη και πολίτες της Ε. Ε. Εδώ νομικά έχει τον λόγο η Ε. Ε. ως ένωση αγοράς.

Σήμερα, εάν έχω λεφτά, πάω στην ΑΟΖ της Δανίας και στήνω μια ανεμογεννήτρια μέσα στη θάλασσα, εκεί που το χωροταξικό της θα με υποδείξει. Οι ΑΟΖ ανήκουν σε όλους τους πολίτες της Ε.Ε.! Και αυτό το απλό δεν το χώνεψαν μερικοί που βγαίνουν και μιλάνε.

Η ΑΟΖ του Αιγαίου δεν είναι θέμα και πρόβλημα της Ελλάδας, αλλά όλων των κρατών της Ε.Ε. Εκεί, στη ρήτρα αλληλεγγύης των Ευρωπαϊκών Συνθηκών για την υπεράσπιση των ορίων της Ευρώπης (όχι συνόρων, καθώς τα σύνορα ανήκουν στα κράτη), θα πρέπει να στηριχτεί η κυβέρνηση. Αν όλοι πούνε το de facto «ναι», τότε ο Ελληνισμός σώθηκε οριστικά!

Θα πρόκειται για μια στιγμή όπου η Ευφυΐα θα επιβεβαιώνεται ως η καλύτερη Άμυνα, παρέα με την πάντοτε πανέμορφη κόρη της, την Ειρήνη!!

____________________

{*} Εννοείται ότι τα θαλάσσια χωροταξικά σχέδια στο Αιγαίον Αρχιπέλαγος και όπου αλλού, οφείλουν να κατατεθούν εκ νέου, εφόσον δεν είναι σύμφωνα με την UNCLOS.

Διδυμότειχο 15 Ιουνίου 2026,