Γράφει ο Λάμπρος Τζούμης

Ανακοίνωση τουρκικού Υπουργείου Εθνικής Άμυνας: «Παραβίαση του Διεθνούς Δικαίου οι έρευνες νότια της Κρήτης». Η ανακοίνωση γίνεται μια εβδομάδα μετά την επίσκεψη του Έλληνα πρωθυπουργού στην Άγκυρα και τους πανηγυρισμούς για το πόσο «φίλοι» είμαστε.

Η εξέλιξη ήταν αναμενόμενη αν ληφθούν υπόψη τα παρακάτω :
Οι έρευνες στην περιοχή που ανακοινώθηκε ακυρώνουν επί του πεδίου το τουρκολιβυκό μνημόνιο, τις θέσεις της Τουρκίας περί γκρίζων ζωνών και τις απόψεις της Λιβύης περί οριοθέτησης των θαλασσίων ζωνών.

Τον Ιούλιο του 2025 η Λιβύη, με ρηματική διακοίνωση, αμφισβήτησε την περιοχή στην οποία η Ελλάδα είχε οριοθετήσει τα ενεργειακά οικόπεδα δυτικά και νότια της Κρήτης, τα οποία προσφέρθηκαν προς δανειοδότηση για έρευνες και κατέληξε σε συμφωνία με τη Chevron.

Την ημέρα της επίσκεψης του Έλληνα πρωθυπουργού στην Άγκυρα η κρατική εταιρεία πετρελαίου της Τουρκίας (TPAO) εξασφάλισε τα δικαιώματα για έρευνες υδρογονανθράκων τόσο σε θαλάσσιες όσο και σε χερσαίες περιοχές της Λιβύης, όπως ανακοίνωσε ο Τούρκος υπουργός Ενέργειας και Φυσικών Πόρων, Αλπαρσλάν Μπαϊρακτάρ.

Η Λιβύη για την οριοθέτηση θαλασσίων ζωνών δεν συμφωνεί με την ελληνική θέση ότι αυτή θα πρέπει να γίνει με την αρχή της μέσης γραμμής, αλλά με την αρχή της ευθυδικίας δηλαδή με δίκαιη κρίση (κατά την άποψη της Λιβύης) για την επίτευξη «δίκαιου αποτελέσματος» και ταυτίζεται απόλυτα με τις θέσεις της Τουρκίας που προτείνει το ίδιο για την οριοθέτηση των θαλασσίων ζωνών με τη χώρα μας.

Η Λιβύη, έχει κλείσει από το 1973 τον Κόλπο της Σύρτης με ευθεία γραμμή βάσης μήκους 306 ναυτικών μιλίων κατά παράβαση του διεθνούς δικαίου που η οριοθεσία τέτοιων κόλπων απαιτεί ότι το άνοιγμά τους δεν ξεπερνά τα 24 ν.μ. Αν αυτό ληφθεί υπόψη στην οριοθέτηση με τη χώρα μας μετατοπίζει βορειότερα το όριο των θαλασσίων ζωνών σε βάρος της Ελλάδας μειώνοντας την έκταση της ελληνικής ΑΟΖ.

Το 2004, η Λιβύη προχώρησε σε μια σειρά παραχωρήσεων σε πετρελαϊκή εταιρία για χερσαία και θαλάσσια κοιτάσματα υδρογονανθράκων σε περιοχές, που ανήκουν στην ελληνική υφαλοκρηπίδα και έφταναν σχεδόν μέχρι την Γαύδο. Το θέμα πάγωσε μετά από συνάντηση του τότε ΠτΔ Κάρολου Παπούλια με τον Μουαμάρ Καντάφι που διατηρούσε καλές σχέσεις. Οι διαπραγματεύσεις που έγιναν στη συνέχεια δεν έφεραν αποτελέσματα καθόσον οι Λίβυοι θεωρούσαν ότι τα «μικρά νησιά» που βρίσκονταν νότια της Κρήτης (Γαύδος, Γαυδοπούλα, κ.λπ) δεν είχαν δικαίωμα επήρειας σε ΑΟΖ, δηλαδή την ίδια άποψη που έχει η Τουρκία.

Στην περιοχή βρίσκονται τα νησιά Χρυσή, Κουφονήσι και δυτικά αυτών βρίσκεται το νησί Γαύδος. Τον Ιούνιο του 1996, κατά τη διάρκεια της νατοϊκής άσκησης «Dynamic-Mix», η Τουρκία έθεσε θέμα εξαίρεσης από την άσκηση της νήσου Γαύδου, ως περιοχή ακαθορίστου κυριότητας. Είχε προηγηθεί η κρίση των Ιμίων και η Άγκυρα είχε φέρει στην επιφάνεια τη θεωρία περί «γκρίζων» ζωνών. Κατά την άποψη της Τουρκίας, ένας μεγάλος αριθμός νησιών, νησίδων και βραχονησίδων, τα περισσότερα από τα οποία είναι μέρος μικρών νησιωτικών συμπλεγμάτων, θεωρούνται περιοχές αμφισβητούμενης ιδιοκτησίας.

Αν η Τουρκία μπροστά στην πίεση των ΗΠΑ λόγω της Chevron δεν δημιουργήσει προβλήματα επί του πεδίου στη διεξαγωγή των ερευνών στην Κρήτη δεν αποκλείεται να προχωρήσει σε αντιπερισπασμό στη Ν.Α. Μεσόγειο και στην περιοχή του νησιωτικού συμπλέγματος Μεγίστης όπως είχε κάνει τον Αυγ. 2020 με δεδομένο και τη δικιά μας κόκκινη γραμμή των 6 ν.μ.

Το μήνυμα που εκπέμπεται είναι ότι Αθήνα και Νέο Δελχί θέλουν να περάσουν από τα πολιτικά μηνύματα σε χειροπιαστές συνέργειες, ειδικά σε πεδία όπου η γεωπολιτική και η οικονομία τέμνονται.

Επιμέλεια: Χρήστος Κωνσταντινίδης

Ο Κυριάκος Μητσοτάκης συναντήθηκε στο Νέο Δελχί με τον πρωθυπουργό της Ινδίας, Ναρέντρα Μόντι, στο περιθώριο του «AI Impact Summit», με την ατζέντα να απλώνεται από τη στρατηγική εταιρική σχέση Ελλάδας–Ινδίας έως τις γεωοικονομικές προοπτικές της εμπορικής συμφωνίας ΕΕ–Ινδίας και τη συζήτηση για το μέλλον της τεχνητής νοημοσύνης.

Σύμφωνα με κυβερνητικές πηγές, οι δύο ηγέτες προχώρησαν σε συνολική επισκόπηση των διμερών σχέσεων και επιβεβαίωσαν το υψηλό επίπεδο συνεργασίας, δύο χρόνια μετά την επίσημη επίσκεψη του Έλληνα πρωθυπουργού στην Ινδία και περίπου δυόμισι χρόνια μετά την επίσκεψη του κ. Μόντι στην Αθήνα, που είχε σηματοδοτήσει την αναβάθμιση των σχέσεων σε στρατηγική εταιρική σχέση.

Άμυνα, ναυτιλία, ναυπηγοεπισκευή, υποδομές

Στο επίκεντρο της συνάντησης βρέθηκε η πρόθεση των δύο πλευρών να αξιοποιηθεί το υφιστάμενο μομέντουμ για περαιτέρω εμβάθυνση, με έμφαση σε τομείς «σκληρής ισχύος» και οικονομικής διασύνδεσης όπως άμυνα, ναυτιλία, ναυπηγοεπισκευαστικός κλάδος και υποδομές. Το μήνυμα που εκπέμπεται είναι ότι Αθήνα και Νέο Δελχί θέλουν να περάσουν από τα πολιτικά μηνύματα σε χειροπιαστές συνέργειες, ειδικά σε πεδία όπου η γεωπολιτική και η οικονομία τέμνονται.

«Πύλη προς την Ευρώπη» και IMEC

Ο Κυριάκος Μητσοτάκης επανέλαβε προς τον Ινδό ομόλογό του ότι η Ελλάδα μπορεί να λειτουργήσει ως πύλη της Ινδίας προς την Ευρώπη, αξιοποιώντας τη γεωγραφική θέση και τις υποδομές της χώρας. Παράλληλα, επανέλαβε τη βούληση της Ελλάδας να συμμετάσχει στον οικονομικό διάδρομο IMEC, στον οποίο η Αθήνα βλέπει μια ευκαιρία να «κουμπώσει» πιο σφιχτά σε αλυσίδες εφοδιασμού και διαμετακομιστικούς άξονες που αποκτούν ειδικό βάρος σε μια ασταθή διεθνή συγκυρία.

Εμπορική συμφωνία ΕΕ–Ινδίας και «παράθυρο» για ελληνικά προϊόντα

Οι δύο ηγέτες συζήτησαν και την εμπορική συμφωνία ΕΕ–Ινδίας, με τον Έλληνα πρωθυπουργό να συγχαίρει τον κ. Μόντι και να τη χαρακτηρίζει «μοναδική ευκαιρία» για την ενίσχυση των οικονομικών και γεωπολιτικών δεσμών μεταξύ Ευρωπαϊκής Ένωσης και Ινδίας. Από ελληνικής πλευράς, τονίστηκε ιδιαίτερα ότι η ινδική αγορά μπορεί να ανοίξει περισσότερο για υψηλής ποιότητας ελληνικά αγροδιατροφικά προϊόντα, με αναφορές σε ελαιόλαδο και ακτινίδια ως ενδεικτικά παραδείγματα.

Ουκρανία και τεχνητή νοημοσύνη στο τραπέζι

Στη συνάντηση τέθηκαν επίσης οι τελευταίες εξελίξεις στην Ουκρανία, ενώ έγινε ανταλλαγή απόψεων για τη ραγδαία εξέλιξη της τεχνητής νοημοσύνης. Ο Κυριάκος Μητσοτάκης υποστήριξε ότι Ελλάδα και Ινδία έχουν να συνεισφέρουν ουσιαστικά στη σχετική διεθνή συζήτηση, σε μια περίοδο όπου οι τεχνολογικές επιλογές επηρεάζουν άμεσα την παραγωγή, την ασφάλεια και τη λειτουργία των κρατών.

Παρέμβαση στο AI Impact Summit: «Φρένο» στον ψηφιακό εθισμό των νέων

Στο πλαίσιο των εργασιών του «AI Impact Summit», ο Έλληνας πρωθυπουργός αναφέρθηκε και στην ανάγκη προστασίας των νέων από τον ψηφιακό εθισμό, βάζοντας στην ίδια πρόταση την καινοτομία με την κοινωνική άμυνα. Αυτό ήταν ένα καμπανάνκι ότι η Τεχνητή Νοημοσύνη  δεν είναι μόνο οικονομικό στοίχημα και γεωπολιτικό εργαλείο, αλλά και πεδίο όπου τα κράτη θα κληθούν να θεσπίσουν κανόνες, όρια και μηχανισμούς προστασίας, ειδικά για τις νεότερες ηλικίες.

Το πολιτικό συμπέρασμα από το Νέο Δελχί είναι ότι η Αθήνα επιδιώκει να δέσει την ελληνοϊνδική «στρατηγική εταιρική σχέση» με συγκεκριμένα έργα και ατζέντες (άμυνα–ναυτιλία–υποδομές), να αξιοποιήσει το ευρωπαϊκό πλαίσιο (ΕΕ–Ινδία) για οικονομικά οφέλη και ταυτόχρονα να μπει δυναμικά στη συζήτηση για τη ρύθμιση της ΤΝ, προβάλλοντας και την κοινωνική διάσταση του ψηφιακού κόσμου.

Με μια εισαγωγή-παρέμβαση για το πώς πρέπει να αντιμετωπίζουμε την Ιστορία χωρίς να τη μετατρέπουμε σε εργαλείο διχασμού, ξεκίνησε την εκπομπή του την Τετάρτη 18 Φεβρουαρίου 2026 ο Σάββας Καλεντερίδης. Αφορμή, όπως είπε, ήταν οι αντιδράσεις μετά την αναφορά του στους «200 εκτελεσθέντες της Καισαριανής» και η προσπάθεια ορισμένων να μετατοπίσουν τη συζήτηση σε άλλα τραύματα, όπως «η τρύπα του Φενεού», ανοίγοντας ξανά εμφυλιοπολεμικές αντιπαραθέσεις.

Ο ίδιος ξεκαθάρισε ότι «πρέπει να ερχόμαστε αντιμέτωποι με την αλήθεια», αλλά με κριτήριο: αν η ανάδειξη ιστορικών γεγονότων καταλήγει σε διχασμό, τότε «η ζημιά είναι μεγαλύτερη από το κέρδος» και η συζήτηση οφείλει να γίνεται «θεραπευτικά». Υπενθύμισε πως οι 200 είχαν φυλακιστεί πριν την Κατοχή για ιδεολογικούς λόγους από το καθεστώς Μεταξά και παραδόθηκαν στους Γερμανούς επί Τσολάκογλου, τονίζοντας ότι –ανεξάρτητα από το τι ψήφιζε ο καθένας– «σκοτώθηκαν 200 Έλληνες εν ψυχρώ» ως αντίποινα και αυτό αποτελεί «ξεκάθαρο έγκλημα εναντίον Ελλήνων». Στο ίδιο πλαίσιο, ανέδειξε την υπόθεση ως αφορμή να επανέλθει το θέμα των γερμανικών αποζημιώσεων, καταγγέλλοντας όσους «ρίχνουν νερό στον μύλο του διχασμού».

Μήνυμα από Ιρλανδία και η κουβέντα για μετανάστευση – ασφάλεια – κράτος

Αμέσως μετά, διάβασε δημόσιο σχόλιο τηλεθεατή από την Ιρλανδία (Πάνος Σιφάκης), ο οποίος περιέγραφε εμπειρίες πολυπολιτισμικής συνύπαρξης, σημειώνοντας ότι σε εργασιακούς χώρους και κοινή στέγη «συνυπάρχουν εθνικότητες και θρησκείες χωρίς ρατσισμό» και μάλιστα ανέφερε συνεργασία του με Τούρκο αντικαθεστωτικό, με οικογενειακές ρίζες από Ξάνθη.

Ο Καλεντερίδης απάντησε βάζοντας «αστερίσκους»: υποστήριξε ότι, λόγω γεωγραφίας, η Ιρλανδία έχει «σχεδόν απολύτως ελεγχόμενο» μεταναστευτικό, άρα δεν έχει τον κίνδυνο «δημογραφικής αλλοίωσης». Πρόσθεσε ότι στην Ελλάδα δεν θεωρεί πως υπάρχει κεντρικό πρόβλημα «ρατσισμού», αλλά πρόβλημα «ορθής λειτουργίας του κράτους, προστασίας του πολίτη και ασφάλειας».

«Καμπανάκι» για τη Δημοκρατία: δυσαρέσκεια, αποξένωση και… «κοψοχέρηδες»

Στη συνέχεια επικαλέστηκε ευρήματα έρευνας που, όπως είπε, δείχνουν υψηλή δυσαρέσκεια για τον τρόπο λειτουργίας της Δημοκρατίας, με την Ελλάδα να εμφανίζεται πρώτη σε ποσοστό μη ικανοποίησης από τη λειτουργία των θεσμών. Στο ίδιο μοτίβο, στάθηκε σε στοιχείο αποξένωσης από τα κόμματα: σημαντικό ποσοστό πολιτών «δεν αισθάνεται κοντά» στο κόμμα που ψήφισε, σχολιάζοντας δηκτικά ότι αυτό «αλλιώς λέγεται κοψοχέρηδες».

Ενέργεια νότια της Κρήτης: «κυριαρχικά δικαιώματα στην πράξη» – και το στρατηγικό διακύβευμα

Κεντρικό κομμάτι της εκπομπής ήταν η γεωπολιτική ανάγνωση των εξελίξεων με τα θαλάσσια οικόπεδα νότια της Κρήτης και τις κινήσεις μεγάλων εταιρειών (αναφορές σε Chevron/ExxonMobil). Ο παρουσιαστής υποστήριξε ότι η παρουσία και δραστηριότητα ξένων εταιρειών στις συγκεκριμένες συντεταγμένες λειτουργεί ως έμπρακτη αναγνώριση ελληνικής δικαιοδοσίας και, όταν το ελληνικό κράτος εκδίδει σχετικές NAVTEX και άδειες για έρευνες, αυτό συνιστά «άσκηση κυριαρχικών δικαιωμάτων επί του πεδίου».

Το πραγματικό στοίχημα, όπως είπε, δεν είναι «αν θα γίνουμε πλούσιοι» από υδρογονάνθρακες, αλλά να μη «εμπεδώσει η Τουρκία» στην πράξη τη θέση της ότι «τα νησιά δεν δικαιούνται ΑΟΖ/υφαλοκρηπίδα παρά μόνο έξι ναυτικά μίλια». Κατά την εκτίμησή του, η εξέλιξη νότια της Κρήτης ενισχύει την ελληνική επιχειρηματολογία υπέρ της μέσης γραμμής και της πλήρους επήρειας, σε αντίθεση με τη λογική του τουρκολιβυκού μνημονίου.

ΗΠΑ: «ισχυρότερες από ποτέ» οι σχέσεις – 5% άμυνα στο ΝΑΤΟ – ναυπηγήσεις στην Ελλάδα

Ακολούθησε αναφορά σε δηλώσεις του Ντόναλντ Τραμπ κατά την επίδοση διαπιστευτηρίων του νέου Έλληνα πρέσβη (Αντώνης Αλεξανδρίδης, όπως αναφέρθηκε στην εκπομπή), με έμφαση στη διατύπωση ότι οι ελληνοαμερικανικές σχέσεις είναι «ισχυρότερες από ποτέ», στην προτροπή για υψηλές αμυντικές δαπάνες («η ειρήνη διασφαλίζεται μέσω της ισχύος») και σε ενεργειακά έργα/υποδομές. Ο Καλεντερίδης ξεχώρισε ιδιαίτερα την αναφορά σε συνομιλίες για ναυπηγήσεις/φρεγάτες στην Ελλάδα, σημειώνοντας ότι αυτό θα μπορούσε να είναι «τεράστιας σημασίας» για την ελληνική ναυπηγική βιομηχανία.

Τουρκία – Ευρώπη: «μας δουλεύουν κανονικά» και το χαρτί που δεν παίζεται

Σε υψηλούς τόνους, ο παρουσιαστής επιτέθηκε στη λογική των «ήρεμων νερών» και των «σούρτα-φέρτα» με την Άγκυρα, λέγοντας ότι ενώ η Ελλάδα καλλιεργεί εικόνα ομαλότητας, η Τουρκία συνεχίζει να παράγει τετελεσμένα (αναφορές σε «Γαλάζια Πατρίδα», στο επεισόδιο της Κάσου, στον 25ο μεσημβρινό κ.ά.). Υποστήριξε ότι η Άγκυρα έχει συγκεκριμένη στρατηγική επιδίωξη: να ενταχθεί ή να «κουμπώσει» στη νέα ευρωπαϊκή αρχιτεκτονική άμυνας/ασφάλειας και να επεκτείνει την τελωνειακή ένωση/προνόμια στην ευρωπαϊκή αγορά.

Ο ίδιος επέμεινε ότι η Ελλάδα θα έπρεπε να έχει στείλει εγκαίρως επίσημη, γραπτή θέση στις ευρωπαϊκές πρωτεύουσες, με σαφείς όρους και προϋποθέσεις (απόσυρση του τουρκολιβυκού, εγκατάλειψη «Γαλάζιας Πατρίδας», 25ος, Κύπρος, συνυποσχετικό μόνο για οριοθέτηση κ.λπ.), ώστε να μπορεί να στηρίξει αποτελεσματικά ένα βέτο όταν έρθει η ώρα, χωρίς να της απαντούν «μα δεν υπογράψατε διακήρυξη φιλίας;».

«Κυνισμός» στην τουρκική πολιτική: Νταβούτογλου–Epstein και το αρμενικό

Προχώρησε σε αναφορά σε διαρροές e-mails που φέρονται να δείχνουν ενδιαφέρον του Αχμέτ Νταβούτογλου (το 2010) για συνάντηση με τον Τζέφρι Έπσταϊν, σχολιάζοντας ειρωνικά την προσπάθεια τουρκικής πλευράς να το δικαιολογήσει ως επαφή για «αντιμετώπιση του αρμενικού λόμπι» και των αναφορών στη Γενοκτονία των Αρμενίων. Το παρουσίασε ως δείγμα «κυνισμού» της τουρκικής εξωτερικής πολιτικής και ως προειδοποίηση προς όσους αντιμετωπίζουν «χαζοχαρούμενα» την Άγκυρα.

Κέρας της Αφρικής: Σομαλιλάνδη, Ισραήλ και ο «νέος Ιράν» κατά Bennett

Στο διεθνές σκέλος, αναφέρθηκε στη στάση Ερντογάν απέναντι στη Σομαλιλάνδη, επικρίνοντας την τουρκική επιχειρηματολογία περί «εδαφικής ακεραιότητας», ενώ –όπως σημείωσε– η Άγκυρα είχε στηρίξει την αναγνώριση του Κοσόβου. Παράλληλα, μετέφερε αποσπάσματα/αναφορά σε τοποθετήσεις που αποδίδονται στον Ναφτάλι Μπένετ, ότι «η Τουρκία είναι το νέο Ιράν» και ότι η Άγκυρα επιχειρεί να περικυκλώσει το Ισραήλ, σχολιάζοντας πως «αργά ξυπνήσατε».

Ιράν: κλιμάκωση, στρατιωτική συσσώρευση και το ερώτημα «πάμε νομοτελειακά σε πόλεμο;»

Στο μεγαλύτερο, όπως το χαρακτήρισε, θέμα της εκπομπής, ο Καλεντερίδης περιέγραψε εικόνα ραγδαίας στρατιωτικής συγκέντρωσης αμερικανικών δυνάμεων γύρω από το Ιράν, εκτιμώντας ότι αυτό ξεπερνά την «μπλόφα» και ότι πολιτικά δυσκολεύει μια υπαναχώρηση χωρίς μεγάλες ιρανικές παραχωρήσεις. Έθεσε ανοιχτά το ερώτημα αν ο Τραμπ μπορεί να «κάνει πίσω» ή αν η τροχιά οδηγεί σε πολυήμερο/πολυεβδομαδιαίο πόλεμο και ενδεχομένως σε προσπάθεια αλλαγής καθεστώτος στην Τεχεράνη.

Παράλληλα, ανέφερε ασκήσεις Ιράν–Ρωσίας στη θάλασσα του Ομάν/βόρειο Ινδικό και επισήμανε την ιρανική αυτοπεποίθηση λόγω πυραυλικών δυνατοτήτων, περνώντας και μήνυμα εσωτερικής πολιτικής: ότι και η Ελλάδα θα έπρεπε να ενισχύσει σοβαρά πυραυλικές ικανότητες αποτροπής.

Λίβανος, Γάζα, Ουκρανία: αφοπλισμός Χεζμπολάχ – σκληρή ισραηλινή γραμμή – διαπραγματεύσεις στη Γενεύη

Στο κλείσιμο, έκανε γύρο ειδήσεων:

• Λίβανος: κυβερνητικό σχέδιο αφοπλισμού ενόπλων ομάδων με προθεσμία μηνών και τη Χεζμπολάχ να το απορρίπτει ως κίνηση που εξυπηρετεί το Ισραήλ.

• Ισραήλ/Παλαιστινιακό: αναφορές σε δηλώσεις ισραηλινού υπουργού για ενθάρρυνση «μετανάστευσης» Παλαιστινίων από Γάζα και Δυτική Όχθη και ακύρωση των συμφωνιών του Όσλο.

• Ουκρανία: δεύτερη ημέρα συνομιλιών στη Γενεύη, αντιφατικά δημοσιεύματα για το μέτωπο και επιμονή Ζελένσκι ότι δεν μπορεί να «παραδώσει εδάφη» χωρίς κοινωνική κατάρρευση στο εσωτερικό.

Η εκπομπή έκλεισε με επισήμανση ότι το πρώτο μέρος –όπως είπε– «αξίζει να το ακούσουμε μία και δύο φορές», ειδικά όσα αφορούν εξωτερική πολιτική, ενεργειακά/θαλάσσιες ζώνες και τη μεγάλη εικόνα απέναντι στην Τουρκία.